chương 1 (cá nhân hoặc nhóm). - Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (bài 1) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài 1 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 1 - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Có - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, mô hình điều hoà ô tô và các tài liệu liên quan. - Các điều kiện khác: Không có 12 KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 1 - Nội dung: Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng.
Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp: Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng) Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không 13 NỘI DUNG BÀI 1 I.
Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống điều hòa. Nhiệm vụ: Điều hòa không khí đồng thời điều khiển nhiệt độ trong buồng lái, tuần hoàn không khí trong xe giúp người điều khiển xe và hành khách trên xe cảm thấy dễ chịu trong những ngày nắng nóng hoặc thời tiết lạnh mà còn giúp giữ độ ẩm và lọc sạch không khí. Điều hoà không khí cũng giúp loại bỏ các chất cản trở tầm nhìn như sương mù, băng đọng trên mặt trong của kính xe. Chức năng chính của hệ thống điều hòa không khí: - Ðiều khiển nhiệt độ.
- Ðiều khiển lưu lượng không khí. - Ðiều khiển độ ẩm. - Lọc sạch không khí.1: Điều kiện làm việc của xe ô tô 1. Yêu cầu - Đảm bảo duy trì nhiệt độ trong xe ổn định.
- Dễ dàng thay đổi nhiệt độ để tạo cảm giác thoải mái cho người ngồi. - Lọc sạch không khí trong xe. - Không gây tác hại đến môi trường. - Dễ dàng bảo dưỡng và sửa chữa.
Phân loại - Phân loại hệ thống điều hòa không khí theo vị trí lắp dặt: + Kiểu táplô: Ở kiểu này, điều hòa không khí được gắn với bảng táplô điều khiển của ô tô. Ðặc điểm của kiểu này là, không khí lạnh từ cụm điều hòa được thổi thẳng đến mặt truớc nguời lái.2: Điều hòa không khí kiểu Taplo + Kiểu khoang hành lý: Ở kiểu khoang hành lý, điều hòa không khí đuợc đặt ở cốp sau xe. Cửa ra và cửa vào của không khí lạnh được đặt ở lưng ghế sau. Do cụm điều hòa gắn ở cốp sau nơi có sẵn khoảng trống tương đối lớn, nên điều hòa kiểu này có ưu điểm của một bộ điều hòa với công suất giàn lạnh lớn và có công suất làm lạnh dự trữ.3: Điều hòa không khí kiểu khoang hành lý + Kiểu kép: Khí lạnh được thổi ra từ phía truớc và phía sau bên trong xe.
Ðặc tính làm lạnh bên trong xe rất tốt, sự phân bố nhiệt bên trong xe đồng đều, có thể đạt được một môi truờng rất dễ chịu trong xe.4: Điều hòa không khí kiểu kép Hình 1.5: Hệ thống điều hòa loại đơn 15 - Phân loại theo chức năng: Do chức năng và tính năng cần có của hệ thống điều hòa khác nhau tùy theo môi trường tự nhiên và quốc gia sử dụng, hệ thống điều hòa không khí có thể chia thành 2 loại tùy theo tính năng của nó: + Loại đơn: Loại này bao gồm một bộ thông thoáng được nối hoặc là với bộ sưởi hoặc là hệ thống làm lạnh, chỉ dùng để suởi ấm hay làm lạnh. + Loại cho tất cả các mùa: Loại này kết hợp một bộ thông gió với một bộ sưởi ấm và hệ thống làm lạnh. Hệ thống điều hòa này có thể sử dụng trong những ngày lạnh, ẩm dể làm khô không khí. Tuy nhiên, nhiệt dộ trong khoang hành khách sẽ bị hạ thấp xuống, diều dó có thể gây ra cảm giác lạnh cho hành khách.
Nên dể tránh diều dó hệ thống này sẽ cho không khí đi qua két suởi dể sấy nóng. Ðiều này cho phép điều hòa không khí dảm bảo đuợc không khí có nhiệt độ và độ ẩm thích hợp.6: Hệ thống điều hòa loại cho tất cả các mùa - Phân loại theo môi chất sự dụng: + Gas R-12 + Gas R-134. Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống điều hòa trên ô tô 2. Sơ đồ cấu tạo: Hình 1.7: Sơ đồ hệ thống điều hoà ô tô 16 Hệ thống điều hòa ô tô là một hệ thống hoạt động khép kín, được kết cấu với các bộ phận chính sau đây: - Hệ thống làm lanh.
- Hệ thống sưởi.8: Sơ đồ cấu tạo hệ thống điều hòa ô tô 17 2. Nguyên lý hoạt động: 2. Điều khiển nhiệt độ a. Hệ thống làm mát không khí - Giàn lạnh làm việc như một bộ trao đổi nhiệt để làm mát không khí trước khi đưa vào trong xe.
Khi bật công tắc điều hòa không khí, máy nén bắt đầu làm việc và đẩy chất làm lạnh ( ga điều hòa ) tới giàn lạnh.9: Sơ đồ cấu tạo hệ thống làm lạnh điều hòa ô tô - Giàn lạnh được làm mát nhờ chất làm lạnh và sau đó nó làm mát không khí được thổi vào trong xe từ quạt gió. Việc làm nóng không khí phụ thuộc vào nhiệt độ nước làm mát động cơ nhưng việc làm mát không khí là hoàn toàn độc lập với nhiệt độ nước làm mát động cơ. Hệ thống sưởi ấm Người ta dùng một két sưởi như một bộ trao đổi nhiệt để làm nóng không khí. Két sưởi lấy nước làm mát động cơ đã được hâm nóng bởi động cơ và dùng nhiệt này để làm nóng không khí nhờ một quạt thổi vào xe, vì vậy nhiệt độ của két sưởi là thấp cho đến khi nước làm mát nóng lên.
Vì lý do này, ngay sau khi động cơ khởi động két sưởi không làm việc như là một bộ sưởi ấm 18 Hình 1.10: Sơ đồ cấu tạo hệ thống sưởi ấm điều hòa ô tô c. Máy hút ẩm - Lượng hơi nước trong không khí tăng lên khi nhiệt độ không khí cao hơn và giảm xuống khi nhiệt độ không khí giảm xuống. - Không khí được làm mát khi đi qua giàn lạnh. Nước trong không khí ngưng tụ và bám vào các cánh tản nhiệt của giàn lạnh.
Kết quả là độ ẩm trong xe bị giảm xuống. Nước dính vào các cánh tản nhiệt đọng lại thành xương và được chứa trong khay xả nước.11: Chức năng hút ẩm của giàn lạnh điều hoà ô tô - Cuối cùng nước này được tháo ra khỏi khay xả nước của xe bằng một ống thoát nước. Điều khiển nhiệt độ - Điều hòa không khí trong ô tô điều khiển nhiệt độ bằng cách sử dụng cả két sưởi và giàn lạnh, và bằng cách điều chỉnh vị trí cánh hòa trộn không khí cũng như van nước. Cánh hòa trộn không khí và van nước phối hợp để chọn ra nhiệt độ thích hợp từ các núm chọn nhiệt độ trên bàng điều khiển.
- Gần đây số lượng xe không dùng van nước đang ngày càng tăng lên.12: Điều khiển nhiệt độ điều hoà ô tô 2. Điều khiển tuần hoàn không khí a. Thông gió tự nhiên Việc lấy không khí bên ngoài đưa vào trong xe nhờ chênh áp được tạo ra do chuyển động của xe được gọi là sự thông gió tự nhiên. Sự phân bố áp suất không khí trên bề mặt của xe khi nó chuyển động.13: Hệ thống thông gió tự nhiên b.
Thông gió cưỡng bức 20 Trong các hệ thống thông gió cưỡng bức, người ta sử dụng quạt điện hút không khí đưa vào xe. Các cửa hút và cửa xả không khí được đặt ở cùng vì trí như trong hệ thống thông gió tự nhiên.14: Hệ thống thông gió cưỡng bức Thông thường hệ thống thông gió này được dùng chung với các hệ thống thông khí khác (hệ thống điều hòa không khí, bộ sưởi ấm). Bộ lọc không khí (lọc máy lạnh) Bộ làm sạch không khí là một thiết bị dùng để loại bỏ khói thuốc lá, bụi. để làm sạch không khí bên trong xe.15: Hệ thống dẫn gió và lọc gió 21 Bộ làm sạch không khí gồm có một quạt gió, môtơ quạt gió, cảm biến khói, bộ khuyêch đại, điện trở và bầu lọc có các bon hoạt tính.
Bộ lọc không khí dùng một môtơ quạt để lấy không khí ở trong xe và làm sạch không khí đồng thời khử mùi nhờ than hoạt tính trong bộ lọc. Ngoài ra một số xe có trang bị cảm biến khói để xác định khói thuốc và tự động khởi động khi môtơ quạt gió ở vị trí HI. Bảng điều khiển Có rất nhiều bộ chọn (núm, cần) điều chỉnh trên bảng điều khiển của điều hòa không khí.16: Bảng điều khiển hệ thống điều hoà ô tô Những bộ chọn này được phân loại như sau: Bộ chọn nhiệt độ, bộ chọn luồn không khí và bộ chọn tốc độ quạt gió. Hình dạng của các núm chọn này khác nhay tùy theo kiểu xe và cấp nội thất, nhưng các chức năng thì giống nhau.
Các cách điều tiết không khí a. Các cách điều tiết không khí Hình 1.17: Điều tiết không khí vào trong xe Việc điều khiển dòng không khí vào xe, nhiệt độ không khí và không khí ra có thể được thực hiện bằng việc điều chỉnh các bộ chon (núm hoặc cần chọn) trên bangr điều khiển. Cánh dẫn lấy khí vào điều chỉnh lượng không khí vào trong xe, cánh trộn khí làm nhiệm vụ điều khiển nhiệt độ không khí trong xe, cánh dẫn luồng khí ra điều khiển lượng không khí ra. Các cánh điều khiển này được điều khiển bằng cáp dẫn hoặc bằng môtơ.
Chức năng điều tiết dẫn khí vào Núm chọn không khí vào thực hiện việc điều tiết lượng không khí vào trong xe bằng cách là tuần hoàn không khí hoặc là lấy không khí từ bên ngoài vào trong xe. Trong sử dụng thông thường, người ta lựa chon việc lấy không khí trong xe. Khi lựa chọn lấy không khí từ ngoài xe thì cánh dẫn khí vào sẽ mở cửa hút không khí bên ngoài và đóng của tuần hoàn không khí bên trong. Khi không khí bên ngoài bẩn thì có thể điều chỉnh sang chế độ tuần hoàn không khí bên trong.