Ngà y soạ n: (Lí Lan) Ngà y dạy : TUẦN 1 Tiết 1 Văn bản: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA I. Kiến thức: HS hiểu được tình cảm thiêng liêng, cao đẹp của cha mẹ đối với con cái. HS biết được vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc đời mỗi cá nhân. Biết được NT miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật 2.
Kĩ năng: Đọc – hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật ký của người mẹ. Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con. Thái độ: HS Biết kính trọng, yêu thương bố mẹ và thấy được ý nghĩa của nhà trường đối với bản thân. Năng lực và phẩm chất Năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, hợp tác Phẩm chất: sống yêu thương, trung thực, tự tin, sống tự chủ, tự lập.
CHUẨN BỊ: 1: GV: tích đời sống, tích TV, tài liệu tham khảo. 2: HS: Đọc nhiều lần vb và soạn kĩ bài học. TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC 1. Ổn định tổ chức.
Kiểm tra bài cũ KT vở soạn của hs 2. Tổ chức các hoạt động dạy học 2. Khởi động: HS hát tập thể bài hát: Mái trường mến yêu. Gọi HS nêu cảm nhận của mình về mái trường.
GV nhận xét, vào bài mới Các hoạt động hình thành kiến thức. Hoạt động của GV và HS Nội dung ( KT KN) HĐ 1: Đọc và tìm hiểu chung I Đọc và tìm hiểu chung PP: vấn đáp, thảo luận nhóm. KT: đọc tích cực, đặt câu hỏi, trình bày 1 phút. NL: Tự học, sử dụng NN, hợp tác PC: tự tin HS tự đọc cá nhân chú thích 1.
Tác giả * Em có hiểu biết gì về tác giả Lí Lan? Lý Lan (1957) là một nhà văn, dịch giả HS trình bày 1 phút. HS nhận xét, bổ sung GV bổ sung TËp truyÖn thiÕu nhi GV chốt trên bảng phụ “Ngôi nhà trong cỏ: (1984) – được giải thưởng VH thiếu nhi của Hội NVVN; “ Bí mật giữa tôi và thằn lằn đen” (2008); Dịch truyện “Harry Porter:. ? Theo em vb có thể đọc giọng ntn? giọng dịu dàng, chậm rãi, khi tha thiết, khi thủ thỉ, âu yếm (nhìn con ngủ), khi bồi hồi (hồi tưởng quá khứ). GV cho hs đọc > gọi H nhận xét, gv đọc ? Hãy tóm tắt vb bằng 1 câu văn? VB viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường lần đầu tiên của con.
Y/ c H qsát các chú thích tr/8> tìm các từ Hán Việt và giải nghĩa 1 số từ. GV tích ngang với từ ghép, từ HV HS trao đổi nhóm theo bàn, tìm hiểu các nội dung sau: ? Nêu xuất xứ văn bản? ? Vbản được viết theo thể loại văn học nào? ? Với nội dung như vậy, bài văn thuộc dạng vb nào em đã học ở lớp 6? ? Vb được viết theo phương thức chính nào? ? Vb có thể chia làm mấy đoạn xét theo nội dung? ý chính từng đoạn? Các nhóm thảo luận, ghi kq vào bảng phụ Đại diện nhóm trình bày trước lớp trẻ nổi tiếng, GV dạy Anh văn. Quê: Tỉnh Bình Dương. Tác phẩm * Đọc: * Chú thích: sgk * Xuất xứ: in trên báo “Yêu trẻ” (2000) * Thể loại:Kí (Tùy bút) * Kiểu vb: vb nhật dụng * Ptbđ chính: biểu cảm * Bố cục: 2 đoạn: Đ1: (Từ đầu đến.ngày đầu năm học): Gv bình:Lấy sự kiện là đêm trước HĐ 2: Phân tích PP: Vấn đáp, thảo nhóm, giảng bình KT: động não, đặt câu hỏi NL: Tự học, sử dụng NN, hợp tác PC: tự tin, yêu gia đình, yêu quê hương.
HS đọc cá nhân đoạn 1 ? Hãy cho biết qua lời kể của mẹ, c/s của cậu bé trong buổi tối trước ngày khai giảng đầu tiên vào lớp 1 hiện ra qua các chi tiết nào ? ? Các chi tiết trên cho thấy tâm trạng của cậu bé trước ngày khai trg đầu tiên ntn? ? Trong đêm trc ngày khai trg của con, mẹ có gì khác mọi ngày? Tìm chi tiết tả những việc làm, trạng thái của mẹ? Cho hs thảo luận theo cặp ? So sánh tâm trạng của 2 mẹ con? Điều đó có phù hợp với quy luật tâm lí? Đại diện trình bày, nhận xét ? Qua đó em có nhận xét về NT miêu tả nvật của tg? ? Qua những chi tiết này, em thấy đc tâm trạng và tình cảm của người mẹ dành cho con ntn? Tâm trạng của 2 mẹ con trong > Mẹ hồi hộp, phấp phỏng; mẹ buổi tối trước ngày khai giảng. quan tâm và dành cho con những Đ2 (còn lại): Ấn tượng tuổi thơ tình cảm dịu ngọt nhất. và liên tưởng của mẹ. IIPhân tích 1 Nỗi lòng người mẹ: * Người con: + giấc ngủ đến dễ dàng như uống 1 li sữa + Chỉ bận tâm việc dạy sao cho kịp giờ + Hăng hái dọn đồ chơi, c.bị sách vở cùng mẹ > con: háo hức nhưng thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư.
* Người mẹ: + Mọi ngày: dọn dẹp, làm việc riêng của mìh + Tối nay: trìu mến quan sát con, đắp mền, buông mùng, vỗ về cho con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con. trằn trọc ko ngủ được, ko tập trung vào việc gì,. 2 tâm trạng khác nhau > phù hợp tâm lí + NT: Miêu tả tâm lí nhân vật rất tinh tế ngày đầu tiên bước vào lớp 1 của một kí ức đậm sâu khi lần đầu tiên con, tùy bút CTMR ko nói nhiều về được mẹ (tức bà ngoại của đứa con mà tập trung nói về tâm trạng của ng mẹ. Với cách miêu tả tâm lí nvật rất tinh tế, VB có nhiều chi tiết kể cụ thể về sự trằn trọc của ng mẹ, những cử chỉ chăm chút của mẹ với con.Thậm chí khi mọi việc xong xuôi, mẹ vẫn ko sao ngủ đc.
Ngày con vào lớp 1 đã trở thành 1 sự kiện trọng đại không chỉ của riêng con. HS Đọc tiếp p2 vb. ? Ngoài việc lo lắng, hồi hộp, chuẩn bị cho con thì còn nguyên nhân nào nữa khiến cho đêm nay mẹ ko ngủ đc? ? Chi tiết nào trong vb chứng tỏ kỉ niệm ngày khai trường đầu tiên để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng mẹ? ? Em có nhận xét gì về cách dùng từ của tgiả trong đoạn văn này? ? Qua đó em thấy được tâm trạng gì của người mẹ trong đêm trc ngày khai trg đầu tiên của con? GV bình: Mẹ trằn trọc một phần vì quá lo cho con nhưng đồng thời còn là vì đang sống lại với những kỉ niệm xưa của chính mình. Trong tâm trạng dạt dào cảm xúc, mẹ như thấy mình trẻ lại, thấy tuổi thơ của mình sống dậy.
Ngày khai trường của con đó đánh thức trong lòng mẹ Mẹ nôn nao nghĩ về ngày khai trường năm xưa của chính mình. Cứ nhắm mắt lại là mẹ dường như nghe tiếng đọc bài trầm bổng: “Hằng năm, cứ vào cuối thu… dài và hẹp ” Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp.nỗi chơi vơi, hốt hoảng. + NT: Sd nhiều động từ chỉ trạng thái: háo hức, trằn trọc, xao xuyến, hồi hộp, hốt hoảng, nôn naođể miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật. > Mẹ thao thức, nôn nao, triền miên trong suy nghĩ về thời thơ ấu của mình em bé bây giờ) đưa đến trường.
khao đc mẹ cầm tay đến trg mà Cảm giác chơi vơi hốt hoảng khi “CTMR” chất chứa biết bao cảm xúc. nhìn người mẹ đứng ngoài cánh cổng Người mẹ nói trường đã in sâu mãi cho đến tận bây giờ. Sau khi hồi tưởng lại q/khứ với ~ kỉ niệm đẹp về ngày đầu tiên đi học của mình, người mẹ ngầm thổ lộ mong muốn gì về con? ? Lời văn trong bài có phải là lời người mẹ đang nói trực tiếp với con không? Theo em người mẹ đang tâm sự với ai? Cách viết này có tác dụng gì? (HS khá giỏi) GV giảng: Xuyên suốt bài văn, nhân vật người mẹ là nhân vật tâm trạng, ngôn ngữ độc thoại nội tâm là chủ đạo. Cho nên người mẹ nói thầm với con cũng là đang nói thầm với mình, với mọi người.
Cách nói vừa thể hiện được tcảm mãnh liệt của người mẹ, vừa làm nổi bật tâm trạng, khắc hoạ được tâm tư tình cảm, diễn đạt được những điều khó nói ra được bằng những lời trực tiếp. ? Từ những trăn trở suy nghĩ đến những mong muốn của mẹ trong đêm trước ngày con vào lớp 1, em có cảm nhận ntn về ng mẹ trong bài? HS nêu cảm nhận Gv bình : có lẽ chính bởi đc viết lên bằng tình yêu thương và khát + Mẹ muốn nhẹ nhàng và cẩn thận, tự nhiên ghi vào trong lòng con + Mẹ muốn con đc tự trải nghiệm những cảm xúc đầu đời đầy ý nghĩa ấy, cũng như chính mẹ ngày xưa đã từng như thế. + NT: ngôn ngữ độc thoại nội tâm, nói bằng lời trực tiếp 1 cách tự nhiên. > Mẹ gửi gắm mơ ước vào con chứa chan bao hi vọng.
Mẹ là người 1 lòng yêu thương con và giàu đức hy sinh thầm lặng. chung và người mẹ VN nói riêng Y/ c HS liên hệ đến ngày khai trường luôn là thế – 1 lòng vì con. Đức hi của VN( Ngày toàn dân đưa trẻ đến sinh thầm lặng ấy tự bao đời nay đã trường.) trở nên gần gũi với chúng ta qua ? Qua tìm hiểu vb em cảm nhận ntn về những nhịp ca dao: “Con là mầm đất tươi xanh Nở trong tay mẹ, mẹ ươm mẹ trồng Hai tay mẹ bế mẹ bồng Như con sông chảy nặng dòng phù sa.” Gv y/c HS qsát p 2 vb ? Sau những cảm xúc, tâm trạng ấy, trong đêm không ngủ, mẹ còn nghĩ đến điều gì? HS trao đổi cặp đôi về nền gd ở Nhật Và nhận xét về vai trò của gd nước nhà ? ? Cuối bài, người mẹ đã động viên con “đi đi con, can đảm lên, TG này là của con, bước qua cánh cổng trg là 1 TG kì diệu sẽ mở ra”. Em hiểu thế nào về “thế giới kì diệu” ấy? GV: Câu văn nói lên ý nghĩa to lớn của nhà trường trong cuộc đời mỗi con người.
phía sau cánh cổng kia là cả một thế giới vô cùng hấp dẫn đối với những người ham hiểu biết, là thế giới của tri thức bao la, của tình bạn, tình thầy trò nồng ấm tha thiết. ? Lời động viên đó của mẹ ý nghĩa ntn? => Mẹ là người chu đáo, hết mực yêu 2 Suy nghĩ của người mẹ: Mẹ liên tưởng đến ngày khai trường ở Nhật và nghĩ về v.