Luận văn thạc sĩ giải quyết những bất cập về các quy định trong chính sách tài chính thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh đồng tháp

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích giải quyết những bất cập về các quy định trong chính sách tài chính thực hiện nhiệm vụ khoa học và, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Võ Thị Mỹ Lệ
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Hùng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính công
• Đề tài: Giải quyết những bất cập về các quy định trong chính sách tài chính thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN VÀ LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• DANH MỤC BIỂU BẢNG
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Khái quát về hoạt động khoa học và công nghệ
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm về khoa học
• 1.1.1.1. Khái niệm
• 1.1.1.2. Đặc điểm
• 1.1.2. Khái niệm, đặc điểm về công nghệ
• 1.1.2.1. Khái niệm
• 1.1.2.2. Đặc điểm
• 1.1.3. Mối quan hệ giữa khoa học và công nghệ
• 1.1.4. Nhiệm vụ của khoa học và công nghệ ở Việt Nam
• 1.2. Khái niệm và vai trò của chính sách tài chính đối với phát triển khoa học và công nghệ
• 1.2.1. Khái niệm chính sách tài chính
• 1.2.2. Vai trò chính sách đối với thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ
• 1.2.3. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH THỰC HIỆN NHIỆM VỤ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CÓ SỬ DỤNG NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
• 2.1. Đối tượng và nội dung liên quan đến nhiệm vụ khoa học và công nghệ được chính sách tài chính hỗ trợ
• 2.2. Nội dung liên quan
• 2.2.1. Hoạt động về tư vấn các nhiệm vụ khoa học và công nghệ
• 2.2.2. Hoạt động thực hiện đề tài, dự án khoa học và công nghệ cấp Tỉnh
• 2.3. Định mức chi thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ
• 2.3.1. Định mức chi tư vấn các nhiệm vụ khoa học và công nghệ
• 2.3.2. Định mức chi thực hiện điều tra thống kê khoa học và công nghệ
• 2.4. Thực trạng chính sách tài chính thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ có sử dụng ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2014 – 2018
• 2.5. Đánh giá thực trạng chính sách tài chính thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ có sử dụng ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2014 – 2018
• 2.5.1. Những kết quả đạt được
• 2.5.1.1. Lĩnh vực nông nghiệp
• 2.5.1.2. Lĩnh vực y dược
• 2.5.1.3. Lĩnh vực khoa học xã hội
• 2.5.1.4. Lĩnh vực kỹ thuật công nghệ
• 2.5.2. Những hạn chế trong các quy định trong chính sách tài chính và nguyên nhân
• 2.5.2.1. Những hạn chế
• 2.5.2.2. Nguyên nhân của hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ VỀ NHỮNG HẠN CHẾ TRONG CÁC QUY ĐỊNH CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH THỰC HIỆN NHIỆM VỤ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP
• 3.1. Định hướng phát triển khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp
• 3.2. Về nhiệm vụ trọng tâm
• 3.2.1. Lĩnh vực nông nghiệp
• 3.2.2. Lĩnh vực khoa học kỹ thuật
• 3.2.3. Lĩnh vực khoa học y dược
• 3.2.4. Lĩnh vực khoa học xã hội
• 3.2.5. Lĩnh vực khoa học xã hội – nhân văn
• 3.3. Kiến nghị về chính sách tài chính
• 3.3.1. Cải thiện thủ tục hành chính
• 3.3.2. Hoàn thiện chính sách tài chính
• 3.3.3. Tăng cường việc triển khai thực hiện chính sách
• 3.3.4. Nâng cao nguồn năng lực
• 3.3.5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách tài chính
• 3.4. Kiến nghị các cấp quản lý
• 3.4.1. Đối với Trung ương
• 3.4.2. Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp
• 3.4.3. Đối với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Tháp
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách tài chính Đồng Tháp và những bất cập

Chính sách tài chính tại Đồng Tháp đã được xây dựng nhằm hỗ trợ phát triển khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, nhiều bất cập trong các quy định hiện hành đã gây khó khăn cho việc thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Các chính sách này cần được xem xét và điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn.

1.1. Đánh giá tổng quan về chính sách tài chính Đồng Tháp

Chính sách tài chính tại Đồng Tháp đã có những bước tiến đáng kể trong việc hỗ trợ nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, việc áp dụng các quy định vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc phân bổ ngân sách.

1.2. Những bất cập trong chính sách tài chính hiện tại

Nhiều quy định đã trở nên lỗi thời và không còn phù hợp với nhu cầu thực tế. Điều này dẫn đến việc khó khăn trong việc thực hiện và kiểm soát các khoản kinh phí cho các nhiệm vụ khoa học.

II. Vấn đề và thách thức trong chính sách tài chính Đồng Tháp

Chính sách tài chính hiện tại gặp phải nhiều thách thức, từ việc phân bổ ngân sách đến việc thực hiện các nhiệm vụ khoa học. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả của chính sách.

2.1. Thách thức trong việc phân bổ ngân sách

Việc phân bổ ngân sách cho các nhiệm vụ khoa học chưa được thực hiện một cách hợp lý, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn lực cho các dự án quan trọng.

2.2. Khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ khoa học

Nhiều nhiệm vụ khoa học không được thực hiện đúng tiến độ do thiếu kinh phí và các quy định không linh hoạt, gây cản trở cho sự phát triển khoa học và công nghệ.

III. Phương pháp cải cách chính sách tài chính Đồng Tháp

Để giải quyết những bất cập trong chính sách tài chính, cần có những phương pháp cải cách hiệu quả. Các giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả thực thi và hỗ trợ tốt hơn cho các nhà khoa học.

3.1. Cải cách thủ tục hành chính trong chính sách tài chính

Cần đơn giản hóa các thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà khoa học trong việc tiếp cận nguồn kinh phí và thực hiện các dự án nghiên cứu.

3.2. Hoàn thiện các quy định về tài chính

Các quy định về tài chính cần được cập nhật và điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn, nhằm khuyến khích các nhà khoa học tham gia vào các dự án nghiên cứu.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Đồng Tháp

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn từ chính sách tài chính đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Đồng Tháp. Những thành công này cần được ghi nhận và phát huy.

4.1. Kết quả từ các dự án nghiên cứu khoa học

Nhiều dự án nghiên cứu đã được triển khai thành công, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp và tăng cường sức cạnh tranh cho các sản phẩm của Đồng Tháp.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Các kết quả nghiên cứu đã được chuyển giao cho các tổ chức và cá nhân, giúp cải thiện quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế cho địa phương.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho chính sách tài chính Đồng Tháp

Để nâng cao hiệu quả của chính sách tài chính, cần có những điều chỉnh kịp thời và phù hợp. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc cải thiện các quy định và tăng cường hỗ trợ cho các nhà khoa học.

5.1. Đề xuất cải cách chính sách tài chính

Cần có những đề xuất cụ thể để cải cách chính sách tài chính, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đồng Tháp.

5.2. Tương lai của chính sách tài chính tại Đồng Tháp

Chính sách tài chính cần được điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu phát triển khoa học và công nghệ, từ đó góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2014-2018, tỉnh Đồng Tháp đã triển khai 43 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh, trong đó lĩnh vực nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất với 46,4%, tiếp theo là khoa học kỹ thuật và công nghệ 32,6%, khoa học xã hội nhân văn 14%, khoa học y dược 4,7% và khoa học tự nhiên 2,3%. Các nhiệm vụ này được thực hiện nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh của tỉnh trên thị trường trong và ngoài nước. Tuy nhiên, chính sách tài chính hiện hành còn nhiều bất cập, như cơ chế tài chính chưa hoàn chỉnh, nguồn lực tài chính chưa được phân bổ và sử dụng hiệu quả, các quy định cứng nhắc không phù hợp với thực tế, gây khó khăn trong lập, thẩm định và kiểm soát kinh phí.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích những hạn chế trong các quy định chính sách tài chính thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi chính sách. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định tài chính hỗ trợ các nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước tại Đồng Tháp trong giai đoạn 2014-2018. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc góp phần hoàn thiện cơ chế tài chính, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu khoa học, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về khoa học và công nghệ, chính sách tài chính và quản lý nhà nước. Hai lý thuyết trọng tâm gồm:

• Lý thuyết về khoa học và công nghệ: Khoa học là hệ thống tri thức khách quan về tự nhiên và xã hội, còn công nghệ là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng và công cụ để biến đổi nguồn lực thành sản phẩm. Mối quan hệ giữa khoa học và công nghệ là chặt chẽ, khoa học dẫn dắt sự phát triển công nghệ và ngược lại công nghệ thúc đẩy nghiên cứu khoa học.

• Lý thuyết về chính sách tài chính: Chính sách tài chính là tập hợp các quan điểm, nguyên tắc và giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển các hoạt động khoa học và công nghệ. Chính sách tài chính có vai trò quan trọng trong việc phân bổ nguồn lực, tạo động lực cho nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ, góp phần phát triển kinh tế - xã hội.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: chính sách tài chính, nhiệm vụ khoa học và công nghệ, cơ chế tài chính, định mức chi, quản lý tài chính nhà nước.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp thống kê mô tả để phân tích, đánh giá thực trạng chính sách tài chính thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ tại Đồng Tháp. Dữ liệu thu thập chủ yếu là số liệu thứ cấp từ các báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ, Ủy ban nhân dân tỉnh, các văn bản pháp luật liên quan và các tài liệu nghiên cứu trước đó.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 43 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh được ký hợp đồng trong giai đoạn 2014-2018. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ các nhiệm vụ có sử dụng ngân sách nhà nước để đảm bảo tính đại diện và đầy đủ. Các công cụ phân tích gồm Microsoft Excel để xử lý số liệu và biểu đồ minh họa.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2014-2018, phù hợp với dữ liệu thu thập và đánh giá chính sách tài chính trong khoảng thời gian này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân bổ nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo lĩnh vực: Trong 43 nhiệm vụ, lĩnh vực nông nghiệp chiếm 46,4%, khoa học kỹ thuật và công nghệ 32,6%, khoa học xã hội nhân văn 14%, khoa học y dược 4,7%, khoa học tự nhiên 2,3%. Điều này cho thấy ưu tiên đầu tư tập trung vào nông nghiệp và kỹ thuật công nghệ.

2. Kinh phí thực hiện nhiệm vụ: Tổng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước giai đoạn 2014-2018 đạt khoảng 16 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều khoản chi phí thực tế phát sinh không được quy định rõ trong chính sách, gây khó khăn trong lập dự toán và giải ngân.

3. Hạn chế trong chính sách tài chính: Các định mức chi quá cứng nhắc, không linh hoạt theo thực tế, nhiều nội dung chi phí cần thiết như chi phí đào tạo, chuyển giao công nghệ, chi phí phần mềm quản lý, chi phí bồi dưỡng lao động ngoài giờ chưa được quy định hoặc quy định không đầy đủ. Điều này dẫn đến khó khăn trong thẩm định dự toán và thực hiện nhiệm vụ.

4. Kết quả nghiên cứu ứng dụng: Các đề tài khoa học đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp, phát triển công nghệ mới trong xử lý môi trường, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý y tế, xây dựng mô hình sản xuất an toàn. Ví dụ, mô hình sản xuất ớt đạt chứng nhận VietGAP với diện tích 20,56 ha, mô hình chanh VietGAP với 47,66 ha, phần mềm quản lý khám chữa bệnh được áp dụng tại 144 trạm y tế xã.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế là do chính sách tài chính chưa được cập nhật kịp thời, định mức chi quá thấp và cứng nhắc, không phản ánh đúng chi phí thực tế và nhu cầu phát triển khoa học công nghệ. Việc thiếu sự tham gia của các đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp trong quá trình xây dựng chính sách cũng làm giảm tính phù hợp và hiệu quả thực thi.

So sánh với các nghiên cứu trong nước cho thấy tình trạng này không chỉ riêng Đồng Tháp mà còn phổ biến ở nhiều địa phương khác, khi cơ chế tài chính cho khoa học và công nghệ chưa hoàn chỉnh, chưa thu hút được nguồn lực tài chính đa dạng và chưa tạo động lực đủ mạnh cho các nhà khoa học và tổ chức nghiên cứu.

Việc áp dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tế đã mang lại hiệu quả tích cực, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương, tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn trong thương mại hóa và nhân rộng do hạn chế về chính sách tài chính và nguồn lực.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bổ nhiệm vụ theo lĩnh vực, bảng tổng hợp kinh phí theo năm và biểu đồ so sánh định mức chi thực tế và quy định.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cải thiện thủ tục hành chính: Rút ngắn thời gian thẩm định, đơn giản hóa hồ sơ, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân chủ trì nhiệm vụ khoa học trong việc lập dự toán và giải ngân kinh phí. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; chủ thể: Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp Sở Tài chính.

2. Hoàn thiện chính sách tài chính: Rà soát, điều chỉnh các định mức chi cho phù hợp với thực tế, bổ sung các khoản chi phí chưa được quy định như chi phí đào tạo, chuyển giao công nghệ, chi phí phần mềm quản lý, chi phí bồi dưỡng lao động ngoài giờ. Thời gian: 1 năm; chủ thể: Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ.

3. Tăng cường triển khai thực hiện chính sách: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn áp dụng chính sách tài chính cho các tổ chức, cá nhân chủ trì nhiệm vụ khoa học, nâng cao nhận thức và khả năng tiếp cận chính sách. Thời gian: liên tục; chủ thể: Sở Khoa học và Công nghệ, các cơ quan liên quan.

4. Nâng cao nguồn nhân lực: Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý, chuyên gia thẩm định, cán bộ nghiên cứu về quản lý tài chính và khoa học công nghệ để nâng cao năng lực thực thi chính sách. Thời gian: 2-3 năm; chủ thể: Sở Khoa học và Công nghệ, các trường đại học, viện nghiên cứu.

5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát: Thiết lập hệ thống giám sát chặt chẽ, minh bạch trong việc sử dụng kinh phí, phòng chống tiêu cực, đảm bảo hiệu quả và đúng mục đích. Thời gian: liên tục; chủ thể: Sở Tài chính, Thanh tra tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ: Giúp hiểu rõ thực trạng và các bất cập trong chính sách tài chính, từ đó xây dựng và điều chỉnh chính sách phù hợp.

2. Các tổ chức nghiên cứu, viện, trường đại học: Nắm bắt các quy định tài chính, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng kinh phí nghiên cứu.

3. Nhà hoạch định chính sách và chuyên gia tài chính công: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện cơ chế tài chính, tăng cường hiệu quả đầu tư cho khoa học công nghệ.

4. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học và công nghệ: Hiểu rõ các chính sách hỗ trợ tài chính, tận dụng nguồn lực để phát triển nghiên cứu và ứng dụng công nghệ.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách tài chính hiện tại có những hạn chế gì?
   Chính sách còn cứng nhắc, định mức chi thấp, nhiều khoản chi phí thực tế chưa được quy định, gây khó khăn trong lập dự toán và giải ngân. Ví dụ, chi phí đào tạo, chuyển giao công nghệ chưa được hỗ trợ đầy đủ.

2. Tại sao các nhiệm vụ khoa học và công nghệ chủ yếu tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp?
   Nông nghiệp là ngành chủ lực của tỉnh Đồng Tháp, có nhu cầu cấp thiết về đổi mới công nghệ để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế địa phương.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả thực thi chính sách tài chính?
   Cần cải thiện thủ tục hành chính, hoàn thiện chính sách tài chính, tăng cường tuyên truyền, đào tạo nguồn nhân lực và giám sát chặt chẽ việc sử dụng kinh phí.

4. Các kết quả nghiên cứu khoa học đã được ứng dụng như thế nào?
   Nhiều kết quả đã được chuyển giao và ứng dụng thực tế như mô hình sản xuất nông nghiệp đạt chuẩn VietGAP, phần mềm quản lý y tế, công nghệ xử lý môi trường, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và quản lý.

5. Làm sao để doanh nghiệp tiếp cận và hưởng lợi từ chính sách tài chính cho khoa học công nghệ?
   Doanh nghiệp cần được hướng dẫn cụ thể về các chính sách ưu đãi, thủ tục đăng ký, đồng thời chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với đặc thù doanh nghiệp nhỏ và vừa, giảm bớt thủ tục phức tạp.

Kết luận

• Chính sách tài chính thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ tại Đồng Tháp giai đoạn 2014-2018 đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và kỹ thuật công nghệ.
• Tuy nhiên, các quy định còn nhiều bất cập như định mức chi cứng nhắc, thiếu linh hoạt, nhiều khoản chi phí thực tế chưa được quy định đầy đủ.
• Những hạn chế này ảnh hưởng đến hiệu quả phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính, gây khó khăn cho tổ chức, cá nhân chủ trì nhiệm vụ khoa học.
• Luận văn đề xuất các giải pháp đồng bộ gồm cải thiện thủ tục hành chính, hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực nguồn nhân lực và tăng cường giám sát.
• Các bước tiếp theo cần triển khai các khuyến nghị nhằm hoàn thiện cơ chế tài chính, thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của tỉnh Đồng Tháp.

Hành động ngay hôm nay để góp phần hoàn thiện chính sách tài chính khoa học công nghệ tại địa phương, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Khái quát về hoạt động khoa học và công nghệ 1.1 Khái niệm, đặc điểm về khoa học 1.1 Khái niệm Theo Từ điển Giáo dục, Khoa học là lĩnh vực hoạt động của con người nhằm tạo ra và hệ thống hóa những tri thức khách quan về thực tiễn, là một trong những hình thái ý thức xã hội bao gồm cả hoạt động để thu hái kiến thức mới lẫn cả kết quả của hoạt động ấy, tức là toàn bộ những tri thức khách quan làm nên nền tảng của một bức tranh về thế giới. Từ khoa học cũng còn dùng để chỉ những lĩnh vực tri thức chuyên ngành. Những mục đích trực tiếp của khoa học là miêu tả, giải thích và dự báo các quá trình và các hiện tượng của thực tiễn dựa trên cơ sở những quy luật mà nó khám phá được. Theo nội dung nghiên cứu đề tài, tác giả có thể trình bày cách hiểu về khoa học như sau: khoa học là hệ thống tri thức về bản chất, quy luật tồn tại và phát triển của sự vật, hiện tượng tự nhiên, xã hội và tư duy (Theo Luật Khoa học và Công nghệ, Quốc hội, 2013).2 Đặc điểm Khoa học là những phát minh của con người vì những phát minh này không thể trực tiếp áp dụng vào sản xuất nên không có đảm bảo độc quyền không phải là đối tượng để mua và bán.Các tri thức khoa học có thể được phổ biến rộng rãi.

Khoa học thường được phân loại theo khoa học tự nhiên và khoa học xã hội. Khoa hoc tự nhiên khám phá những quy luật của tự nhiên xung quanh chúng ta. Khoa học xã hội nghiên cứu cách sống cách hành động và ứng sử của con người. Vậy khoa học là kết quả nghiên cứu của quá trình hoạt động thực tiễn, nhưng đến lượt mình nó lại có vai trò to lớn tác động mạnh mẽ trở lại hoạt động sản xuất.

Do đó con người hoàn toàn có khả năng đưa khoa học thành lực lượng sản xuất trực tiếp.2 Khái niệm, đặc điểm về công nghệ 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Khái niệm Theo Luật Chuyển giao Công nghệ (2006): Công nghệ là giải pháp, quy trình, bí quyết kỹ thuật có kèm hoặc không kèm công cụ, phương tiện dùng để biến đổi nguồn lực thành sản phẩm. Theo Luật Khoa học và Công nghệ (2000): Công nghệ là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết, công cụ, phương tiện dùng để biến đổi các nguồn lực thành sản phẩm. Trong nghiên cứu này, tác giả sử dụng khái niệm công nghệ theo cách tiếp cận có chọn lọc của hai văn bản Luật. Công nghệ là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết, phương tiện dùng để biến đổi các nguồn lực thành sản phẩm có độ tin cậy.

Sản phẩm ở đây bao gồm các dạng: dây chuyền công nghệ (dây chuyền công nghệ là mục tiêu) và sản phẩm cụ thể được sản xuất từ dây chuyền công nghệ (dây chuyền công nghệ đóng vai trò là phương tiện sản xuất).2 Đặc điểm Từ trước đến nay, cách hiểu truyền thống về công nghệ là đồng nhất kỹ thuật với thiết bị mà không lưu ý với thực tế vận hành, tay nghề của công nhân, năng lực tổ chức quản lý hoạt động sản xuất, do vậy hiện nay thuật ngữ công nghệ thường được dùng thay cho thuật ngữ kỹ thuật. Việc hiểu nội dung công nghệ như vậy có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay khi công nghệ thực sự trở thành nhân tố quyết định khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường trong nước cũng như trên quốc tế. Khác với khoa học các giải pháp kĩ thuật của công nghệ đóng góp trực tiếp vào sản xuất và đời sống nên nó được sự bảo hộ của nhà nước dưới hình thức sở hữu công nghiệp và do đó nó là thứ hàng để mua bán. Nghị định số 63/CP của Thủ tướng Chính phủ quy định 5 đối tượng được bảo hộ ở Việt nam đó là: Sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghệ, nhãn hiệu hàng hoá và tên gọi, xuất xứ hàng hoá.3 Mối quan hệ giữa khoa học và công nghệ Tuy khoa học và công nghệ có nội dung khác nhau nhưng chúng lại có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.

Mối liên hệ chặt chẽ này thể hiện ở chỗ khi còn ở trình độ 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thấp, khoa học tác động tới kỹ thuật và sản xuất còn rất yếu, nhưng đã phát triển đến trình độ cao như ngày nay thì nó tác động mạnh mẽ và trực tiếp tới sản xuất. Khoa học và công nghệ, là kết quả sự vận dụng những hiểu biết, tri thức khoa học của con người để sáng tạo cải tiến các công cụ, phương tiện phục vụ cho sản xuất và các hoạt động khác. Mối quan hệ giữa khoa học và công nghệ được phát triển qua các giai đoạn khác nhau của lịch sử: - Vào thế kỉ 17-18 khoa học công nghệ tiến hoá theo những con đường riêng có những mặt công nghệ đi trước khoa học - Vào thế kỉ 19 khoa học công nghệ bắt đầu có sự tiếp cận, mỗi khó khăn của công nghệ gợi ý cho sự nghiên cứu của khoa học và ngược lại những phát minh khoa học tạo điều kiện cho các nghiên cứu, ứng dụng. - Sang thế kỉ 20 khoa học chuyển sang vị trí chủ đạo dẫn dắt sự nhảy vọt về công nghệ.

Ngược lại sự đổi mới công nghệ tạo điều kiện cho nghiên cứu khoa học tiếp tục phát triển.4 Nhiệm vụ của hoạt động khoa học và công nghệ ở Việt Nam Nâng cao năng lực khoa học và công nghệ để làm chủ công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe con người, phương pháp quản lý tiên tiến, kịp thời dự báo, phòng, chống, hạn chế và khắc phục hậu quả thiên tai. Xây dựng lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Việt Nam. Xây dựng luận cứ khoa học cho việc định ra đường lối, chính sách, pháp luật về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, góp phần xây dựng nền giáo dục tiên tiến, xây dựng con người mới Việt Nam, kế thừa và phát huy giá trị truyền thống lịch sử, văn hoá dân tộc. Tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại và đóng góp vào kho tàng văn hoá, khoa học của thế giới.

Tiếp thu thành tựu khoa học và công nghệ của thế giới để tạo ra, ứng dụng có hiệu quả công nghệ mới, tạo ra sản phẩm mới có sức cạnh tranh cao. Phát triển nền khoa học và công nghệ Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực, tiếp cận với 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trình độ thế giới, làm cơ sở vững chắc cho việc phát triển các ngành công nghiệp hiện đại, đẩy mạnh việc phổ biến và ứng dụng thành tựu khoa học và công nghệ vào sản xuất và đời sống.2 Khái niệm và vai trò của chính sách tài chính đối với phát triển khoa học và công nghệ 1.1 Khái niệm chính sách tài chính Theo Từ điển tiếng Việt thì chính sách là sách lược và kế hoạch cụ thể nhằm đạt được một mục đích nhất định, dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế mà đề ra. Theo James Anderson: Chính sách là một quá trình hành động có mục đích theo đuổi bởi một hoặc nhiều chủ thể trong việc giải quyết các vấn đề mà họ quan tâm. Theo tác giả Vũ Cao Đàm thì: Chính sách là một tập hợp biện pháp được thể chế hóa, mà một chủ thể quyền lực, hoặc chủ thể quản lý đưa ra, trong đó tạo sự ưu đãi một hoặc một số nhóm xã hội, kích thích vào động cơ hoạt động của họ nhằm thực hiện một mục tiêu ưu tiên nào đó trong chiến lược phát triển của một hệ thống xã hội.

Theo tác giả thì khái niệm hệ thống xã hội được hiểu theo một ý nghĩa khái quát. Đó có thể là một quốc gia, một khu vực hành chính, một doanh nghiệp, một nhà trường. Cũng có một định nghĩa khác: Chính sách là chuỗi những hoạt động mà chính quyền chọn làm hay không làm với tính toán và chủ đích rõ ràng, có tác động đến người dân. Như vậy, phân tích khái niệm chính sách thì thấy: - Chính sách là do một chủ thể quyền lực hoặc chủ thể quản lý đưa ra.

- Chính sách được ban hành căn cứ vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế. - Chính sách được ban hành bao giờ cũng nhắm đến một mục đích nhất định, nhằm thực hiện một mục tiêu ưu tiên nào đó, chính sách được ban hành đều có sự tính toán và chủ đích rõ rang. 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Như vậy, có thể hiểu: Chính sách là chương trình hành động do các nhà lãnh đạo hay nhà quản lý đề ra để giải quyết một vấn đề nào đó thuộc phạm vi thẩm quyền của mình. Có rất nhiều loại chính sách, trong đó có loại chính sách chung như: - Chính sách đối ngoại của Nhà nước: chủ trương, chính sách mang tính đối ngoại của quốc gia.

- Chính sách kinh tế: chính sách của nhà nước đối với phát triển các ngành kinh tế. - Chính sách xã hội: chính sách ưu đãi trợ giúp cho một số tầng lớp xã hội nhất định như chính sách xã hội đối với công tác giáo dục ở vùng cao, vùng sâu, chính sách xã hội đối với thương binh, gia đình liệt sĩ. - Chính sách tiền tệ: chính sách của nhà nước nhằm điều tiết (tăng hoặc giảm) lượng tiền tệ trong lưu thông để đạt được những mục đích nhất định như chống lạm phát, kích thích sản xuất, giảm thất nghiệp, cải thiện cán cân thanh toán quốc tế. Nhìn chung, trong các loại chính sách có các chính sách đối với từng lĩnh vực chẳng hạn như: Trong chính sách tiền tệ có chính sách thị trường tự do, trong chính sách kinh tế có các chính sách thương mại, chính sách tài chính, trong chính sách xã hội có chính sách dân tộc … Tóm lại, hiện nay có nhiều loại chính sách khác nhau, có chính sách chung, chính sách cụ thể tùy thuộc vào nội dung và lĩnh vực kinh tế - xã hội.

Chính sách được thực thi khi thể chế hóa bằng pháp luật. Nói cách khác, pháp luật là kết quả tể chế hóa đường lối, chính sách, là công cụ để thực thi chính sách. Trong phạm vi đề tài này, ta xem xét chính sách theo góc độ là một công cụ hỗ trợ những cơ chế tài chính thúc đẩy sự phát triển khoa học và công nghệ.