Luận văn thạc sĩ về giải pháp đưa thông tin khoa học và công nghệ đến nông dân

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý khoa học và công nghệ giải pháp đưa thông tin khoa học và công nghệ đến nông dân, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn

• Tác giả: Nguyen Cong Uan
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Khoa Học Và Công Nghệ
• Đề tài: Giải Pháp Truyền Thông Khoa Học Và Công Nghệ Cho Nông Dân
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.2. Đặc điểm của thông tin khoa học và công nghệ
• 1.3. Vai trò của thông tin KH&CN đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
• 1.4. Thông tin trong hoạt động kinh tế và sản xuất
• 1.5. Thông tin trong sự phát triển của khoa học
• 1.6. Thông tin trong phát triển giáo dục
• 1.7. Thông tin đối với sự phát triển của quản lý
• 1.8. Thị trường thông tin và kinh tế thông tin
• 1.9. Phát triển thông tin KH&CN để trở thành nguồn lực
• 1.10. Chính sách phát triển nguồn lực thông tin khoa học và công nghệ
• 1.11. Đặc điểm nhu cầu thông tin trong giai đoạn hiện nay
• 1.12. Quan điểm phát triển thông tin KH&CN
• 1.13. Mục tiêu tăng cường công tác thông tin KH&CN
• 1.14. Nội dung phát triển thông tin KH&CN
• 1.15. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến tổ chức triển khai thông tin khoa học và công nghệ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TẠI TIỀN GIANG
• 2.1. Đôi nét về Tiền Giang
• 2.2. Thực trạng nông thôn mới Tiền Giang
• 2.3. Kết quả khảo sát, chọn mẫu và phương pháp khảo sát
• 2.4. Kết quả thu nhận
• 2.5. Bàn luận kết quả khảo sát
• 2.6. Thực trạng hoạt động thông tin khoa học và công nghệ
• 2.7. Hệ thống thông tin KH&CN quốc gia
• 2.8. Chương trình nông thôn miền núi
• 2.9. Các tổ chức thông tin KH&CN tại Tiền Giang
• 2.10. Những nội dung và phương thức thông tin KH&CN tại Tiền Giang
• 2.11. Các mô hình cung cấp thông tin KH&CN
• 2.12. Nhận xét, đánh giá việc triển khai thông tin khoa học và công nghệ đến nông dân
• 2.13. Định hướng và các giải pháp
• 2.14. Định hướng phát triển thông tin KH&CN
• 2.15. Xúc tiến và phát triển thị trường công nghệ
• 2.16. Nâng cao nhận thức và phổ biến KH&CN trên các phương tiện thông tin
• 2.17. Tổ chức lưu giữ và sử dụng kết quả đề tài, dự án
• 2.18. Phát triển hệ thống thông tin KH&CN nông thôn
• 2.19. Đào tạo chuyên viên thông tin KH&CN
• 2.20. Khai thác các cơ sở dữ liệu hiện có
• 2.21. Xúc tiến và phát triển thị trường công nghệ
• 2.22. Xác định nguồn thông tin KH&CN
• 2.23. Xây dựng mô hình chuyển giao thông tin, tiến bộ KH&CN xuống nông dân
• 2.24. Đổi mới cơ chế quản lý thông tin khoa học và công nghệ
• 2.25. Tăng cường năng lực thông tin KH&CN
• 2.26. Phát triển tiềm lực thông tin khoa học công nghệ
• 2.27. Vấn đề còn tồn tại cần tiếp tục nghiên cứu
• 2.28. Khuyến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về truyền thông khoa học và công nghệ cho nông dân

Truyền thông khoa học và công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và khả năng tiếp cận thông tin của nông dân. Thông tin khoa học không chỉ giúp nông dân cải thiện năng suất mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong truyền thông giúp nông dân dễ dàng tiếp cận các thông tin cần thiết cho sản xuất. Theo một nghiên cứu, việc cung cấp thông tin kịp thời và chính xác có thể làm tăng năng suất nông nghiệp lên đến 30%. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc phát triển các giải pháp truyền thông hiệu quả cho nông dân.

1.1. Tầm quan trọng của thông tin khoa học và công nghệ

Thông tin khoa học và công nghệ là nguồn lực thiết yếu cho sự phát triển nông nghiệp bền vững. Giải pháp nông nghiệp hiện đại yêu cầu nông dân phải có kiến thức về kỹ thuật nông nghiệp mới, từ đó giúp họ áp dụng các phương pháp sản xuất tiên tiến. Việc cung cấp thông tin này không chỉ giúp nông dân nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm, từ đó tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường. Giáo dục nông dân về các công nghệ mới cũng là một phần quan trọng trong việc phát triển nông thôn, giúp họ có thể tự tin hơn trong việc áp dụng các kỹ thuật mới vào sản xuất.

II. Thực trạng truyền thông khoa học và công nghệ tại Tiền Giang

Tại Tiền Giang, việc triển khai truyền thông nông nghiệp còn gặp nhiều khó khăn. Hệ thống thông tin hiện tại chưa đáp ứng được nhu cầu của nông dân. Nhiều nông dân vẫn chưa tiếp cận được các thông tin cần thiết về khoa học công nghệ. Theo khảo sát, chỉ khoảng 40% nông dân biết đến các chương trình hỗ trợ từ chính phủ về công nghệ thông tin. Điều này cho thấy cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình. Việc xây dựng một hệ thống thông tin khoa học và công nghệ đồng bộ sẽ giúp nông dân dễ dàng tiếp cận thông tin hơn.

2.1. Các mô hình truyền thông hiện có

Hiện nay, có một số mô hình truyền thông đang được triển khai tại Tiền Giang, nhưng chưa thực sự hiệu quả. Các tổ chức như Hội Nông dân và Trung tâm Khuyến nông đã có những nỗ lực trong việc cung cấp thông tin, nhưng vẫn còn thiếu sự kết nối giữa các bên. Việc thiếu hụt thông tin và hỗ trợ nông dân trong việc áp dụng công nghệ mới là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm phát triển của nông nghiệp tại địa phương. Cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các tổ chức để đảm bảo thông tin được truyền tải một cách hiệu quả.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông khoa học và công nghệ

Để nâng cao hiệu quả của giải pháp nông nghiệp, cần thiết phải xây dựng một hệ thống thông tin khoa học và công nghệ mạnh mẽ. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong việc truyền tải thông tin sẽ giúp nông dân dễ dàng tiếp cận các kiến thức mới. Cần tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo để nâng cao nhận thức cho nông dân về ứng dụng công nghệ trong sản xuất. Ngoài ra, việc phát triển các nền tảng trực tuyến để cung cấp thông tin cũng là một giải pháp khả thi.

3.1. Tăng cường đào tạo và hỗ trợ nông dân

Đào tạo nông dân về kỹ thuật nông nghiệp và công nghệ thông tin là một trong những giải pháp quan trọng. Cần tổ chức các khóa học ngắn hạn để nông dân có thể nắm bắt nhanh chóng các kiến thức mới. Bên cạnh đó, việc xây dựng các mô hình điểm để nông dân có thể tham quan, học hỏi cũng rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp nông dân nâng cao năng lực mà còn tạo ra một cộng đồng nông dân gắn kết, hỗ trợ lẫn nhau trong việc áp dụng công nghệ mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và phát triển nông thôn, việc đưa thông tin khoa học và công nghệ (KH&CN) đến nông dân trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Tỉnh Tiền Giang, với hơn 80% dân số là nông dân, đóng vai trò quan trọng trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Năm 2009, dân số tỉnh đạt 1,67 triệu người, trong đó lao động nông nghiệp chiếm trên 67%, với giá trị sản xuất nông nghiệp chiếm 42,7% cơ cấu kinh tế. Tuy nhiên, nông dân Tiền Giang vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, thiếu vốn, thị trường tiêu thụ và đặc biệt là thiếu thông tin KH&CN kịp thời, chính xác để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng hoạt động thông tin KH&CN tại Tiền Giang, xác định đặc điểm nhu cầu thông tin của nông dân, từ đó đề xuất các giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao khả năng tiếp cận và ứng dụng thông tin KH&CN trong sản xuất nông nghiệp. Phạm vi nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 2009-2010 tại tỉnh Tiền Giang, với đối tượng khảo sát gồm chuyên viên các sở ngành, lãnh đạo xã, hợp tác xã và nông dân.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống nông dân, đồng thời góp phần thực hiện các nghị quyết của Đảng và Chính phủ về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Việc cải thiện hệ thống thông tin KH&CN sẽ giúp rút ngắn khoảng cách về trình độ công nghệ giữa các vùng, thúc đẩy phát triển bền vững và hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về thông tin KH&CN, hệ thống thông tin và quản lý thông tin trong nông nghiệp. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về thông tin và tri thức: Thông tin được hiểu là dữ liệu có cấu trúc, có ý nghĩa và giá trị, giúp con người nâng cao nhận thức và ra quyết định. Tri thức là sự hiểu biết sâu sắc dựa trên thông tin đã được xử lý và áp dụng. Khái niệm này giúp phân biệt giữa dữ liệu thô và thông tin có giá trị phục vụ sản xuất.

2. Mô hình hệ thống thông tin KH&CN: Hệ thống thông tin KH&CN bao gồm các thành phần như nguồn dữ liệu, công nghệ xử lý, con người và quy trình truyền tải thông tin. Mô hình nhấn mạnh vai trò của công nghệ thông tin trong việc thu thập, lưu trữ, xử lý và phổ biến thông tin đến người dùng cuối là nông dân.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: thông tin khoa học và công nghệ, hệ thống thông tin, chuyển giao công nghệ, tâm lý nông dân, hạ tầng kỹ thuật CNTT-TT, và thị trường thông tin.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra xã hội học kết hợp phân tích tài liệu và phỏng vấn chuyên gia. Cỡ mẫu khảo sát gồm 160 phiếu điều tra, trong đó:

• 30 phiếu từ chuyên viên các sở ngành liên quan (Sở Nông nghiệp và PTNT, Chi cục Quản lý HTX, Sở KH&CN).
• 130 phiếu từ lãnh đạo xã, hợp tác xã và nông dân tại các địa bàn huyện Tân Phước, Gò Công Tây.

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có chủ đích nhằm đảm bảo đại diện cho các nhóm đối tượng liên quan đến hoạt động thông tin KH&CN. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích định tính từ phỏng vấn chuyên gia.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2009 đến 2010, bao gồm khảo sát thực địa, thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng hoạt động thông tin KH&CN tại Tiền Giang còn nhiều hạn chế: Chỉ số hạ tầng kỹ thuật CNTT-TT của tỉnh xếp thứ 58/63 tỉnh, mật độ điện thoại bình quân khu vực nông thôn chỉ đạt 26,19/100 dân, mật độ thuê bao Internet là 0,13/100 dân, thấp hơn nhiều so với mức bình quân toàn tỉnh (100,51 và 2,35 tương ứng). Điều này cho thấy hạ tầng kỹ thuật chưa đáp ứng đủ nhu cầu truyền tải thông tin đến nông dân.

2. Nhu cầu thông tin KH&CN của nông dân rất đa dạng và cấp thiết: Khoảng 85% dân số sống ở nông thôn, trong đó lao động nông nghiệp chiếm trên 67%. Nông dân cần thông tin về kỹ thuật canh tác, thị trường tiêu thụ, chính sách hỗ trợ và tiến bộ kỹ thuật mới. Tuy nhiên, chỉ khoảng 30% nông dân có khả năng tiếp cận thông tin KH&CN một cách hiệu quả.

3. Tâm lý và trình độ dân trí của nông dân ảnh hưởng đến việc tiếp nhận thông tin: Nông dân có tư duy manh mún, bảo thủ, dựa nhiều vào kinh nghiệm truyền thống, thiếu tính tổ chức và kỷ luật lao động. Tâm lý này làm giảm hiệu quả tiếp nhận và ứng dụng thông tin KH&CN trong sản xuất.

4. Hệ thống tổ chức thông tin KH&CN chưa đồng bộ và thiếu sự phối hợp: Các tổ chức như khuyến nông, khuyến ngư, khuyến công và phòng thông tin KH&CN hoạt động riêng lẻ, chưa hình thành một hệ thống thông tin thống nhất, dẫn đến việc cung cấp thông tin chưa kịp thời, chưa phù hợp với nhu cầu thực tế của nông dân.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên là do đầu tư hạ tầng kỹ thuật CNTT-TT còn thấp, đặc biệt ở vùng nông thôn sâu xa, dẫn đến khó khăn trong việc truyền tải thông tin. Tâm lý nông dân với tính bảo thủ, thiếu tiếp cận công nghệ mới cũng làm giảm hiệu quả sử dụng thông tin KH&CN. So sánh với các nghiên cứu trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cho thấy tình trạng tương tự, nhưng Tiền Giang có tiềm năng phát triển nhờ vị trí địa lý thuận lợi và nguồn lực nông nghiệp phong phú.

Việc tổ chức thông tin theo kiểu “kinh viện” và “hàn lâm” không phù hợp với đặc điểm nông dân, cần có mô hình thông tin linh hoạt, dễ tiếp cận và phù hợp với trình độ dân trí. Dữ liệu khảo sát có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ tiếp cận thông tin theo nhóm đối tượng và bảng so sánh mật độ hạ tầng CNTT-TT giữa các vùng trong tỉnh.

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của thông tin KH&CN trong phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời góp phần cải thiện đời sống nông dân và thúc đẩy phát triển bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư hạ tầng kỹ thuật CNTT-TT tại nông thôn: Đẩy mạnh phát triển mạng lưới điện thoại, Internet và các thiết bị truyền thông tại các xã, đặc biệt vùng sâu vùng xa. Mục tiêu nâng mật độ thuê bao Internet lên ít nhất 5/100 dân trong vòng 3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp với các nhà mạng.

2. Xây dựng mô hình cung cấp thông tin KH&CN phù hợp với đặc điểm nông dân: Thiết kế các kênh thông tin đa dạng như truyền thanh, truyền hình, điện thoại di động, và các buổi tập huấn thực tế tại địa phương. Thời gian triển khai trong 2 năm, tập trung vào các vùng chuyên canh nông nghiệp. Chủ thể: Sở KH&CN, Trung tâm Khuyến nông, Hội Nông dân.

3. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ thông tin KH&CN tại địa phương: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng truyền thông, xử lý và phổ biến thông tin cho cán bộ xã, hợp tác xã. Mục tiêu đào tạo ít nhất 100 cán bộ trong 1 năm. Chủ thể: Sở KH&CN, các trường đại học liên quan.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành trong hoạt động thông tin KH&CN: Thiết lập cơ chế phối hợp giữa các tổ chức khuyến nông, khuyến ngư, khuyến công và phòng thông tin KH&CN để hình thành hệ thống thông tin thống nhất, hiệu quả. Thời gian thực hiện trong 1 năm. Chủ thể: UBND tỉnh, các sở ngành liên quan.

5. Phổ biến kiến thức và nâng cao nhận thức cho nông dân về vai trò của thông tin KH&CN: Tổ chức các chương trình tuyên truyền, hội thảo, phát hành tài liệu đơn giản, dễ hiểu nhằm thay đổi tư duy bảo thủ, nâng cao ý thức ứng dụng công nghệ mới. Chủ thể: Hội Nông dân, Trung tâm Hỗ trợ nông dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về nông nghiệp và phát triển nông thôn: Giúp hiểu rõ thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả truyền tải thông tin KH&CN đến nông dân, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.

2. Các tổ chức khuyến nông, khuyến ngư, khuyến công và phòng thông tin KH&CN: Tham khảo để cải tiến phương thức cung cấp thông tin, tăng cường phối hợp liên ngành, nâng cao chất lượng dịch vụ thông tin.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý khoa học và công nghệ, phát triển nông thôn: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về tổ chức thông tin KH&CN trong nông nghiệp, làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu tiếp theo.

4. Doanh nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp: Hiểu rõ nhu cầu và cách tiếp cận thông tin KH&CN để nâng cao năng lực sản xuất, đổi mới công nghệ, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao thông tin KH&CN lại quan trọng đối với nông dân?
   Thông tin KH&CN giúp nông dân cập nhật tiến bộ kỹ thuật, cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó tăng thu nhập và cải thiện đời sống.

2. Những khó khăn chính trong việc đưa thông tin KH&CN đến nông dân là gì?
   Khó khăn gồm hạ tầng kỹ thuật CNTT-TT yếu kém, trình độ dân trí thấp, tâm lý bảo thủ của nông dân, và thiếu sự phối hợp hiệu quả giữa các tổ chức cung cấp thông tin.

3. Phương pháp nào hiệu quả để truyền tải thông tin KH&CN đến nông dân?
   Kết hợp đa dạng các kênh truyền thông như truyền thanh, truyền hình, điện thoại di động, tổ chức tập huấn thực tế và sử dụng cán bộ địa phương làm cầu nối thông tin.

4. Làm thế nào để nâng cao năng lực cán bộ thông tin KH&CN tại địa phương?
   Tổ chức đào tạo chuyên sâu về kỹ năng truyền thông, xử lý và phổ biến thông tin, đồng thời trang bị công cụ và tài liệu hỗ trợ phù hợp với đặc điểm địa phương.

5. Vai trò của chính quyền địa phương trong việc phát triển hệ thống thông tin KH&CN là gì?
   Chính quyền địa phương đóng vai trò điều phối, tạo điều kiện về hạ tầng, phối hợp các tổ chức liên quan và hỗ trợ nguồn lực để triển khai hiệu quả các hoạt động thông tin KH&CN.

Kết luận

• Thông tin KH&CN là nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn tại Tiền Giang.
• Thực trạng hạ tầng kỹ thuật và tâm lý nông dân hiện còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả tiếp nhận và ứng dụng thông tin.
• Cần xây dựng mô hình cung cấp thông tin linh hoạt, phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của nông dân.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ về hạ tầng, đào tạo cán bộ, phối hợp liên ngành và nâng cao nhận thức cho nông dân.
• Tiếp tục nghiên cứu và triển khai các mô hình thử nghiệm trong giai đoạn 2024-2026 để đánh giá hiệu quả và mở rộng áp dụng.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả truyền tải thông tin KH&CN, góp phần phát triển bền vững nông nghiệp và nông thôn Tiền Giang!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn Chương 2: Thực trạng hoạt động thông tin KH&CN tại Tiền Giang Chương 3: Định hướng và các giải pháp. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN 1. Các khái niệm cơ bản Thuật ngữ “Thông tin” (gốc La tinh là Informatio - có nghĩa là diễn giải, thông báo, lý giải) là thuật ngữ thông dụng nhất, được sử dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong đời sống hàng ngày, thông tin được hiểu là tin tức về các sự kiện diễn ra trong thế giới xung quanh.

Trong các lĩnh vực khoa học khác như triết học, toán học, vật lý học, điều khiển học, đi truyền học. khái niệm thông tin được sử dụng nhưng có nội dung rất khác nhau, không giống như cách hiểu trong đời sống hàng ngày: Theo quan điểm điều khiển hoc: Thông tin là tính trật tự của các đỗi tượng vật chất có những mối liên hệ biện chứng. Theo quan điểm hệ thong: Thông tin là sự hạn ché tính đa dang của mỗi hệ thống sự vật đối với môi trường. Theo quan điểm triết học: Thông tin là một phạm trù triết học phản ánh sự vận động và tương tác của các hiện tượng, sự vật của thế giới tự nhiên, xã hội và tư duy.

Theo tiêu chuẩn Việt Nam 5453 - 1991: Thông tin là các dữ liệu, tin tức được xem xét trong quá trình tồn tại và vận động trong không gian và thời gian. Nhu vậy, khái niệm thông tin được hiểu là các tin tức, đữ liệu phản ánh các hiện tượng, sự vật của thế giới tự nhiên, xã hội và tư duy được xem xét trong quá trình tồn tại và vận động của chúng trong không gian và thời gian Theo Nghị định 159/2004/NĐCP của Chính phủ ngày 31/8/2004 phần giải thích thuật ngữ: - "Thông tin khoa học và công nghệ” là các đữ liệu, số liệu, đữ kiện, tin tức, tri thức khoa học và công nghệ (bao gồm khoa học tự nhiên, khoa học công nghệ, khoa học xã hội và nhân văn) được tạo lập, quản lý và sử dụng 16 nhằm mục đích cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước hoặc đáp ứng nhu cầu của tô chức, cá nhân trong xã hội. - "Hoạt động thông tin khoa học và công nghệ” là hoạt động nghiệp vụ về tìm kiếm, thu thập, xử lý, lưu trữ, phổ biến thông tin khoa học và công nghệ; các hoạt động khác có liên quan trực tiếp và phục vụ cho các hoạt động nghiệp vụ thông tin khoa học và công nghệ. - "Tai liệu" là dang vat chất ghi nhận những thông tin dưới dang văn bản, âm thanh, đồ hoạ, hình anh, phim, video nhằm mục đích bảo quản, phổ biến và sử dụng.

- "Vật mang tin" là phương tiện vật chất dùng để lưu giữ thông tin gồm giấy, phim, băng từ, đĩa từ, đĩa quang và các vật mang tin khác. - "Nguôn tin khoa học và công nghệ" bao gồm sách, báo, tạp chí, cơ sở dữ liệu, tài liệu hội nghị, hội thảo khoa học, báo cáo kết quả thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, tài liệu về sở hữu trí tuệ, tài liệu về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, luận văn, luận án sau đại học và các nguồn tin khác được tô chức, cá nhân thu thập. - "Tổ chức dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ” là đơn vị sự nghiệp thực hiện chức năng cung cấp dịch vụ thông tin khoa học và công nghệ do cơ quan nhà nước hoặc tô chức, cá nhân thành lập theo quy định của pháp luật. Theo http://vi.org: Thông tin là sự phản ánh sự vật, sự việc, hiện tượng của thế giới khách quan và các hoạt động của con người trong đời sống xã hội.

Điều cơ bản là con người thông qua việc cảm nhận thông tin làm tăng hiểu biết cho mình và tiễn hành những hoạt động có ích cho cộng đồng. Thông tin được lưu trữ trên nhiều dạng vật liệu khác nhau như được khắc trên đá, được ghi lại trên giấy, trên bìa, trên băng từ, đĩa từ. Ngày nay, thuật ngữ "thông tin" (information) được sử dụng khá phổ biến. Thông tin 17 chính là tất cả những gì mang lại hiểu biết cho con người.

Con người luôn có nhu cau thu thập thông tin bang nhiều cách khác nhau: đọc báo, nghe dai, xem truyền hình, giao tiếp với người khác.Thông tin làm tăng hiểu biết của con người, là nguồn gốc của nhận thức và là cơ sở của quyết định trong quản lý Môi trường vận động thông tin là môi trường truyền tin, nó bao gồm các kênh liên lạc tự nhiên hoặc nhân tạo như sóng âm, tia sáng, dây dẫn, sóng âm thanh, sóng hình. Kênh liên lạc thường nối các thiết bị của máy móc với nhau hay nối với con người. Con người có hình thức liên lạc tự nhiên qua tiếng nói và cao cấp là qua chữ viết. Ngày nay nhiều công cụ phổ biến thông tin đã xuất hiện: bút viết, máy in, điện tín, điện thoại, phát thanh, truyền hình, phim ảnh v.

Về nguyên tắc, thì bất kỳ cau trúc vật chất nao hoặc bat kỳ dòng năng lượng nao cũng có thé mang thông tin. Các vật có thé mang thông tin được gọi là giá mang tin (container). Thông tin luôn mang một ý nghĩa xác định nhưng hình thức thé hiện của thông tin thì rõ rang mang tính quy ước. Chang hạn ký hiệu "V" trong hệ đếm La Mã mang ý nghĩa là 5 đơn vị nhưng trong hệ thống chữ La tinh nó mang nghĩa là chữ cái V.

Trong máy tính điện tử, nhóm 8 chữ số 01000001 nếu là số sẽ thể hiện số 65, còn nếu là chữ sẽ là chữ "A". Trên đây là các khái niệm liên quan đến phạm tra thông tin, tuy nhiên dé hiểu rõ về đối tượng được thông tin là khoa học và công nghệ cần phải phân biệt khái nệm khoa học, khái niệm công nghệ, khái niệm khoa học kỹ thuật, và khái niệm khoa học công nghệ. Khái niệm khoa học: Hiện nay, người ta đề cập đến khái niệm khoa học ở ba khía cạnh sau: 18 + Khoa học là hệ thống những hiểu biết hoặc tri thức của con người về tự nhiên - xã hội - tư duy, nó ton tại dưới dang các lý thuyết, định lý, quy luật, nguyên tắc, phạm trù, tiền đề. + Khoa học là một hình thái ý thức - xã hội thể hiện tồn tại xã hội trong nội dung, mục đích và các chuẩn mực giá tri, các nguyên lý thé giới quan trong triết học và bức tranh chung về thế giới.

+ Khoa học là một dạng hoạt động lao động của con người, nó ra đời trong quá trình chính phục giới tự nhiên và khoa học giúp nâng cao hiệu qua hoạt động của con người. Đó là một hình thức hoạt động đặc thù, là hoạt động nhận thức. Nó ra đời chỉ ở một giai đoạn phát triển nhất định của lịch sử. Từ ba khía cạnh trên, chúng ta có thể định nghĩa, khoa học là hệ thong các kiến thức về các quy luật của tự nhiên, xã hội và tư duy dựa trên những phương pháp được xác định dé thu nhận kiến thức.

Theo Cam nang chuyên giao công nghệ khái niệm kỹ thuật và công nghệ: Ky thuật: là một kỹ năng cần thiết dé thực hiện một số nhiệm vụ đặc thù (thường là kỹ năng cụ thể). Ví dụ : người thợ hàn, nhà quản lý, người chủ bút. Công nghệ: Là hệ thống thông tin trọn gói và các bí quyết cần thiết để sản xuất một sản phẩm hoặc thực hiện một số nhiệm vụ. Ví dụ công nghệ hàn kỹ thuật cao bao gồm các kiến thức khoa hoc cụ thé về kim loại ở nhiệt độ cao, về hồ quang điện và khí, về kiểm tra băng tia X đối với các vết nứt nhỏ cũng như kiến thức về kỹ thuật vật lý về hàn.

Sự chuyền giao giữa hai công ty luôn luôn là sự chuyển giao công nghệ, không bao giờ chỉ là chuyển giao về kỹ thuật. Theo Luật Chuyển giao công nghệ: 19 Bí quyết kỹ thuật là thông tin được tích luỹ, khám pha trong quá trình nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh của chủ sở hữu công nghệ có ý nghĩa quyết định chất lượng, khả năng cạnh tranh của công nghệ, sản phẩm công nghệ. Công nghệ là giải pháp, quy trình, bí quyết kỹ thuật có kèm hoặc không kèm công cụ, phương tiện dùng dé biến đổi nguồn lực thành sản phẩm. Chợ công nghệ, hội chợ công nghệ, triển lãm công nghệ, trung tâm giao dich công nghệ là nơi trưng bày, giới thiệu, mua bán công nghệ, xúc tiễn chuyển giao công nghệ và cung cấp các dịch vụ khác về chuyên giao công nghệ.

Hệ thong thông tin (Information system): Trong xã hội phát triển thông tin đã trở thành một nguồn tài nguyên quan trong và to lớn cần được tạo lập, xử lý và khai thác bằng những phương pháp và công cụ thích hợp. Từ đó xuất hiện khái niệm Hệ thống thông tin mà ngày nay nhắn mạnh tới việc sử dụng công cụ máy vi tính và mạng truyền tin bằng hệ thống mang internet dé xử lý, lưu trữ và phổ biến thông tin. Trong HT TT có các khái niệm sau: Dữ liệu (Data): biéu dién một tập hợp các giá trị mà khó biết được sự liên hệ giữa chúng (Ví dụ: Nguyễn Văn A, 003737, 01002, 30/11/60, H. Dữ liệu là các mẫu thông tin thô chưa được xử lý.

Như vậy, khái niệm dữ liệu hẹp hơn khái niệm thông tin, dit liệu có thé biểu diễn dưới nhiều dang khác nhau (văn bản, âm thanh, hình ảnh, v.) Thông tin (Information): Thông tin luôn mang ý nghĩa và gồm nhiều giá trị dir liệu, nghĩa là những dit liệu được sắp xếp lại thành từng tổ hợp có cau trúc, có ý nghĩa, có nội dung thì trở thành thông tin. Ví dụ về đữ liệu trên có thông tin như sau: Nguyễn Văn A: số hiệu công chức 003737, chuyên viên chính, sinh ngày 30/11/1960 tại Hà Nội 20 Thông tin = Dữ liệu + Xử lý Thông tin giá trị có các đặc điểm : - Chính xác; - Đầy đủ; - Đúng lúc; - Đúng nơi; - Đúng người Hệ thống thông tin là tập hợp người, thủ tục va các nguồn lực dé thu thập, xử lý, truyền, và phát thông tin trong một tô chức. Hệ thống thông tin có thể là thủ công nếu dựa vào các công cụ như giấy, bút, hiện đại là hệ thống tự động hóa dựa vào máy tính (phần cứng, phần mềm) và các công nghệ thông tin khác. Một hệ thống thông tin hiện đại gồm có phần cứng, phần mềm, dữ liệu, con người và quy trình xử lý.

Hệ thống thông tin được xây dựng trong các tổ chức là tất cả các thành phan và những tài nguyên cần thiết dé truyền và xử lý thông tin cho tổ chức.