Giáo trình bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống điều hòa ô tô - Trường TCN Hùng Vương

Giáo trình bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống điều hòa không khí ô tô. Cung cấp kiến thức chuyên sâu cho sinh viên và kỹ thuật viên ngành công nghệ ô tô.

• Tác giả: Tập Thể Khoa Cơ Khí Động Lực
• Trường học: Trường Trung Cấp Nghề Kỹ Thuật Công Nghệ Hùng Vương
• Chuyên ngành: Công Nghệ Ô Tô
• Đề tài: Bảo Dưỡng và Sửa Chữa Hệ Thống Điều Hòa Không Khí Trên Ô Tô
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TPHCM

Tóm tắt

I. Tổng quan giáo trình sửa chữa điều hòa ô tô chuyên sâu

Giáo trình bảo dưỡng và sửa chữa điều hòa ô tô là một tài liệu kỹ thuật nền tảng, cung cấp kiến thức toàn diện cho kỹ thuật viên tương lai. Hệ thống điều hòa không khí không chỉ là một trang bị tiện nghi mà đã trở thành một phần không thể thiếu trên hầu hết các dòng xe hiện đại, giúp duy trì sự thoải mái cho người ngồi trong xe, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm. Việc nắm vững tài liệu sửa chữa điều hòa ô tô là yêu cầu bắt buộc để có thể thực hiện công việc bảo dưỡng và sửa chữa một cách hiệu quả. Nội dung cốt lõi của giáo trình tập trung vào việc mô tả chi tiết nhiệm vụ, cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống. Theo tài liệu gốc của Trường Trung Cấp Nghề Kỹ Thuật Công Nghệ Hưng Vương, mục tiêu của môn học là đào tạo học viên có đủ kỹ năng phân tích, tiến hành bảo dưỡng, kiểm tra và khắc phục các hư hỏng. Quá trình này đòi hỏi việc sử dụng đúng và hợp lý các trang thiết bị, dụng cụ chuyên dụng, đảm bảo tuân thủ quy trình, yêu cầu kỹ thuật, an toàn lao động và đạt năng suất cao. Một hệ thống A/C hoạt động tốt không chỉ làm mát mà còn có khả năng lọc sạch không khí, loại bỏ hơi ẩm, và duy trì nhiệt độ ổn định trong cabin, góp phần nâng cao trải nghiệm lái xe và đảm bảo sức khỏe cho hành khách.

1.1. Tầm quan trọng của hệ thống điều hòa không khí ô tô

Hệ thống điều hòa không khí trên ô tô (A/C) đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo sự tiện nghi và an toàn. Chức năng chính là làm mát không khí trong cabin, giúp người lái và hành khách cảm thấy thoải mái, đặc biệt trên các hành trình dài dưới thời tiết nắng nóng. Sự thoải mái này giúp tài xế duy trì sự tỉnh táo, tập trung, từ đó giảm nguy cơ tai nạn. Ngoài ra, hệ thống còn có nhiệm vụ lọc sạch bụi bẩn, phấn hoa và các chất ô nhiễm khác từ không khí bên ngoài trước khi đưa vào xe. Chức năng hút ẩm cũng cực kỳ quan trọng, giúp loại bỏ hơi nước ngưng tụ trên kính lái và các cửa sổ, đảm bảo tầm nhìn rõ ràng. Vì vậy, việc hiểu rõ nguyên lý hệ thống lạnh ô tô không chỉ giúp sửa chữa khi có sự cố mà còn là nền tảng để vận hành và bảo dưỡng hệ thống một cách tối ưu, kéo dài tuổi thọ thiết bị.

1.2. Mục tiêu cốt lõi của tài liệu sửa chữa điều hòa ô tô

Mục tiêu chính của các tài liệu sửa chữa điều hòa ô tô là trang bị cho người học một hệ thống kiến thức và kỹ năng hoàn chỉnh. Về kiến thức, học viên cần trình bày được nhiệm vụ, phân loại, cấu tạo hệ thống điều hòa ô tô và nguyên tắc hoạt động của từng bộ phận. Về kỹ năng, học viên phải có khả năng tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa các chi tiết trong hệ thống theo đúng quy trình và tiêu chuẩn kỹ thuật. Điều này bao gồm việc sử dụng thành thạo các dụng cụ chuyên dụng, thiết bị chẩn đoán, đảm bảo an toàn và chính xác. Tài liệu cũng nhấn mạnh việc rèn luyện thái độ làm việc chuyên nghiệp: cẩn thận, tỉ mỉ, có trách nhiệm và luôn tuân thủ các quy định về an toàn lao động, góp phần tạo ra những kỹ thuật viên chất lượng cao cho ngành công nghệ ô tô.

II. Phân tích các lỗi điều hòa ô tô thường gặp nhất hiện nay

Trong quá trình vận hành, hệ thống điều hòa không khí ô tô không thể tránh khỏi các sự cố và hư hỏng. Việc chẩn đoán hệ thống A/C chính xác là bước đầu tiên và quan trọng nhất để khắc phục vấn đề. Các hư hỏng thường biểu hiện qua nhiều hiện tượng khác nhau như: điều hòa không mát, mát không sâu, có tiếng ồn lạ từ lốc lạnh ô tô (máy nén), hoặc hệ thống tự động ngắt đột ngột. Nguyên nhân gây ra những sự cố này rất đa dạng, có thể do thiếu gas, rò rỉ gas, máy nén yếu hoặc hỏng, dàn nóng, dàn lạnh ô tô bị bẩn hoặc tắc nghẽn, van tiết lưu hoạt động sai, hoặc các sự cố liên quan đến hệ thống điện điều khiển. Tài liệu kỹ thuật chỉ rõ, việc phân tích đúng hiện tượng và xác định nguyên nhân gốc rễ đòi hỏi kỹ thuật viên phải có kiến thức sâu về nguyên lý hệ thống lạnh ô tô và kinh nghiệm thực tiễn. Ví dụ, hiện tượng đóng băng trên dàn lạnh có thể do thiếu gas hoặc cảm biến nhiệt độ bị lỗi, trong khi tiếng kêu lạ từ máy nén có thể là dấu hiệu của việc thiếu dầu bôi trơn hoặc bi puli bị mòn. Việc nắm bắt các mã lỗi điều hòa ô tô thông qua máy chẩn đoán cũng là một kỹ năng cần thiết trong môi trường sửa chữa hiện đại.

2.1. Nhận biết hiện tượng và nguyên nhân qua mã lỗi điều hòa ô tô

Các dòng xe đời mới thường tích hợp hệ thống tự chẩn đoán và lưu lại các sự cố dưới dạng mã lỗi. Việc truy xuất và diễn giải các mã lỗi điều hòa ô tô là phương pháp hiệu quả để khoanh vùng hư hỏng. Mỗi mã lỗi tương ứng với một sự cố cụ thể, chẳng hạn như lỗi cảm biến nhiệt độ dàn lạnh, lỗi áp suất gas, lỗi mạch điện của ly hợp từ hoặc quạt giải nhiệt. Kỹ thuật viên cần sử dụng máy chẩn đoán chuyên dụng để kết nối với ECU của xe và đọc các mã lỗi này. Tuy nhiên, mã lỗi chỉ là một gợi ý ban đầu. Việc xác nhận nguyên nhân chính xác vẫn đòi hỏi phải kết hợp với kiểm tra thực tế, chẳng hạn như đo áp suất gas, kiểm tra điện trở cảm biến, hoặc xem xét sơ đồ điện điều hòa ô tô để dò tìm các điểm đứt mạch hoặc chập chờn.

2.2. Thách thức trong việc chẩn đoán hệ thống A C phức tạp

Việc chẩn đoán hệ thống A/C ngày càng trở nên phức tạp do sự tích hợp sâu rộng với các hệ thống điện tử khác trên xe. Một sự cố có thể không chỉ bắt nguồn từ các bộ phận cơ khí như máy nén hay dàn tản nhiệt, mà còn có thể do lỗi phần mềm, lỗi cảm biến hoặc lỗi giao tiếp CAN-bus. Thách thức lớn nhất là phân biệt giữa nguyên nhân cơ khí và nguyên nhân điện tử. Ví dụ, hệ thống A/C không hoạt động có thể do hỏng rơ-le, đứt cầu chì, hoặc do tín hiệu từ cảm biến áp suất gửi về ECU không chính xác, khiến ECU không cho phép ly hợp từ đóng. Điều này đòi hỏi kỹ thuật viên không chỉ am hiểu về cơ khí-lạnh mà còn phải có kiến thức vững chắc về điện-điện tử ô tô và kỹ năng sử dụng các thiết bị đo kiểm hiện đại.

III. Khám phá nguyên lý hệ thống lạnh ô tô và cấu tạo chi tiết

Để thực hiện bảo dưỡng và sửa chữa hiệu quả, việc nắm vững nguyên lý hệ thống lạnh ô tô và cấu tạo hệ thống điều hòa ô tô là điều kiện tiên quyết. Về cơ bản, hệ thống hoạt động dựa trên chu trình làm lạnh nén hơi, sử dụng môi chất lạnh (gas) để vận chuyển nhiệt từ bên trong cabin ra môi trường bên ngoài. Chu trình này được chia thành hai vùng áp suất rõ rệt: vùng cao áp (từ đầu ra máy nén đến van tiết lưu) và vùng hạ áp (từ sau van tiết lưu về đầu hút máy nén). Theo tài liệu đào tạo, hệ thống bao gồm 5 thành phần chính không thể thiếu: Lốc lạnh ô tô (máy nén), dàn nóng, phin lọc gas (hoặc bình tích áp), van tiết lưu điều hòa (hoặc ống tiết lưu), và dàn lạnh. Mỗi bộ phận đảm nhận một vai trò riêng biệt nhưng phối hợp nhịp nhàng để tạo ra không khí mát. Môi chất lạnh ở thể hơi, áp suất thấp được máy nén hút về và nén lên áp suất và nhiệt độ cao. Sau đó, nó được đẩy đến dàn nóng để giải nhiệt và ngưng tụ thành thể lỏng. Chất lỏng này đi qua phin lọc để loại bỏ tạp chất và hơi ẩm trước khi đến van tiết lưu. Tại van tiết lưu, áp suất giảm đột ngột khiến môi chất sôi và hóa hơi ở nhiệt độ rất thấp bên trong dàn lạnh, hấp thụ nhiệt từ không khí trong cabin. Cuối cùng, môi chất dạng hơi lại được hút về máy nén, khép kín chu trình.

3.1. Sơ đồ cấu tạo hệ thống điều hòa ô tô và các thành phần

Một sơ đồ cấu tạo hệ thống điều hòa ô tô tiêu chuẩn sẽ thể hiện rõ sự liên kết giữa các bộ phận chính. Máy nén (Compressor) được dẫn động bởi động cơ, là trái tim của hệ thống. Dàn nóng (Condenser) thường đặt ở phía trước két nước, có nhiệm vụ tản nhiệt. Dàn lạnh (Evaporator) nằm bên trong bảng taplo, nơi diễn ra quá trình trao đổi nhiệt làm mát không khí. Van tiết lưu (Expansion Valve) điều chỉnh lượng môi chất lỏng đi vào dàn lạnh. Phin lọc gas/sấy khô (Receiver/Dryer) có nhiệm vụ lọc cặn bẩn và hút ẩm. Ngoài ra, sơ đồ còn bao gồm các đường ống cao áp và hạ áp, quạt giải nhiệt dàn nóng, quạt lồng sóc của dàn lạnh, và các cảm biến, công tắc áp suất để bảo vệ và điều khiển hệ thống.

3.2. Vai trò của lốc lạnh ô tô máy nén dàn nóng dàn lạnh

Lốc lạnh ô tô (máy nén) có chức năng hút môi chất lạnh dạng hơi ở áp suất thấp từ dàn lạnh và nén nó thành dạng hơi có áp suất và nhiệt độ cao, tạo ra sự lưu thông tuần hoàn trong hệ thống. Dàn nóng nhận hơi nóng này và, với sự hỗ trợ của quạt và luồng không khí khi xe di chuyển, làm cho môi chất ngưng tụ thành dạng lỏng. Quá trình này giải phóng lượng nhiệt mà môi chất đã hấp thụ từ cabin. Ngược lại, dàn lạnh là nơi môi chất lỏng áp suất thấp bay hơi, thu nhiệt từ không khí được quạt thổi qua, làm không khí trong cabin mát đi. Hiệu quả hoạt động của ba bộ phận này quyết định trực tiếp đến khả năng làm lạnh của toàn bộ hệ thống.

3.3. Chức năng của van tiết lưu điều hòa và phin lọc gas

Van tiết lưu điều hòa là một thiết bị quan trọng, nằm giữa dàn nóng và dàn lạnh. Nó có hai nhiệm vụ chính: giảm áp suất của môi chất lỏng từ vùng cao áp xuống vùng hạ áp, và điều chỉnh lưu lượng môi chất vào dàn lạnh sao cho phù hợp với tải nhiệt, đảm bảo quá trình bay hơi diễn ra hiệu quả nhất. Trong khi đó, phin lọc gas (còn gọi là bình sấy khô) được lắp trên đường ống cao áp, trước van tiết lưu. Chức năng của nó là loại bỏ hơi ẩm và các tạp chất rắn (mạt kim loại, cặn bẩn) có thể gây hại cho hệ thống, đặc biệt là có thể gây tắc nghẽn van tiết lưu và làm hỏng máy nén. Việc thay thế phin lọc gas định kỳ hoặc mỗi khi sửa chữa hệ thống là yêu cầu bắt buộc.

IV. Quy trình bảo dưỡng và sửa chữa điều hòa ô tô chuẩn hãng

Một quy trình bảo dưỡng và sửa chữa điều hòa ô tô chuyên nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước kỹ thuật để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định và bền bỉ. Quy trình này không chỉ đơn thuần là nạp thêm gas khi hệ thống kém lạnh. Nó bắt đầu bằng việc kiểm tra tổng thể, bao gồm kiểm tra áp suất hai đường cao áp và hạ áp bằng đồng hồ chuyên dụng, kiểm tra hoạt động của ly hợp từ và quạt giải nhiệt. Bước quan trọng tiếp theo là thu hồi toàn bộ gas và dầu lạnh cũ ra khỏi hệ thống. Sau đó, tiến hành hút chân không hệ thống lạnh để loại bỏ hoàn toàn không khí và hơi ẩm. Quá trình này phải được thực hiện trong thời gian đủ dài, ít nhất 30 phút, để đảm bảo hệ thống đạt độ chân không tiêu chuẩn. Việc kiểm tra rò rỉ gas điều hòa là bước không thể bỏ qua. Nếu hệ thống không giữ được chân không, kỹ thuật viên phải tìm và xử lý vị trí rò rỉ trước khi tiến hành các bước tiếp theo. Cuối cùng là thực hiện quy trình nạp gas điều hòa ô tô và dầu lạnh mới theo đúng chủng loại và định lượng mà nhà sản xuất quy định. Sử dụng đúng loại dầu lạnh R134a hoặc R1234yf là cực kỳ quan trọng để đảm bảo bôi trơn và tương thích với các chi tiết của hệ thống.

4.1. Hướng dẫn hút chân không hệ thống lạnh đúng kỹ thuật

Quá trình hút chân không hệ thống lạnh là một công đoạn bắt buộc trong sửa chữa điều hòa. Mục đích là để loại bỏ không khí và hơi ẩm, những tác nhân có thể phản ứng hóa học với gas và dầu lạnh, gây ra axit ăn mòn và làm giảm hiệu suất làm lạnh. Quy trình đúng kỹ thuật bao gồm: kết nối đồng hồ đo và máy hút chân không vào các cổng dịch vụ cao áp và hạ áp. Vận hành máy hút cho đến khi đồng hồ hạ áp chỉ mức chân không sâu (khoảng -29.9 inHg hoặc -760 mmHg). Sau đó, khóa các van và tắt máy hút, theo dõi đồng hồ trong khoảng 15-30 phút. Nếu kim đồng hồ không dịch chuyển, hệ thống được coi là kín và sẵn sàng cho bước nạp gas. Nếu kim hồi về, chứng tỏ hệ thống vẫn còn rò rỉ.

4.2. Kỹ thuật kiểm tra rò rỉ gas điều hòa bằng phương pháp mới

Việc kiểm tra rò rỉ gas điều hòa là tối quan trọng để xử lý triệt để vấn đề mất gas. Các phương pháp truyền thống như dùng nước xà phòng có hiệu quả với các lỗ rò lớn. Tuy nhiên, với các lỗ rò vi mô, cần các phương pháp hiện đại hơn. Một trong số đó là sử dụng máy dò rò rỉ điện tử, có độ nhạy cao, có thể phát hiện lượng gas thoát ra rất nhỏ. Một phương pháp hiệu quả khác là pha thuốc nhuộm UV vào hệ thống. Sau khi cho hệ thống hoạt động một thời gian, kỹ thuật viên sẽ dùng đèn UV chuyên dụng để soi vào các đường ống và khớp nối. Vị trí rò rỉ sẽ phát sáng màu xanh lá cây hoặc vàng, giúp xác định chính xác điểm cần khắc phục.

4.3. Các bước thực hiện quy trình nạp gas điều hòa ô tô R134a

Quy trình nạp gas điều hòa ô tô phải được thực hiện sau khi hệ thống đã được hút chân không và kiểm tra độ kín. Các bước cơ bản bao gồm: 1. Kết nối bình gas R134a với cổng nạp của bộ đồng hồ đo. 2. Xả không khí trong đường ống nạp. 3. Khởi động động cơ, bật điều hòa ở chế độ lạnh tối đa và quạt gió lớn nhất. 4. Mở từ từ van nạp phía hạ áp để gas đi vào hệ thống. Nạp gas ở thể hơi để tránh gây sốc lỏng cho máy nén. 5. Theo dõi áp suất trên đồng hồ và nhiệt độ cửa gió. Áp suất tiêu chuẩn phía hạ áp thường ở mức 25-45 PSI và cao áp từ 150-250 PSI, tùy thuộc vào nhiệt độ môi trường. 6. Nạp đủ lượng gas theo quy định của nhà sản xuất, có thể dựa trên cân điện tử hoặc quan sát qua kính thăm gas (nếu có).

V. Phương pháp chẩn đoán hệ thống A C ô tô chính xác nhất

Để chẩn đoán hệ thống A/C một cách chính xác, kỹ thuật viên cần kết hợp giữa quan sát trực quan, kinh nghiệm và việc sử dụng các thiết bị công nghệ cao. Phương pháp tiếp cận khoa học bắt đầu bằng việc lắng nghe mô tả của khách hàng về sự cố. Sau đó là kiểm tra sơ bộ các yếu tố bên ngoài như dây curoa dẫn động máy nén, tình trạng sạch sẽ của dàn nóng, hoạt động của quạt giải nhiệt. Bước tiếp theo là sử dụng bộ đồng hồ đo áp suất để đánh giá "sức khỏe" của chu trình lạnh. Các chỉ số áp suất cao và thấp có thể tiết lộ nhiều vấn đề: áp suất hai bên đều thấp có thể do thiếu gas; áp suất thấp cao và áp suất cao thấp có thể do máy nén yếu; áp suất cao quá cao có thể do dàn nóng bẩn hoặc quạt không chạy. Bên cạnh đó, việc sử dụng sơ đồ điện điều hòa ô tô là không thể thiếu để kiểm tra các mạch điều khiển, rơ-le, cảm biến và bộ chấp hành. Các phương pháp hiện đại còn bao gồm việc sử dụng camera nội soi để kiểm tra tình trạng dàn lạnh mà không cần tháo rời taplo, hay dùng máy đo nhiệt độ hồng ngoại để xác định sự chênh lệch nhiệt độ bất thường trên các bộ phận.

5.1. Sử dụng sơ đồ điện điều hòa ô tô để phân tích mạch

Hệ thống điều hòa hiện đại được điều khiển bằng điện tử. Do đó, kỹ năng đọc và phân tích sơ đồ điện điều hòa ô tô là cực kỳ cần thiết. Sơ đồ này cung cấp thông tin chi tiết về các đường dây, cầu chì, rơ-le, cảm biến (cảm biến áp suất, cảm biến nhiệt độ dàn lạnh), công tắc và bộ điều khiển ECU. Dựa vào sơ đồ, kỹ thuật viên có thể kiểm tra thông mạch, đo điện áp và tín hiệu tại các điểm quan trọng. Ví dụ, khi ly hợp từ không đóng, kỹ thuật viên có thể dùng sơ đồ để kiểm tra xem nguồn điện có đến được cuộn dây hay không, tín hiệu từ ECU có được gửi đi không, và các điều kiện an toàn (như áp suất gas) có được đáp ứng hay không. Việc này giúp xác định chính xác lỗi nằm ở bộ phận nào, tránh thay thế oan các chi tiết còn tốt.

5.2. Kỹ thuật vệ sinh dàn lạnh ô tô không cần tháo taplo

Dàn lạnh ô tô là nơi dễ tích tụ bụi bẩn, nấm mốc, gây mùi hôi và làm giảm hiệu quả làm mát. Việc tháo taplo để vệ sinh rất tốn thời gian và chi phí. Hiện nay, kỹ thuật vệ sinh dàn lạnh ô tô bằng phương pháp nội soi đã trở nên phổ biến. Kỹ thuật viên sẽ sử dụng một thiết bị chuyên dụng có camera và vòi phun, luồn qua đường gió hoặc vị trí của quạt gió để tiếp cận trực tiếp bề mặt dàn lạnh. Dung dịch vệ sinh chuyên dụng sẽ được phun vào để làm tan rã bụi bẩn và tiêu diệt vi khuẩn, nấm mốc. Sau đó, hệ thống được xả lại bằng nước sạch. Toàn bộ chất bẩn sẽ theo đường thoát nước của dàn lạnh ra ngoài. Phương pháp này giúp làm sạch hiệu quả, tiết kiệm thời gian và giữ được tính nguyên bản cho nội thất xe.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UY BAN NH.AN DAN QU~N 5 TRUONG TRUNG CAP NGHE KY THU~ T CONG NGH¥ HUNG VUONG , ' GIAOTRINH , Bao dtrO'ng va dfra chira h~ thong ' dieu boa khong khi tren o to ' Nghe: Cong ngh~ 6 to TRINH DO• TRUNG CAP TPHCM-2019 LOI GIOI THilU Cong ngh¢ sil:a chil:a o to la mi}t mang kiin thu:c cho nhil:ng ngirai cong nhan sira chil:a o to tuang lai. Kiin thu:c cua mo dun se giup cho ngu&i h9c bu6·c ddu tdp c(tn du(JC v&i d6i tu9'ng nghJ nghi¢p, tu: d6 c6 thi xcic dtnh du9'C mz:1c dich va tam thi h9c t(tp. H9c xong mo dun nay h9c vien se c6 kha nang: 1. Trinh bay dung vai tro va ltch sir phcit triin cua o to.

Trinh bay dung ccic loqi o to va cdu tqo chung cua o to. Trinh bay dung khai ni¢m vJ hi¢n tu(Yng, qua trinh va ccic giaidoqn mai man chi tdt. Trinh bay dung khcii ni¢m vJ cac phuang phcip sira chil:a va cong ngh¢ ph1,1c h6i chi tilt. Nhq,n dqng dung cac loqi o to va cac bl) phq,n cua o to.

Trinh bay du()'c cong dimg, cdu tqo va each sir d1,1ng ml) ts6 dimg qt cdm tay nghJ sira chil:a o to. Quljn 5, ngay thang O niim 2013 Bien SO(ln T{tp thl Khoa Cu Khi D{)ng Life 1 MVC Ll}C DEMVC TRANG 1. Gi&i thi~u v6 mo dun. Sa d6 cftu t~o va nguyen ly lam vi~c cua h~ th6ng di6u hoa khong khi tren o to.

Ky thu~t thao - Hip h~ th6ng di6u hoa khong khi tren o to. Ky thu~t ki~m tra h~ th6ng di6u hoa khong khi tren o to. Ky thu~t bao duong va sua chfta h~ th6ng di6u hoa khong khi tren o to. Tai li~u tham khao.

50 2 GIOl THl¢U VE MO DUN Vj tri, y nghia, vai tro mo dun Mot 6t6 c6 trang bi h~ th6ng di~n 1"1nh se giup cho nguoi ng6i trong xe cam tha'y thoai mai, mat diu nha't la tren duong dai vao thoi tie't n6ng hue. Vl v~y, hfiu he'°t tren 6t6 doi moi hi~n nay d6u du'cjc trang bi h~ th6ng di~n 1"1nh. Muc tieu ciia mo dun Nh&m dcto tr;to cho h9c vien dciy du kiin thuc vi nhi¢m V¥, ccfu fr;to va nguyen t&c hor;it d(mg cua h¢ th6ng di'eu hoa khong khi. Dd c6 du ky nang phdn dfnh, tdn hanh bao duong, kidm tra va sua chua cac hu hong cua di6u hoa kh6ng khi, vai vi¢c su d¥ng dung, h9JJ ly cac trang thiit bf, d¥ng C¥ dam bao dung quy trinh, yeu cdu ky thuq,t, an toan va nang sucft cao.

Ml}c tieu thl_fc hi~n ciia mo dun: H9c xong mo dun nay h9c vien se c6 kha nang: I. Trinh bay dung nhi¢m V¥, phdn lor;ti h¢ th6ng di'eu hoa khong khi 2. Mo ta dung cdu tr;io cua va nguyen t&c hor;it d9ng cua cac lor;ti h¢ th6ng di'eu hoa khong khi 3. Phat bidu dung nhi¢m V¥, ccfu tr;io va nguyen t&c hor;tt d9ng cua cac b9 phdn thu9c h¢ th6ng di'eu hoa kh6ng khi 4.

Phan tich dung hi¢n tur;rng, nguyen nhdn hu hong, phuong phap kidm tra, sua chua hu hong cua cac chi tdt 5. Thao !&p, kidm tra, sua chua va bao duong du9'C h¢ th6ng lam mat dung quy trinh, quy phr;tm va dung tieu chudn ky thurJ,t. Su d¥ng d¥ng dung, hQ'p ly cac d¥ng C¥ thao !&p, kidm tra, sua chua, bao duong ca h¢ th6ng di'eu hoa khong khi bao dam chinh xac va an toan. YEU cAu VE DANH GIA HOAN THANH MO DUN Ki~n thrrc 1.

Trinh bay dAy du nhi~m V\l, cftu tc,10, cftu tc,10 va nguyen tic hoc,1t d9ng cua cac h~ th6ng di6u hoa kh6ng khi 2. Giai thich dung nhilng hi~n tuqng, nguyen nhan hu hong, phuong phap ki~m tra va sfta chfta nhfrng hu hong cua h~ th6ng di6u hoa kh6ng khi. Trinh bay dAy du n9i dung v€ bao duong h~ th6ng di6u hoa khong khi. Nh~n dc,1ng duqc cac b9 ph~n cua h~ th6ng di6u hoa khong khi 2.

Thao lip, ki~m tra va bao duong, sua chfta duqc b9 phan cua h~ th6ng di6u hoa khong khi dung quy trinh, quy phc,1m va dung cac tieu chufin ky thu?t. Su d\lllg dung, h()"p ly cac dµng cv ki~m tra, bao duong va sua chfta dam bao chinh xac va an toan. Chuftn bi, b6 tri va sip x~p ncri lam vi~c v~ sinh, an toan va hqp ly. Chfip hanh nghiem rue cac quy dinh v~ ky thu~t, an toan va ti~t ki~m trong bao duong, sua chua.

C6 tinh thfin trach nhi~m hoan thanh cong vi~c dam bao chfit lm:;mg va dung thai gian. Cftn th~n, chu dao trong cong vi~c luon quan tam dung, du khong d6 xay ra sai sot. 4 Bai 1: SO' d6 c§u t~o va nguyen Iy lam vi~c cua h~ th6ng di~u boa khong khi tren o to Thai gian: 35gia Muc tieu: - Phat bi€u dung yeu cAu, nhi~m V\l cua h~ th6ng di6u hoa khong khi tren Oto - Giai thich duqc cciu 4l,o va nguyen file ho<;1,t d9ng cua h~ th6ng di6u hoa_khong khi tren o to - Chc1p hanh dung quy trinh, quy ph~ trong ngh6 cong ngh~ o to - Ren luy~n tinh ky lu~t, cful th~, ti mi cua h9c vien. Nhi~m vµ, yeu cAu cua h~ th6ng di6u hoa khong khi tren o to - Nhi~m vµ - Yeu cAu 2.

Sa d6 cciu t<;10 va nguyen ly ho<;1,t d9ng cua h~ th6ng di6u hoa khong khi tren o to - Sa d6 cciu t<;10 - Nguyen ly ho<;1,t d9ng 3. Cciu t<;10 cua cac b◊ ph~n trong h~ th6ng di6u hoa - Maynen - Thi6t bi trao d6i nhi~t - Van ti6t luu - Cac b◊ ph~ khac 1. Nhi~m vµ, yeu cAu cua h~ th6ng di6u hoa khong khi tren o to -LQc s~ch, tinh khie't kh6i khong khi dua vao cabin oto. - Rut s~ch cha't lam uot trong kh6i khong khi nay.

a - Lam mat l~nh khong khi va duy trl d9 mat nhi~t d(> thich h9p. Sa d6 cciu t<;10 va nguyen ly ho<;1,t d9ng cua h~ th6ng di6u hoa khong khi tren o to H~ th6ng di8u hoa khong khi oto su d1;mg nhung nguyen Hie v~t ly mieu ta a phk truoc, dS tach nhi~t ra khoi khoang hanh khach va toa ra khong khi xung quanh oto- 5 May nen i.•-~ Khong khi luan chuyin qua hi thtfng dilu hoa. H? th6ng di~u hoa khong khi c6 thi chia ra lam hai phftn: -Phfa tha'p, h~ th6ng c6 ap sua't tha'p va nhi~t do tha'p. -Phia cao, h? th6ng c6 ap sua't cao va nhi?t do cao.

Cha't lam l~nh se soi hay la b6c hdi d phfa ap sua't tha'p, nhi?t do tha'p va n6 se ngung t1:1 cJ phfa ap sua't cao, nhi?t do cao. H? th6ng di~u hoa khong khi g6m cac bl) ph~n sau day: - May nen (Compressor) - Dan n6ng (Condensor) - Dan l~nh (Evaporator) - Phin l9c / sa'y kho moi cha't (Receiver/ dryer) - Van gian nd hay van tie"t htu (expansion valve) * H? th6ng di?n l~nh ho~t d<)ng theo cac bu8c co ban sau day. Nhim trua't nhi?t, lam l~nh kh6i khong khi va phan ph6i lu6ng khong khi mat - hlnh 24. + Moi cha't l~nh due;c bdm di tu may nen (1) du'oi ap sua't cao va du'oi nhi~t de) b6c hdi cao, giai do~n nay moi cha't l~nh due;c bdm de'n be) ngu'ng t1:1 (2) d th€ hdi.

+ T~i be) ngung W (2) nhi~t do cua moi cha't, qu~t gi6 th6i mat gian n6ng, moi cha't th€ hdi du9c giai nhi~t, ngung t1:1 thanh th€ long duoi ap sua't cao nhi?t d(') tha'p. + Moi cha't l~nh d~ng th€ long tie"p t1:1c lu'u thong de"n phin l9c / sa'y kho. (4) t~i day, moi cha't l~nh tinh khie"t hdn nho due;c hut he"t hdi £m va t~p cha't. + Van gian nd (van tie"t lu'u) : di6u tie"t lu'u lue;ng cua moi cha't long vao dan l~nh lam h~ tha'p ap sua't cua moi cha't l~nh, do giam ap sua't nen moi cha't tu th€ long bie"n thanh th€ hdi trong dan l~nh.

Chu ky horJ,t df)ng cua hi thffng diiu hoa khong khi. 3 - Kfnh cifo sd. 4 - Bznh lqc/ hut elm. 5 - Van gian nd.

6 - Dan lr;mh. 7 - Ong mao dJn. 8 - Cong tiic on nhift. 9 - Din bq ly h(Jp puli may nen.

10- Thi hai cao ap. 11- Thi long cao ap. 12- Thi long thdp ap.13- Thi hai thdp ap. 14- Hai cao ap b'a.

+ Trong qua trlnh bay hdi, moi cha't lC;l.nh ha'p th\l nhi~t trong cabin oto, c6 nghla la lam mat lC;l.nh kh6i khong khi trong cabin oto. + Buoc ke" tie"p lam moi cha't lC;l.ng th~ hoi, ap su1t tha'p du9c h6i vS maynen. + 0~ niim vung cong dl.Jng va qua trlnh hoC;l.t d()ng cua 5 b() ph~n chinh trong h~ th6ng di~n lC;l.nh oto, thl ta cin phai bie"t ding h~ th6ng nay du9c chia thanh 2 phin: phin cao ap va hC;l. - Phin cao ap thu()c phfa moi cha't du9c born di duoi ap sua't va nhi~t d() cao.

- Phin tha'p ap thu()c phia moi cha't du9c born di duoi ap sua't va nhi~t d() tha'p. 7 K KA K ~ ' " ,, KET CAU H:e THONG DIEU HOA KHONG KID I. Cong dt;mg. Tren h~ th6ng di~u hoa khong khi, thl may nen dS bdm chat lam l~nh, n6 chia h~ th6ng thanh 2 phffn C\J th€ - hlnh 25.

May nen chia h? th6ng thanh 2 phan, cao ap nhi?t va htJ, ap nhi?t. + Phffn cao ap va h~ ap. a Cong di;mg chinh cua may nen la hut moi chat l~nh dang th~ hdi ap suat thap tu gian l~nh, sau d6 nen moi chat len ap suat cao. Lam tang a p suat va nhi~t d() cua moi chat lam l~nh m()t each nhanh ch6ng.

Ap suat cao diiy chat lam l~nh tmin hoan trong h~ th6ng. Nhi~t d9 cao lam tang muc d() trao d6i nhi~t trong dan n6ng. Sau d6 moi chat th€ khi di qua dan n6ng. Nhd may nen hdi (khi moi) chat l~nh ep de'n nhi~t d() cao hdn rat nhi~u, d6i voi nhi~t d9 moi tnfdng xung quanh n6 lam tang ap chat lam l~nh len khoang 10 lffn.

Ty s6 nen vao khoang 5 - 8, ph\J thu()c vao nhi~t d9 khong khi moi tntdng xung quanh va lo~i moi chat lam l~nh. Ap suat phai tang len de'n diSm ma nhi~t d() cua moi chat lam l~nh cao hdn nhi~t d() khong khi cua moi tnidng xung quanh va sv truy~n nhi~t phai du t~i dan n6ng dS giai ph6ng toan b9 nhi~t hap th\! trong dan l~nh. 8 Vl v~y, phai cjn de'n dan n6ng c6 qu~t gi6 giai nhi9t la h~ nhi9t d9 moi chit, bie'n moi chit tu th~ khi thanh th~ long. -May nen bdm moi chit l~nh ch~y xuyen qua dan n6ng duoi nhi€u ap suit k:hac nhau tuy thUQC yeu ciu ho~t d9ng cua h9 th6ng.

o o -May nen chi lam vi9c voi moi chit l~nh th~ khi. Chit lam l~nh th~ long trong may nen c6 th~ lam hu hong may nen khi. -Trang h9 th5ng di9n l~nh 6t6, may nen du9c ga:n ben hong d()ng cd va do d()ng cd 6t6 d~n d()ng- hlnh 26. Vt trf cua may nen tren h~ thrfng di? n ltJ,nh o to.