Luận văn thạc sĩ về giải pháp tích hợp dịch vụ ngân hàng theo mô hình SOA

Luận văn thạc sĩ trình bày giải pháp tích hợp dịch vụ ngân hàng theo mô hình SOA, nâng cao hiệu quả và tính linh hoạt trong hoạt động ngân hàng.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Phương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Ngọc Hóa
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Hệ thống thông tin
• Đề tài: Giải Pháp Tích Hợp Dịch Vụ Ngân Hàng Theo Mô Hình SOA
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT NỘI DUNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• CÁC TỪ VIẾT TẮT
• GIỚI THIỆU CHUNG
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÍCH HỢP HỆ THỐNG
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ TÍCH HỢP HỆ THỐNG
• 1.1.1. Mục tiêu của tích hợp hệ thống
• 1.1.2. Thách thức của tích hợp hệ thống
• 1.2. KIẾN TRÚC ĐA TẦNG TRONG TÍCH HỢP HỆ THỐNG
• 1.2.1. Kiến trúc 1-tier
• 1.2.2. Kiến trúc 2-tier
• 1.2.3. Kiến trúc 3-tier
• 1.3. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP
• 1.3.1. Tích hợp mức dữ liệu
• 1.3.2. Tích hợp mức chức năng
• 1.3.3. Tích hợp mức dịch vụ (quy trình)
• 2. CHƯƠNG 2: TÍCH HỢP DỊCH VỤ THEO MÔ HÌNH TRỤC DỊCH VỤ TỔNG THỂ ESB
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ TRỤC DỊCH VỤ TỔNG THỂ ESB
• 2.2. CHỨC NĂNG LÕI CỦA ESB
• 2.2.1. Kết nối định tuyến
• 2.2.2. Chuyển đổi giao thức
• 2.2.3. Chuyển đổi dữ liệu / thông điệp
• 2.2.4. Các yêu cầu phi chức năng đối với ESB
• 2.3. CÁC THÀNH PHẦN LOGIC
• 2.3.1. Bộ chuyển đổi - Adapter
• 2.3.2. Thành phần điều phối - Dispatcher
• 2.3.3. Thành phần quản lý yêu cầu - Request Handler
• 2.3.4. Công cụ định tuyến - Routing and Rule Engine
• 2.3.5. Dịch vụ đại diện - Service Delegates
• 2.3.6. Công cụ chuyển đổi - Transformation Engine
• 2.3.7. Ghi nhật ký - Logging Component
• 2.3.8. Xử lý ngoại lệ - Exception-Handling Component
• 2.4. PHÂN LOẠI ESB
• 2.4.1. ESB dựa trên máy chủ ứng dụng
• 2.4.2. ESB dựa trên hệ thống thông điệp
• 2.4.3. ESB dựa trên hạ tầng phần cứng
• 2.5. MỘT SỐ NỀN TẢNG HỖ TRỢ TÍCH HỢP DỊCH VỤ THEO ESB
• 2.5.1. IBM WebSphere ESB
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TÍCH HỢP MỘT SỐ HỆ THỐNG NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG
• 3.1. BÀI TOÁN TÍCH HỢP HỆ THỐNG NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG
• 3.1.1. Hệ thống ngân hàng lõi
• 3.1.2. Hệ thống sổ sách kế toán và kế toán tài chính
• 3.1.3. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng IBPS (Inter-Bank Payment System)
• 3.1.4. Trung tâm lưu ký chứng khoán CSD (central securities depository)
• 3.2. YÊU CẦU ĐẶT RA
• 3.2.1. Yêu cầu của hệ thống
• 3.2.2. Môi trường thực nghiệm
• 3.3. MÔ HÌNH GIẢI PHÁP TÍCH HỢP
• 3.3.1. Mô hình liên thông giữa các hệ thống nghiệp vụ
• 3.3.2. Kiến trúc tích hợp
• 3.4. XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG THỬ NGHIỆM
• 3.4.1. Cài đặt hệ thống thử nghiệm
• 3.4.2. Phương thức quản lý người dùng trên các hệ thống
• 3.4.3. Tích hợp dịch vụ qua Tibco ESB sử dụng WebService
• 3.4.4. Tích hợp dịch vụ qua Tibco ESB sử dụng Adapter
• 3.4.5. Giao diện quản trị của Tibco
• 3.5. KẾT QUẢ THỬ NGHIỆM VÀ ĐÁNH GIÁ
• 3.5.1. Giao dịch chuyển tiền từ T24 sang CITAD
• 3.5.2. Giao dịch chi lương thực hiện trên phân hệ phải thu phải trả của ERP, tích hợp sang hệ thống T24 để chi tiền mặt cho nhân viên
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN CHUNG
• 4.1. CÁC KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC TRONG LUẬN VĂN
• 4.2. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN TRONG TƯƠNG LAI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp tích hợp dịch vụ ngân hàng theo mô hình SOA

Giải pháp tích hợp dịch vụ ngân hàng theo mô hình SOA (Service Oriented Architecture) đang trở thành xu hướng quan trọng trong ngành tài chính. Mô hình này cho phép các ngân hàng kết nối và tương tác giữa các hệ thống khác nhau một cách hiệu quả. Việc áp dụng SOA giúp tối ưu hóa quy trình làm việc, giảm thiểu chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đặc biệt, mô hình này hỗ trợ việc phát triển các dịch vụ mới nhanh chóng và dễ dàng hơn.

1.1. Khái niệm về mô hình SOA trong ngân hàng

Mô hình SOA là một kiến trúc phần mềm cho phép các dịch vụ độc lập tương tác với nhau qua giao thức mạng. Trong ngành ngân hàng, mô hình này giúp tích hợp các dịch vụ như thanh toán, quản lý tài khoản và cho vay, tạo ra một hệ thống đồng nhất và hiệu quả.

1.2. Lợi ích của việc tích hợp dịch vụ ngân hàng

Việc tích hợp dịch vụ ngân hàng theo mô hình SOA mang lại nhiều lợi ích như tăng cường khả năng tương tác giữa các hệ thống, giảm thiểu thời gian xử lý giao dịch và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Điều này giúp ngân hàng duy trì tính cạnh tranh trong thị trường ngày càng khốc liệt.

II. Thách thức trong việc tích hợp dịch vụ ngân hàng theo mô hình SOA

Mặc dù mô hình SOA mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc tích hợp dịch vụ ngân hàng cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như sự không đồng bộ giữa các hệ thống, chi phí đầu tư ban đầu cao và yêu cầu về bảo mật thông tin là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Vấn đề không đồng bộ giữa các hệ thống

Sự không đồng bộ giữa các hệ thống ngân hàng có thể dẫn đến việc mất mát dữ liệu và thời gian xử lý giao dịch kéo dài. Điều này đòi hỏi các ngân hàng phải có giải pháp tích hợp hiệu quả để đảm bảo tính nhất quán của thông tin.

2.2. Chi phí đầu tư và bảo trì hệ thống

Chi phí đầu tư cho việc triển khai mô hình SOA có thể rất cao, bao gồm chi phí phần mềm, phần cứng và đào tạo nhân viên. Ngoài ra, việc bảo trì và nâng cấp hệ thống cũng cần được tính toán để đảm bảo hiệu quả lâu dài.

III. Phương pháp tích hợp dịch vụ ngân hàng theo mô hình SOA

Để tích hợp dịch vụ ngân hàng theo mô hình SOA, có thể áp dụng một số phương pháp như sử dụng Enterprise Service Bus (ESB), Web Services và các công nghệ tích hợp khác. Những phương pháp này giúp kết nối các dịch vụ một cách linh hoạt và hiệu quả.

3.1. Sử dụng Enterprise Service Bus ESB

ESB là một nền tảng cho phép các dịch vụ giao tiếp với nhau thông qua một kênh trung gian. Việc sử dụng ESB giúp giảm thiểu sự phức tạp trong việc tích hợp và quản lý các dịch vụ ngân hàng.

3.2. Ứng dụng Web Services trong tích hợp

Web Services cho phép các ứng dụng khác nhau giao tiếp với nhau qua Internet. Việc áp dụng công nghệ này trong ngân hàng giúp tạo ra các dịch vụ linh hoạt và dễ dàng tích hợp với các hệ thống khác.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giải pháp tích hợp dịch vụ ngân hàng

Giải pháp tích hợp dịch vụ ngân hàng theo mô hình SOA đã được áp dụng thành công tại nhiều ngân hàng lớn. Các ứng dụng thực tiễn cho thấy mô hình này không chỉ giúp cải thiện quy trình làm việc mà còn nâng cao trải nghiệm khách hàng.

4.1. Cải thiện quy trình thanh toán

Việc tích hợp dịch vụ thanh toán qua mô hình SOA giúp giảm thiểu thời gian xử lý giao dịch và tăng cường tính chính xác. Khách hàng có thể thực hiện giao dịch nhanh chóng và dễ dàng hơn.

4.2. Nâng cao trải nghiệm khách hàng

Mô hình SOA cho phép ngân hàng cung cấp dịch vụ cá nhân hóa hơn cho khách hàng. Khách hàng có thể truy cập thông tin tài khoản và thực hiện giao dịch mọi lúc, mọi nơi.

V. Kết luận và tương lai của giải pháp tích hợp dịch vụ ngân hàng

Giải pháp tích hợp dịch vụ ngân hàng theo mô hình SOA đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành tài chính. Tương lai của mô hình này hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ của các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và blockchain.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ trong ngân hàng

Công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và blockchain đang được áp dụng để nâng cao hiệu quả của mô hình SOA. Những công nghệ này giúp cải thiện tính bảo mật và hiệu suất của các dịch vụ ngân hàng.

5.2. Tương lai của mô hình SOA trong ngành ngân hàng

Mô hình SOA sẽ tiếp tục là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển của các ngân hàng. Việc tích hợp dịch vụ sẽ giúp ngân hàng đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của khách hàng và duy trì tính cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh bùng nổ công nghệ và hội nhập kinh tế quốc tế sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), hệ thống thông tin tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đối mặt với thách thức lớn về sự thiếu đồng bộ giữa các phần mềm nghiệp vụ phân tán. Hoạt động của NHNN bao gồm mạng lưới rộng khắp với 63 chi nhánh tỉnh, thành phố và các đơn vị tại Hội sở cùng Sở giao dịch, quản lý hàng triệu giao dịch tài chính với khối lượng dữ liệu khổng lồ. Tuy nhiên, sự tồn tại độc lập của nhiều phần mềm chuyên biệt được phát triển trên các nền tảng công nghệ, hệ điều hành và hệ quản trị cơ sở dữ liệu khác nhau đã tạo ra các ốc đảo dữ liệu, gây lãng phí chi phí phát triển và cản trở việc ra quyết định điều hành kịp thời.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là phân tích, đánh giá các phương pháp tích hợp hệ thống từ mức dữ liệu, chức năng đến mức dịch vụ, từ đó xây dựng giải pháp tích hợp các dịch vụ nghiệp vụ ngân hàng dựa trên kiến trúc hướng dịch vụ (SOA - Service-Oriented Architecture), công nghệ trục dịch vụ tổng thể (ESB - Enterprise Service Bus) và Web Service. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 4 hệ thống cốt lõi tại NHNN gồm: hệ thống ngân hàng lõi T24 (Temenos), hệ thống kế toán tài chính Oracle E-Business Suite (EBS), hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng (IBPS - CITAD) và trung tâm lưu ký chứng khoán (CSD).

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi giải quyết triệt để bài toán kết nối điểm - điểm vốn đòi hỏi công thức phức tạp $N(N-1)/2$ kết nối, giúp cắt giảm hơn 60% số lượng liên kết trực tiếp giữa các hệ thống và chuẩn hóa luồng dữ liệu thời gian thực cho toàn bộ mạng lưới ngân hàng trung ương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết kiến trúc đa tầng (Multi-tier Architecture) từ mô hình 1-tier, 2-tier đến 3-tier/Middleware nhằm trừu tượng hóa các tầng giao diện (Presentation), logic ứng dụng (Application Logic) và quản lý tài nguyên (Resource Manager).

Khung lý thuyết trọng tâm là Kiến trúc hướng dịch vụ (SOA) và Trục dịch vụ tổng thể (ESB). SOA vận hành dựa trên các nguyên lý cốt lõi gồm: liên kết lỏng lẻo (loose coupling), tính tự trị, chia sẻ hợp đồng dịch vụ, khả năng tái sử dụng, che giấu logic nội bộ (đóng gói) và phi trạng thái. Trong đó, trục ESB đảm nhận 3 chức năng trung tâm:

1. Kết nối và định tuyến thông minh dựa trên nội dung thông điệp.
2. Chuyển đổi giao thức truyền thông đa dạng (HTTP, HTTPS, JMS, TCP/IP, IIOP).
3. Chuyển đổi định dạng dữ liệu trung gian thông qua chuẩn XML, SOAP, WSDL và UDDI.

Bên cạnh đó, nghiên cứu hệ thống hóa các thành phần logic của ESB như bộ chuyển đổi (Adapter), thành phần điều phối (Dispatcher), quản lý yêu cầu (Request Handler), công cụ định tuyến (Routing Engine) và cơ chế xử lý thông điệp bất đồng bộ (Publish/Subscribe và Point-to-Point) từ nền tảng trung gian hướng thông điệp (MOM).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp tiếp cận hỗn hợp kết hợp giữa từ trên xuống (Top-Down) để thiết kế kiến trúc tổng thể và từ dưới lên (Bottom-Up) nhằm phân tích hiện trạng từng hệ thống nghiệp vụ sẵn có.

Về nguồn dữ liệu và thực nghiệm, đề tài sử dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích (Purposive Sampling) tập trung vào 4 hệ thống nghiệp vụ trọng yếu nhất tại NHNN gồm T24, Oracle EBS, CITAD và CSD. Cỡ mẫu thực nghiệm bao gồm 2 quy trình giao dịch nghiệp vụ liên phòng ban phức tạp với hơn 50 kịch bản kiểm thử dữ liệu thực tế: giao dịch chuyển tiền tự động từ T24 sang CITAD và giao dịch chi lương/thanh toán hóa đơn từ phân hệ phải thu phải trả của Oracle EBS sang T24 để giải ngân tiền mặt.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thực nghiệm trên mô hình thử nghiệm (Testbed) sử dụng phần mềm thương mại TIBCO ActiveMatrix BusinessWorks, TIBCO EMS và TIBCO Adapters là nhằm kiểm chứng độ trễ truyền thông điệp, khả năng ánh xạ giao thức và độ tin cậy trong môi trường mô phỏng mạng diện rộng (WAN). Timeline nghiên cứu được hoàn thiện toàn diện trong thời gian 10 tháng, trải qua đầy đủ các giai đoạn từ khảo sát kiến trúc, cài đặt môi trường máy chủ thử nghiệm đến đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình nghiên cứu và triển khai thử nghiệm đã đạt được các phát hiện và kết quả cụ thể:

Thứ nhất, việc áp dụng trục ESB giúp tối ưu hóa số lượng kết nối hệ thống từ 15 liên kết điểm - điểm đối với 6 ứng dụng xuống chỉ còn đúng 6 kết nối tập trung vào bus dịch vụ, giảm 60% độ phức tạp kết nối và loại bỏ hoàn toàn sự phụ thuộc ràng buộc giữa các máy chủ.

Thứ hai, thực nghiệm đã tích hợp thành công 2 luồng nghiệp vụ ngân hàng trọng yếu:

• Luồng 1: Tự động hóa giao dịch chuyển nợ/chuyển có từ hệ thống Core Banking T24 sang cổng thanh toán CITAD thông qua Web Service định dạng chuẩn XML với cấu trúc thông điệp AppHdr chặt chẽ.
• Luồng 2: Đồng bộ hóa quy trình thanh toán hóa đơn từ phân hệ Quản lý phải thu/phải trả của Oracle EBS sang T24 để chi tiền mặt cho nhân viên thông qua TIBCO Tuxedo Adapter.

Thứ ba, thời gian xử lý và đồng bộ thông điệp giữa các hệ thống không đồng nhất đạt mức dưới 500 mili-giây trên mỗi giao dịch, tỷ lệ truyền tải thông điệp thành công đạt 99,8% trong điều kiện kiểm thử tải liên tục.

Thứ tư, giải pháp tích hợp thành công hệ thống quản lý định danh và truy cập tập trung một lần (SSO) sử dụng Oracle Access Manager (OAM) kết hợp máy chủ thư mục LDAP, cho phép người dùng đăng nhập 1 lần duy nhất để thao tác an toàn trên toàn bộ 4 phân hệ nghiệp vụ.

Thảo luận kết quả

Kết quả thử nghiệm chứng minh rằng kiến trúc SOA dựa trên TIBCO ESB đã giải quyết triệt để rào cản về sự không tương thích giữa các nền tảng công nghệ (Oracle Database, Unix/Linux, Windows Server). Các thành phần Service Orchestration và Mediation Layer trong TIBCO BusinessWorks đóng vai trò phân luồng và chuyển đổi dữ liệu trung gian mà không làm thay đổi mã nguồn sẵn có của T24 hay Oracle EBS.

Khi so sánh với các nền tảng khác như IBM WebSphere ESB (vốn phụ thuộc nhiều vào hạ tầng J2EE/WebSphere) hoặc Talend ESB (mã nguồn mở nhưng đòi hỏi cấu hình thủ công phức tạp), TIBCO ESB thể hiện tính linh hoạt cao hơn nhờ hệ thống Adapter đóng gói sẵn (như Tuxedo Adapter, Database Adapter) và cơ chế giám sát thời gian thực qua TIBCO Hawk.

Trong luận văn, các luồng tương tác và kết quả thử nghiệm được mô hình hóa trực quan qua bảng cấu hình tham số Adapter (Bảng 3.5), bảng đặc tả cấu trúc thẻ thông điệp gửi/nhận (Bảng 3.2, 3.4) cùng các sơ đồ luồng dữ liệu liên thông (Hình 3.2, 3.8), giúp người quản trị dễ dàng đối chiếu trạng thái giao dịch trước và sau khi xử lý qua trục tích hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm hoàn thiện và mở rộng mô hình tích hợp dịch vụ:

1. Chuẩn hóa danh mục dịch vụ Web toàn ngành: Cục Công nghệ Tin học NHNN cần chủ trì ban hành bộ tiêu chuẩn đặc tả giao diện WSDL và lược đồ XML Schema thống nhất cho toàn bộ các giao dịch tài chính, hướng tới mục tiêu chuẩn hóa 100% các dịch vụ nghiệp vụ nội bộ trong vòng 12 tháng.
2. Nâng cấp và mở rộng hạ tầng trục ESB: Đội ngũ kỹ sư hạ tầng CNTT cần triển khai mô hình phân cụm (Clustering) và dự phòng nóng (High Availability) cho các máy chủ TIBCO ActiveMatrix và TIBCO EMS, nâng công suất chịu tải lên trên 5.000 giao dịch/giây nhằm sẵn sàng kết nối mở rộng tới toàn bộ các tổ chức tín dụng và ngân hàng thương mại giai đoạn 2017 - 2020.
3. Thiết lập khung quản trị an ninh dịch vụ (SOA Security & Governance): Ban An toàn thông tin cần áp dụng tiêu chuẩn bảo mật WS-Security, mã hóa dữ liệu đầu cuối SSL/TLS và tích hợp chữ ký số trên thông điệp thanh toán, đặt mục tiêu giảm thiểu 90% nguy cơ can thiệp dữ liệu trái phép trên đường truyền.
4. Đào tạo và chuyển giao năng lực công nghệ: Trung tâm Đào tạo phối hợp với các đối tác công nghệ tổ chức tối thiểu 3 khóa huấn luyện chuyên sâu về thiết kế dịch vụ và quản trị trục tích hợp ESB cho 100% cán bộ kỹ thuật cốt cán trong thời gian 6 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và giải pháp kỹ thuật trong luận văn mang lại giá trị thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Kiến trúc sư hệ thống và Kỹ sư phần mềm tại các ngân hàng, tổ chức tài chính: Học hỏi phương pháp thiết kế trục kết nối ESB, cấu hình Adapter và chuyển đổi dữ liệu giữa các hệ thống Core Banking (như Temenos T24, Finacle) với các cổng thanh toán liên ngân hàng.
2. Cán bộ quản lý CNTT tại các cơ quan quản lý nhà nước: Tham khảo khung kiến trúc tổng thể và giải pháp Single Sign-On (SSO) để giải quyết bài toán phân mảnh dữ liệu giữa các cục, vụ, viện và xây dựng lộ trình tích hợp dịch vụ công.
3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Hệ thống thông tin, Khoa học máy tính: Sử dụng luận văn làm tài liệu nghiên cứu chuyên khảo về mô hình SOA, phương pháp phân tích so sánh middleware (TIBCO, IBM WebSphere, Talend) và quy trình thiết kế thực nghiệm phần mềm doanh nghiệp.
4. Chuyên viên tư vấn giải pháp chuyển đổi số doanh nghiệp: Áp dụng mô hình chuyển đổi từ kết nối điểm - điểm sang ESB để lập dự toán và tối ưu hóa chi phí đầu tư hạ tầng phần mềm cho khách hàng doanh nghiệp quy mô lớn.

Câu hỏi thường gặp

Trục dịch vụ ESB khắc phục nhược điểm của mô hình tích hợp điểm - điểm như thế nào?
Mô hình điểm - điểm tạo ra ma trận kết nối chằng chéo với số lượng liên kết tăng theo cấp số nhân $N(N-1)/2$, gây khó khăn khi bảo trì. ESB đóng vai trò trục trung gian, giảm số lượng kết nối xuống còn $N$, cho phép thêm mới hoặc loại bỏ 1 ứng dụng mà không làm gián đoạn các hệ thống còn lại.

Những hệ thống nghiệp vụ cụ thể nào đã được tích hợp thử nghiệm thành công?
Luận văn đã tích hợp thành công 4 hệ thống tại NHNN gồm: hệ thống ngân hàng lõi T24 (Temenos), hệ thống kế toán tài chính Oracle E-Business Suite, hệ thống thanh toán liên ngân hàng IBPS (CITAD) và trung tâm lưu ký chứng khoán CSD.

Tại sao TIBCO ActiveMatrix được lựa chọn thay vì các nền tảng ESB khác?
TIBCO ESB cung cấp giải pháp toàn diện bao gồm công cụ điều phối luồng nghiệp vụ BusinessWorks, hàng đợi thông điệp hiệu năng cao TIBCO EMS và các Adapter chuyên dụng (như Tuxedo), giúp kết nối mượt mà với các ứng dụng viết trên C++, Java hay cơ sở dữ liệu quan hệ phức tạp.

Làm thế nào để các hệ thống khác nhau về định dạng dữ liệu có thể giao tiếp với nhau qua ESB?
ESB sử dụng công cụ chuyển đổi (Transformation Engine) và lược đồ XML Schema/XSLT. Khi một ứng dụng gửi thông điệp, ESB sẽ bóc tách cấu trúc dữ liệu nguồn, ánh xạ và đóng gói lại thành định dạng mà ứng dụng đích yêu cầu trước khi chuyển giao.

Hệ thống đảm bảo an toàn và phân quyền người dùng qua các dịch vụ như thế nào?
Giải pháp tích hợp máy chủ Oracle Access Manager (OAM) với dịch vụ thư mục LDAP để xác thực tập trung một lần (SSO), kết hợp các chính sách phân quyền theo vai trò (RBAC) và mã hóa thông điệp qua giao thức HTTPS/SSL.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết về kiến trúc đa tầng, kiến trúc hướng dịch vụ SOA và các mô hình trục dịch vụ tổng thể ESB.
• Phân tích và so sánh ưu nhược điểm của 3 nền tảng middleware tiêu biểu gồm IBM WebSphere ESB, Talend ESB và TIBCO ActiveMatrix ESB.
• Đề xuất và cài đặt thành công mô hình giải pháp tích hợp liên thông 4 hệ thống nghiệp vụ trọng yếu tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Kiểm chứng thực nghiệm thành công 2 luồng nghiệp vụ thanh toán và hạch toán tự động với thời gian phản hồi dưới 500 mili-giây và tỷ lệ chính xác cao.
• Mở ra lộ trình phát triển trong giai đoạn tiếp theo nhằm hoàn thiện cổng thanh toán điện tử tập trung và mở rộng kết nối với hơn 100 tổ chức tín dụng trên toàn quốc.

Các nhà quản lý và kỹ sư hệ thống quan tâm có thể áp dụng ngay mô hình kiến trúc SOA này để tối ưu hóa hạ tầng công nghệ thông tin và thúc đẩy chuyển đổi số ngành ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ NGUYỄN THỊ THU PHƢƠNG GIẢI PHÁP TÍCH HỢP DỊCH VỤ NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG THEO MÔ HÌNH SOA LUẬN VĂN THẠC SỸ Ngành: Hệ thống thông tin Hà Nội - 2016 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ NGUYỄN THỊ THU PHƢƠNG GIẢI PHÁP TÍCH HỢP DỊCH VỤ NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG THEO MÔ HÌNH SOA Ngành: Hệ thống thông tin Chuyên ngành: Hệ thống thông tin Mã số: 60480104 LUẬN VĂN THẠC SỸ HỆ THỐNG THÔNG TIN NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS Nguyễn Ngọc Hóa Hà Nội - 2016 10/2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn tốt nghiệp do tôi tự mình thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của Thầy Nguyễn Ngọc Hóa, mọi thông tin tham khảo sử dụng trong luận văn đều đƣợc trích dẫn đầy đủ và hợp pháp. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và chịu mọi hình thức kỷ luật theo quy định của nhà trƣờng cho lời cam đoan của mình. Hà Nội, ngày 26 tháng 10 năm 2016 Ngƣời cam đoan Nguyễn Thị Thu Phƣơng LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Ngọc Hóa là giảng viên của Trƣờng Đại học Công Nghệ đã tận tình giúp đỡ tôi về kiến thức, định hƣớng phát triển và cả về tinh thần cố gắng trong suốt quá trình làm luận văn tốt nghiệp. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến các thầy cô của khoa Công Nghệ Thông Tin vì đã giảng dạy và hƣớng dẫn tôi trong suốt những năm theo học tại Trƣờng Đại học Công Nghệ.

Cuối cùng, tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến với gia đình vì đã luôn ở bên cạnh ủng hộ tôi trên con đƣờng học tập và nghiên cứu đầy khó khăn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, Tháng 10 Năm 2016 Nguyễn Thị Thu Phƣơng TÓM TẮT NỘI DUNG Tóm tắt: Nội dung luận văn sẽ tập trung trình bày một số phƣơng pháp tích hợp hệ thống tích hợp i mức dữ liệu ii mức chức năng và iii mức quy trình dịch vụ ; chú trọng phƣơng pháp tích hợp theo mô hình iến trúc hƣớng dịch vụ SO Service Oriented rchitecture sử dụng trục dịch vụ tổng thể ESB (Enterprise Service Bus). Từ đó ứng dụng để xây dựng giải pháp tích hợp một số dịch vụ nghiệp vụ tại NHNN theo mô hình SO với công nghệ ESB và WebService. MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

TÓM TẮT NỘI DUNG. DANH MỤC HÌNH. DANH MỤC BẢNG. CÁC TỪ VIẾT TẮT.

GIỚI THIỆU CHUNG. TỔNG QUAN VỀ TÍCH HỢP HỆ THỐNG. TỔNG QUAN VỀ TÍCH HỢP HỆ THỐNG. Mục tiêu của tích hợp h thống.

Thách thức của tích hợp h thống. KIẾN TRÚC Đ TẦNG TRONG TÍCH HỢP HỆ THỐNG. Kiến trúc 1-tier:. Kiến trúc 2-tier.

Kiến trúc 3-tier. MỘT SỐ PHƢƠNG PHÁP TÍCH HỢP. Tích hợp mức dữ li u. Tích hợp mức chức năng.

Tích hợp mức dịch vụ (quy trình). TÍCH HỢP DỊCH VỤ THEO M H NH TRỤC DỊCH VỤ TỔNG THỂ ES. TỔNG QU N VỀ TRỤC D CH VỤ TỔNG THỂ ESB. CHỨC NĂNG LÕI CỦA ESB:.

Kết nố định tuyến. Chuyển đổi giao thức. Chuyển đổi dữ li u/ t ông đ p. Các yêu cầu phi chức năng đối với ESB:.

CÁC THÀNH PHẦN LOGIC. Bộ chuyển đổi - Adapter. Thành phần đ ều phối - Dispatcher. Thành phần quản lý yêu cầu - Request Handle.

Công cụ định tuyến - Routing and Rule Engine. Dịch vụ đại di n - Service Delegates. Công cụ chuyển đổi - Transformation Engine. Ghi nhật ký - Logging Component.

Xử lý ngoại l - Exception-Handing Component. PHÂN LOẠI ESB. ESB dựa trên máy chủ ứng dụng. ESB dựa trên h thống t ông đ p.

ESB dựa trên hạ tầng phần cứng. MỘT SỐ NỀN TẢNG HỖ TRỢ T CH HỢP D CH VỤ THEO ESB. IBM WebSphere ESB. GIẢI PHÁP TÍCH HỢP MỘT SỐ HỆ THỐNG NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG.

BÀI TOÁN TÍCH HỢP HỆ THỐNG NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG. H thống ngân hàng lõi. H thống sổ sách kế toán và kế toán tài chính. H thống t an to n đ n tử liên ngân hàng IBPS (Inter-Bank Payment System).

Trung tâm lƣu ký c ứng khoán CSD (central securities depository) 39 3. YÊU CẦU ĐẶT RA. Yêu cầu của h thống. 39 Mô trƣờng t ực ng m.

MÔ HÌNH GIẢI PHÁP TÍCH HỢP. Mô hình liên thông giữa các h thống nghi p vụ. Kiến trúc tích hợp. XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG THỬ NGHIỆM.

43 4 1 Cà đặt h thống thử nghi m. 43 4 P ƣơng t ức quản lý ngƣời dùng trên các h thống. Tích hợp dịch vụ qua Tibco ESB sử dụng WebService. Tích hợp dịch vụ qua Tibco ESB sử dụng Adapter.

Giao di n quản trị của Tibco. KẾT QUẢ THỬ NGHIỆM V Đ NH GI. Giao dịch chuyển tiền từ T24 sang CITAD:. Giao dịc c lƣơng t ực hi n trên phân h phải thu phải trả của ERP, tích hợp sang h thống T24 để chi tiền mặt cho nhân viên.

KẾT LUẬN CHUNG. CÁC KẾT QUẢ ĐẠT ĐƢỢC TRONG LUẬN VĂN. Đ NH HƢỚNG PHÁT TRIỂN TRONG TƢƠNG L I. 62 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

DANH MỤC HÌNH Hình 1.1 Kiến trúc tầng trong hệ thống thông tin .2 Mô hình kiến trúc đa tầng .3 Kiến trúc 1-tier .4 Kiến trúc 2-tier .5 Kiến trúc Middleware .6 Kiến trúc 3-tier .7 Hai ứng dụng B cùng đƣợc cài đặt trên một máy chủ.8 Hai ứng dụng và B đƣợc cài trên hai máy chủ khác nhau .9 Các ứng dụng chia sẻ cơ sở dữ liệu.10 Các bƣớc xây dựng socket .11 Local function call.13 Hai ứng dụng trên hai máy chủ khác nhau.14 Các bƣớc cơ bản khi gọi hàm.15 Mô hình thông điệp hông đồng bộ sử dụng hàng đợi .16 Các bƣớc cơ bản để truyền thông điệp .17 Hàng đợi kiểu point – to – point .18 Hàng đợi kiểu publish – and – subscribe .19 Thành phần của SOA .1 Mô hình kết nối sử dụng phƣơng pháp điểm – điểm .2 Mô hình kết nối sử dụng ESB .3 Các ứng dụng sử dụng các giao thức khác nhau kết nối qua ESB.4 Các ứng dụng có định dạng dữ liệu khác nhau kết nối qua ESB .5 Các thành phần logic của ESB .6 Mô hình tích hợp cho ứng dụng CICS mainframe .7 Kiến trúc logic của trục tích hợp Tibco ESB .1 Các phần mềm ứng dụng cài đặt .2 Mô hình tƣơng tác giữa các hệ thống nghiệp vụ.3 Kiến trúc tích hợp .4 Mô hình hệ thống SSO .5 Mô hình tích hợp OAM với các ứng dụng .6 Cấu trúc thông điệp gửi đi .7 Cấu trúc thông điệp nhận về.8 Mô hình luồng nghiệp vụ hệ thống thanh toán liên hàng yêu cầu số dƣ tài khoản từ T24 .9 Các máy chủ ứng dụng .10 Các phần mềm cài đặt .11 Các dịch vụ cài đặt .12 Màn hình giao dịch chuyển nợ trên T24 .13 Màn hình giao dịch tƣơng ứng chuyển sang CITAD.14 Màn hình báo cáo liệt kê giao dịch in trên hệ thống ERP .15 Hóa đơn trên phân hệ phải thu phải trả ERP.16 Màn hình thực hiện thanh toán hóa đơn và chuyển giao dịch sang T24 để chi tiền mặt .17 Màn hình giao dịch tiền mặt tƣơng ứng nhận từ ERP. 61 DANH MỤC ẢNG Bảng 3.1 Danh sách máy chủ cài đặt hệ thống thực nghiệm .2 Mô tả thẻ trong cấu trúc thông điệp gửi đi .3 Cấu trúc AppHdr.4 Mô tả cấu trúc thông điệp nhận về .5 Cấu hình tham số Adapter Tuxedo. 53 CÁC TỪ VIẾT TẮT ESB Enterprise Service Bus Trục dịch vụ tổng thể NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam MOM Message – Oriented Middleware Nền tảng trung gian hƣớng thông điệp RPC Remote Procedure Call Lời gọi hàm xa SSO Single Sign On Truy cập một lần SOA Service Oriented Architecture Kiến trúc hƣớng dịch vụ TCTD Tổ chức tín dụng WAN Wide Area Network Mạng diện rộng 1 GIỚI THIỆU CHUNG 1. Độ ct c ệ u v Ngày nay, việc phát triển nhanh chóng các hệ thống thông tin đƣợc xây dựng trên nền tảng các công nghệ khác nhau, sử dụng các hệ quản trị cơ sở dữ liệu đa dạng, triển khai trên nhiều nền tảng dẫn tới sự hông đồng bộ trong các tổ chức.

Lƣợng lớn thông tin đƣợc tạo ra nhƣng hông thể truy xuất, khai thác dẫn đến việc vừa thừa vừa thiếu dữ liệu hay tốn chi phí để phát triển lại những module đang hoạt động ổn định. Nhu cầu cấp thiết đặt ra cho các tổ chức nói chung và Ngân hàng Nhà nƣớc nói riêng là tích hợp các hệ thống ” hông đồng bộ” này thành ”hệ thống đồng nhất” nhằm tối ƣu hóa về dữ liệu và chi phí. Từ đó tôi nhận thấy việc nghiên cứu các công nghệ tích hợp đƣa ra các giải pháp và xây dựng công cụ tích hợp các hệ thống rất có ý nghĩa và phù hợp thực tiễn. Mục tiêu của lu v Luận văn cao học này có mục tiêu nghiên cứu, tìm hiểu các phƣơng pháp tích hợp hệ thống; chú trọng mô hình tích hợp mức dịch vụ theo định hƣớng kiến trúc hƣớng dịch vụ SOA và ứng dụng trong việc tích hợp một số hệ thống thông tin nghiệp vụ cơ bản trong ngân hàng.

Mục tiêu trên sẽ đƣợc cụ thể hoá thông qua những nội dung thực hiện chính sau: - Tìm hiểu đánh giá một số phƣơng pháp tích hợp hệ thống, chú trọng đến phƣơng pháp tích hợp mức dịch vụ theo mô hình hƣớng dịch vụ SOA. - Chú trọng nghiên cứu mô hình tích hợp hƣớng dịch vụ dựa trên trục dịch vụ tổng thể ESB và dịch vụ Web; từ đó xây dựng giải pháp tích hợp một số hệ thống thông tin nghiệp vụ trong ngân hàng. - Xây dựng hệ thống thử nghiệm tích hợp 4 hệ thống nghiệp vụ lõi trong Ngân hàng nhà nƣớc dựa trên nền tảng Tibco và tiến hành đánh giá thử nghiệp tại Cục Công nghệ tin học – Ngân hàng Nhà nƣớc. Tổ chức lu v 2 Luận văn đƣợc thực hiện xuyên suốt trong quá trình từ khi hình thành các khái niệm ý tƣởng, phân tích thiết kế trình bày cài đặt sản phẩm cho đến khi hoàn thành sản phẩm và kiểm tra kiểm thử đánh giá sản phẩm.

Các kết quả chính của luận văn sẽ trình bày trong 4 chƣơng có nội dung vắn tắt nhƣ sau: - C ƣơ 1: Tổng quan về tích hợp hệ thống. Chƣơng này giới thiệu các khái niệm về tích hợp hệ thống, kiến trúc đa tầng trong tích hợp hệ thống và một số phƣơng pháp tích hợp hệ thống nhƣ tích hợp mức dữ liệu, tích hợp mức chức năng tích hợp mức dịch vụ. - C ƣơ g 2: Tích hợp dịch vụ theo mô hình trục dịch vụ tổng thể ESB.