Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp giải quyết việc làm cho người sử dụng đất khi nhà nước thu hồi đất nông nghiệp tại huyện thường tín thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp việc làm cho người sử dụng đất khi nhà nước thu hồi đất nông nghiệp tại Thường Tín, Hà Nội.

• Tác giả: Đoàn Hương Giang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hà Thành
• Trường học: Trường Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Nghiên Cứu Thực Trạng Và Đề Xuất Giải Pháp Giải Quyết Việc Làm Cho Người Sử Dụng Đất Khi Nhà Nước Thu Hồi Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Thường Tín, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ khoa học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ CHUYỂN ĐỔI VIỆC LÀM VÀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO NGƯỜI DÂN KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu về vấn đề giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất nông nghiệp ở nước ta
• 1.2. Vấn đề giải quyết việc làm cho người dân khi nhà nước thu hồi đất nông nghiệp
• 1.2.1. Tầm quan trọng của việc giải quyết việc làm cho người dân bị thu hồi đất
• 1.2.2. Các vấn đề bất cập khi thực hiện giải quyết việc làm cho người dân khi nhà nước thu hồi đất nông nghiệp ở nước ta hiện nay
• 1.2.3. Các chính sách hỗ trợ giải quyết việc làm, đào tạo nghề cho người bị thu hồi đất nông nghiệp hiện nay
• 1.2.4. Bài học kinh nghiệm về giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp bị thu hồi đất ở các nước trên thế giới
• 1.2.4.1. Bài học kinh nghiệm giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp ở Hàn Quốc
• 1.2.4.2. Bài học kinh nghiệm giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp ở Trung Quốc
• 1.2.4.3. Bài học rút ra từ kinh nghiệm thu hồi đất và chính sách giải quyết việc làm của Hàn Quốc và Trung Quốc
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP VÀ VẤN ĐỀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM TẠI HUYỆN THƯỜNG TÍN, HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thường Tín
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.2. Hiện trạng sử dụng đất và quy hoạch sử dụng đất đai trên địa bàn huyện Thường Tín
• 2.2.1. Hiện trạng sử dụng đất và quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của huyện Thường Tín. Đánh giá chung về nhu cầu sử dụng đất trên địa bàn huyện
• 2.3. Thực trạng thu hồi đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Thường Tín giai đoạn 2011 - 2016
• 2.3.1. Các dự án xây dựng Cụm công nghiệp, điểm công nghiệp làng nghề thu hồi đất nông nghiệp
• 2.3.2. Diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi trên địa bàn huyện
• 2.3.3. Thực trạng thu hồi đất và GPMB qua dự án Cụm công nghiệp Duyên Thái, Cụm công nghiệp làng nghề Văn Tự và dự án đường trục liên xã tại xã Nhị Khê
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO NGƯỜI DÂN KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI HUYỆN THƯỜNG TÍN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Đánh giá chung về thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và giải quyết việc làm cho người dân khi thu hồi ở huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội
• 3.2. Các giải pháp nhằm giải quyết việc làm cho người dân khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Thường Tín
• 3.2.1. Thực hiện tốt các Quy hoạch đã được phê duyệt, làm cơ sở cho việc xây dựng quy hoạch sử dụng đất và thu hồi đất để phát triển công nghiệp, dịch vụ
• 3.2.2. Giải pháp đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ đào tạo và chuyển đổi nghề cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất của các cấp chính quyền. Tăng cường hơn nữa sự phối hợp giữa chính quyền các cấp với các chủ đầu tư dự án để xây dựng kế hoạch đào tạo nghề cho lao động. Phát triển và nâng cao chất lượng hoạt động của các trung tâm giới thiệu việc làm; đẩy mạnh xuất khẩu lao động
• 3.2.3. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách để nâng cao nhận thức của người sử dụng đất về sự cần thiết phải thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội và lợi ích chính đáng của mình
• 3.2.4. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, sự phối hợp của các tổ chức chính trị - xã hội, trong quá trình thu hồi đất để phát triển công nghiệp, dịch vụ và giải quyết việc làm cho người có đất bị thu hồi
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Việc Làm Khi Thu Hồi Đất Nông Nghiệp

Việc thu hồi đất nông nghiệp để phục vụ cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa là một xu thế tất yếu. Tuy nhiên, vấn đề giải pháp việc làm cho người sử dụng đất bị ảnh hưởng luôn là một thách thức lớn. Bài viết này sẽ tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến vấn đề này, đặc biệt trong bối cảnh Thường Tín, Hà Nội, nơi quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ. Các nghiên cứu trước đây đã tập trung vào nhiều khía cạnh khác nhau, từ chính sách hỗ trợ đến đào tạo nghề và tạo việc làm mới. Việc đảm bảo an sinh xã hội cho người dân bị thu hồi đất là vô cùng quan trọng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng.

1.1. Nghiên cứu về chính sách hỗ trợ việc làm sau thu hồi đất

Nhiều nghiên cứu đã tập trung vào đánh giá hiệu quả của các chính sách hỗ trợ việc làm hiện hành. Các chính sách này thường bao gồm hỗ trợ tài chính, đào tạo nghề và giới thiệu việc làm. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn nhiều hạn chế do nhiều yếu tố như thiếu thông tin, thủ tục phức tạp và chất lượng đào tạo chưa cao. Cần có những đánh giá khách quan và đề xuất cải thiện để các chính sách này thực sự mang lại lợi ích cho người dân.

1.2. Các mô hình tạo việc làm mới cho người dân mất đất

Bên cạnh các chính sách hỗ trợ, việc tạo việc làm mới là yếu tố then chốt để giải quyết vấn đề việc làm cho người sử dụng đất bị thu hồi. Các mô hình này có thể bao gồm phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp, hỗ trợ khởi nghiệp và kết nối với các doanh nghiệp trong khu vực. Sự tham gia của doanh nghiệp và các tổ chức xã hội là rất quan trọng để đảm bảo tính bền vững của các mô hình này.

II. Thách Thức Việc Làm Cho Người Dân Khi Thu Hồi Đất Ở Thường Tín

Việc thu hồi đất nông nghiệp tại Thường Tín, Hà Nội đặt ra nhiều thách thức về giải pháp việc làm cho người sử dụng đất. Quá trình chuyển đổi từ nông nghiệp sang việc làm phi nông nghiệp không phải lúc nào cũng suôn sẻ, đặc biệt đối với những người lớn tuổi hoặc thiếu kỹ năng. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh trên thị trường lao động ngày càng gay gắt, đòi hỏi người lao động phải không ngừng nâng cao trình độ và kỹ năng. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để giúp người dân vượt qua những khó khăn này và tìm kiếm cơ hội việc làm phù hợp.

2.1. Thiếu kỹ năng và kinh nghiệm làm việc phi nông nghiệp

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt kỹ năng và kinh nghiệm làm việc trong các ngành nghề phi nông nghiệp. Nhiều người sử dụng đất đã quen với công việc nông nghiệp truyền thống và gặp khó khăn trong việc thích nghi với môi trường làm việc mới. Các chương trình đào tạo nghề cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động và trang bị cho người lao động những kỹ năng cần thiết.

2.2. Cạnh tranh trên thị trường lao động Thường Tín

Thị trường lao động Thường Tín ngày càng trở nên cạnh tranh hơn do sự gia tăng của các khu công nghiệp và doanh nghiệp. Người dân bị thu hồi đất phải đối mặt với sự cạnh tranh từ những người lao động khác, đặc biệt là những người trẻ tuổi có trình độ học vấn và kỹ năng tốt hơn. Cần có những chính sách ưu tiên và hỗ trợ để giúp người dân bị thu hồi đất có thể cạnh tranh thành công trên thị trường lao động.

2.3. Tác động tâm lý và xã hội của việc mất đất nông nghiệp

Việc mất đất nông nghiệp không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế mà còn tác động đến tâm lý và xã hội của người dân. Nhiều người cảm thấy mất mát, hụt hẫng và lo lắng về tương lai. Cần có những chương trình tư vấn và hỗ trợ tâm lý để giúp người dân vượt qua những khó khăn này và tái hòa nhập vào cộng đồng.

III. Giải Pháp Đào Tạo Nghề Cho Người Mất Đất Nông Nghiệp Thường Tín

Để giải quyết vấn đề việc làm cho người sử dụng đất bị thu hồi đất nông nghiệp tại Thường Tín, Hà Nội, việc đào tạo nghề đóng vai trò then chốt. Các chương trình đào tạo nghề cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động địa phương và trang bị cho người lao động những kỹ năng cần thiết để tìm kiếm việc làm trong các ngành nghề phi nông nghiệp. Sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo nghề là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả của các chương trình này.

3.1. Xác định nhu cầu đào tạo nghề thực tế tại Thường Tín

Trước khi triển khai các chương trình đào tạo nghề, cần phải xác định rõ nhu cầu thực tế của thị trường lao động tại Thường Tín. Điều này có thể được thực hiện thông qua khảo sát các doanh nghiệp và phân tích xu hướng phát triển của các ngành nghề. Các chương trình đào tạo nghề cần tập trung vào những ngành nghề có tiềm năng phát triển và tạo ra nhiều cơ hội việc làm.

3.2. Phát triển chương trình đào tạo nghề phù hợp với người dân

Các chương trình đào tạo nghề cần được thiết kế phù hợp với trình độ học vấn và kinh nghiệm của người dân bị thu hồi đất. Cần có những chương trình đào tạo nghề ngắn hạn, dễ tiếp thu và tập trung vào thực hành. Bên cạnh đó, cần có những chương trình đào tạo nghề nâng cao để giúp người lao động có thể phát triển sự nghiệp trong tương lai.

3.3. Hợp tác với doanh nghiệp trong đào tạo và tuyển dụng

Sự hợp tác giữa các cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng và hiệu quả của các chương trình đào tạo nghề. Doanh nghiệp có thể tham gia vào quá trình thiết kế chương trình, cung cấp giảng viên và tạo cơ hội thực tập cho học viên. Sau khi tốt nghiệp, doanh nghiệp có thể ưu tiên tuyển dụng những học viên đã hoàn thành chương trình đào tạo nghề.

IV. Chính Sách Hỗ Trợ Tạo Việc Làm Mới Ở Huyện Thường Tín

Ngoài đào tạo nghề, các chính sách hỗ trợ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm mới cho người sử dụng đất bị thu hồi đất nông nghiệp tại Thường Tín, Hà Nội. Các chính sách này có thể bao gồm hỗ trợ khởi nghiệp, tín dụng ưu đãi và kết nối với các doanh nghiệp. Mục tiêu là tạo ra một môi trường thuận lợi để người dân có thể tự tạo việc làm hoặc tìm kiếm việc làm phù hợp.

4.1. Hỗ trợ khởi nghiệp cho người dân mất đất nông nghiệp

Khuyến khích và hỗ trợ khởi nghiệp là một giải pháp hiệu quả để tạo việc làm mới cho người dân bị thu hồi đất. Các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp có thể bao gồm cung cấp vốn vay ưu đãi, tư vấn kinh doanh và hỗ trợ marketing. Cần tạo ra một môi trường thuận lợi để người dân có thể tự tin khởi nghiệp và phát triển doanh nghiệp.

4.2. Tín dụng ưu đãi cho chuyển đổi nghề nghiệp

Việc tiếp cận nguồn vốn là một thách thức lớn đối với người dân bị thu hồi đất muốn chuyển đổi nghề nghiệp. Cần có những chương trình tín dụng ưu đãi để giúp người dân có thể vay vốn với lãi suất thấp và thời gian trả nợ dài. Điều này sẽ giúp người dân có thể đầu tư vào đào tạo nghề, mua sắm trang thiết bị và phát triển kinh doanh.

4.3. Kết nối người lao động với doanh nghiệp tại Thường Tín

Việc kết nối người lao động với doanh nghiệp là rất quan trọng để giúp người dân bị thu hồi đất tìm kiếm việc làm phù hợp. Các trung tâm giới thiệu việc làm cần tăng cường hoạt động và cung cấp thông tin về các cơ hội việc làm tại các khu công nghiệp và doanh nghiệp trên địa bàn Thường Tín. Cần tạo ra một kênh thông tin hiệu quả để người lao động và doanh nghiệp có thể dễ dàng kết nối với nhau.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình Giải Quyết Việc Làm Hiệu Quả

Nghiên cứu các mô hình giải quyết việc làm thành công cho người sử dụng đất bị thu hồi đất nông nghiệp tại các địa phương khác có thể cung cấp những bài học kinh nghiệm quý báu cho Thường Tín, Hà Nội. Các mô hình này có thể bao gồm phát triển các làng nghề truyền thống, du lịch cộng đồng và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất nông nghiệp. Cần có sự sáng tạo và linh hoạt trong việc áp dụng các mô hình này vào điều kiện thực tế của Thường Tín.

5.1. Phát triển làng nghề truyền thống tạo việc làm tại chỗ

Việc phát triển làng nghề truyền thống có thể tạo ra nhiều việc làm tại chỗ cho người dân bị thu hồi đất. Cần có những chính sách hỗ trợ để bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Điều này sẽ giúp người dân có thể duy trì sinh kế và phát triển kinh tế gia đình.

5.2. Du lịch cộng đồng Cơ hội việc làm mới cho người dân

Du lịch cộng đồng là một lĩnh vực có tiềm năng phát triển lớn tại Thường Tín. Việc khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử và tự nhiên của địa phương có thể tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân bị thu hồi đất. Cần có những chương trình đào tạo và hỗ trợ để người dân có thể tham gia vào các hoạt động du lịch cộng đồng và cung cấp các dịch vụ chất lượng cao.

VI. Kết Luận Giải Pháp Việc Làm Bền Vững Cho Thường Tín

Việc giải quyết việc làm cho người sử dụng đất bị thu hồi đất nông nghiệp tại Thường Tín, Hà Nội là một nhiệm vụ phức tạp và đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. Các giải pháp cần phải toàn diện, bền vững và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo an sinh xã hội và tạo ra một tương lai tốt đẹp hơn cho người dân.

6.1. Tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình ra quyết định

Để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững của các giải pháp, cần phải tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình ra quyết định. Người dân cần được cung cấp thông tin đầy đủ và có cơ hội bày tỏ ý kiến về các chính sách và chương trình hỗ trợ. Điều này sẽ giúp tạo ra sự đồng thuận và tăng cường trách nhiệm của các bên liên quan.

6.2. Đánh giá và điều chỉnh chính sách hỗ trợ việc làm định kỳ

Các chính sách hỗ trợ việc làm cần được đánh giá và điều chỉnh định kỳ để đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả. Cần thu thập thông tin phản hồi từ người dân và các doanh nghiệp để xác định những điểm mạnh và điểm yếu của các chính sách hiện hành. Dựa trên kết quả đánh giá, cần có những điều chỉnh kịp thời để các chính sách này thực sự mang lại lợi ích cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa tại Việt Nam đang diễn ra mạnh mẽ, dẫn đến sự chuyển đổi quy mô lớn về cơ cấu sử dụng đất. Tính đến năm 2016, cả nước đã thành lập 16 khu kinh tế với tổng diện tích 814.792 ha và 313 khu công nghiệp có quy mô hơn 87.900 ha. Tại thủ đô Hà Nội, huyện Thường Tín là khu vực cửa ngõ phía Nam có tốc độ phát triển kinh tế nhanh với tổng diện tích tự nhiên 12.738,6 ha và dân số trên 246.831 người. Để phục vụ mục tiêu phát triển hạ tầng kỹ thuật và công nghiệp, quy hoạch đến năm 2020 của huyện xác định diện tích đất nông nghiệp giảm mạnh 3.128,37 ha (từ 7.869,1 ha xuống 4.741,13 ha), trong khi đất phi nông nghiệp tăng tương ứng lên 7.949,47 ha.

Sự suy giảm tư liệu sản xuất trực tiếp đã tạo ra áp lực an sinh xã hội nặng nề đối với đời sống của người nông dân. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là đánh giá thực trạng chuyển đổi cơ cấu lao động, việc làm và hiệu quả thực thi chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với người sử dụng đất bị thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Thường Tín giai đoạn 2011 - 2016. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện nhằm ổn định sinh kế, nâng cao thu nhập và bảo đảm công bằng xã hội. Phạm vi không gian nghiên cứu tập trung tại huyện Thường Tín, đi sâu vào các địa bàn trọng điểm như xã Duyên Thái, Nhị Khê và Văn Tự trong khung thời gian 06 năm (2011 - 2016). Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học để nâng cao tỷ lệ lao động qua đào tạo từ mức 15% lên trên 50%, giúp bảo đảm việc làm ổn định cho hơn 7.500 lao động địa phương bị tác động bởi các dự án giải phóng mặt bằng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lao động của Arthur Lewis kết hợp với khung sinh kế bền vững (Sustainable Livelihoods Framework) để phân tích sự chuyển giao nguồn nhân lực từ khu vực nông nghiệp truyền thống sang khu vực công nghiệp và dịch vụ phi nông nghiệp. Đồng thời, nghiên cứu tiếp cận theo Lý thuyết các bên liên quan (Stakeholder Theory) trong quản lý dự án đất đai, phân tích sự tương tác lợi ích giữa ba chủ thể chính: Cơ quan quản lý nhà nước, Doanh nghiệp chủ đầu tư dự án và Hộ gia đình có đất bị thu hồi.

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng dựa trên 5 khái niệm nền tảng:

• Đất nông nghiệp và thu hồi đất: Quy định tại Luật Đất đai năm 2013, xác định đất nông nghiệp là tư liệu sản xuất chính của nông dân và việc thu hồi là quyết định hành chính phục vụ mục đích phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
• Bồi thường và hỗ trợ tái định cư: Cơ chế hoàn trả giá trị quyền sử dụng đất và các gói trợ cấp của Nhà nước nhằm ổn định đời sống, sản xuất cho người dân.
• Việc làm và giải quyết việc làm: Hoạt động lao động hợp pháp tạo ra thu nhập theo quy định của Bộ luật Lao động, bảo đảm quyền tự chủ sinh kế của công dân.
• Thất nghiệp và thiếu việc làm: Tình trạng người trong độ tuổi lao động có nhu cầu làm việc nhưng không tìm được việc làm hoặc làm việc dưới mức thời gian tiêu chuẩn theo định nghĩa của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO).
• Chuyển đổi nghề nghiệp: Quá trình tái đào tạo, trang bị kỹ năng mới để người lao động thích ứng với thị trường việc làm công nghiệp và dịch vụ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực địa:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2016 của UBND huyện Thường Tín, quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của Phòng Tài nguyên và Môi trường, số liệu thống kê của Ban Bồi thường Giải phóng mặt bằng (GPMB) và Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện.
• Dữ liệu sơ cấp: Được điều tra qua 150 phiếu khảo sát xã hội học phát cho các hộ gia đình bị thu hồi đất tại 3 xã đại diện: Duyên Thái (50 phiếu), Nhị Khê (45 phiếu) và Văn Tự (47 phiếu). Mẫu điều tra được chọn theo phương pháp phân tầng ngẫu nhiên thông qua danh sách sinh hoạt của Hội Nông dân, Hội Phụ nữ và Đoàn Thanh niên tại các địa phương có Cụm công nghiệp và dự án hạ tầng giao thông đi qua.
• Phỏng vấn chuyên gia: Thực hiện phỏng vấn sâu các cán bộ quản lý địa chính, lãnh đạo phòng ban chuyên môn cấp huyện và đại diện doanh nghiệp nhằm làm rõ các rào cản chính sách.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để tổng hợp dữ liệu, thống kê mô tả, phân tích tỷ lệ phần trăm và so sánh tương quan thu nhập - việc làm trước và sau khi thu hồi đất. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác mức độ hài lòng của người dân và đo lường khoảng cách giữa chính sách ban hành với kết quả thực tế. Timeline nghiên cứu được thực hiện liên tục từ khâu thu thập số liệu năm 2016 đến hoàn thiện xử lý dữ liệu vào đầu năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô thu hồi đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Thường Tín trong giai đoạn 2011 - 2016 diễn ra với tốc độ rất cao. Toàn huyện đã triển khai thực hiện 71 dự án với tổng diện tích đất giải phóng mặt bằng đạt 223,04 ha (trong đó đất nông nghiệp chiếm trên 90%), làm ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của 3.368 hộ gia đình và tạo ra nhu cầu tìm kiếm việc làm cấp bách cho khoảng 7.500 lao động nông thôn.

Thứ hai, công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm còn tồn tại khoảng cách rất lớn so với nhu cầu thực tế. Số liệu khảo sát tại 5 xã trọng điểm (Hà Hồi, Văn Bình, Quất Động, Nguyễn Trãi, Văn Phú) trong giai đoạn 2014 - 2016 cho thấy: Tổng số có 1.878 hộ bị thu hồi đất với 3.218 lao động cần giải quyết việc làm, nhưng huyện mới chỉ hỗ trợ đào tạo nghề cho gần 1.200 người, đạt tỷ lệ khiêm tốn 37,2%. Tỷ lệ lao động qua đào tạo chung của toàn huyện năm 2016 chỉ dừng lại ở mức 15%, tạo nên rào cản lớn khi người dân tiếp cận thị trường lao động hiện đại.

Thứ ba, hệ thống Cụm công nghiệp (CCN) và Điểm công nghiệp làng nghề (CNLN) chưa phát huy tối đa hiệu quả tiếp nhận lao động bị mất đất. Tính đến năm 2016, huyện đã quy hoạch 6 CCN (diện tích 173,55 ha) và 3 điểm CNLN (diện tích 24,9 ha), giải quyết việc làm cho 6.864 lao động (trong đó 43 doanh nghiệp tại các CCN thu hút 4.872 người, 353 cơ sở tại điểm CNLN thu hút 1.992 người). Tuy nhiên, tỷ lệ lao động là người trực tiếp bị thu hồi đất được tuyển dụng vào các nhà máy tại CCN chỉ đạt khoảng 20% đến 25%, phần lớn lao động địa phương chỉ làm các công việc thời vụ, gia công giản đơn.

Thứ tư, nhóm lao động lớn tuổi (trên 40 tuổi) chịu tác động tiêu cực nặng nề nhất. Nhóm đối tượng này chiếm hơn 45% tổng số lao động mất đất canh tác, gặp khó khăn lớn trong việc học nghề mới và hầu như bị các doanh nghiệp công nghiệp từ chối tuyển dụng, buộc phải chuyển sang các công việc bấp bênh hoặc rơi vào tình trạng thiếu việc làm kéo dài.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những bất cập trên bắt nguồn từ cơ chế chính sách bồi thường đất nông nghiệp còn thấp so với giá thị trường và chưa có sự đồng bộ với các gói an sinh xã hội dài hạn. Người dân sau khi nhận tiền bồi thường thường dùng vào việc xây dựng nhà cửa, mua sắm tiêu dùng cá nhân mà thiếu kế hoạch đầu tư tái tạo việc làm. Khi nguồn vốn đền bù cạn kiệt, nguy cơ tái nghèo và thất nghiệp tăng cao.

Dữ liệu khảo sát của luận văn được trực quan hóa thông qua hệ thống bảng biểu so sánh cơ cấu việc làm, biểu đồ biến động diện tích đất canh tác và bảng tổng hợp 7 tiêu chí đo lường mức độ hài lòng của người dân. Kết quả cho thấy tỷ lệ hài lòng về giá bồi thường đất nông nghiệp và chất lượng tư vấn học nghề chỉ đạt dưới 40%, phản ánh sự bất cập trong công tác truyền thông chính sách của chính quyền cơ sở.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế, bài học từ Hàn Quốc cho thấy nước này đạt tỷ lệ 85% trường hợp thu hồi đất thông qua phương thức tham vấn, thỏa thuận tự nguyện và chỉ có 15% phải áp dụng cưỡng chế; đồng thời phát triển mạnh các mô hình hợp tác xã sinh thái quy mô lớn như Hansalim (thu hút 1.700 nhà sản xuất và hơn 230.000 thành viên) để giữ vững việc làm nông nghiệp công nghệ cao. Trong khi đó, Trung Quốc đã giải quyết việc làm thành công cho hàng trăm triệu lao động dôi dư bằng cách phát triển mô hình doanh nghiệp hương trấn tại Nam Giang Tô và Ôn Châu, kết hợp xây dựng các chuỗi đô thị vệ tinh quy mô vừa và nhỏ. Thường Tín hoàn toàn có thể vận dụng mô hình này nhờ lợi thế đặc thù là "đất trăm nghề" với 48 làng nghề truyền thống đã được công nhận.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để bài toán việc làm cho người sử dụng đất bị thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Thường Tín, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

Thứ nhất, nâng cao chất lượng quy hoạch và gắn kết chặt chẽ trách nhiệm xã hội của chủ đầu tư dự án. UBND huyện Thường Tín cần ban hành quy chế bắt buộc các doanh nghiệp khi thuê đất tại 6 Cụm công nghiệp (Duyên Thái, Hà Bình Phương, Quất Động, Liên Phương, Gas Lưu Xá, Văn Tự) phải cam kết dành tối thiểu 30% đến 40% chỉ tiêu tuyển dụng cho lao động tại địa phương có đất bị thu hồi. Thời gian hoàn thành việc rà soát và ký cam kết thực hiện ngay trong giai đoạn 2018 - 2020.

Thứ hai, đẩy mạnh hoạt động đào tạo nghề gắn với bảo tồn và phát triển 48 làng nghề truyền thống. Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội phối hợp với Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Thường Tín tổ chức các khóa đào tạo nghề ngắn hạn (3 đến 6 tháng) tập trung vào các nghề thế mạnh như: Mộc cao cấp Văn Tự, Tiện gỗ Nhị Khê, Sơn mài Duyên Thái, Thêu ren Quất Động. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề của người bị thu hồi đất từ 37,2% lên mức 65% vào năm 2022.

Thứ ba, thiết lập cơ chế hỗ trợ tài chính và an sinh xã hội chuyên biệt cho lao động trên 40 tuổi. Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Thường Tín triển khai gói tín dụng ưu đãi theo Nghị định 61/2015/NĐ-CP và Quyết định 63/2015/QĐ-TTg, cho phép hộ dân bị mất đất vay vốn không cần tài sản bảo đảm lên đến 70% - 80% giá trị phương án sản xuất kinh doanh. Nguồn vốn này giúp lao động lớn tuổi chuyển hướng sang làm kinh tế trang trại, mở dịch vụ thương mại hoặc tiểu thủ công nghiệp tại gia đình.

Thứ tư, đổi mới công tác tuyên truyền và chuẩn hóa quy trình giải quyết khiếu nại bồi thường. UBND các xã phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tổ chức đối thoại công khai 100% phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư trước khi ban hành quyết định thu hồi đất. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm thời gian giải quyết các kiến nghị của công dân theo đúng quy định của Luật Đất đai năm 2013 và Quyết định 24/2017/QĐ-UBND của UBND thành phố Hà Nội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý nhà nước và cơ quan chuyên môn: Lãnh đạo UBND cấp huyện, cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Ban Bồi thường GPMB tại các đô thị ven đô. Tài liệu cung cấp quy trình đánh giá tác động sinh kế và xây dựng phương án giải quyết việc làm hậu thu hồi đất bài bản.
• Chủ đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp và doanh nghiệp: Các nhà đầu tư hạ tầng CCN trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận. Doanh nghiệp có thể tham khảo để xây dựng kế hoạch tuyển dụng, đào tạo nhân lực tại chỗ, tạo sự đồng thuận cao từ cộng đồng dân cư trong quá trình triển khai dự án.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành: Các nhà nghiên cứu thuộc khối ngành Quản lý đất đai, Kinh tế phát triển, Quản lý công và Xã hội học. Luận văn cung cấp khung phân tích lý thuyết chuẩn mực cùng bộ công cụ điều tra 150 mẫu thực địa có độ tin cậy cao.
• Các tổ chức đào tạo nghề và đoàn thể chính trị - xã hội: Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp. Giúp các tổ chức nắm bắt nhu cầu học nghề thực tế của nông dân để thiết kế chương trình đào tạo phù hợp với chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Quy mô thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Thường Tín giai đoạn 2011 - 2016 lớn như thế nào?

Trong giai đoạn 2011 - 2016, huyện Thường Tín đã thực hiện giải phóng mặt bằng cho 71 dự án đầu tư với tổng diện tích thu hồi 223,04 ha (hơn 90% là đất nông nghiệp), tác động trực tiếp tới 3.368 hộ dân và làm phát sinh nhu cầu chuyển đổi việc làm cho khoảng 7.500 lao động nông thôn.

Rào cản lớn nhất trong đào tạo nghề cho người mất đất tại Thường Tín là gì?

Rào cản lớn nhất là tỷ lệ lao động qua đào tạo ban đầu rất thấp (chỉ 15%) và tỷ lệ hỗ trợ học nghề mới đạt 37,2% nhu cầu. Đặc biệt, nhóm lao động trên 40 tuổi (chiếm hơn 45% tổng số người mất đất) gặp khó khăn lớn về khả năng tiếp thu kỹ thuật mới và tâm lý e ngại rủi ro khi chuyển đổi nghề nghiệp.

Các cụm công nghiệp tại địa phương đã giải quyết được bao nhiêu việc làm?

Tính đến năm 2016, hệ thống 6 Cụm công nghiệp và 3 Điểm công nghiệp làng nghề của huyện đã thu hút 396 doanh nghiệp và cơ sở sản xuất, giải quyết việc làm cho 6.864 lao động. Tuy nhiên, tỷ lệ tuyển dụng lao động trực tiếp thuộc diện hộ mất đất nông nghiệp vẫn còn ở mức thấp.

Thành phố Hà Nội có những chính sách ưu đãi nào hỗ trợ người lao động bị thu hồi đất?

UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định 41/2013/QĐ-UBND và Quyết định 24/2017/QĐ-UBND quy định miễn phí 100% chi phí tư vấn học nghề, giới thiệu việc làm tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, hỗ trợ kinh phí đào tạo nghề ngắn hạn và cung cấp các gói vay vốn ưu đãi đi xuất khẩu lao động.

Bài học quốc tế nào có giá trị ứng dụng cao nhất cho huyện Thường Tín?

Đó là kinh nghiệm của Hàn Quốc với 85% dự án thu hồi đất dựa trên cơ chế đối thoại, tham vấn tự nguyện; và mô hình phát triển doanh nghiệp địa phương tại các thị trấn nhỏ của Trung Quốc, giúp tạo việc làm phi nông nghiệp tại chỗ mà không gây quá tải cho các đô thị hạt nhân.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và khung pháp lý về quản lý đất đai, thu hồi đất nông nghiệp và chuyển đổi sinh kế cho người nông dân trong quá trình đô thị hóa.
• Phản ánh chính xác bức tranh thực trạng tại Thường Tín giai đoạn 2011 - 2016 với 71 dự án thu hồi 223,04 ha đất, tạo áp lực việc làm cho 7.500 lao động.
• Chỉ rõ khoảng trống thực thi chính sách khi mới hỗ trợ đào tạo nghề cho 37,2% lao động cần việc làm tại 5 xã khảo sát và năng lực tiếp nhận của các Cụm công nghiệp còn hạn chế.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá, tập trung vào liên kết doanh nghiệp CCN, phát triển 48 làng nghề truyền thống và hỗ trợ tín dụng ưu đãi cho lao động trên 40 tuổi.
• Đúc kết các bài học kinh nghiệm quốc tế từ Hàn Quốc và Trung Quốc, cung cấp giá trị tham khảo thực tiễn cao cho công tác quản lý đất đai tại các vùng ven đô Hà Nội.

Trong các giai đoạn tiếp theo, các cơ quan chức năng cần tiếp tục cập nhật khung chính sách theo Luật Đất đai sửa đổi và mở rộng quy mô đào tạo nghề gắn liền với chuỗi giá trị du lịch làng nghề. Quý cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể ứng dụng ngay hệ thống dữ liệu và giải pháp của luận văn để nâng cao hiệu quả công tác an sinh xã hội tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu, phần kết luận,danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục và 03 chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về chuyển đổi việc làm và giải quyết việc làm khi nhà nƣớc thu hồi đất nông nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng thu hồi đất nông nghiệp cho quá trình công nghiệp hoá tại huyện Thƣờng Tín giai đoạn 2011 – 2016. Chƣơng 3: Thực trạng chuyển đổi việc làm, giải quyết việc làm cho ngƣời dân bị thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Thƣờng Tín và đề xuất giải pháp.

7 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ CHUYỂN ĐỔI VIỆC LÀM VÀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO NGƢỜI DÂN KHI NHÀ NƢỚC THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP 1. Tổng quan nghiên cứu về vấn đề giải quyết việc làm cho ngƣời bị thu hồi đất nông nghiệp ở nƣớc ta Vấn đề giải quyết việc làm cho ngƣời dân khi nhà nƣớc thu hồi đất nông nghiệp trong bối cảnh đất nƣớc ta đang trong quá trình công nghiệp hóa đã đƣợc rất nhiều các nhà nghiên cứu quan tâm, nghiên cứu dƣới nhiều khía cạnh khác nhau. Qua tìm hiểu và thu thập, tác giả đã tìm đƣợc một số đề tài có liên quan nhƣ: - Đề tài của PTS. Nguyễn Hữu Dũng, PTS.

Trần Hữu Trung (chủ biên) trong cuốn sách: “Về chính sách giải quyết việc làm ở Việt Nam” Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội, 1997 có trình bày tổng quát về phƣơng pháp luận và phƣơng pháp tiếp cận chính sách việc làm và thực trạng việc làm ở Việt Nam hiện nay. Từ đ đƣa ra kiến nghị, định hƣớng một số chính sách cụ thể về việc làm trong công cuộc CNH, HĐH đất nƣớc.[4] - PGS, TS Trần Văn Chử (2001), “Mối quan hệ giữa nâng cao chất lượng lao động với giải quyết việc làm trong quá trình CNH-HĐH đất nước”, đề tài cấp bộ, Hà Nội. Tác giả đã nêu rõ những điều kiện để thực hiện CHNH-HĐH đất nƣớc, những lợi ích tích cực và những mặt tiêu cực mà CNH-HĐH mang lại, theo đ c vấn đề thất nghiệp, đặc biệt là khu vực nông thôn khi nông dân bị thu hồi đất đai cho quy hoạch. Đề tài phân tích về việc nâng cao chất lƣợng lao động, đồng thời khẳng định đ là một trong những giải pháp để giải quyết việc làm cho ngƣời dân khi đất nƣớc thực hiện CNH-HĐH[3].

- PGS, TS Hoàng Bá Thịnh (2003), trƣờng Đại học khoa học xã hội và nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội, đề tài nghiên cứu khoa học “Công nghiệp hóa nông thôn và những biến đổi trong gia đình nông thôn hiện nay”[21]. - Đề tài nghiên cứu khoa học: “Thực trạng và giải pháp giải quyết việc làm cho người dân bị thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương” (năm 8 z 2011) của tác giả Lê Thị Hồng Phƣơng. Tại đề này tác giả đã phân tích tình hình việc làm của ngƣời dân bị thu hồi đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Cẩm Giàng và qua đ , đề xuất một số giải pháp nhằm giải quyết việc làm cho ngƣời ngƣời sử dụng đất bị thu hồi đất tại đ [13]. - Bài viết: “Chiến lược sống qua những dự định nghề nghiệp của cư dân ven đô Hà Nội trong quá trình đô thị hóa” của tác giả Phan Thị Mai Hƣơng đăng trên Tạp chí Tâm lý học số 12 (tr117- 2008) trong bài viết, tác giả đã công bố kết quả điều tra, khảo sát về những dự định nghề nghiệp của ngƣời dân ngoại thành Hà Nội trong khoảng thời gian từ 5 - 10 năm tới trong bối cảnh đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ; qua đ , đƣa ra đánh giá về chiến lƣợc sống thông qua dự định nghề nghiệp của từng nhóm đối tƣợng khác nhau[8].

- Bài viết: “Thực trạng chuyển đổi nghề nghiệp của cư dân vùng ven đô trong quá trình đô thị hóa” của tác giả Đỗ Thị ệ Hằng đăng trên Tạp chí Tâm lý học số 3 (108), năm 2008 đã phân tích thực trạng chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp và thu nhập của ngƣời dân vùng ven đô trong quá trình đô thị hóa của ba khu vực giáp nội thành Hà Nội là Yên Sở, Yên Mỹ và Mỹ Đình[6]. - Bài viết “Một vài đặc điểm của hộ gia đình sau khi bị thu hồi quyền sử dụng đất canh tác” của tác giả ê Thái Thị Băng Tâm, ThS Đại học hoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. đăng trên tạp chí Xã hội học số 3(115), xuất bản 2011[18]. Từ những tài liệu đã thu thập và tham khảo nói trên, tác giả nhận thấy rằng vấn đề việc làm cho ngƣời dân khi nhà nƣớc thu hồi đất nông nghiệp để thực hiện các dự án đầu tƣ là một vấn đề an sinh xã hội cần đƣợc giải quyết thỏa đáng và phải phù hợp với ý chí và nguyện vọng của đông đảo ngƣời dân để không làm nảy sinh các vấn đề xã hội.

Các công trình nghiên cứu tác giả nêu trên đã đánh giá chiến lƣợc, thông qua dự định nghề nghiệp của từng nhóm đối tƣợng khác nhau, cho ngƣời đọc thấy đƣợc những suy nghĩ và mong muốn thực sự của những ngƣời sử dụng đất khi bị thu hồi đất và đƣa 9 z ra cái nhìn tổng quát về quá trình đô thị h a ven đô và đ ng g p các giải pháp giải quyết các vấn đề cơ bản nảy sinh trong quá trình đô thị h a nông thôn. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện thì công tác thu hồi đất, GPMB và giải quyết việc làm cho ngƣời dân còn nhiều vấn đề nảy sinh nhƣ sự thay đổi về các chính sách Pháp luật của Nhà nƣớc, cụ thể là uật đất đai 2013 ra đời và có hiệu lực từ 01/7/2014 đã thay thế uật đất đai 2003 đang thi hành trƣớc đ , sự khó khăn trong việc thi hành Pháp luật đất đai mới kéo theo nó là việc giải quyết đơn thƣ hiếu nại, iến nghị của ngƣời dân về các chính sách giải quyết việc làm cho ngƣời sử dụng đất khi Nhà nƣớc thu hồi đất nông nghiệp. Ngoài ra, công tác đảm bảo an sinh xã hội hậu thu hồi đất còn gặp nhiều vấn đề nhƣ phong tục tập quán của địa phƣơng, trình độ dân trí, cơ sở hạ tầng để chuyển dịch ngành nghề, cơ cấu lao động ở khu vực có đất bị thu hồi. Do vậy, những đ ng góp và nghiên cứu luận văn của tác giả mong muốn phần nào giải quyết đƣợc những vấn đề nảy sinh đ , từ đ tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm giải quyết việc làm cho ngƣời sử dụng đất khi nhà nƣớc thu hồi đất nông nghiệp.

Những khái niệm cơ bản 1. Khái niệm về đất đai, đất nông nghiệp Theo uật Đất đai 2013, căn cứ vào mục đích sử dụng đất, đất đai đƣợc phân loại thành 3 nhóm đất: Đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp và đất chƣa sử dụng. Theo quan niệm truyền thống của ngƣời Việt Nam thì đất nông nghiệp thƣờng đƣợc hiểu là đất trồng lúa, trồng cây hoa màu nhƣ: ngô, khoai, sắn và những loại cây đƣợc coi là lƣơng thực. Tuy nhiên, trên thực tế việc sử dụng đất nông nghiệp tƣơng đối phong phú, không chỉ đơn thuần là để trồng lúa, hoa màu mà c n dùng vào mục đích chăn nuôi gia súc, nuôi trồng thủy sản hay để trồng các cây lâu năm… “Nh m đất nông nghiệp bao gồm các loại đất sau đây: - Đất trồng cây hàng năm gồm đất trồng lúa và đất trồng cây hàng năm khác; - Đất trồng cây lâu năm; - Đất rừng sản xuất; - Đất rừng phòng hộ; - Đất rừng đặc dụng; 10 z - Đất nuôi trồng thủy sản; - Đất làm muối; - Đất nông nghiệp khác bao gồm đất sử dụng để xây dựng nhà kính và các loại nhà khác phục vụ mục đích trồng trọt, để cả hình thức trồng trọt không trực tiếp trên đất; xây dựng chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm và các loại động vật khác đƣợc pháp luật cho phép; đất trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản cho mục đích học tập, nghiên cứu thí nghiệm; đất ƣơm tạo cây giống, con giống và đất trồng hoa, cây cảnh”[16] 1.

Khái niệm thu hồi, bồi thường về đất, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất Theo khoản 11, Điều 3, uật đất đai 2013 thì “Nhà nƣớc thu hồi đất là việc Nhà nƣớc quyết định thu lại quyền sử dụng đất của ngƣời đƣợc Nhà nƣớc trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của ngƣời sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai”. Mục đích thu hồi đất của Nhà nƣớc là nhằm đảm bảo đất đai đƣợc sử dụng hợp pháp, đúng mục đích, đạt hiệu quả cao, khắc phục trình trạng tuỳ tiện trong quản lý sử dụng đất đai, đáp ứng nhu cầu sử dụng đất phục vụ lợi ích phát triển quốc gia. Ngoài 12 trƣờng hợp thu hồi đất quy định tại uật đất đai năm 2003, uật đất đai năm 2013 bổ sung trƣờng hợp thu hồi đất do c nguy cơ đe dọa tính mạng con ngƣời để chia thành 4 nh m để c quy định riêng về cơ chế xử lý đất, tài sản trên đất thu hồi phù hợp với tính chất của từng nh m, gồm: Nh m 1: Thu hồi đất vì mục đích quốc ph ng, an ninh (Điều 61); + Nhóm 2: Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng (Điều 62); Nh m 3: Thu hồi đất đối với trƣờng hợp tổ chức, cá nhân không đƣa đất đã đƣợc giao, cho thuê vào sử dụng hoặc chậm đƣa đất vào sử dụng (Điều 64); + Nhóm 4: Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, c nguy cơ đe dọa tính mạng con ngƣời (Điều 65); Trong khuôn khổ uận văn, nhà nƣớc thu hồi đất nông nghiệp của ngƣời sử dụng đất tại địa bàn nghiên cứu của đề tài nhằm mục đích phát triển kinh tế, xây dựng các khu công nghiệp và các dự án khác theo quy định của Chính phủ. 11 z Nhà nƣớc cũng có quy định về bồi thƣờng và hỗ trợ khi Nhà nƣớc thu hồi đất trong uật đất đai 2013 nhƣ sau: “Bồi thƣờng về đất là việc nhà nƣớc trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho ngƣời sử dụng đất”[16].

“Hỗ trợ khi Nhà nƣớc thu hồi đất là việc Nhà nƣớc trợ giúp cho ngƣời có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển”[16].