BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN- XÂY DỰNG VIỆT XÔ KHOA CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC GIÁO TRÌNH Mô đun: Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống nhiên liệu động cơ Diesel NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: Trung cấp (Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ- CĐVX-ĐT ngày tháng năm của Hiệu trưởng) Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo nghề và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU: MĐ 18 LỜI GIỚI THIỆU Trong suốt quãng thời gian thăng trầm, công nghệ động cơ Diesel liên tục có những bước cải tiến lớn. Đến nay, tiếng ồn của động cơ đã giảm, nhờ hệ thống cách âm và kiểm soát quá trình đốt nhiên liệu tốt hơn, khói thải giảm xuống và thời gian khởi động nhanh gần bằng động cơ xăng.
Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao gồm bốn bài: Bài1. Hệ thống nhiên liệu động cơ diesel Bài 2. Sửa chữa và bảo dưỡng thùng nhiên liệu, các đường ống và bầu lọc Bài 3. Bảo dưỡng và sửa chữa bơm thấp áp (bơm chuyển nhiên liệu) Bài 4.
Bảo dưỡng và sửa chữa bơm cao áp tập trung PE. Bảo dưỡng và sửa chữa bơm cao áp phân phối VE. Bảo dưỡng và sửa chữa vòi phun cao áp. Mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi sai sót, tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình được hoàn thiện hơn.
Tam điệp, ngày…. năm Tham gia biên soạn ThS. Đào Ngọc Mạnh Chủ biên MỤC LỤC T TÊN ĐỀ MỤC TRANG T 1 Lời giới thiệu 1 2 Mục lục 2 3 Bài1. Hệ thống nhiên liệu động cơ diesel Bài 2.
Sửa chữa và bảo dưỡng thùng nhiên liệu, các đường 4 ống và bầu lọc Bài 3. Bảo dưỡng và sửa chữa bơm thấp áp (bơm chuyển 5 nhiên liệu) 6 Bài 4. Bảo dưỡng và sửa chữa bơm cao áp tập trung PE. Bảo dưỡng và sửa chữa bơm cao áp phân phối VE.
Bảo dưỡng và sửa chữa vòi phun cao áp. TÊN MÔ ĐUN: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ DIESEL Mã mô đun: MĐ 18 I. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí dạy sau các môn học/ mô đun sau: MH 07, MH 08, MH 09, MH 10, MH 11, MH 12, MH13, MH 14, MH 15, MH 16, MĐ 17, - Tính chất của mô đun:là mô đun chuyên môn nghề. - Có ý nghĩa và vai trò quan trọng trong việc cung cấp một phần kiến thức, kỹ năng nghề, nghề công nghệ ô tô.
Mục tiêu của mô đun: - Trình bày đầy đủ các yêu cầu, nhiệm vụ chung của hệ thống nhiên liệu động cơ Diesel - Giải thích được sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc chung của hệ thống nhiên liệu động cơ Diesel - Phân tích đúng những hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng trong hệ thống nhiên liệu động cơ Diesel - Trình bày được phương pháp bảo dưỡng, kiểm tra và sửa chữa những sai hỏng của các bộ phận hệ thống nhiên liệu động cơ Diesel - Tháo lắp, kiểm tra và bảo dưỡng, sửa chữa các chi tiết, bộ phận đúng quy trình, quy phạm và đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong sửa chữa - Sử dụng đúng, hợp lý các dụng cụ kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa đảm bảo chính xác và an toàn - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Số Thời gian TT Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành tra Bài1. Hệ thống nhiên liệu động cơ 4 2 2 1 diesel Bài 2. Sửa chữa và bảo dưỡng 4 2 2 2 thùng nhiên liệu, các đường ống và bầu lọc Bài 3.
Bảo dưỡng và sửa chữa bơm 4 1,5 2,5 3 thấp áp (bơm chuyển nhiên liệu) Bài 4. Bảo dưỡng và sửa chữa bơm 20 5 14 1 4 cao áp tập trung PE. Bảo dưỡng và sửa chữa bơm 20 5 14 1 5 cao áp phân phối VE. Bảo dưỡng và sửa chữa vòi 4 1,5 2,5 6 phun cao áp.
7 Thi kết thúc mô đun 4 1 3 8 Tổng cộng 60 Bài 1: Hệ thống nhiên liệu động cơ diesel Thời gian: 4 giờ * Mục tiêu bài: - Phát biểu đúng nhiệm vụ và phân loại hệ thống nhiên liệu động cơ diesel. - Giải thích được cấu tạo, nguyên lý hoạt động hệ thống nhiên liệu động cơ diesel dùng bơm cao áp PE và VE. - Nhận dạng,tháo lắp và bảo dưỡng bên ngoài được các bộ phận trên hệ thống nhiên liệu động cơ diesel - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học sinh. Nội dung chính: 1.
NHIỆM VỤ, YÊU CẦU VÀ PHÂN LOẠI HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU DIESEL ĐỘNG CƠ Ô TÔ 1.1 Nhiệm vụ Hệ thống nhiên liệu Diesel có nhiệm vụ cung cấp nhiên liệu Diesel dưới dạng sương mù và không khí sạch vào buồng đốt để tạo thành hỗn hợp cho động, cung cấp kịp thời, đúng lúc phù hợp với các chế độ của động cơ và đồng đều trong tất cả các xy lanh.2 Phân loại * Theo phương pháp vận chuyển nhiên liệu từ bình chứa đến bơm cao áp chia 2 loại: - Tự chảy (động cơ tĩnh tại: Động cơ D8, D10, D15, D20.) nhiên liệu tự chảy từ thùng chứa đến bơm cao áp khi đó thùng chứa đặt sẽ được đặt cao hơn bơm cao áp. - Cưỡng bức (dùng bơm vận chuyển được sử dụng trên ô tô)nhiên liệu được bơm hút từ thùng chứa đẩy đến bơm cao áp, bằng bơm chuyển nhiên liệu, thùng chứa thường được đặt xa, thấp hơn bơm cao áp * Theo cấu tạo bơm cao áp chia các loại: - Hệ thống nhiên liệu Diesel kiểu bơm dãy (tập trung) – PE - Hệ thống nhiên liệu Diesel kiểu bơm phân phối – VE - Hệ thống nhiên liệu Diesel kiểu bơm cao áp và vòi phun kết hợp 2. SƠ ĐỒ CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ DIESEL Mục tiêu: - Vẽ được sơ đồ và trình bày nguyên lý hoạt động của hệ thống cung cấp nhiên liệu diesel. - Nhận dạng được các bộ phận của hệ thống cung cấp nhiên liệu diesel.1Hệ thống nhiên liệu Diesel dùng bơm cao áp kiểu bơm dãy (PE).
Sơ đồ hệ thống CCNL động cơ Diesel. Thùng chứa nhiên liệu; 2. Ống dẫn nhiên liệu đi; 5. Bầu lọc nhiên liệu; 6.
Ống nhiên liệu cao áp; 7. Đường dầu hồi; 9. Bơm chuyển nhiên liệu; 10. Bộ điều tốc; 11.
Bộ định thời (bộ điều chỉnh góc phun sơm) Sơ đồ hệ thống cung cấp của các động cơ Diesel thường chỉ khác nhau về số lượng các bình lọc và một số bộ phận phụ trợ. Hệ thống bao gồm các phần chính sau: - Phần cung cấp không khí và thoát khí: + Bình lọc khí: dùng để lọc sạch không khí trước khi đưa vào trong buồng đốt + Ống hút: dẫn không khí sạch vào buồng đốt + Ống xả, ống tiêu âm: Dẫn khí đã cháy ra ngoài, giảm tiếng ồn. - Phần cung cấp nhiên liệu gồm: + Thùng nhiên liệu: Chứa nhiên liệuDiesel cung cấp cho toàn hệ thống + Bơm áp lực thấp: Dùng để hút nhiên liệu từ thùng chứa thông qua các bầu lọc đẩy lên bơm cao áp. + Lọc dầu: Có chức năng lọc sạch nhiên liệu trước khi vào bơm cao áp, đảm bảo nhiên liệu sạch, không cặn bẩn, giúp hệ thống làm việc tốt.
+ Đường ống áp thấp: Dùng để dẫn nhiên liệu từ thùng chứa đến bơm cao áp và nhiên liệu thừa từ vòi phun trở về thùng chứa. + Đường ống cao áp: Dùng để dẫn nhiên liệu có áp suất cao từ bơm cao áp đến các vòi phun. + Bơm cao áp: tạo ra nhiên liệu có áp suất cao cung cấp cho vòi phun đúng lượng phun và đúng thời điểm. + Vòi phun: phun nhiên liệu tơi sương vào buồng đốt 2.2 Nguyên lý làm việc của hệ thống.
- Khi động cơ làm việc bơm áp lực thấp (9) hoạt động sẽ hút nhiên liệu từ thùng (1) qua bình lọc sơ (lọc tách nước) (2) sau đó đẩy lên bình lọc tinh (5), nhiên liệu đã lọc sạch được cấp vào đường hút của bơm cao áp, từ bơm cao áp nhiên liệu được nén với áp suất cao qua ống dẫn cao áp (6) tới vòi phun (7), phun nhiên liệu tơi sương vào không khí đã được nén trong xy lanh. - Nhiên liệu thừa từ vòi phun theo ống dẫn (8) về lại thùng. Từ bơm cao áp cũng có đường dẫn nhiên liệu trở lại bơm áp lực thấp khi cung cấp tới bơm cao áp quá nhiều. - Không khí hút qua bình lọc, qua ống hút vào trong xy lanh.
Khí đã cháy qua ống xả, ống giảm âm ra ngoài.2 Hệ thống nhiên liệu Diesel dùng bơm cao áp kiểu phân phối (VE) 2.1 Sơ đồ cấu tạo Hình 1. Hệ thống cung cấp nhiên liệu dùng bơm cao áp phân phối VE. Bình chứa nhiên liệu 5. Ống nhiên liệu cao áp 2.
Ống dẫn nhiên liệu 6. Lọc nhiên liệu và bơm tay 7. Đường nhiên liệu hồi 4. Bu di sấy (bu di xông) 2.2 Nguyên lý làm việc.
Khi động cơ hoạt động bơm tiếp vận lắp trong bơm cao áp VE hút nhiên liệu từ thùng (1) theo ống dẫn (2) đến bầu lọc (3) đi vào bơm tiếp vận, bơm tiếp vận đẩy nhiên liệu vào buồng chứa nhiên liệu của bơm cao áp (4). Nhiên liệu qua cửa nạp vào xy lanh bơm. Bơm cao áp (4) nén nhiên liệu với áp suất cao và phân phối nhiên liệu đến các vòi phun (6), vòi phun phun nhiên liệu vào buồng cháy của động cơ theo đúng thứ tự làm việc. Nhiên liệu phun vào buồng cháy hòa trộn với không khí ở cuối quá trình nén có áp suất và nhiệt độ cao, nhiên liệu tự bốc cháy, giãn nở và sinh công.
Sau đó khí cháy theo ống xả và bình tiêu âm thải ra ngoài khí trời. Nhiên liệu thừa ở bơm cao áp và vòi phun theo ống dẫn dầu hồi trở về thùng chứa. QUY TRÌNH VÀ YÊU CẦU KỸ THUẬT THÁO LẮP HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ DIESEL Mục tiêu: - Trình bày được quy trình và các yêu cầu kỹ thuật khi tháo, lắp hệ thống nhiên liệu diesel - Tháo lắp được các bộ phận của hệ thống nhiên liệu diesel đúng trình tự đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật.1 Tháo, lắp hệ thống nhiên liệu 3.1 Tháo, lắp thùng nhiên liệu * Trình tự tháo.