Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Theo báo cáo e-Conomy SEA 2023 của Google và Bain & Company, Việt Nam tiếp tục là một trong những quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế số hàng đầu tại khu vực Đông Nam Á, tạo ra thị trường tiềm năng nhưng cũng đặt ra áp lực cạnh tranh gay gắt cho các doanh nghiệp khi tiếp cận thị trường. Đồng thời, theo thống kê từ Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam (tháng 6/2022), mức tiêu thụ giày dép nội địa đạt khoảng 180 triệu đôi/năm, tương đương mức bình quân 2 đôi/người/năm. Xu hướng tiêu dùng này thúc đẩy nhu cầu vệ sinh, bảo quản và kéo dài tuổi thọ giày dép, mở ra không gian tăng trưởng cho ngành hàng dung dịch và dụng cụ chăm sóc giày chuyên dụng. Cùng với sự phát triển của hạ tầng Internet và các sàn thương mại điện tử (TMĐT), người tiêu dùng có xu hướng chủ động tìm kiếm thông tin, so sánh giá cả và lựa chọn giải pháp tự làm sạch tại nhà thay vì chỉ phụ thuộc vào dịch vụ truyền thống.

Công ty TNHH Chongiay (thành lập từ năm 2017, tiền thân là cơ sở sản xuất OEM) là doanh nghiệp tham gia sớm vào thị trường sản phẩm chăm sóc giày và khai thác kênh bán hàng Shopee. Tuy nhiên, sau biến cố hỏa hoạn nghiêm trọng vào tháng 10/2021 dẫn đến sự mất mát của người sáng lập (ông Đỗ Như Khôi), doanh nghiệp đối mặt với giai đoạn gián đoạn vận hành, thay đổi quyền tiếp quản pháp lý (bà Lê Thị Ngọc Giàu đại diện từ tháng 4/2022) và thiếu hụt kế hoạch tiếp thị số đồng bộ. Các hoạt động tiếp thị trực tuyến và vận hành TMĐT của doanh nghiệp bộc lộ sự thiếu sáng tạo, quy trình kiểm soát lỏng lẻo và phụ thuộc quá mức vào các phương thức cũ, dẫn đến nguy cơ tụt hậu trước các đối thủ cạnh tranh mới gia nhập thị trường.

Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết các nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể:

  1. Mục tiêu nghiên cứu:

    • Thứ nhất, trình bày và phân tích chi tiết thực trạng các kênh tiếp thị kỹ thuật số (Digital Marketing) và thương mại điện tử của Công ty TNHH Chongiay.
    • Thứ hai, xác định các hạn chế và vấn đề căn bản trong quy trình quản lý, vận hành các kênh bán hàng trực tuyến tại doanh nghiệp.
    • Thứ ba, đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện và phát triển hiệu quả hoạt động Digital Marketing cùng kênh TMĐT của công ty.
  2. Câu hỏi nghiên cứu:

    • Khung lý thuyết nào phù hợp để giải quyết vấn đề thực tiễn và định hình giải pháp cho Công ty TNHH Chongiay?
    • Những vấn đề và điểm nghẽn hiện tại trong việc vận hành kênh Digital Marketing và sàn TMĐT của công ty là gì?
    • Doanh nghiệp cần triển khai những giải pháp cụ thể nào để nâng cao hiệu quả vận hành các kênh này?
  3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

    • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động Digital Marketing và hoạt động kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử của Công ty TNHH Chongiay.
    • Phạm vi không gian: Công ty TNHH Chongiay (181 Nguyễn Thái Bình, Phường 4, Quận Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh).
    • Phạm vi thời gian: Dữ liệu phân tích thực trạng tập trung từ ngày 01/06/2023 đến ngày 31/08/2023, kết hợp chuỗi dữ liệu kết quả kinh doanh giai đoạn từ năm 2020 đến tháng 06/2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các khái niệm, quy định pháp luật và mô hình phân tích quản trị tiếp thị:

  • Khung lý thuyết và khái niệm tiếp thị số: Vận dụng định nghĩa Digital Marketing theo Ryan (2014) về việc sử dụng các nền tảng trực tuyến và công nghệ số để quảng bá thương hiệu, sản phẩm và dịch vụ. Các công cụ tiếp thị trực tuyến được hệ thống hóa gồm: Tiếp thị truyền thông mạng xã hội (Social Media Marketing - Facebook, TikTok, Instagram, Twitter), Quảng cáo trả phí theo lượt nhấp (PPC - Pay-per-click thông qua Google Ads), Tiếp thị nội dung (Content Marketing), Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) và Tiếp thị qua công cụ tìm kiếm (SEM).
  • Cơ sở pháp lý và lý luận thương mại điện tử: Áp dụng định nghĩa TMĐT theo Nghị định số 52/2013/NĐ-CP của Chính phủ; tổng hợp số liệu phát triển TMĐT từ Báo cáo Sách trắng Thương mại điện tử Việt Nam năm 2022 và dữ liệu người dùng mạng xã hội từ Statista năm 2022.
  • Mô hình triển khai kênh thực tế: Tiếp thu khung tiêu chuẩn phát triển website thương mại điện tử (theo Magenest); 5 trụ cột phát triển Fanpage Facebook cho doanh nghiệp (theo Nguyễn Phan Anh); và quy trình vận hành 5 bước trên sàn TMĐT cùng tiêu chuẩn quản lý gian hàng (theo Giao Hàng Nhanh).
  • Công cụ phân tích chiến lược: Sử dụng ma trận điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - thách thức (SWOT) và mô hình phân tích môi trường vĩ mô (PESTEL).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai bao gồm:

  • Phương pháp dữ liệu thứ cấp (Secondary data): Thu thập các báo cáo tài chính, số liệu bán hàng nội bộ, chỉ số vận hành fanpage và gian hàng TMĐT do các bộ phận chức năng của doanh nghiệp cung cấp.
  • Phương pháp nghiên cứu tại bàn (Desk research): Tổng hợp, phân loại, so sánh và đối chiếu dữ liệu thực tiễn với khung lý thuyết để rút ra đánh giá khách quan.
  • Nguồn dữ liệu: Số liệu nội bộ từ Phòng Kế toán - Tài chính, Phòng Sales & Marketing của Công ty TNHH Chongiay trong giai đoạn tháng 6/2023 - 8/2023; kết hợp dữ liệu thống kê lưu lượng từ SimilarWeb, dữ liệu chỉ mục Google từ tiện ích SEOQuake và báo cáo quản trị Meta Facebook Business.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Literature review (Tổng quan cơ sở lý thuyết)

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các khái niệm nền tảng về tiếp thị kỹ thuật số và thương mại điện tử:

  • Khái niệm và lợi ích: Phân tích vai trò của Digital Marketing đối với doanh nghiệp (tăng độ phủ, nhắm đúng đối tượng mục tiêu, tối ưu chi phí và mở rộng quy mô toàn cầu) và đối với người tiêu dùng (tiện lợi tra cứu, tối ưu giá trị kinh tế). Khái quát định nghĩa TMĐT theo Nghị định 52/2013/NĐ-CP và lợi ích cắt giảm chi phí mặt bằng, tự động hóa quy trình.
  • Bối cảnh TMĐT Việt Nam: Dẫn chứng số liệu từ Sách trắng TMĐT 2022 cho thấy doanh thu bán lẻ TMĐT Việt Nam tăng trưởng từ 6,2 tỷ USD (2017) lên 8,06 tỷ USD (2018), vượt mốc 11,8 tỷ USD (2019), đạt 13,7 tỷ USD (2021) và 16,4 tỷ USD (2022). Tỷ lệ thâm nhập mạng xã hội đạt 75,57% năm 2022 và dự báo đạt 85% vào năm 2030 (theo Statista), trong đó Livestream trở thành hình thức bán hàng chủ đạo.
  • Nguyên tắc phát triển kênh: Đưa ra các tiêu chuẩn kỹ thuật khi xây dựng website bán hàng (nội dung, hình ảnh chuẩn SEO, tích hợp cổng thanh toán, công cụ phân tích); 5 chiến lược vận hành Facebook Fanpage (sản phẩm cốt lõi, website vệ tinh, khai thác tính năng cộng đồng, nội dung tương tác, chăm sóc khách hàng); và quy trình chuẩn 5 bước bán hàng trên sàn TMĐT.

Chương 2: Current situation of Chongiay Company Limited (Thực trạng tại Công ty TNHH Chongiay)

Chương 2 đi sâu vào cấu trúc tổ chức, danh mục kinh doanh và phân tích chi tiết dữ liệu vận hành của doanh nghiệp:

1. Cơ cấu sản phẩm và tổ chức:

  • Doanh nghiệp sở hữu Giấy chứng nhận ĐKKD số 0314637230, hoạt động theo mô hình công ty TNHH 2 thành viên trở lên. Cơ cấu nhân sự dạng phẳng gồm Ban Giám đốc và các phòng ban: Sản xuất, Chuỗi cung ứng, R&D, Nhân sự, Tài chính - Kế toán, Sales & Marketing.
  • Danh mục sản phẩm gồm 4 nhóm chính: Nhóm sản phẩm chăm sóc giày (Gel vệ sinh, Dưỡng da giày, Xịt khử mùi, Tẩy ố da - đóng góp 60% doanh thu); Nhóm bảo vệ giày (Sneaker shields, Xịt nano chống thấm, Cây giữ form shoe tree, Lót giày); Dụng cụ vệ sinh (Gôm tẩy vết bẩn da, Bàn chải lông ngựa); Phục hồi & Custom (Bút repaint, Sơn giày, Xi đánh giày). Ngoài ra còn cung cấp dịch vụ giặt/sửa chữa giày, dòng sản phẩm chăm sóc xe hơi (nhãn hiệu Chọn Xe / Moatteo) và phụ kiện thời trang nam (nhãn hiệu Detu).

2. Kết quả kinh doanh giai đoạn 2020 – 6 tháng đầu năm 2023:

Chỉ tiêu tài chính / Kênh doanh thu Năm 2020 (nghìn VNĐ) Năm 2021 (nghìn VNĐ) Năm 2022 (nghìn VNĐ) 01 - 06/2023 (nghìn VNĐ)
Tổng doanh thu 2.863.068 2.179.785 3.875.637 2.196.530
1. Dịch vụ giặt và sửa chữa giày 275.864 42.872 236.428 106.972
2. Bán buôn (Wholesale) 706.874 236.942 650.715 406.782
3. Bán lẻ tại cửa hàng 260.863 20.987 180.462 238.059
4. Bán lẻ qua TMĐT 1.619.467 1.878.984 2.808.032 1.444.717
- Trong đó: Shopee 1.619.467 1.878.984 2.808.032 991.750
- Trong đó: Lazada 0 0 0 452.967
- Trong đó: TikTok Shop 0 0 0 0
Lợi nhuận trước thuế (LNTT) 372.199 283.372 503.833 285.549
Lợi nhuận sau thuế (LNST) 279.149 212.529 377.875 214.162

Nguồn: Phòng Tài chính - Kế toán Công ty TNHH Chongiay

Dữ liệu cho thấy kênh TMĐT luôn là kênh đóng góp tỷ trọng lớn nhất, đặc biệt năm 2021 chiếm tới 86,2% tổng doanh thu trong bối cảnh dịch bệnh và sự cố nội bộ. Đến năm 2022, doanh thu hồi phục mạnh đạt hơn 3,87 tỷ đồng. Tỷ suất lợi nhuận gộp duy trì quanh mức 13%. Trong 6 tháng đầu năm 2023, việc mở rộng thêm gian hàng trên Lazada đem về 452,9 triệu đồng.

3. Chân dung khách hàng mục tiêu:

  • Gen Z (18–24 tuổi): Chiếm ~30% là sinh viên; nhạy cảm về giá, tìm kiếm mã giảm giá, thích thử nghiệm xu hướng mới, mua hàng qua thiết bị di động, chịu ảnh hưởng từ nội dung video ngắn và người có sức ảnh hưởng (KOLs/KOCs).
  • Millennials (25–35 tuổi): Chiếm ~50% là nhân viên văn phòng, ~20% làm kinh doanh tự do; có thu nhập trung bình đến cao; ưu tiên sản phẩm có tính tiện lợi, tiết kiệm thời gian và chứng minh được hiệu quả thực tế; nghiên cứu kỹ đánh giá (reviews) trước khi quyết định mua. Về giới tính, khách hàng nữ chiếm 55%, nam chiếm 45%, tập trung tại các thành phố lớn (TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng).

4. Thực trạng các kênh Digital Marketing:

  • Website (chongiay.com): Xây dựng trên nền tảng WordPress kết hợp WooCommerce, WPBakery, Elementor. Điểm hạn chế lớn: toàn bộ bài viết blog hướng dẫn đều được xuất bản từ năm 2020 và không có cập nhật mới; doanh nghiệp chưa cài đặt công cụ đo lường Google Analytics 4 (GA4). Dữ liệu SimilarWeb cho thấy website chỉ đạt 500 - 700 lượt truy cập/tháng (cuối năm đạt xấp xỉ 1.500 lượt). Công cụ SEOQuake ghi nhận website chỉ có 177 liên kết được Google lập chỉ mục (Google Index), thấp hơn nhiều so với đối thủ cùng ngành như Ximo (408 liên kết). Website chưa phát sinh đơn hàng trực tiếp.
  • Facebook Fanpage: Đạt khoảng 35.000 lượt thích và 37.000 người theo dõi. Sau giai đoạn hoạt động tốt năm 2020, fanpage gần như đóng băng trong năm 2021 - 2022. Tần suất đăng bài năm 2023 rất thấp và thiếu kế hoạch: tháng 7/2023 có 9 bài (1 bài chia sẻ mẹo, 5 bài giới thiệu sản phẩm, 1 video, 2 bài khuyến mãi); tháng 8/2023 chỉ có 3 bài (2 bài hài hước, 1 bài khuyến mãi).
  • Kênh TMĐT và TikTok: Vận hành nhiều gian hàng trên Shopee ("Chọn Giày - Chăm Sóc Giày", "Chọn Xe", "Moatteo", "Mall Dem"), 1 gian hàng trên Lazada ("Gu Chuan"), và mới bắt đầu lập tài khoản TikTok / TikTok Shop vào tháng 7/2023 nhưng chưa phát sinh doanh thu trong kỳ báo cáo.

Chương 3: Proposing Solutions for Digital Marketing and e-Commerce Operations of Chongiay Company Limited (Đề xuất giải pháp)

Chương 3 tổng hợp kết quả phân tích môi trường và đưa ra các đề xuất cụ thể:

  • Phân tích ma trận SWOT và PESTEL: Đánh giá điểm mạnh (sở hữu thương hiệu bảo hộ, dải sản phẩm chăm sóc giày đa dạng, quy trình tự sản xuất đạt biên độ tốt) và điểm yếu (kế hoạch tiếp thị tự phát, thiếu nhân sự chuyên môn về digital marketing, website chưa chuẩn SEO, các nhãn hiệu nhánh chưa đăng ký bảo hộ).
  • Hệ thống giải pháp đề xuất:
    1. Tối ưu hóa website doanh nghiệp: Cài đặt Google Analytics 4 và Google Search Console; tái cấu trúc hệ thống liên kết nội bộ; xây dựng lịch biên tập nội dung bài viết hướng dẫn chuyên sâu chuẩn SEO nhằm gia tăng chỉ mục tìm kiếm và chuyển đổi mua hàng trực tiếp qua WooCommerce.
    2. Quy chuẩn hóa hoạt động Fanpage Facebook: Thiết lập lịch xuất bản nội dung định kỳ theo tỷ lệ hợp lý (nội dung chia sẻ giá trị/mẹo vặt, nội dung tương tác, video ngắn và bài viết giới thiệu sản phẩm kèm khuyến mãi); chủ động đo lường qua Meta Business Suite.
    3. Khai thác nền tảng TikTok và TikTok Shop: Sản xuất video ngắn định dạng hướng dẫn vệ sinh giày thực tế trước/sau khi dùng sản phẩm; tận dụng tính năng Livestream và tiếp thị liên kết (Affiliate/KOC) để tiếp cận nhóm khách hàng Gen Z.
    4. Đồng bộ và quản trị đa kênh trên sàn TMĐT: Tối ưu hóa từ khóa SEO tiêu đề và mô tả sản phẩm trên Shopee/Lazada; chuẩn hóa hình ảnh chụp chi tiết, đa góc độ; tham gia các chương trình khuyến mãi lớn của sàn; cải thiện dịch vụ chăm sóc khách hàng và tỷ lệ phản hồi tin nhắn.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh trung thực bức tranh hoạt động kinh doanh và tiếp thị số của doanh nghiệp qua các kết quả cụ thể:

  • Dữ liệu kinh doanh thực tế: Phản ánh quá trình phục hồi từ mức doanh thu 2,17 tỷ đồng (năm 2021) lên 3,87 tỷ đồng (năm 2022) và đạt gần 2,2 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2023, với lợi nhuận sau thuế tương ứng đạt 214,16 triệu đồng trong nửa đầu năm 2023.
  • Chỉ ra các điểm nghẽn kỹ thuật và vận hành: Xác định chính xác nguyên nhân khiến website không tạo ra chuyển đổi (chỉ có 177 đường dẫn được Google index, nội dung dừng cập nhật từ 2020, thiếu GA4) và fanpage hoạt động ngắt quãng (chỉ có 9 bài đăng trong tháng 7/2023 và 3 bài trong tháng 8/2023).
  • Đóng góp ứng dụng: Cung cấp khung giải pháp thực tế giúp Công ty TNHH Chongiay tái thiết lập quy trình tiếp thị số, khai thác các kênh tiềm năng (TikTok Shop, Lazada) và giảm bớt sự phụ thuộc độc tôn vào một nền tảng bán hàng duy nhất.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số giới hạn căn cứ theo phạm vi dữ liệu được trình bày:

  • Hạn chế về nguồn dữ liệu: Nghiên cứu chủ yếu dựa trên dữ liệu thứ cấp nội bộ trong khung thời gian hẹp (từ 01/06/2023 đến 31/08/2023). Các chỉ số về website dựa trên công cụ ước lượng bên ngoài (SimilarWeb, SEOQuake) do doanh nghiệp chưa thiết lập hệ thống theo dõi chuyên sâu (GA4). Chưa có dữ liệu khảo sát thực nghiệm diện rộng trực tiếp từ khách hàng cuối.
  • Hướng nghiên cứu mở rộng: Cần triển khai các nghiên cứu định lượng khảo sát mức độ hài lòng và hành vi khách hàng trên từng kênh bán; đồng thời thiết lập hệ thống đo lường hiệu quả chuyển đổi (conversion rate) thực tế sau khi áp dụng các giải pháp trên website và TikTok Shop.

Giá trị tham khảo

  • Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Thương mại điện tử, Marketing đang thực hiện đồ án, khóa luận tốt nghiệp về phát triển kênh bán hàng đa kênh.
  • Nội dung giá trị: Khóa luận là tài liệu tham khảo điển hình cho trường hợp nghiên cứu (case study) về một doanh nghiệp sản xuất - thương mại quy mô vừa và nhỏ (SMEs) ngành hàng tiêu dùng/phụ kiện giày dép vượt qua giai đoạn khủng hoảng vận hành, từng bước khôi phục và chuyển đổi số quy trình tiếp thị bán hàng trên các sàn TMĐT (Shopee, Lazada, TikTok Shop).

Câu hỏi thường gặp

1. Kênh bán hàng nào mang lại doanh thu chủ đạo cho Công ty TNHH Chongiay trong giai đoạn 2020 – 6 tháng đầu năm 2023? Kênh bán lẻ qua thương mại điện tử (chủ yếu là sàn Shopee) luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu doanh thu của công ty: đạt 1,619 tỷ đồng (2020), 1,878 tỷ đồng (2021, chiếm ~86,2% tổng doanh thu), 2,808 tỷ đồng (2022, chiếm ~72,4%) và 1,444 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2023 (gồm Shopee 991,75 triệu đồng và Lazada 452,96 triệu đồng).

2. Nhóm sản phẩm nào đóng vai trò cốt lõi trong danh mục kinh doanh của Chongiay? Nhóm sản phẩm chăm sóc giày (Shoe Care Products) gồm Gel vệ sinh giày, Dưỡng da giày, Tẩy ố và Xịt khử mùi là trụ cột kinh doanh chính, đóng góp tới 60% tổng doanh thu hàng năm của công ty.

3. Khách hàng mục tiêu của Chongiay được phân khúc như thế nào? Doanh nghiệp phân khúc theo hai nhóm chính: Gen Z (18–24 tuổi, 30% sinh viên, ưa chuộng xu hướng, nhạy cảm về giá) và Millennials (25–35 tuổi, 50% văn phòng, 20% tự kinh doanh, thu nhập trung bình - cao, chú trọng hiệu quả thực tế và tiện lợi). Tỷ lệ giới tính gồm 55% nữ và 45% nam, tập trung tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng.

4. Những hạn chế lớn nhất của website chongiay.com được ghi nhận trong nghiên cứu là gì? Website chưa cài đặt công cụ phân tích Google Analytics 4; các bài viết blog chuyên mục hướng dẫn không được cập nhật kể từ năm 2020; số lượng liên kết được Google lập chỉ mục chỉ đạt 177 (thấp hơn đối thủ Ximo với 408 liên kết); lượng truy cập ước tính chỉ khoảng 500 - 700 lượt/tháng và chưa ghi nhận phát sinh đơn hàng trực tiếp qua website.

5. Hoạt động trên Facebook Fanpage của công ty trong năm 2023 gặp vấn đề gì? Fanpage có tần suất đăng bài thất thường, thiếu lịch biên tập nội dung bài bản. Cụ thể trong tháng 7/2023 fanpage chỉ đăng 9 bài và tháng 8/2023 giảm xuống còn 3 bài, chủ yếu đăng theo cảm tính dẫn đến lượng tương tác và tiếp cận khách hàng bị hạn chế.


Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Cao Minh Trí đã cung cấp bức tranh chi tiết về thực trạng vận hành tiếp thị số và thương mại điện tử tại Công ty TNHH Chongiay sau giai đoạn biến cố tổ chức. Thông qua phân tích số liệu tài chính giai đoạn 2020 - 06/2023 cùng các chỉ số thực tế trên kênh Website, Facebook và sàn TMĐT, tác giả đã chỉ rõ các điểm nghẽn trong khâu quản trị nội dung và công nghệ. Hệ thống giải pháp được đề xuất mang tính ứng dụng thực tiễn cao, giúp doanh nghiệp định hướng hoàn thiện mô hình kinh doanh trực tuyến đa kênh một cách bài bản và bền vững.