mở đầu - Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học nhớ nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại, cấu tạo, nguyên lý làm việc của hệ thống nhiên liệu động cơ xăng. Các bước quy trình thực hiện - Đối với người học: Chủ động đọc trước giáo trình trước buổi học Điều kiện thực hiện bài học - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng học chuyên môn - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan. - Các điều kiện khác: Không có Kiểm tra và đánh giá bài học - Nội dung: Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp 13 + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập.
+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp: Điểm kiểm tra thường xuyên: không có Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có Kiểm tra định kỳ thực hành: không có Nội dung chính: 1. Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống nhiên liệu xăng động cơ ô tô 1.
Nhiệm vụ Hệ thống cung cấp của động cơ xăng có nhiệm vụ tạo thành hỗn hợp giữa hơi xăng và không khí với tỉ lệ thích hợp đưa vào trong xy lanh của động cơ và thải sản phẩm đã cháy ra ngoài, đảm bảo cung cấp đủ, kịp thời, đều đặn hỗn hợp cho động cơ làm việc tốt ở các chế độ tải trọng. Thành phần của hỗn hợp cung cấp vào động cơ ngoài đảm bảo sự làm việc tối ưu của động cơ về công suất và tieu thụ nhiên liệu còn phải đảm bảo khí thải có thành phần độc hại thấp nhất. Yêu cầu - Đảm bảo công suất động cơ. - Tiết kiệm nhiên liệu trong quá trình động cơ hoạt động.
- Hạn chế ô nhiễm môi trường và tiếng ồn khi động cơ hoạt động.3 Phân loại Dựa trên nguyên tắc định lượng xăng cấp vào động cơ, người ta chia hệ thống cung cấp nhiên liệu động cơ xăng trên ô tô được chia thành hai loại: - Hệ thống nhiên liệu động cơ xăng dùng bộ chế hoà khí. - Hệ thống nhiên liệu động cơ xăng dùng vòi phun xăng. Các ô tô hiện đại thường dùng hệ thống nhiên liệu phun xăng vì hệ thống này dễ điều chỉnh chính xác lượng xăng cấp vào động cơ, còn các xe đời cũ, các động cơ cỡ nhỏ và xe máy thường dùng bộ chế hòa khí vì kết cấu của nó đơn giản và rẻ tiền 2. Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống nhiên liệu động cơ xăng 2.1 Sơ đồ cấu tạo Hình 1.
Sơ đồ hệ thống cung cấp nhiên liệu động cơ xăng 14 1. Ống dẫn xăng; 3. Gíclơ chính; 6. Van kim ba cạnh; 7.
Bầu lọc khí; 11. Ống giảm âm Hệ thống bao gồm: - Phần cung cấp nhiên liệu: Thùng xăng 1, bình lọc 3, bơm xăng 4 và các ống dẫn. - Phần cung cấp không khí: Bình lọc không khí 10, ống hút 15, ống xả 16, ống giảm âm 17. - Bộ phận tạo hỗn hợp: Bộ chế hoà khí .2 Nguyên lý hoạt động Khi động cơ làm việc bơm xăng hút xăng từ thùng qua bình lọc rồi đẩy lên buồng phao của bộ chế hoà khí.
Không khí được hút vào bình lọc không khí và được đưa vào bộ chế hoà khí trộn với xăng thành hỗn hợp cháy qua ống hút vào trong xi lanh. Khí đã cháy được xả ra ngoài qua ống xả và ống giảm âm. Hệ thống nhiên liệu động cơ 1. Bầu lọc tinh; 3.
Thông áp thùng xăng; 6. Khoa thùng xăng; 7. Bầu lọc thô; 9. Quy trình và yêu cầu kỹ thuật tháo lắp hệ thống nhiên liệu động cơ xăng 3.1 Qui trình tháo các bộ phận ra khỏi động cơ.
- Làm sạch bên ngoài các bộ phận trong hệ thống nhiên liệu xăng. - Dùng bơm nước có áp suất cao rửa sạch bên ngoài các bộ phận, dùng khí nén thổi sạch cặn bẩn và nước.1 Tháo thùng xăng. - Xả hết xăng trong thùng chứa nhiên liệu. - Tháo các đường ống dẫn xăng.
15 - Tháo thùng xăng. Chú ý đảm bảo an toàn.2 Tháo bình lọc xăng. - Tháo các đường dẫn nhiên liệu từ thùng xăng đến bầu lọc, từ bầu lọc đến bơm xăng. - Tháo bình lọc xăng ra ngoài.
- Tháo các đường ống dẫn xăng. - Tháo bu lông bắt giữ bơm xăng với thân máy, nới đều hai bu lông (quay cam lệch tâm về vị trí thấp để tháo) - Tháo bơm xăng ra khỏi động cơ.4 Tháo bộ chế hòa khí. - Tháo ống thông gió hộp trục khuỷu. - Tháo bầu lọc không khí.
- Tháo đường ống dẫn xăng nối từ bơm xăng đến bộ chế hòa khí. - Tháo các bu lông bắt chặt bộ chế hòa khí với ống nạp.5 Tháo cụm ống xả và ống giảm thanh. - Tháo các bu lông bắt giữ ống xả và ống giảm thanh, tháo cả cụm ra ngoài. - Tháo ống góp khí xả và đệm kín.
* Chú ý nới đều các bu lông, không làm hỏng đệm kín 3.2 Lắp các bộ phận lên động cơ Các bộ phận của hệ thống nhiên liệu sau khi đã làm sạch kiểm tra bên ngoài, tiến hành lắp lên động cơ.1 Lắp thùng xăng lên ô tô - Xiết chặt các bu lông bắt chặt thùng xăng. - Bắt chặt các đường ống dẫn xăng vào thùng.2 Lắp bình lọc xăng - Lắp bình lọc lên động cơ, xiết chặt bu lông. - Nối đường ống dẫn xăng từ thùng đến bình lọc.3 Lắp bơm xăng vào động cơ - Xiết chặt hai bu lông bắt chặt bơm xăng với thân máy (chú ý lắp đệm giữa đế bơm với thân máy đúng chiều dày quy định). - Lắp đường ống dẫn xăng từ bình lọc đến bơm và từ bơm lên bộ chế hòa khí.4 Lắp bộ chế hòa khí lên động cơ - Lắp đệm làm kín và bộ chế hòa khí lên ống nạp xiết chặt các đai ốc.
- Lắp bình lọc không khí lên bộ chế hòa khí xiết chặt đai ốc tai hồng và bắt các đường ống dẫn. - Lắp và xiết chặt đường ống dẫn xăng từ bơm xăng đến bộ chế hòa khí (dùng tay vặn vào khớp ren, sau đó mới dùng cờ lê dẹt xiết chặt để tránh chờn, hỏng ren).5 Lắp cụm ống xả, ống tiêu âm - Lắp đệm và ống góp khí xả. Xiết chặt các đai ốc đều, đối xứng. 16 - Lắp ống xả, bắt chặt ống xả với ống góp khí xả, lắp bình tiêu âm vào ống xả.
- Đổ xăng vào thùng, dùng tay bơm xăng lên bộ chế hòa khí, kiểm tra xiết chặt lại toàn bộ hệ thống, tránh để rò rỉ xăng. Tháo lắp hệ thống nhiên liệu động cơ xăng 5. Nhận dạng các bộ phận và chi tiết 5.1 Làm sạch, nhận dạng và kiểm tra bền ngoài thùng xăng. - Làm sạch bên ngoài thùng xăng dùng nước có áp suất cao để rửa - Kiểm tra thùng xăng bị nứt, thủng, móp méo.
- Rửa sạch nắp đậy thùng xăng, dùng dầu hỏa để rửa, dùng khí nén thổi khô. Cấu tạo thùng xăng 1. Ống đổ nhiên liệu; 4. Nắp của ống đổ xăng; 8.
Cảm biến báo mức xăng; 9. Bầu lọc xăng.2 Làm sạch, kiểm tra bên ngoài bình lọc xăng Hình 1.16 Bầu lọc nhiên liệu thô 1. Quai bắt - Kiểm tra đệm làm kín không bị hở, ren đầu nối ống dẫn và ren ốc bắt giữ cốc lọc không bị chờn. - Dùng tay vặn vừa chặt ốc bắt giữ cốc lọc xăng.
- Kiểm tra bên ngoài bầu lọc bị nứt, hở phải khắc phục hư hỏng. Bầu lọc nhiên liệu tinh 1. Bộ phận lọc; 5. Dạng lưới lọc; b.3 Làm sạch, nhận dạng và kiểm tra bên ngoài bơm xăng 1.
Van xăng vào. Bơm xăng cơ khí kiểu màng - Dùng dầu hỏa rửa sạch bên ngoài bơm xăng, dùng giẻ lau khô. - Kiểm tra bên ngoài bơm xăng: Kiểm tra nắp, vỏ bơm bị nứt, hở. - Kiểm tra xiết chặt lại các vít: Bắt chặt phần nắp với phần thân, phần thân với đế của bơm xăng.4 Làm sạch, kiểm tra bên ngoài bầu lọc không khí - Dùng nước có áp suất cao để rửa sạch bên ngoài bầu lọc không khí.
- Kiểm tra bên ngoài bầu lọc: kiểm tra bầu lọc bị móp méo, hở phải khắc phục. - Kiểm tra xiết chặt lại ốc tai hồng bắt chặt nắp và thân bầu lọc không khí. - Vặn chặt đai kẹp các đầu ống nối tránh bị hở. ống chuyển tiếp.
ống không tải. ống thu không khí. ốc tai hồng Hình 1. Bầu lọc không khí động cơ xăng.5 Làm sạch bên ngoài bộ chế hoà khí - Dùng dầu hỏa rửa sạch bên ngoài bộ chế hòa khí - Kiềm tra bên ngoài bộ chế hòa khí: Kiểm tra các phần lắp ghép của bộ chế hòa khí phần nắp và phần thân, phần thân với đế nứt, hở phải khắc phục.
- Kiểm tra xiết chặt lại các vít bắt chặt phần nắp với phần thân, phần thân với phần đế của bộ chế hoà khí (chú ý xiết đều đối xứng các vít). - Kiểm tra sự chờn, hỏng ren của đầu nối ống để tránh rò rỉ xăng. - Kiểm tra đệm làm kín giữa bộ chế hòa khí và ống nạp nếu bị rách hỏng phải thay mới.6 Làm sạch bên ngoài cụm ống xả và bình tiêu âm - Làm sạch muội than, bụi bẩn bám trong ống xả và ống tiêu âm. - Kiểm tra bên ngoài ống tiêu âm bị nứt thủng móp méo phải sửa chữa.
- Kiểm tra đệm làm kín của ống xả nếu hỏng phải thay. CÂU HỎI ÔN TẬP 1. Trình bày nhiệm vụ và yêu cầu của hệ thống nhiên liệu xăng động cơ ô tô? 2. Giải thích nguyên lý làm việc của hệ thống nhiên liệu động cơ xăng? 3.
Trình bày quy trình và yêu cầu kỹ thuật tháo lắp hệ thống nhiên liệu động cơ xăng? 4. Nhận dạng các bộ phận và chi tiết? 19 BÀI 2: ĐẠI CƯƠNG VỀ HỆ THỐNG PHUN XĂNG ĐIỆN TỬ Mã MĐ: MĐ18-02 Giới thiệu: Để thỏa mãn tiêu chuẩn về khí xả xạch, tính kinh tế trong nhiên liệu bộ chế hòa khí đã từng được sử dụng rộng rãi trên các động cơ xăng trước đây đã dần được thay thế bẳng hệ thống phun xăng điều khiển điện tử. Ngày nay hầu hết trên các động cơ đều được trang bị hệ thống phun xăng điện tử.