TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực Công nghệ thông tin nói chung và nghề Quản trị mạng ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể.
Chương trình dạy nghề Quản trị mạng đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ năng nghề được kết cấu theo các mô đun môn học. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình theo các mô đun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun 27: An toàn mạng là mô đun đào tạo chuyên môn nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu an toàn mạng trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế.
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những thiếu sót. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô và bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ điều chỉnh hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Cần Thơ, ngày tháng năm 2021 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên Nguyễn Hoàng Vũ 2.
3 MỤC LỤC TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 2 LỜI GIỚI THIỆU. 4 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN. 7 BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ BẢO MẬT VÀ AN TOÀN MẠNG.
Tổng quan về an toàn bảo mật mạng. Giới thiệu về AAA: (Access Control, Authentication và Auditing). Điều khiển truy cập (Access Control). Các dạng tấn công.
Minh hoạ khái quát một qui trình tấn công. Tấn công chủ động. Tấn công thụ động. Malicous Code Attacks:.
Các phương pháp phòng chống:. Giới thiệu công cụ Essential NetTools:. Giới thiệu công cụ Microsoft Baseline Security Analyzer:. Sử dụng công cụ Tenable NeWT Scanner:.
Xây dựng Firewall để hạn chế tấn công:. 26 Bài tập của học viên. 27 Hướng dẫn thực hiện. 27 Những trọng tâm cần chú ý:.
30 Bài mở rộng và nâng cao. 30 Yêu cầu đánh giá kết quả học tập. 30 BÀI 2: MÃ HÓA THÔNG TIN. Cơ bản về mã hoá (Cryptography).
Tại sao cần phải sử dụng mã hoá. Nhu cầu sử dụng kỹ thuật mã hoá. Quá trình mã hoá và giải mã như sau:. Độ an toàn của thuật toán.
Phân loại các thuật toán mã hoá. Mã hoá cổ điển:. Mã hoá đối xứng:. Mã hoá bất đối xứng:.
Hệ thống mã hoá khoá lai (Hybrid Cryptosystems):. 40 Bài tập của học viên. 41 Hướng dẫn thực hiện. 41 Những trọng tâm cần chú ý:.
42 Bài mở rộng và nâng cao. 42 4 Yêu cầu đánh giá kết quả học tập. 42 BÀI 3: BẢO MẬT VỚI LỌC GÓI IP. Bảo Mật Với Lọc Gói:.
Khái Quát Về Lọc Gói: .2 Các Bước Để Xây Dựng Luật Bảo Mật Trong IPSEC: .3 Lọc Gói IP Dựa Trên Thiết Bị Phần Cứng .4 Top 10 công cụ giải quyết sự cố cho TCP/IP .5 Cách Chặn IP Trong Windows Firewall .6 Sử dụng Windows Firewall Log để theo dõi các hoạt động trên mạng Internet. 68 Bài tập của học viên. 73 Hướng dẫn thực hiện. 73 Những trọng tâm cần chú ý:.
81 Bài mở rộng và nâng cao. 81 Yêu cầu đánh giá kết quả học tập. Các kỹ thuật NAT cổ điển. NAT trong Window server.
Win server cung cấp khái niệm NAT. Hoạt động của NAT:. Cài Đặt và cấu hình:. 87 Bài tập của học viên.
87 Hướng dẫn thực hiện. 88 Những trọng tâm cần chú ý:. 94 Bài mở rộng và nâng cao. 95 Yêu cầu đánh giá kết quả học tập.
95 BÀI 5: VIRUS VÀ CÁCH PHÒNG CHỐNG. Giới thiệu tổng quan về virus. Cách thức lây lan – phân loại virus. Họ đa hình – polymorphic.
Họ lừa dọa - hoaxes. Ngăn chặn sự xâm nhập virus. Chương trình diệt virus - Anti-virus. Ðề phòng B-virus.
Ðề phòng F-virus. Ðề phòng Macro virus. Cách bảo vệ máy tính trước Trojan. 108 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
116 6 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN Tên môn học/mô đun: AN TOÀN MẠNG Mã môn học/mô đun: MH 27 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun - Vị trí: Mô đun được bố trí sau khi sinh viên học xong môn, mô đun: Mạng máy tính, Internet và Quản trị mạng cơ bản. - Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề. - Ý nghĩa và vai trò: Đây là mô đun cơ sở ngành của nghề Quản trị mạng, cung cấp cho sinh viên các kiến thức cơ bản về bảo mật hệ thống mạng để làm nền tản cho việc bảo mật giải quyết các vấn đề cần thiết. Mục tiêu của môn học/mô đun - Về kiến thức: + Xác định được các thành phần cần bảo mật cho một hệ thống mạng.
+ Trình bày được các hình thức tấn công vào hệ thống mạng. + Mô tả được cách thức mã hoá thông tin. + Trình bày được quá trình NAT trong hệ thống mạng. + Phân biệt được các loại virus thông dụng và cách phòng chống virus.
- Về kỹ năng: + Cài đặt chương trình bảo mật hệ thống + Thực hiện được cách thức mã hoá thông tin; + Cài đặt và cấu hình được quá trình NAT trong hệ thống mạng; + Xác định được khái niệm về bảo mật với lọc gói IP; + Lọc Gói IP Dựa Trên Thiết Bị Phần Cứng + Cách Chặn IP Trong Windows Firewall + Sử dụng Windows Firewall Log để theo dõi các hoạt động trên mạng Internet + Xây Dựng Luật Bảo Mật Trong IPSEC + Cài đặt được các loại virus thông dụng và cách phòng chống virus. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Nghiêm túc, tỉ mỉ trong quá trình tiếp cận với công cụ mới. + Bố trí làm việc khoa học đảm bảo an toàn cho người và phương tiện học tập. + Phát triển và cũng cố thói quen làm việc nhóm, cẩn thận, chuẩn xác và thực hiện các thao tác an toàn với máy tính.
Nội dung chính của mô đun: Thời gian (giờ) Thực hành, Số Tên các bài mô đun Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm TT số thuyết thảo luận, tra bài tập BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ AN TOÀN VÀ 1 BẢO MẬT THÔNG TIN 4 2 2 2 BÀI 2: MÃ HÓA THÔNG TIN 12 6 5 1 3 BÀI 3: BẢO MẬT VỚI LỌC GÓI IP 20 10 9 1 BÀI 4: NAT (Network Address 4 16 8 8 Translation) BÀI 5: VIRUS VÀ CÁCH PHÒNG 5 8 4 3 1 CHỐNG Cộng 60 30 27 3 7 BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ BẢO MẬT VÀ AN TOÀN MẠNG Mã bài: MH 27-01 Giới thiệu: Bảo mật là một trong những lĩnh vực mà hiện nay giới công nghệ thông tin khá quan tâm. Một khi Internet ra đời và phát triển, nhu cầu trao đổi thông tin trở nên cần thiết. Mục tiêu của việc nối mạng là làm cho mọi người có thể sử dụng chung tài nguyên từ những vị trí địa lý khác nhau. Cũng chính vì vậy mà các tài nguyên cũng rất dễ dàng bị phân tán, dẫn đến một điều hiển nhiên là chúng sẽ bị xâm phạm, gây mất mát dữ liệu cũng như các thông tin có giá trị.
Càng giao thiệp rộng thì càng dễ bị tấn công, đó là một quy luật. Từ đó, vấn đề bảo vệ thông tin cũng đồng thời xuất hiện, bảo mật ra đời. Tất nhiên, mục tiêu của bảo mật không chỉ nằm gói gọn trong lĩnh vực bảo vệ thông tin mà còn nhiều phạm trù khác như kiểm duyệt web, bảo mật internet, bảo mật http, bảo mật trên các hệ thống thanh toán điện tử và giao dịch trực tuyến…. Mọi nguy cơ trên mạng đều là mối nguy hiểm tiểm tàng.
Từ một lổ hổng bảo mật nhỏ của hệ thống, nhưng nếu biết khai thác và lợi dụng với tầng suất cao và kỹ thuật hack điêu luyện thì cũng có thể trở thành tai họa. Theo thống kê của tổ chức bảo mật nổi tiếng CERT (Computer Emegancy Response Team) thì số vụ tấn công ngày càng tăng. Cụ thể năm 1989 có khoản 200 vụ, đến năm 1991 có 400 vụ, đến năm 1994 thì con số này tăng lên đến mức 1330 vụ, và sẽ còn tăng mạnh trong thời gian tới. Như vậy, số vụ tấn công ngày càng tăng lên với mức độ chóng mặt.
Điều này cũng dễ hiểu, vì một thực thể luôn tồn tại hai mặt đối lập nhau. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và kỹ thuật sẽ làm cho nạn tấn công, ăn cắp, phá hoại trên internet bùng phát mạnh mẽ. Mục tiêu: - Trình bày được các hình thức tấn công vào hệ thống mạng; - Xác định được các thành phần của một hệ thống bảo mật; - Thực hiện các thao tác an toàn với máy tính. Nội dung chính: 1.
Tổng quan về an toàn bảo mật mạng Mục tiêu: - Mô tả được các đối tượng tấng công hệ thống mạng - Xác định được các lỗ hổng bảo mật. Giới thiệu về AAA: (Access Control, Authentication và Auditing) Khi hệ thống mạng được ra đời nhu cầu cần trao đổi tài nguyên được đặt ra và những người sử dụng hệ thống mạng đó được trao đổi tài nguyên với nhau. Sau một khoảng thờI gian sử dụng, hệ thống mạng đó ngày càng được mở rộng và số lượng tham gia vào mạng ngày càng tăng, do đó việc thực hiện các chính sách bảo mật, thiết lập các chính sách trong việc truy xuất tài nguyên mạng được đặt ra. Công nghệ thông tin được áp dụng trong nhiều lĩnh vực như thương mại, hàng hải, … Trong sự phát triển đó “thông tin” là một phần quan trọng nhất.
MọI thiết bị máy tính như (Ram, CPU, Màn hình, Đĩa cứng …) cũng như hạ tầng mạng (router, switch, …) được tạo ra để hỗ trợ việc xử lý, lưu trữ, trình bày, vận chuyển thông tin … Vì vậy việc bảo đảm tính an toàn của dữ liệu được lưu trữ trên máy tính cũng như tính bí mật và toàn vẹn của thông tin được truyền trên mạng có ý nghĩa rất lớn đối với sự tồn tại và phát triển của công nghệ thông tin.