Hiệp định thương mại Việt - Mỹ và giải pháp xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang thị trường Mỹ

Tài liệu nghiên cứu Đề tài về hiệp định thương mại việt mỹ và các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng việt nam sang thị, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Người hướng dẫn: Ts. Ngô Xuân Bình
• Trường học: Khoa Thương Mại
• Đề tài: Giải Pháp Thúc Đẩy Xuất Khẩu Hàng Việt Nam Sang Mỹ Qua Hiệp Định Thương Mại Việt - Mỹ
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI VIỆT - MỸ
• 1.1. BỐI CẢNH ĐÀM PHÁN
• 1.1.1. Chính sách thương mại của Mỹ với ASEAN và Việt nam trong những năm gần đây
• 1.2. Việt nam trước yêu cầu hội nhập kinh tế khu vực và thế giới
• 1.3. NỘI DUNG HIỆP ĐỊNH
• 1.3.1. Thương mại hàng hoá
• 1.3.2. Thương mại dịch vụ
• 1.3.3. Quan hệ đầu tư

Tóm tắt

I. Tổng quan về hiệp định thương mại Việt Mỹ và xuất khẩu hàng hóa

Hiệp định thương mại Việt - Mỹ, ký kết vào năm 2000, đã mở ra cơ hội lớn cho xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang thị trường Mỹ. Thị trường Mỹ không chỉ là một trong những thị trường lớn nhất thế giới mà còn là nơi có nhu cầu cao về hàng hóa đa dạng. Việc thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn nâng cao vị thế của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

1.1. Tầm quan trọng của thị trường Mỹ đối với hàng Việt Nam

Thị trường Mỹ là một trong những thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới với kim ngạch nhập khẩu hàng năm lên tới 1300 tỷ USD. Hàng Việt Nam có cơ hội lớn để thâm nhập và chiếm lĩnh thị trường này, đặc biệt là trong các lĩnh vực như nông sản, thủy sản và hàng tiêu dùng.

1.2. Lợi ích từ hiệp định thương mại Việt Mỹ

Hiệp định thương mại Việt - Mỹ đã giúp giảm thuế quan và tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam vào thị trường Mỹ. Điều này không chỉ giúp tăng trưởng xuất khẩu mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động trong nước.

II. Thách thức trong việc xuất khẩu hàng Việt Nam sang Mỹ

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng việc xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như chất lượng sản phẩm, khả năng cạnh tranh và quy định pháp lý là những yếu tố cần được chú ý. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và chiến lược phù hợp.

2.1. Khó khăn về chất lượng và tiêu chuẩn sản phẩm

Hàng hóa Việt Nam cần đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng cao của thị trường Mỹ. Việc không đáp ứng được các tiêu chuẩn này có thể dẫn đến việc hàng hóa bị từ chối hoặc bị áp dụng mức thuế cao.

2.2. Cạnh tranh từ các quốc gia khác

Việt Nam không phải là quốc gia duy nhất muốn thâm nhập vào thị trường Mỹ. Các quốc gia khác như Trung Quốc, Ấn Độ cũng đang cạnh tranh mạnh mẽ, điều này đòi hỏi hàng hóa Việt Nam phải có sự khác biệt và giá trị gia tăng.

III. Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng Việt Nam sang Mỹ

Để tăng cường xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm cải thiện chất lượng sản phẩm, tăng cường marketing và xây dựng thương hiệu mạnh mẽ.

3.1. Nâng cao chất lượng sản phẩm

Cần đầu tư vào công nghệ sản xuất và quy trình kiểm soát chất lượng để đảm bảo hàng hóa đạt tiêu chuẩn quốc tế. Việc này không chỉ giúp tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn tạo niềm tin cho người tiêu dùng Mỹ.

3.2. Tăng cường hoạt động marketing và xây dựng thương hiệu

Việc xây dựng thương hiệu mạnh mẽ và chiến lược marketing hiệu quả sẽ giúp hàng hóa Việt Nam dễ dàng tiếp cận và thu hút khách hàng tại thị trường Mỹ. Cần sử dụng các kênh truyền thông hiện đại để quảng bá sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về xuất khẩu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp trên đã mang lại kết quả tích cực cho xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang Mỹ. Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc thâm nhập và mở rộng thị trường tại Mỹ.

4.1. Các doanh nghiệp thành công trong xuất khẩu sang Mỹ

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã thành công trong việc xuất khẩu sang Mỹ, đặc biệt là trong lĩnh vực nông sản và thủy sản. Họ đã áp dụng các chiến lược marketing hiệu quả và cải tiến chất lượng sản phẩm.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu thị trường

Các nghiên cứu thị trường cho thấy rằng nhu cầu về hàng hóa Việt Nam tại Mỹ đang gia tăng. Điều này mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc mở rộng thị trường và tăng trưởng doanh thu.

V. Kết luận và tương lai của xuất khẩu hàng Việt Nam sang Mỹ

Tương lai của xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang Mỹ rất hứa hẹn. Với những giải pháp đúng đắn và sự nỗ lực không ngừng, hàng hóa Việt Nam có thể chiếm lĩnh thị trường Mỹ và nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.

5.1. Triển vọng phát triển trong tương lai

Với sự gia tăng nhu cầu về hàng hóa chất lượng cao tại Mỹ, Việt Nam có cơ hội lớn để phát triển xuất khẩu. Cần tiếp tục cải thiện chất lượng và xây dựng thương hiệu để đáp ứng nhu cầu thị trường.

5.2. Định hướng chiến lược xuất khẩu trong thời gian tới

Cần có chiến lược dài hạn cho xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ, bao gồm việc nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm và tăng cường hợp tác quốc tế để nâng cao khả năng cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quan hệ thương mại song phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã chứng kiến bước chuyển mình lịch sử, từ mức xuất khẩu khiêm tốn chỉ khoảng 5.000 USD vào năm 1990 lên tới 827,4 triệu USD vào năm 2000. Mốc son quan trọng đánh dấu sự khai thông toàn diện về mặt pháp lý là Hiệp định Thương mại Việt – Mỹ (BTA) được ký kết chính thức vào ngày 13/7/2000 và có hiệu lực từ ngày 11/12/2001. Sự kiện này mang lại cơ hội lịch sử khi mức thuế quan đối với hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ giảm từ mức trung bình 40% - 80% xuống chỉ còn khoảng 3% nhờ quy chế Tối huệ quốc (MFN/NTR).

Tuy nhiên, nền kinh tế Việt Nam khi bước vào sân chơi toàn cầu phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia trong khu vực ASEAN và Trung Quốc, cùng hệ thống rào cản kỹ thuật phức tạp của thị trường Mỹ. Luận văn tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Đánh giá thực trạng thâm nhập thị trường, phân tích các cơ chế chính sách tác động đến năng lực cạnh tranh và đề xuất hệ thống giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa hữu hình sang Hoa Kỳ.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là làm rõ các điều khoản cam kết trong BTA, phân tích 5 nhóm ngành hàng xuất khẩu chủ lực và nhận diện rào cản phi thuế quan. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ thị trường nhập khẩu khổng lồ của Hoa Kỳ với quy mô trên 1.230 tỷ USD và các trung tâm sản xuất trọng điểm tại Việt Nam; phạm vi thời gian phân tích số liệu từ năm 1994 đến năm 2001 kết hợp dự báo chiến lược đến năm 2010. Ý nghĩa thực tiễn của luận văn thể hiện ở việc định hình lộ trình nâng cao giá trị gia tăng, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu gấp 6 lần trong giai đoạn 2000 - 2005 và nâng tỷ trọng hàng Việt Nam lên mức 0,96% thị phần nhập khẩu của Mỹ vào năm 2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng Lý thuyết Lợi thế so sánh cổ điển của David Ricardo và Lý thuyết Tỷ lệ các yếu tố sản xuất Heckscher - Ohlin (H-O). Theo lý thuyết H-O, Việt Nam là quốc gia có nguồn lực lao động dồi dào và chi phí nhân công thấp, do đó sở hữu lợi thế tự nhiên trong các ngành công nghiệp thâm dụng lao động như dệt may, da giày, chế biến nông - lâm - thủy sản. Để lượng hóa năng lực cạnh tranh quốc tế, mô hình Chỉ số Lợi thế so sánh hiện hữu (Revealed Comparative Advantage - RCA) được áp dụng để so sánh các ngành công nghiệp nhẹ của Việt Nam với các đối thủ trong khối ASEAN. Kết quả chỉ số RCA cho thấy ngành giày dép Việt Nam đạt 7,60 (vượt trội so với Thái Lan 3,78 và Indonesia 5,18); dụng cụ thể thao đạt 6,74 và quần áo may mặc đạt 3,94.

Bên cạnh các lý thuyết thương mại cổ điển, khung phân tích tích hợp 4 khái niệm pháp lý quốc tế cốt lõi được định hình trong khuôn khổ WTO và BTA:

• Quy chế Tối huệ quốc (Most Favoured Nation - MFN) nhằm đảm bảo sự bình đẳng thuế quan, không phân biệt đối xử giữa các đối tác thương mại.
• Nguyên tắc Đãi ngộ quốc gia (National Treatment - NT) cam kết đối xử với hàng hóa và doanh nghiệp nước ngoài không kém phần thuận lợi hơn doanh nghiệp nội địa.
• Rào cản phi thuế quan (Non-Tariff Barriers - NTBs) bao gồm các quy định hạn ngạch nhập khẩu, tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và vệ sinh dịch tễ.
• Các biện pháp phòng vệ thương mại bao gồm Luật chống bán phá giá (AD) và Luật thuế bù giá (CVD) theo quy định của Luật Thương mại Hoa Kỳ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn hóa từ hệ thống cơ sở dữ liệu ngoại thương của Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (USITC), Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và Bộ Thương mại Việt Nam. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 5 nhóm ngành hàng xuất khẩu trọng điểm (thủy sản, cà phê, da giày, dầu thô, dệt may) đại diện cho hơn 80% tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Mỹ.

Phương pháp chọn mẫu có mục đích (purposive sampling) được lựa chọn nhằm tập trung sâu vào các mặt hàng chịu sự thay đổi lớn nhất về cấu trúc thuế quan sau khi BTA có hiệu lực. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp chặt chẽ giữa thống kê mô tả chuỗi thời gian 7 năm liên tục (1994 - 2000) và phương pháp so sánh đối chiếu kinh tế. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm phản ánh chính xác sự biến động về kim ngạch, thị phần và tốc độ tăng trưởng trước và sau các mốc lịch sử (dỡ bỏ cấm vận năm 1994, bình thường hóa quan hệ năm 1995 và ký kết BTA năm 2000), từ đó đưa ra các dự báo khoa học cho giai đoạn 2000 - 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 1994 - 2000 đã làm rõ 4 phát hiện quan trọng về bức tranh xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ:

Thứ nhất, tổng kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng vượt bậc từ 50,5 triệu USD năm 1994 lên 827,4 triệu USD năm 2000, tương đương mức tăng hơn 16 lần sau 6 năm. Riêng năm 2000, tốc độ tăng trưởng đạt 37,4% so với mức 601,9 triệu USD của năm 1999, đưa Hoa Kỳ trở thành đối tác xuất khẩu quan trọng thứ 7 của Việt Nam.

Thứ hai, nhóm ngành thủy sản bứt phá trở thành mặt hàng dẫn đầu tuyệt đối về giá trị kim ngạch. Từ con số khởi điểm 16,8 triệu USD năm 1995, kim ngạch thủy sản tăng 6,5 lần lên 108,1 triệu USD năm 1999 và đạt đỉnh 242,9 triệu USD năm 2000, chiếm tỷ trọng chi phối 29,3% tổng giá trị hàng xuất khẩu sang Mỹ. Trong đó, sản phẩm tôm đông lạnh đóng góp chủ đạo, chiếm tới 83% tổng giá trị thủy sản xuất khẩu với sản lượng trên 9.100 tấn năm 1999.

Thứ ba, ngành da giày và dệt may thể hiện tiềm năng to lớn nhưng bị kìm hãm bởi rào cản thuế quan phi MFN. Kim ngạch xuất khẩu giày dép tăng vọt từ 3,3 triệu USD năm 1994 lên mức đỉnh 145,7 triệu USD năm 1999 trước khi đạt 124,5 triệu USD năm 2000. Dệt may có mức tăng trưởng liên tục từ 2,56 triệu USD năm 1994 lên 46,7 triệu USD năm 2000 (tăng 28,29% so với năm 1999). Tuy nhiên, dệt may chỉ chiếm gần 6% tổng kim ngạch do phải gánh mức thuế phi MFN lên tới 54,5% (trong khi thuế MFN chỉ 16%), và giày dép chỉ chiếm khoảng 0,1% thị phần tại Mỹ do chịu thuế phi MFN 35%.

Thứ tư, nhóm hàng cà phê và nhiên liệu đóng vai trò trụ cột ổn định nguồn thu. Cà phê xuất khẩu đạt 132,9 triệu USD trong niên vụ 1999 - 2000 nhờ được hưởng thuế suất 0% từ trước BTA, đưa Mỹ thành thị trường nhập khẩu cà phê số 1 của Việt Nam. Dầu thô duy trì giá trị cao với 90,7 triệu USD năm 2000, chiếm 10,9% tỷ trọng xuất khẩu.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa thông qua bảng ma trận so sánh thuế suất và biểu đồ cơ cấu kim ngạch, làm nổi bật sự chênh lệch sâu sắc giữa cột thuế MFN và phi MFN. Điển hình như mặt hàng váy dài nữ bằng vải bông chịu thuế phi MFN 90% (so với MFN chỉ từ 0% - 8,8%), hay túi xách mây tre chịu mức 50% - 80% (so với MFN là 0%). Sự sụt giảm thuế suất bình quân từ 40% xuống 3% theo cam kết BTA chính là cú hích tạo ra bước nhảy vọt thương mại.

Nguyên nhân khiến hàng dệt may và giày dép Việt Nam chưa phát huy hết tiềm năng là do phương thức sản xuất chủ yếu là gia công cho đối tác nước ngoài, thiếu chủ động về nguồn nguyên phụ liệu. Giá thành xuất khẩu của hàng may mặc Việt Nam thời điểm này thường cao hơn các nước ASEAN khác từ 15% đến 20% do chi phí đầu vào lớn.

So sánh với các đối thủ cạnh tranh như Thái Lan hay Indonesia, hàng hóa Việt Nam có lợi thế về chi phí lao động nhưng lại gặp điểm nghẽn lớn về rào cản kỹ thuật. Điển hình trong ngành thủy sản, toàn quốc mới chỉ có 25 doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn quản lý chất lượng HACCP được cấp phép xuất khẩu sang Mỹ, dù nhiều đơn vị đã đủ chuẩn vào 15 nước thuộc Liên minh Châu Âu (EU). Điều này cho thấy tính khắt khe của các cơ quan quản lý Mỹ như Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) hay Cục Hải quan Hoa Kỳ (USCD).

Đề xuất và khuyến nghị

Hệ thống giải pháp thúc đẩy xuất khẩu bền vững sang thị trường Hoa Kỳ được đề xuất với 4 trụ cột hành động cụ thể:

Thứ nhất, tái cấu trúc chuỗi cung ứng ngành dệt may và da giày nhằm đáp ứng quy tắc xuất xứ. Bộ Công nghiệp phối hợp cùng Tổng công ty Dệt may và Tổng công ty Da giày Việt Nam đầu tư xây dựng các cụm công nghiệp liên hoàn chuyên sản xuất nguyên phụ liệu chất lượng cao tại 4 trung tâm Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh. Mục tiêu chuyển dịch tỷ trọng xuất khẩu từ phương thức gia công thuần túy sang xuất khẩu FOB đạt tối thiểu 30% tổng sản lượng trong giai đoạn 2002 - 2005.

Thứ hai, chuẩn hóa toàn diện quy trình kiểm soát chất lượng ngành nông - thủy sản theo tiêu chuẩn quốc tế. Bộ Thủy sản và Bộ Nông nghiệp chỉ đạo bắt buộc áp dụng hệ thống phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn (HACCP) cùng các tiêu chuẩn kiểm dịch của APHIS và FDA. Mục tiêu nâng số lượng cơ sở chế biến thủy sản đạt chuẩn xuất khẩu sang Mỹ từ 25 doanh nghiệp lên trên 100 doanh nghiệp trong lộ trình từ năm 2002 đến năm 2004.

Thứ ba, hiện đại hóa hạ tầng xúc tiến thương mại và kết nối thông tin thị trường. Bộ Thương mại chủ trì thành lập các trung tâm xúc tiến xuất khẩu trực tiếp tại các bang trọng điểm của Mỹ, kết hợp đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử. Chính phủ cần chỉ đạo điều chỉnh giảm cước phí truy cập Internet từ mức 0,5 - 1 USD/giờ xuống mức tương đương khu vực nhằm giảm chi phí giao dịch cho cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn 2002 - 2003.

Thứ tư, hoàn thiện thể chế pháp lý và cơ chế phòng ngừa gian lận thương mại. Chính phủ chỉ đạo các bộ ngành đẩy nhanh tiến độ nội luật hóa các cam kết của BTA và WTO về sở hữu trí tuệ (TRIPS) và đầu tư (TRIMS). Thiết lập cơ chế kiểm tra kép về giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) nhằm ngăn chặn tình trạng hàng hóa nước ngoài chuyển tải bất hợp pháp qua Việt Nam, hoàn thành đồng bộ trước năm 2006.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách (Bộ Công Thương, Tổng cục Hải quan, Bộ Kế hoạch và Đầu tư): Cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện khung pháp lý hội nhập, xây dựng hàng rào kỹ thuật phòng vệ và điều chỉnh chiến lược ngoại thương phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

2. Ban lãnh đạo và nhà quản trị doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về biểu thuế quan HTS, các quy định hải quan phức tạp theo Đạo luật Thuế quan 1930 và các tiêu chuẩn kiểm dịch khắt khe của FDA, giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng chiến lược sản xuất theo phương thức FOB.

3. Các hiệp hội ngành hàng (Hiệp hội Da giày, Hiệp hội Dệt may, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản): Sử dụng các phân tích về chỉ số lợi thế so sánh RCA và dữ liệu thị phần để định hướng chiến lược liên kết chuỗi giá trị và hỗ trợ hội viên xử lý các vụ kiện chống bán phá giá.

4. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Thương mại quốc tế: Cung cấp khung phương pháp luận nghiên cứu điển hình về tác động của hiệp định thương mại song phương và nguồn tư liệu lịch sử giá trị về giai đoạn mở cửa kinh tế Việt - Mỹ.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệp định Thương mại Việt – Mỹ (BTA) mang lại thay đổi thuế quan lớn nhất nào cho hàng hóa Việt Nam? Khi BTA có hiệu lực, hàng hóa Việt Nam chính thức được áp dụng quy chế Tối huệ quốc (MFN/NTR), giúp thuế suất nhập khẩu bình quân giảm mạnh từ mức 40% - 80% xuống còn khoảng 3%. Điển hình là thuế suất hàng may mặc giảm từ 2,5 đến 10 lần, hàng da giày giảm 1,5 đến 2 lần, tạo điều kiện thuận lợi để hàng Việt Nam cạnh tranh công bằng về giá tại thị trường Mỹ.

2. Tại sao thủy sản lại đạt kim ngạch xuất khẩu kỷ lục sang Mỹ ngay cả trước khi BTA có hiệu lực? Trước khi BTA có hiệu lực, mức chênh lệch giữa thuế suất MFN và phi MFN đối với phần lớn các mặt hàng thủy sản như cá sống, tôm các loại và nghêu sò đều ở mức 0%. Nhờ không bị phân biệt đối xử về thuế, kim ngạch thủy sản đã tăng trưởng bứt phá từ 16,8 triệu USD năm 1995 lên 242,9 triệu USD năm 2000, dẫn đầu các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam.

3. Rào cản lớn nhất mà ngành dệt may Việt Nam phải đối mặt khi mở rộng thị phần tại Hoa Kỳ là gì? Thách thức lớn nhất là các quy định ngặt nghèo về hạn ngạch dệt may được duy trì theo Hiệp định ATC và yêu cầu khắt khe về xuất xứ sản phẩm. Do Việt Nam phụ thuộc lớn vào việc gia công và nhập khẩu nguyên phụ liệu, giá thành sản phẩm bị đội lên từ 15% đến 20% so với các đối thủ ASEAN, làm suy giảm sức cạnh tranh khi thâm nhập thị trường.

4. Hệ thống tiêu chuẩn chất lượng nào mang tính bắt buộc đối với hàng thủy sản xuất khẩu sang Mỹ? Hoa Kỳ áp dụng bắt buộc chương trình kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm HACCP dưới sự giám sát của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA). Doanh nghiệp bắt buộc phải có chứng nhận HACCP được cơ quan chức năng Mỹ công nhận mới được phép thông quan, thay vì chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu sang thị trường Châu Âu.

5. Vì sao doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng chuyển dịch từ hình thức gia công sang xuất khẩu FOB? Phương thức gia công thuần túy mang lại giá trị gia tăng rất thấp và khiến doanh nghiệp bị động trước các quy định về nhãn mác, quy tắc xuất xứ của Hải quan Mỹ. Chuyển sang xuất khẩu FOB giúp doanh nghiệp làm chủ chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu, nâng cao biên lợi nhuận và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật khắt khe của các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ.

Kết luận

• Hiệp định BTA mở ra kỷ nguyên hội nhập đột phá, đưa kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ từ 50,5 triệu USD năm 1994 lên 827,4 triệu USD vào năm 2000.
• Việc cắt giảm thuế quan sâu từ 40% xuống còn 3% là tiền đề cốt lõi giúp các ngành hàng thâm dụng lao động như dệt may, da giày gia tăng thị phần.
• Ngành thủy sản và cà phê khẳng định vị thế trụ cột vững chắc, đóng góp gần 45% tổng giá trị xuất khẩu sang thị trường Mỹ trong năm 2000.
• Rào cản phi thuế quan, tiêu chuẩn HACCP và các biện pháp tự vệ thương mại là những thách thức mang tính sống còn đòi hỏi sự chuyển đổi từ mô hình gia công sang xuất khẩu FOB.
• Mục tiêu chiến lược đặt ra là thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu tăng gấp 6 lần trong giai đoạn 2000 - 2005 và đạt mức thị phần 0,96% tại Mỹ vào năm 2010.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về tiến trình đàm phán BTA, đồng thời cung cấp các giải pháp cụ thể giúp doanh nghiệp Việt Nam vượt qua các rào cản kỹ thuật phức tạp. Để khai thác tối đa lợi thế từ các hiệp định thương mại song phương và chuẩn bị cho tiến trình gia nhập WTO, các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp cần bắt tay triển khai đồng bộ các chương trình hành động ngay từ hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I : Thương mại hàng hoá gồm 9 điều. Chương II : Quyền sở hữu trí tuệ gồm 18 điều. Chương III : Thương mại dịch vụ gồm 11 điều. Chương IV : Phát triển quan hệ đầu tư gồm 15 điều.

Chương V : Những điêù kiện cho doanh nghiệp hoạt động bình Thường. Chương VI : Những điều khoản minh bạch và quyền được kháng Cáo. Những điều khoản chung. Nội dung chủ yếu của hiệp định : 1.

Thương mại hàng hoá : * Những quyền về thương mại : Cả hai bên cam kết thực hiện theo tiêu chuẩn của WTO về quyền thương mại.Tuy nhiên,đây là lần đầu tiên Việt nam đồng ý thực hiện 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LuËn v¨n tèt nghiÖp quyền về xuất nhập khẩu hàng hoá một cách cởi mở,tuân theo những quy định chặt chẽ của WTO.Do vậy,quyền đối với các doanh nghiệp Việt nam và các Công ty do Mỹ đầu tư và các cá nhân,Công ty Mỹ hoạt động tại Việt nam theo hiệp định này sẽ được tiến hành trong từng giai đoạn từ 3-6 năm (được áp dụng với một số mặt hàng nhạy cảm ). * Quy chế tối huệ quốc :Việt nam và Mỹ cam kết thực hiện đối xử thuế quan tối huệ quốc đối với tất cả các mặt hàng nhập khẩu vào mỗi nước. * Cắt giảm thuế quan :Việt nam đồng ý cắt giảm thuế quan ( mức cắt giảm thuế quan phổ biến từ 1/3 đến 1/2 đối với một loạt các sản phẩm được các nhà xuất khẩu Mỹ quan tâm như các sản phẩm vệ sinh,phim,máy điều hoà nhiệt độ,tủ lạnh,xe gắn máy,điện thoại di động,video,game,thịt cừu,bơ,khoai tây,cà chua,hành tỏi,các loại rau khác,nho,táo,các loại hoa quả tươi khác,bột mỳ,đậu tương, dầu thực vật,thịt cá đã được chế biến,các loại nước hoa quả.Việc cắt giảm các mặt hàng này sẽ được thực hiện trong 3 năm.phía Mỹ cắt giảm ngay theo Hiệp định song phương. * Những biện pháp phi thuế quan:Phía Mỹ,theo quy định của WTO sẽ không có những biện pháp phi thuế quan (trừ hạn ngạch đối với hàng dệt may);trong khi đó,Việt Nam đồng ý loại bỏ tất cả các hạn chế về số lượng đối với các sản phẩm nông nghiệp và công nghiệp (các linh kiện lắp ráp, thịt bò,các sản phẩm cam quýt.) * Cấp giấy phép nhập khẩu:Việt nam sẽ loại bỏ tất cả các thủ tục cấp giấy phép một cách tuỳ ý,và sẽ tuân theo các quy định của WTO.

Về việc xác định giá trị hải quan và các chi phí hải quan đánh vào các dịch vụ được thanh toán trong vòng hai năm.Về phía Mỹ và theo luật Thương mại Mỹ,các công ty Việt nam và các nước khác sẽ được cấp giấy phép khi có yêu cầu. * Những thước đo về tiêu chuẩn kĩ thuật và vệ sinh an toàn thực phẩm:Hai bên cam kết tuân thủ các tiêu chuẩn của WTO;các quy định về kĩ thuật và những thước đo 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LuËn v¨n tèt nghiÖp vệ sinh an toàn thực phẩm phải được áp dụng trên cơ sở đối xử quốc gia,và chỉ được áp dụng trong chừng mực cần thiết để giải quyết những mục đích chính đáng(bảo vệ con người,bảo vệ cuộc sống của động vật,sinh vật) * Mậu dịch quốc doanh:Cần phải được thực thi theo các quy định của WTO. Thương mại dịch vụ : Thương mại dịch vụ được đề cập trong chương III của bản hiệp định , gồm các vấn đề cơ bản sau đây : * Các cam kết chung bao gồm: các quy định của khuôn khổ hiệp định chung về thương mại và dịch vụ (GATS) bao gồm Tối huệ quốc, Đãi ngộ quốc gia và Pháp luật quốc gia. * Về các lĩnh vực và ngành cụ thể : + Các dịch vụ pháp lý;Các nhà dịch vụ Mỹ có thể cung cấp dịch vụ dưới hình thức chi nhánh, công ty 100% vốn của Mỹ;các chi nhánh này có thể được cấp giấy phép hoạt động là 5 năm và có thể được gia hạn mỗi lần không quá 5 năm.

+ Các dịch vụ kế toán,kiểm toán:cho phép công ty 100% vốn Mỹ được hoạt động trong lĩnh vực này. giấy phép được cấp trên cơ sở từng trường hợp, có hiệu lực trong 3 năm,không có giới hạn sau đó. Có thể cung cấp các dịch vụ cho các công ty có vốn đầu tư nước ngoài trong 2 năm đầu, không có giới hạn sau đó. + Các dịch vụ quảng cáo:Chỉ các liên doanh với các đối tác Việt nam mới được phép kinh doanh hợp pháp các dịch vụ quảng cáo.

phần góp vốn của Mỹ không được phép vượt qua 49% vốn pháp định của liên doanh.5 năm sau khi hiệp định có hiệu lực, hạn chế này là 51% và 7 năm sau sẽ không hạn chế về tỷ lệ góp vốn từ phía Mỹ trong các liên doanh. + Các dịch vụ viễn thông : 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LuËn v¨n tèt nghiÖp * Các dịch vụ viễn thông có giá trị gia tăng:liên doanh với Việt nam được phép kinh doanh dịch vụ viễn thông sau 2 năm(3 năm đối với dịch vụ Internet), vốn pháp định của Mỹ không được quá 50 % vốn pháp định của liên doanh. * Các dịch vụ viễn thông cơ bản(bao gồm mobile, cellular và vệ tinh): liên doanh với Việt nam được phép kinh doanh dịch vụ viễn thông sau 4năm, vốn đống góp phía Mỹ không quá 49% vốn pháp định của liên doanh. * Dịch vụ điện thoại cố định: Liên doanh với đối tác Việt nam được phép kinh doanh dịch vụ viễn thông sau 6 năm, vốn đóng góp của phía Mỹ không được quá 49% vốn pháp định của liên doanh.

Phía Việt nam có thể xem xét yêu cầu tăng vốn đóng góp từ phía Mỹ khi hiệp định được xem xét lại sau 3 năm. + Các dịch vụ phân phối:(bán buôn và bán lẻ).được phép lập liên doanh sau 3 năm Hiệp định có hiệu lực, vốn đóng góp từ phía Mỹ không quá 49%.Sau 6 năm Hiệp định có hiệu lực hạn chế này sẽ được bãi bỏ. + Các dịch vụ tài chính: * Các dịch vụ bảo hiểm nhân thọ và các bảo hiểm không bắt buộc : Được phép thành lập liên doanh sau 3 năm hiệp định có hiệu lực, vốn đóng góp phía Mỹ không quá 50%. Sau 5 năm được phép 100% vốn Mỹ.

* Các dịch vụ bảo hiểm bắt buộc ( bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, bảo hiểm trong xây dựng .) : Được phép lập liên doanh sau 3 năm hiệp định có hiệu lực, không giới hạn vốn góp phía Mỹ, sau 6 năm được phép 100% vốn Mỹ. + Các dịch vụ ngân hàng và các dịch vụ tài chính liên quan khác. * Các nhà cung cấp, Công ty thuê mua tài chính và ngoài ngân hàng: Được phép thành lập Công ty liên doanh trong vòng 3 năm ( kể từ khi hiệp định có hiệu lực ,cho phép 100% vốn Mỹ ). * Ngân hàng: Sau 9 năm kể từ khi hiệp định có hiệu lực, các ngân hàng Mỹ được phép thành lập ngân hàng 100% vốn Mỹ tại Việt nam.

Trong thời gian 9 năm đó, các 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LuËn v¨n tèt nghiÖp ngân hàng Mỹ có thể thành lập ngân hàng liên doanh với Việt nam, trong đó phần vốn góp của Mỹ không quá 49% và không kém 30%. * Các dịch vụ chứng khoán: Các nhà kinh doanh chứng khoán Mỹ chỉ lập văn phòng đại diện tại Việt nam. + Các dịch vụ như : - Các dịch vụ kiến trúc. - Các dịch vụ kỹ thuật.

- Các dịch vụ vi tính và các dịch vụ liên quan. - Các dịch vụ tư vấn quản lý. - Các dịch vụ nghe nhìn. - Các dịch vụ xây dựng và kỹ thuật đồng bộ có liên quan.

- Các dịch vụ giáo giục. - Các dịch vụ y tế. - Các dịch vụ du lịch và lữ hành 3 Quan hệ đầu tư. * Các cam kết chung bao gồm : Các hoạt động đầu tư của mỗi nước đều được đối tác cam kết bảo hộ.

Việt nam đảm bảo việc bảo hộ các công ty Mỹ không bị sung công các khoản đầu tư của họ tại Việt nam. * Các chuyển khoản tài chính: Cho phép các nhà đầu tư Mỹ được đem về nước các khoản lợi nhuận và các chuyển khoản tài chính khác trên cơ sơ đãi ngộ quốc gia. * Các biện pháp đầu tư liên quan đến thương mại(TRIMS): Phía Mỹ cam kết thực hiện ngay từ đầu, Việt nam sẽ huỷ bỏ các TRIMS không phù hợp với các biệnpháp đầu tư liên quan đến thương mại của WTO trong 5 năm như những quy định về số lượng hoặc giá trị sản xuất) trong nước. * Đối xử quốc gia: Việt nam cam kết thực hiện chế độ đối xử quốc gia với một số ngoại lệ.

Việc thẩm tra giám sát đầu tư sẽ được loại bỏ dần đối với hầu hết các khu 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LuËn v¨n tèt nghiÖp vực trong giai đoạn 2,6,9 năm( tuỳthuộc vào loại khu vực đầu tư, ví dụ đầu tư trong khu Công nghiệp hay trong khu vực sản xuất ) tuy nhiên Việt nam vẫn dành quyền kiểm tra giám sát trong những khu vực ngoại lệ nhất định. * Loại bỏ việc giới hạn đóng góp vốn trong các liên doanh: Quy định hiện nay đối với phần vốn góp phía Mỹ trong các Công ty liên doanh ít nhất phải 30% vốn pháp định; loại bỏ những quy định bán cổ phần của Mỹ cho các đối tác Việt nam. Phía Mỹ chưa được thành lập Công ty cổ phần và chưa được phát hành cổ phiếu ra công chúng, chưa đựơc mua quá 30% vốn của một công ty cổ phần. Những ràng buộc này sẽ được duy trì trong vòng 3 năm sau khi hiệp định có hiệu lực.

* Bộ máy nhân sự của liên doanh: Trong vòng 3 năm huỷ bỏ quy định về số thành viên nhất định người Việt nam trong Ban Giám Đốc; giới hạn mạnh mẽ các vấn đề trong đó sự nhất trí của Ban Giám Đốc phải được (vi dụ, trong vấn đề đó các thành viên Việt nam có quyền phủ quyết ); cho phép các nhà đầu tư Mỹ được quyền tuyển chọn các nhân viên quản lý không phụ thuộc vào quốc tịch. Phía Việt nam cũng cam kết ngay sau khi hiệp định có hiệu hực sẽ loại bỏ dần tất cả các đối xử bất công về giá đối với các Công ty và cá nhân Mỹ như phí lắp đặt điện thoại và các dịch vụ viễn thông khác, cácphí vận tải, thuê mướn nhà xưởng, trang thiết bị , giá nước và dịch vụ du lịch. Trong vòng 2năm sẽ bỏ chế độ 2 giá đối với đăng kí ôtô, dịch vụ cảng và đăng kí điện thoại. Trong vòng 4 năm sẽ loại bỏ chế độ 2 giái đối với mọi hàng hoá, dịch vụ kể cả giá điện hay giá máy bay.