Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước trong hoạt động vận tải hành khách bằng taxi. Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về vận tải hành khách taxi trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Chương 3: Hoàn thiện công tác quản lý Nhà nước VTHKCC bằng taxi ở tỉnh Đồng Nai. 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC TRONG HOẠT ĐỘNG VẬN TẢI KHÁCH BẰNG TAXI.
Cơ sở lý luận về quản lý nhà nƣớc. Khái niệm quản lý. Hiện nay, thuật ngữ ―Quản lý‖ có nhiều cách giải thích khác nhau. Có quan niệm cho rằng quản lý là hành chính, là cai trị.
Có quan điểm khác lại cho rằng quản lý là điều hành, điều khiển, chỉ huy. Các cách giải thích này cơ bản không có gì khác nhau về mặt nội dung mà chỉ khác nhau ở chỗ dùng thuật ngữ. Quản lý được hiểu theo 2 góc độ: một là góc độ tổng hợp mang tính chính trị, xã hội, góc độ khác mang tính hành động thiết thực. Cả 2 quan điểm này đều có cơ sở khoa học và thực tế [6].
- Quản lý hiểu theo góc độ chính trị xã hội rộng lớn là sự kết hợp giữa tri thức và lao động. Lịch sử phát triển xã hội loài người từ thuở mông muội đến nền văn minh hiện đại ngày nay cho thấy rõ trong sự phát triển đó có 3 yếu tố nổi lên rõ nét là tri thức, lao động và quản lý. Trong 3 yếu tố này thì quản lý là sự kết hợp giữa tri thức và lao động. Sự kết hợp đó được biểu hiện trước hết ở cơ chế quản lý, ở các chế độ chính sách, biện pháp quản lý và ở nhiều khía cạnh tâm lý xã hội khác.
Tóm lại, người quản lý phải biết tác động bằng cách nào đó để người bị quản lý luôn luôn thoải mái, vui vẻ để đem hết năng lực và trí tuệ của mình sáng tạo ra lợi ích cho bản thân, cho xã hội. - Quản lý hiểu theo góc độ hành động, góc độ quy trình công nghệ của tác động là quá trình điều khiển. Theo quan điểm này, quản lý có 3 loại hình: + Loại hình thứ nhất là việc con người điều khiển các vật hữu sinh không phải con người, để bắt chúng phải thực hiện theo ý chí của người điều khiển. Loại hình này được gọi là quản lý trong sinh học, thiên nhiên, môi trường… + Loại hình thứ 2 là việc con người điều khiển các vật vô tri vô giác để bắt chúng phát triển và thực hiện theo ý chí của người điều khiển, loại hình này được gọi là quản lý trong kỹ thuật.
5 + Loại hình thứ 3 là việc con người điều khiển con người. Đó là quản lý xã hội. Quản lý xã hội được Các Mác coi là chức năng đặc biệt được sinh ra từ tính chất xã hội hoá lao động Từ đó, ta có thể hiểu quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để chúng phát triển phù hợp với quy luật, đạt tới mục đích đã đề ra và đúng ý chí của người quản lý. Quản lý ra đời chính là nhằm đến hiệu quả lớn hơn, năng suất cao hơn trong công việc.
Thực chất của quản lý con người trong tổ chức nhằm đạt mục tiêu của tổ chức với hiệu quả cao nhất. Tóm lại, có thể hiểu đầy đủ và toàn diện về ―Quản lý‖ như sau: ―Quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, cơ hội của tổ chức để đạt được mục đích đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường‖. Có thể mô phỏng hoạt động quản lý như sau [6]: Quá trình quản lý Lập kế hoạch CÁC NGUỒN KẾT QUẢ: LỰC: - Đạt mục đích - Nhân lực Kiểm tra Tổ chức - Đạt mục tiêu - Tài lực - Mục tiêu đúng - Vật lực - Hiệu quả cao - Thông tin Lãnh đạo Hình 1.1: Mô phỏng hoạt động quản lý. 6 Khái niệm quản lý nhà nước.
Khái niệm quản lý nhà nước: Quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực Nhà nước và được sử dụng quyền lực Nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi hoạt động của con người trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội nhằm thoả mãn nhu cầu hợp pháp của con người, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội. Quản lý nhà nước xuất hiện cùng với sự xuất hiện của Nhà nước, là quản lý công việc của Nhà nước. Nội hàm của quản lý nhà nước thay đổi phụ thuộc vào chế độ chính trị, trình độ phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia qua các giai đoạn lịch sử. Ngày nay, quản lý nhà nước xét về mặt chức năng gồm hoạt động lập pháp của cơ quan lập pháp, hoạt động hành chính (chấp hành và điều hành) của Chính phủ và hoạt động tư pháp của hệ thống tư pháp [6].
Đặc điểm quản lý nhà nước: Trong hệ thống xã hội, tồn tại rất nhiều chủ thể tham gia quản lý xã hội như: Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị xã hội, các đoàn thể nhân dân, các hiệp hội. Trong hoạt động quản lý của các chủ thể khác nhau đó thì quản lý nhà nước có những điểm khác biệt. Thứ nhất, chủ thể quản lý nhà nước là các cơ quan trong bộ máy Nhà nước thực hiện chức năng lập pháp, hành pháp, tư pháp. Thứ hai, đối tượng quản lý nhà nước là toàn bộ dân cư và các tổ chức trong phạm vi tác động quyền lực nhà nước.
Thứ ba, vì tính đa dạng về lợi ích, hoạt động của các nhóm người trong xã hội, quản lý nhà nước diễn ra trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội: chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng, ngoại giao nhằm thoả mãn nhu cầu hợp pháp của nhân dân. Thứ tư, quản lý nhà nước mang tính quyền lực của nhà nước, lấy pháp luật làm công cụ quản lý chủ yếu nhằm duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội. Trong quản lý nhà nước, quản lý hành chính là hoạt động đa dạng, trung tâm, chủ yếu. Vì hoạt động hành chính là hoạt động tổ chức và điều hành để thực hiện quyền lực nhà nước trong quản lý xã hội.
Tuy nhiên quản lý hành chính nhà nước 7 có phạm vi hẹp hơn quản lý nhà nước. Thứ nhất, quản lý hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của Nhà nước, tức là hoạt động chấp hành và điều hành. Thứ hai, chủ thể quản lý hành chính nhà nước là các cơ quan, cán bộ, công chức hành chính nhà nước trong hệ thống Chính phủ từ Trung ương đến cơ sở. Do đó, quản lý hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của Nhà nước, đó là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực pháp luật nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người do các cơ quan trong hệ thống Chính phủ từ Trung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước, nhằm duy trì và phát triển cao các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật, thoả mãn các nhu cầu hợp pháp của con người trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Hình thức và phương pháp quản lý nhà nước. Hình thức quản lý nhà nước. Hình thức hoạt động quản lý nhà nước được hiểu là sự biểu hiện về hoạt động quản lý của các cơ quan hành chính nhà nước trong việc thực hiện các chức năng nhiệm vụ, thẩm quyền của tổ chức. Các hình thức quản lý hành chính nhà nước gồm: - Những hình thức pháp lý được pháp luật quy định cụ thể về nội dung, trình tự, thủ tục.
Hoạt động này là hình thức quản lý quan trọng, nó được phân loại như sau: + Ban hành văn vản quy phạm pháp luật: Là hình thức pháp lý quan trọng nhất trong hoạt động của các chủ thể quản lý hành chính nhà nước nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình. + Ban hành văn bản áp dụng pháp luật: là hình thức hoạt động chủ yếu của các cơ quan hành chính nhà nước. Nội dung của nó là áp dụng một hay nhiều quy phạm pháp luật vào một trường hợp cụ thể, trong những điều kiện cụ thể. Việc ban hành văn bản áp dụng pháp luật làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt những quan hệ pháp luật hành chính cụ thể.
+ Các hoạt động mang tính chất pháp lý khác: Là hình thức pháp lý quan trọng của hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Nó được tiến hành khi phát sinh những điều kiện tương ứng được định trước trong quy phạm pháp luật nhưng không cần 8 ban hành văn bản áp dụng pháp luật. Đó là những hoạt động như: Áp dụng những biện pháp ngăn chặn và phòng ngừa vi phạm pháp luật; Đăng ký những sự kiện nhất định; Lập và cấp một số giấy tờ nhất định; Hoạt động công chứng. - Những hình thức không pháp lý chỉ được pháp luật quy định khuôn khổ chung để tiến hành lựa chọn phương thức, cách thức quản lý.
Đây là hình thức hoạt động thuộc phạm vi chức năng, thẩm quyền, pháp luật cho chủ thể có thẩm quyền được lựa chọn việc thực hiện để đảm bảo tính chủ động, hiệu quả của hoạt động. Phương pháp quản lý nhà nước. Phương pháp quản lý nhà nước là các cách thức điều hành để đảm bảo việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của cơ quan quản lý hành chính nhà nước và các chức vụ quản lý hành chính nhà nước. Các cơ quan hành chính nhà nước sử dụng rất nhiều phương pháp quản lý và có thể phân làm 2 nhóm: * Nhóm thứ nhất: Các phương pháp quản lý chung.
- Phương pháp kế hoạch hoá: Ở tầm vĩ mô của Nhà nước, nó được dùng để xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; lập quy hoạch tổng thể và chuyên ngành; dự báo xu thế phát triển; đặt chương trình mục tiêu và xây dựng kế hoạch dài hạn, trung hạn, ngắn hạn. Còn ở tầm vi mô của cơ sở, nó được dùng để tỉnh toán các chỉ tiêu kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch, các biện pháp cân đối.