ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH ĐỊNH TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ QUY NHƠN GIÁO TRÌNH MÔN HỌC 09: AN TOÀN LAO ĐỘNG NGHỀ: CHẾ TẠO THIẾT BỊ CƠ KHÍ TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 99/QĐ-CĐKTCNQN ngày 14 tháng 3 năm 2018 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn Bình Định, năm 2018 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo ở Việt Nam nói chung và khu vực Miền trung – Tây nguyên nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể.
Chương trình khung quốc gia nghề chế tạo thiết bị cơ khí đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình thực hiện dạy và học, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Môn học: An toàn lao động là môn học rất cần thiết cho nghề hàn và chế tạo thiết bị cơ khí. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ hàn trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất.
Trong quá trình biên soạn giáo trình, đã tham khảo ý kiến từ các Doanh nghệp trong nước, giáo trình của các trường Đại học, Cao đẳng, Học viện. Nhóm biên soạn đã có nhiều nỗ lực để giáo trình đạt được nội dung tốt nhất, sẽ không tránh được khiếm khuyết; mong nhận được ý kiến đóng góp để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! …….,Ngày……tháng……năm……… Tham gia biên soạn 1.Chủ biên: Mạc Thanh Lâm 2.Hỗ trợ chuyên môn: bộ môn Hàn và CTTB 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: An toàn lao động Mã số môn học: MH 09 Thời gian thực hiện môn học: 90 giờ (Lý thuyết: 60; Thực hành: 28; Kiểm tra: 2). VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔN HỌC: - Vị trí: An toan lao động là môn học kỹ thuật cơ sở trong bàitrình các môn học, mô đun đào tạo nghề chế tạo thiết bị cơ khí nhằm trang bị cho người học kiến thức an toàn và vệ sinh trong lao động sản xuất.
- Tính chất: Môn học An toàn lao động mang tính pháp luật, tính khoa học và tính quần chúng. MỤC TIÊU MÔN HỌC: - Nêu được mục đích, nội dung, ý nghĩa, tính chất công tác BHLĐ của nước ta hiện nay. - Nêu được ảnh hưởng của các yếu tố độc hại đến sức khoẻ người lao động và các biện pháp phòng chống. - Trình bày được kỹ thuật an toàn khi tổ chức và bố trí nơi làm việc.
- Nêu được các biện pháp phòng cháy chữa cháy. - Có ý thức học tập tích cực, tự giác, chủ động. NỘI DUNG MÔN HỌC: Thời gian (giờ) Số Tên chương/Mục TS LT TH K TT T 1 Bài 1: Một số khái niệm về BHLĐ 6 3 3 1. Mục đích ý nghĩa của công tác bảo hộ lao động 1.
Công tác bảo hộ lao động và vệ sinh công nghiệp 2 Bài 2: Vệ sinh lao động 9 6 3 2. Mục đích ý nghĩa của công tác vệ sinh lao động 2. Những yếu tố ảnh hưởng đến sức khoẻ người lao động 2. Nhiệm vụ quyền hạn của an toàn viên 3 Bài 3: Kỹ thuật an toàn 12 9 3 3.
Kỹ thuật an toàn về điện 3. An toàn lao động trong công tác lắp ghép 4 Thời gian (giờ) Số Tên chương/Mục TS LT TH K TT T 3. An toàn lao động khi làm việc ở trên cao 3. An toàn lao động khi sử dụng dụng cụ thi công 4 Bài 4: Kỹ thuật phòng cháy chữa cháy 6 3 2 1 4.
Trách nhiệm của thủ trưởng đơn vị, cán bộ công nhân viên chức với công tác phòng chữa cháy 4. Nguyên nhân gây ra cháy- Biện pháp phòng cháy 4. Các chất dùng để chữa cháy 4. Dụng cụ phương tiện dùng để chữa cháy 5 Bài 5: Cấp cứu nạn nhân bị tai nạn lao 6 3 3 động 5.
Cấp cứu người bị điện giật 5. Cấp cứu người bị chấn thương 6 Bài 6: Một số biển báo trong thi công xây 6 3 3 lắp 6. Biển báo chỉ dẫn an toàn 6. Biển báo nguy hiểm 7 Bài 7: An toàn khi sử dụng thiết bị nghề 24 18 5 1 chế tạo thiết bị cơ khí 7.1 An toàn khi sử dụng dụng dung cụ cầm tay.2 An toàn khi sử dụng máy công tác 8 Bài 8: An toàn khi sử dụng thiết bị hàn 21 15 6 8.1 An toàn khi sử dụng máy hàn hồ quang tay.2 An toàn khi sử dụng thiết bị hàn khí 8.3 An toàn khi sử dụng máy hàn MAG Cộng 90 60 28 2 5 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU 3 MỤC LỤC 6 BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ BHLĐ.1 Mục đích và ý nghĩa của công tác BHLĐ.2 Công tác bảo hộ lao động:.1Tính chất của công tác bảo hộ lao động 10 1.2Nội dung của công tác bảo hộ lao động 11 BÀI 2: VỆ SINH CÔNG NGHIỆP.1 Đối tượng và nhiệm vụ của công tác vệ sinh công nghiệp.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động.1Vi khí hậu 15 2.2Bụi công nghiệp 15 2.6Rung và chấn động 16 2.7Làm việc quá sức 16 2.3 Nhiệm vụ và quyền hạn của cán bộ làm công tác bảo hộ lao động.2Quyền hạn 17 BÀI 3: KỸ THUẬT AN TOÀN.1 Kỹ thuật an toàn điện.1Tác hại của dòng điện đối với cơ thể con người 18 3.2Những nguyên nhân gây ra tai nạn về điện 23 6 3.3Các biện pháp bảo vệ an toàn khi sử dụng điện 23 3.2 Kỹ thuật an toàn khi sử dụng máy móc thiết bị.1Các bộ phận máy dễ gây tai nạn.2Nguyên nhân gây ra chấn thương khi sử dụng máy móc thiết bị 26 3.3Những biện pháp an toàn 26 3.3 An toàn lao động trong công tác lắp ghép.4 An toàn lao động trong công tác hàn.1Những yếu tố nguy hiểm và độc hại trong công tác hàn 30 3.2Các yếu tố độc hại 31 3.3Các yếu tố nguy hiểm 31 3.4Các biện pháp an toàn lao động trong công tác hàn 32 3.5 An toàn lao động khi làm việc trên cao.1Nguyên nhân gây tai nạn ngã từ trên cao 34 3.2Các biện pháp an toàn lao động khi làm việc ở trên cao 36 3.6 An toàn lao động khi sử dụng dụng cụ thi công.1Sử dụng dụng cụ thô sơ chạy điện cầm tay 40 3.2Những nguyên nhân gây chấn thương 42 BÀI 4: KỸ THUẬT PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY.1 Trách nhiệm người phụ trách với công tác PCCC.1Trách nhiệm của thủ trưởng đơn vị 43 4.2Trách nhiệm của cán bộ công nhân viên chức 43 4.2 Nguyên nhân gây ra cháy, biện pháp phòng cháy.1Nguyên nhân gây ra cháy 44 4.2Biện pháp phòng cháy 44 4.3Phương pháp chữa cháy 45 4.3 Các chất dùng để chữa cháy.2Các chất chữa cháy 46 4.4 Dụng cụ phương tiện dùng để chữa cháy.2Cách sử dụng bình chữa cháy cầm tay 47 7 BÀI 5: CẤP CỨU NẠN NHÂN BỊ TAI NẠN LAO ĐỘNG.1 Cấp cứu người bị điện giật:.1Tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện 52 5.2Làm hô hấp nhân tạo 53 5.3Xoa bóp tim ngoài lồng ngực 54 5.2 Cấp cứu người bị chấn thương.1Cách buộc ga rô 55 5.2Cách nẹp gãy xương 55 BÀI 6.
MỘT SỐ BIỂN BÁO TRONG THI CÔNG.1 Biển báo an toàn:.2 Biển báo nguy hiểm. 59 BÀI 7: AN TOÀN KHI SỬ DỤNG THIẾT BỊ NGHỀ CHẾ TẠO THIẾT BỊ CƠ KHÍ ………………………………………………………………………….1 An toàn khi sử dụng dụng dung cụ cầm tay.1An toàn khi sử dụng cưa tay 61 7.2An toàn khi sử dụng máy mài 61 7.3An toàn khi sử dụng máy khoan 64 7.2 An toàn khi sử dụng máy công tác.1An toàn lao động khi gập uốn kim loại 64 7.2An toàn khi sử dụng máy cưa 64 7.3An toàn khi sử dụng máy gập 65 BÀI 8: AN TOÀN KHI SỬ DỤNG THIẾT BỊ HÀN.1 Nguyên tắc an toàn trong sử dụng máy hàn.1Phòng chống điện giật khi thao tác với máy hàn 66 8.2Phòng chống nguy cơ bỏng hàn 66 8.3Tránh hít phải khói hàn và ga 67 8.4An toàn cháy nổ khi sử dụng máy hàn.2 An toàn khi sử dụng thiết bị hàn khí.1Bảo hộ lao động khi hàn khí.2Kỹ thuật an toàn đối với bình sinh khí: 67 8.3Kỹ thuật an toàn đối với van giảm áp: 67 8.4Kỹ thuật an toàn đối với bình chứa ôxy: 68 8 TÀI LIỆU THAM KHẢO 69 9 BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ BHLĐ Mã bài: MH 09 – 01 Giới thiệu: Công tác BHLĐ là thông qua các biện pháp về khoa học kỹ thuật, tổ chức, kinh tế, xã hội để loại trừ các yếu tố nguy hiểm và có hại được phát sinh trong quá trình sản xuất, tạo nên một điều kiện lao động thuận lợi, và ngày càng được cải thiện tốt hơn để ngăn ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, hạn chế ốm đau làm giảm sút sức khoẻ cũng như những thiệt hại khác đối với người lao động Mục tiêu: - Nêu được mục đích, ý nghĩa, tính chất của công tác bảo hộ lao động. - Trình bày được những nội dung chính của công tác bảo hộ lao động quy định trong bộ luật lao động hiện hành - Có ý thức học tập tích cực, tự giác, chủ động. Nội dung chính: 1.1 Mục đích và ý nghĩa của công tác BHLĐ 1.1 Mục đích Mục tiêu của công tác BHLĐ là thông qua các biện pháp về khoa học kỹ thuật, tổ chức, kinh tế, xã hội để loại trừ các yếu tố nguy hiểm và có hại được phát sinh trong quá trình sản xuất, tạo nên một điều kiện lao động thuận lợi, và ngày càng được cải thiện tốt hơn để ngăn ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, hạn chế ốm đau làm giảm sút sức khoẻ cũng như những thiệt hại khác đối với người lao động, nhằm bảo vệ sức khoẻ, đảm bảo an toàn về tính mạng người lao động và cơ sở vật chất, trực tiếp góp phần bảo vệ và phát triển lực lượng sản xuất, tăng năng suất lao động.2 Ý nghĩa Bảo hộ lao động trước hết là phạm trù của lao động sản xuất, do yêu cầu của sản xuất và gắn liền với quá trình sản xuất.
Bảo hộ lao động mang lại niềm vui, hạnh phúc cho mọi người nên nó mang ý nghĩa nhân đạo sâu sắc.