Tuần: Ngàysoạ n: Ngàykí: Tiết1,2: Văn học TỔNG QUANVĂNHỌCVIỆT NAM A. VẤNĐỀ CẦNGIẢI QUYẾT I. Tên bài học: Tổngquanvănhọc ViệtNam. Hìnhthức dạy học:DHtrênlớp.
Chuẩn bịcủagiáoviên vàhọc sinh 1. Giáoviên: Phươngtiện,thiếtbị: + SGK,SGV,TưliệuNgữVăn11,thiếtkếbàihọc. + Máytính,máychiếu,loa. PPDH: Phátvấn,thuyếttrình,nêuvấnđề,thảoluậnnhóm,tròchơi 2.
Học sinh:Sáchgiáokhoa,bàisoạn. NỘIDUNG BÀIHỌC TổngquanvănhọcViệtNam. Kiến thức NắmđượchaibộphậnhợpthànhcủavănhọcViệtNam:vănhọcdângianvàvăn học viết. NắmđượcmộtcáchkháiquáttiếntrìnhpháttriểncủavănhọcviếtViệtNam.
Nắmvữngcácthể loạivănhọc. Kĩnăng Nhậndiệnđược nềnvăn học dântộc. Nêuđượccácthờikìlớnvàcác giaiđoạncụthểtrongcác thờikìphát triểncủa văn học dântộc. Tháiđộ Bồidưỡngniềmtựhàovềtruyềnthốngvănhoá củadântộc.
Những nănglực cụ thể học sinhcần pháttriển Nănglựcthuthậpthôngtinliênquanđếnlịchsử vănhọcViệtNam Nănglựcđọc–hiểu cáctáctácphẩmvănhọcViệtNam(Vănhọcdângianvà vănhọcviết) Nănglựctrìnhbàysuynghĩ,cảmnhậncủacánhânvềcácthờikìvănhọc. Nănglựchợptáckhitraođổi,thảoluậnvềthànhtựu,hạnchế,nhữngđặcđiểm cơbản,giátrịcủa nhữngtácphẩmvănhọcViệtNam; Nănglựcphântích,sosánhsựkhácnhaugiữavănhọcdângianvàvănhọcviết Nănglựctạolậpvănbảnnghịluận D. TIẾNTRÌNH TỔCHỨCBÀIHỌC &1.KHỞIĐỘNG(5phút) Hoạt độngcủaGV vàHS Nộidungcơ bản cần đạt *Hoạtđộng1:Khởiđộng Bước1:GVgiaonhiệmvụChialớp thành2nhóm: +Nhóm1:Kểtênnhữngtácphẩmvăn họcdângian ởbậcTHCSmàemyêu Các tácphẩmvănhọc dângianởTHCS là: thíchnhất? Truyệncổ tíchThạchsanh,Bánhtrưngbánh +Nhóm2:Kểtênnhữngtácphẩmvăn dày;TruyềnthuyếtThánhgióng,Sơntinh họcviếtởbậcTHCSmàemyêuthích – thủytinh…. Cáctácphẩmcủavănhọcviết:bàithơSang Bước2:HSthựchiệnnhiệmvụHS các thucủaHữuThỉnh,truyệnngắnBếnquêcủa nhómtiếnhànhthảoluận nhanh Bước 3: NguyễnMinhChâu… Các nhómcửđại diện trình bày,nhómcònlạinghevàbổxungý kiến.
Bước4:GVnhậnxétvàđưarađịnh hướngvàobài. CáctácphẩmvănhọcdângianởTHCS là: TruyệncổtíchThạchsanh,Bánhtrưng bánhdày;TruyềnthuyếtThánhgióng, Sơntinh– thủytinh…. Cáctácphẩmcủavănhọcviết:bàithơ SangthucủaHữuThỉnh,truyệnngắn Bếnquê của NguyễnMinhChâu… =>Đólànhữngtácphẩmthuộcvănhọc dângianvàvănhọc viếtViệtNam *Hoạtđộng2:Hìnhthànhkiếnthức I .CácbộphậnhợpthànhcủaVHVN: Thaotác1:Tìmhiểucácbộphậnhợp Gồmhaibộphận:Vănhọcdângianvà thànhcủavăn họcViệt Nam vănhọcviết.Haibộphậnnàycómốiquanhệ Hìnhthức:Làmviệccánhân mậtthiếtvớinhau. Kỹthuật:Đặtcâuhỏi B1:GVnêucâuhỏi VHVNbaogồmmấybộphậnlớn?Đó là nhữngbộphậnvănhọcnào? B2:Hssuynghĩtrả lời B3:Hstrìnhbày B4:GVchốtlạikiếnthức 1.
Văn học dân gian: 1: Tìmhiểuvăn họcdân gian: Kháiniệm:VHDG lànhữngsángtáctậpthể Hìnhthức:Làmviệcnhóm vàtruyềnmiệngcủanhândânlaođộng.Các Kỹthuật:Đặtcâuhỏi trithứccóthểthamgiasángtác.Songnhững B1:GVnêucâuhỏi sángtác đóphảituânthủ nhữngđặc trưngcủa VHDGvàtrởthànhtiếngnóitìnhcảmchung Nhóm1:VHDGlà gì? củanhândân. Nhóm2: VHDG gồm những thể loại +Gồmcácthểloạinhưthầnthoại,sửthi, truyền nào? thuyết, truyện cổ tích, truyện ngụ Nhóm3:Nêuđặc trưngcủa VHDG? ngôn,truyệncười,tụcngữ,câuđố,cadao, B2:Các nhómhssuynghĩtrảlời dânca,vè,truyệnthơ,chèo. ĐặctrưngcủaVHDGlàtínhtruyềnmiệng, B3:Đạidiệncácnhómtrìnhbày tínhtậpthể,vàsựgắnbóvớicácsinhhoạt khác B4:GVchốtlại nhautrongđờisốngcộngđồng. 2:Tìmhiểu văn họcviết : Hìnhthức:Làmviệcnhóm 2.
Vănhọcviết: Kháiniệm:Là sángtác của trithức được Kỹthuật:Đặtcâuhỏi ghi B1:GVnêucâuhỏi lại bằngchữviết, là sángtạo củacánhân.Tác phẩmvănhọcviếtmangdấuấncủa tácgiả. Nhóm1:Vănhọcviếtlàgì? Hìnhthứcvăntựcủavănhọcviếtđượcghi Nhóm2:Vănhọcviếtđượcghilạibằng lạichủyếubằng ba thứchữ: Hán,Nôm,Quốc nhữngthứchữnào? ngữ. Nhóm3:Nêucácthểloạicủavănhọc Thể viết? loại: B2:Các nhómhssuynghĩtrảlời +TừthếkỉXXIXcóbanhómthểloạichủ yếu: * Vănxuôi(truyện,kítiểuthuyếtchương B3:Đạidiệncácnhómtrìnhbày hồi). *ChữNômcóthơNômđườngluật,từ khúc,ngâmkhúc,hátnói… +TừđầuthếkỉXXđếnnay:Loạihình thểloạivănhọccóranhgiớitươngđốirõ rànghơn:loạihìnhtựsự,trữtình,kịch.
Thao tác 2:Tìm hiểuquá trình phát II. QuátrìnhpháttriểncủavănhọcviếtViệt triển củavăn họcviết Việt Nam: Nam: GVchoHS đọc mục II QuátrìnhpháttriểncủavănhọcViệtNam Hìnhthức:Làmviệccánhân gắnchặtvớilịchsửchínhtrị,vănhóa,xãhội củađấtnước Kỹthuật:Đặtcâuhỏi Cóba thời kìlớn: + Từthế kỉXđếnXIX. B1:GVnêucâuhỏi + TừđầuthếkỉXXđếnCMT8/1945 ?Vănhọcviết ViệtNamcómấy thờikì lớn?Đólànhữngthờikìvăn học + Sau CMT8/1945đếnhếtthếkỉXX. nào? VănhọctừthếkỉXđếnhếtthếkỉXIXlà B2:HSsuynghĩtrả lời văn học trung B3:Hstrảlờicánhân đại B4:Gvchốtkiếnthức Haithờikìsau(đầuthếkỉXXđếnhếtthế kỉXX)tuymỗithờikìcónhữngđặcđiểm riêng nhưng đều nằm chung trong xu thế 1:TìmhiểuvềvănhọctrungđạiViệt pháttriểnvănhọctheohướnghiệnđạihoá Nam(từthế kỉXđếnhếtthế kỉXIX) nêncóthể gọichunglàvăn học hiện đại.Vănhọctrungđại:(từthếkỉXđếnhết thếkỉXIX) : Kỹthuật:Đặtcâuhỏi +XHPKhìnhthành,pháttriểnvàsuy B1:GVnêucâuhỏi thoái,côngcuộcxâydựngđấtnướcvàchống giặc ngoạixâm Nhóm1 : Trình bàybốicảnhxã ChữHándunhậpvàoVNtừđầucông hội,đặc điểmcủa văn học viết nguyênnhưngđếnthếkỷXkhidântộcViệt Việt Namgiaiđoạn Namgiànhđượcđộclập,vănhọcviếtmới từthếkỉXđếnhết XIX? thựcsựhìnhthành.
Vănhọc thờikìnàyđượcviếtbằngchữHán Nhóm2 :Nêu những tác giả,tác vàchữNômdoảnhhưởngchủyếuvănhọc phẩmtiêu biểucủavăn họcgiaiđoạn trungđạiTrungQuốc(Phongkiếnxâmlược). từthếkỉXđếnhết XIX? VănhọcchữHánlàcầunốiđểdântộctatiếp B2:Các nhómhssuynghĩtrảlời nhậncáchọcthuyếtNhogiáo,Phậtgiáo,Lão Tử. Sáng tạo các thể loại trên cơ sở ảnh B3:Đạidiệncácnhómtrìnhbày hưởngcácthểloạicủavănhọcTrungQuốc. VănhọcChữNômpháttriểnlàbằngchứng B4:GVchốtlạiýchính.
hùnghồnchoýthứcxâydựng1nềnvănhọc độc lậpcủa dântộcta. Tác phẩm,tác giả tiêubiểu: + ChữHán. =>SựpháttriểnchữNômvàvănhọcchữ Nômluôngắnvớinhữngtruyềnthốngcủa dântộc:lòngyêunước,tinhthầnnhânđạo vàhiệnthực.Nóthểhiệnthinhthầnýthức dântộc đã pháttriểncao 2. Vănhọchiệnđại:(đầuthếkỉXXđếnhết 2:TìmhiểuvềvănhọchiệnđạiViệt thếkỉXX) : Nam(từđầuthếkỉXXđếnhếtthếkỉ XX) * Bốicảnhlịchsử:Mởrộnggiaolưuquốc Hìnhthức:Làmviệcnhóm tế,tiếpxúcvàtiếpnhậntinhhoacủanhiều nềnvănhọcđểđổimới.Đặcbiệtlàtiếpxúc Kỹthuật:Đặtcâuhỏi vàtiếpnhậntinhhoacủanềnvănhọcÂu– B1:GVnêucâuhỏi Mĩ,làmthayđổinhậnthức,cáchnghĩ,cách cảmvà cáchnóicủangườiViệtNam.
Nhóm1 : Trình bàybốicảnhlịch sử, * Chia4giaiđoạn: cácgiaiđoạn phát triểncủa văn học + TừđầuXXđếnnăm1930 viết Việt Namgiaiđoạn từ đầuthế + Từ1930đếnnăm1945 kỉ XXđếnhết XX? + Từ1945đếnnăm1975 + Từ1975đếnnay Nhóm2 :Nêu đặc điểmcủa văn học * Đặc giaiđoạn từđầuthếkỉXXđếnhết điểmchung: XXchiathànhcác giaiđoạn nào? VănhọchiệnđạiViệtNammộtmặtkế B2:Các nhómhssuynghĩtrảlời thừatinhhoacủavănhọctruyềnthống,mặt kháctiếpthutinhhoacủanhữngnềnvănhọc B3:Đạidiệncácnhómtrìnhbày lớntrênthếgiớiđể hiệnđạihoá. B4:GVchốtlạiýchính. * Sựkhácbiệtcủavănhọctrungđạivàvăn học hiệnđạiViệtNam: Vềtácgiả:Đãxuấthiệnnhàvănnhàthơ chuyênnghiệp, lấyviệc viếtvăn,sángtác thơ là nghề nghiệp. Vềđờisốngvănhọc:Nhờcóbáochí, kĩ B1:Gvnêucâuhỏi thuậtinấnhiệnđại,tácphẩmvănhọcđivào ?Trìnhbàysựkhácbiệtcủavănhọc đờisốngnhanhhơn,mốiquanhệgiữađộc trungđạivàvănhọchiệnđạiViệtNam giảvàtácgiảmậtthiếthơn,đờisốngvănhọc ?(vềtácgỉ,vềđờisốngvănhọc,vềthể sôinổi,năngđộnghơn.
loại,về thipháp) Về thể loại: Thơ mới, tiểu thuyết, kịch B2:Hssuynghĩtrả lời nói…thaythế hệthốngthể loạicũ. B3:HStrả lờicánhân Vềthipháp:Lốiviếtướclệ,sùngcổ,phi ngã,củaVHTDkhôngcònthíchhợpvàlối B4:GVchốtlạiýchính. viếthiệnthựcđềcaocátínhsángtạo,đềcao “cáitôi” cánhândầnđược khẳngđịnh. ConngườiViệtNamquavănhọc: VănhọcViệtNamthểhiệntưtưởng,tình cảm,quanniệmchínhtrị,vănhoá,đạođức, Thaotác3:ConngườiViệtNamqua thẩmmĩcủangườiViệtNamtrongnhiềumối văn quanhệ: học: 1.
ConngườiViệtNamtrongmốiquanhệvớ B1:GVnêucâuhỏi ithếgiớitựnhiên: HìnhảnhconngườiViệtNamđượcthể Vănhọcdângian: hiệntrongvănhọcquanhữngmốiquan +Tưduyhuyềnthoại,kểvềquátrìnhnhận hệnào? thức,. B2:Hssuynghĩtrả lời +Conngườivà thiênnhiênthânthiết. Thơcatrungđại:Thiênnhiêngắnlýtưởng, B3:HStrả lờicánhân đạo đức,thẩmmỹ B4:GVchốtlạiýchính. Vănhọchiệnđại:hìnhtượngthiên nhiên thểhiệnquatìnhyêuđấtnước,cuộc sống,lứa Đốitượng củavănhọc: con người và đôi xãhộiloàingườifivănhọclànhân học.
→ConngườiViệtNamgắnbósâusắcvới Quacácmốiquanhệ:Vớithếgiớitự thiênnhiênvàluôntìmthấytừthiênnhiên nhiên,quốcgia,dântộc,xãhội,vàý nhữnghìnhtượngthểhiệnchínhmình. ConngườiViệtNamtrongmốiquanhệvớ Nêunhữngbiểuhiệncụthểvềhìnhảnh iquốcgia,dântộc: conngườiVNquamốiquanhệvớitự NgườiViệtNammangmộttấmlòngyêu nhiên?Lấyvídụminhhoạquanhững nước thiếttha. tácphẩmvănhọc? Biểuhiệncủa lòngyêunước: HS:suynghĩtrảlời + Yêulàngxóm,quêhương. HS:Trảlờicánhân GV: +Tựhàovềtruyềnthốngvănhọc,lịchsử Chốtlạikiếnthức dựngnước vàgiữnước củadântộc.
VD: CônSơnca (Nguyễn Trãi), Qua +Ýchícămthùquânxâmlượcvàtinhthần đèoNgang(BàhuyệnThanhQuan),Thi dámhisinhvìđộc lậptựdodântộc. vịnh,Thuđiếu,Thuẩm(Nguyễn Tácphẩmkếttinhtừlòngyêunước Khuyến),Rằmthánggiêngcủa Bác. “Namquốc sơnhà”,“Bìnhngôđạicáo”,“Văn tế B1:GVnêucâuhỏi nghĩasĩCầnGiuộc”,“Tuyênngônđộc lập” Nêunhữngbiểuhiệncụthểvềhìnhảnh 3. ConngườiViệtNamtrongmốiquanhệxã conngườiVNquamốiquanhệvới hội: quốcgia,dântộc?Lấyvídụminhhoạ qua Ướcmơxâydựngmộtxãhộicôngbằng, nhữngtác phẩmVH? tốtđẹphơn.
B2:Hssuynghĩtrả lời Phêphán,tốcáocácthếlựcchuyên B3:HStrả lờicánhân quyền,cảmthôngvớisốphậnconngườibị ápbức. B4:GVchốtlạiýchính. Nhìnthẳngvàothựctạiđểnhậnthức,phê Lòngyêunước,sẵnsànghisinhvìtự phán,cảitạoxã hộichotốtđẹp. do,độclậpcủaquốcgia,dântộc.Các →Chủ nghĩa hiện thực vàchủnghĩa nhân bàiNamquốcsơnhà(LTK),Hịch đạo tướngsĩ(TQT),BìnhNgôđạicáo(NT),.
VăntếnghĩasĩCầnGiuộc.chủnghĩa yêunướclà nộidunglớnxuyênsuốtcủa nềnVHVN.