Chương 1: Tổng quan về bảo hiểm Chương 2: Bảo hiểm xã hội Chương 3: Bảo hiểm y tế Chương 4: Bảo hiểm thất nghiệp Chương 5. Bảo hiểm thương mại Tác giả đã có nhiều cố gắng trong biên soạn, song không thể tránh khỏi những sai sót, khiếm khuyết, đồng thời Bảo hiểm bao gồm các vấn đề về thực tiễn và lý luận trong hoạt động kinh tế xã hội. Vì vậy, chắc chắn còn nhiều điểm thiếu sót chưa thể thỏa mãn được yêu cầu của thực tế. Chúng tôi rất mong nhận được những ý đóng góp của bạn đọc, sinh viên và các giảng viên.
Đồng Tháp, ngày 20 tháng 05 năm 2021 Chủ biên Phan Thị Tuyết Nhung MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU. ii Chƣơng 1 TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM. Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm. Định nghĩa và bản chất của bảo hiểm.
Định nghĩa bảo hiểm. Bản chất của bảo hiểm. Tác dụng của bảo hiểm. Các loại hình bảo hiểm.
Bảo hiểm xã hội. Bảo hiểm y tế. Bảo hiểm thất nghiệp .Bảo hiểm thƣơng mại. Khái niệm rủi ro và phân loại rủi ro.
Khái niệm rủi ro. Phân loại rủi ro. 5 Chƣơng 2 BẢO HIỂM XÃ HỘI. Khái niệm, bản chất, đối tƣợng, tính chất và chức năng của BHXH.
Khái niệm BHXH. Bản chất của BHXH. Đối tƣợng BHXH .Tính chất của BHXH. Vai trò của BHXH.
Đối với ngƣời tham gia BHXH. Đối với xã hội. Nguyên tắc của BHXH. Chế đô BHXH bắt buộc.
Chế đô BHXH tự nguyện. Phân loại BHXH. Khái niệm và đặc điểm. Nguồn hình thành quỹ BHXH.
Phƣơng pháp xác định mức đóng góp. Mục đích sử dụng quỹ BHXH. Thủ tục hồ sơ đăng ký BHXH. Quyền và trách nhiệm của các bên trong quan hệ BHXH.
Bài tập ứng dụng. 49 Chƣơng 3 BẢO HIỂM Y TẾ. Sự cần thiết của bảo hiểm y tế. Đối tƣợng và phạm vi bảo hiểm.
Đối tƣợng bảo hiểm. Phạm vi bảo hiểm. Phƣơng thức và các loại. Phƣơng thức BH T.
Các loại hình BH T. Quỹ tài chính BH T. Đặc điểm của quỹ BH T .2 Nguồn hình thành quỹ BH T .3 Các khoản chi của quỹ BH T. Phí bảo hiểm y tế.
Bài tập ôn tập. 59 Chƣơng 4 BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP .Một số khái niệm cơ bản về bảo hiểm thất nghiệp. Các chính sách khắc phục tình trạng thất nghiệp. Nguyên nhân và hậu quả của thất nghiệp.
Các chính sách khắc phục tình trạng thất nghiệp. Vai trò của bảo hiểm thất nghiệp. Nội dung bảo hiểm thất nghiệp. Đối tƣợng bảo hiểm thất nghiệp.
Điều kiện hƣởng trợ cấp. Mức hƣởng trợ cấp và thời gian hƣởng trợ cấp. Quỹ bảo hiểm và mục đích sử dụng quỹ của bảo hiểm thất nghiệp. Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.
Mục đích sử dụng quỹ của bảo hiểm thất nghiệp. Bài tập ôn tập. 68 Chƣơng 5 BẢO HIỂM THƢƠNG MẠI. Bản chất của bảo hiểm thƣơng mại.
Tác dụng của bảo hiểm thƣơng mại. Quỹ bảo hiểm thƣơng mại. Những nguyên tắc chung trong hoạt động của BHTM. Nguyên tắc 1: "Số đông bù số ít".
Nguyên tắc 2: Rủi ro có thể đƣợc bảo hiểm. Nguyên tắc 3: Phân tán rủi ro. Nguyên tắc 4: Trung thực tuyệt đối. Nguyên tắc 5: Quyền lợi có thể đƣợc bảo hiểm.
Phân loại bảo hiểm thƣơng mại. Bảo hiểm tài sản (BHTS). Bảo hiểm con ngƣời (BHCN). Bảo hiểm trách nhiệm dân sự (BHTNDS).
Khái quát chung về hợp đồng bảo hiểm thƣơng mại. Các chủ thể trong hợp đồng bảo hiểm. Trách nhiệm, quyền lợi của các bên trong hợp đồng bảo hiểm. Giá trị bảo hiểm, số tiền bảo hiểm, phí bảo hiểm.
Hiệu lực hợp đồng. Thời hạn bảo hiểm. 76 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 78 CHƢƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: BẢO HIỂM Mã môn học: MH19 KX6340301 Thời gian thực hiện môn học: 60 giờ (Lý thuyết: 28 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 29 giờ; Thi/kiểm tra kết thúc môn học: 3giờ, hình thức: Tự luận) I.
Vị trí, tính chất của môn học: - Vị trí: Bảo hiểm là môn học chuyên môn trong chƣơng trình đào tạo ngành kế toán. Là môn học đƣợc bố trí sau khi học xong các môn cơ sở và song song với các môn kế toán. - Tính chất: Là môn học chuyên môn làm nền tảng cho các môn học kế toán. Mục tiêu môn học: - Về kiến thức: + Trình bày đƣợc cách tiếp cận vấn đề: Các khái niệm cơ bản về bảo hiểm, Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm, các loại hình bảo hiểm, khái niệm rủi ro và phân loại rủi ro.
+ Trình bày về những kiến thức liên quan đến luật lệ, quy định về BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm thƣơng mại. + Mô tả đƣợc hệ thống kiến thức về BHXH, xác định đƣợc các mức trợ cấp trong chế độ BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện. + Trình bày đƣợc những nội dung cơ bản bảo hiểm y tế (BH T) nhƣ bản chất, đối tƣợng, tính chất và chức năng của BH T, quỹ BH T, nguồn hình thành quỹ BHYT. + Phát biểu đƣợc một số khái niệm cơ bản về bảo hiểm thất nghiệp, vai trò của bảo hiểm thất nghiệp, các chính sách và biện pháp khắc phục tình trạng thất nghiệp, quỹ bảo hiểm và mục đích sử dụng quỹ của bảo hiểm thất nghiệp + Trình bày đƣợc những nội dung cơ bản về bảo hiểm thƣơng mại nhƣ bản chất, tác dụng của bảo hiểm thƣơng mại; Quỹ bảo hiểm thƣơng mại; Những nguyên tắc chung trong hoạt động của bảo hiểm thƣơng mại; Các loại hình bảo hiểm thƣơng mại; Khái quát chung về hợp đồng bảo hiểm thƣơng mại - Về kỹ năng: + Tính toán đƣợc các loại BHXH, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tự nguyện, bảo hiểm thƣơng mại, biểu mẫu về thu và chi BHXH, Bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.
+ Xác định thu nhập ngƣời lao động làm căn cứ xác định mức đóng BHXH. + Phân tích và tính toán đƣợc các mức trợ cấp trong chế độ BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện. + Cách tính số phí bảo hiểm phải nộp của ngƣời tham gia bảo hiểm, tính số tiền bồi thƣờng của công ty bảo hiểm đối với từng hợp đồng bảo hiểm cụ thể. + Vận dụng khối kiến thức về BHXH vào nghề nghiệp và cuộc sống.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Hình thành thái độ làm việc nghiêm túc, tƣ duy linh hoạt, sáng tạo. + Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ trong tính toán. + Tuân thủ các quy định của nhà nƣớc, trung thực. + Có khả năng tự định hƣớng, tự học tập, tích lũy kiến thức, kinh nghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, thích nghi với các môi trƣờng làm việc khác nhau.
Nội dung môn học: 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Thời gian (giờ) Số Thực hành, thí Kiểm Tên chƣơng, mục Tổng Lý TT nghiệm, thảo tra/ số thuyết luận, bài tập Thi Chƣơng 1: Tổng quan về bảo hiểm 1. Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm 1 2 Định nghĩa và bản chất của bảo hiểm 8 4 4 3. Các loại hình bảo hiểm 4.
Khái niệm rủi ro và phân loại rủi ro 5. Bài tập ứng dụng 2 Chƣơng 2: BHXH 20 10 10 1. Khái niệm, bản chất, đối tƣợng, tính Thời gian (giờ) Số Thực hành, thí Kiểm Tên chƣơng, mục Tổng Lý TT nghiệm, thảo tra/ số thuyết luận, bài tập Thi chất và chức năng của BHXH 2. Vai trò của BHXH 3.
Nguyên tắc của BHXH 4. Phân loại BHXH 6. Thủ tục hồ sơ đăng ký và thanh quyết toán BHXH 8. Quyền và trách nhiệm của các bên trong quan hệ BHXH 9.
Bài tập ứng dụng 3 Chƣơng 3: Bảo hiểm y tế 10 4 6 1. Sự cần thiết của bảo hiểm y tế 2. Đối tƣợng và phạm vi bảo hiểm 3. Phƣơng thức và các loại bảo hiểm y tế 4.
Quỹ tài chính BH T 5. Bài tập ứng dụng 4 Chƣơng 4: Bảo hiểm thất nghiệp 10 5 5 1. Một số khái niệm cơ bản 2. Các chính sách và biện pháp khắc phục tình trạng thất nghiệp 3.
Vai trò của bảo hiểm thất nghiệp 4. Nội dung bảo hiểm thất nghiệp 5. Quỹ bảo hiểm và mục đích sử dụng quỹ 6. Bài tập ứng dụng 5 Chƣơng 5.
Bảo hiểm thƣơng mại 8 4 4 1. Bản chất của bảo hiểm thƣơng mại 2. Tác dụng của bảo hiểm thƣơng mại 3. Quỹ bảo hiểm thƣơng mại 4.
Những nguyên tắc chung trong hoạt Thời gian (giờ) Số Thực hành, thí Kiểm Tên chƣơng, mục Tổng Lý TT nghiệm, thảo tra/ số thuyết luận, bài tập Thi động của bảo hiểm thƣơng mại 5. Phân loại bảo hiểm thƣơng mại 6. Khái quát chung về hợp đồng bảo hiểm thƣơng mại 7. Bài tập ứng dụng Kiểm tra (1) 2 2 Ôn tập (2) 1 1 Thi/kiểm tra kết thúc môn học (3) 1 1 Cộng 30 28 29 3 DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT BHXH BHXH BHYT Bảo hiểm y tế BHTN Bảo hiểm thất nghiệp BHTM Bảo hiểm thƣơng mại DN Doanh nghiệp SXKD Sản xuất kinh doanh KT-XH Kinh tế - xã hội NLĐ Ngƣời lao động DNBH Doanh nghiệp bảo hiểm HĐBH Hợp đồng bảo hiểm Chƣơng 1 TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM Mã chƣơng 1: MH19 KX6340301-01 Giới thiệu: Thuật ngữ “Bảo hiểm” đƣợc sử dụng chung cho cả hai loại hình: Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm kinh doanh.
Trong khuôn khổ giới hạn cho phép, chƣơng này sẽ trình bày những kiến thức cơ bản về sự cần thiết, định nghĩa, bản chất và đối tƣợng của hai loại hình bảo hiểm trên. Mục tiêu: Kiến thức: + Trình bày những kiến thức cơ bản về bảo hiểm nhƣ sự cần thiết của bảo hiểm, định nghĩa và bản chất của bảo hiểm, đối tƣợng nghiên cứu bảo hiểm. + Phát biểu đƣợc tổng quan về bảo hiểm; BHXH; Bảo hiểm thất nghiệp, Bảo hiểm y tế; Bảo hiểm thƣơng mại. Kỹ năng: + Vận dụng và giải quyết đƣợc các kiến thức cơ bản về bảo hiểm.
+ Phân biệt sự giống và khác nhau về các loại hình bảo hiểm. Năng lực tự chủ v tr ch nhiệm: + Có ý thức tích cực, chủ động trong quá trình học tập: phát biểu ý kiến đóng góp xây dựng bài. + Hình thành lòng ham hiểu biết về lĩnh vực bảo hiểm. + Nhận thức đƣợc vai trò và tầm quan trọng của bảo hiểm đối với cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp và xã hội; Chấp hành đúng các quy định, chính sách.
liên quan đến lĩnh vực bảo hiểm trong tổ chức, doanh nghiệp.