Luận án tiến sĩ nghiên cứu các giải pháp nâng caonăng lực cạnh tranh của vận tải hành khách bằng ô tô trong xu thế hội nhập

Luận án tiến sĩ phân tích giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh vận tải hành khách bằng ô tô trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

• Tác giả: Vũ Tiến Hiệp
• Người hướng dẫn: PGS.NGƯT Từ Sỹ Sùa
• Trường học: Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải
• Chuyên ngành: Tổ Chức Và Quản Lý Vận Tải
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Vận Tải Hành Khách Ô Tô Trong Hội Nhập
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG Ô TÔ
• 2. PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CẠNH TRANH CỦA VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG Ô TÔ Ở VIỆT NAM
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG Ô TÔ
• 2.2. Thực trạng vận tải hành khách bằng ô tô tại một số vùng kinh tế tiêu biểu
• 2.3. Thực trạng năng lực cạnh tranh của vận tải hành khách bằng ô tô ở Việt Nam
• 2.4. Phân tích, đánh giá thực trạng cơ chế quản lý Nhà nước ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ vận tải hành khách bằng ô tô ở Việt Nam
• 2.5. Phân tích, đánh giá thực trạng phương thức quản lý của doanh nghiệp ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ vận tải hành khách bằng ô tô ở Việt Nam
• 2.6. Phân tích, đánh giá thực trạng cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ vận tải hành khách bằng ô tô ở Việt Nam
• 2.7. Chính sách pháp luật của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý đường bộ ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của vận tải hành khách bằng ô tô
• 2.8. Tổ chức bộ máy và công tác quản lý của các đối tượng tham gia kinh doanh vận tải
• 2.9. Qui mô doanh nghiệp vận tải hành khách bằng ô tô
• 2.10. Công tác quản lý và tổ chức kinh doanh vận tải hành khách bằng ô tô
• 3. ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA VẬN TẢI HÀNH KHÁCH BẰNG Ô TÔ TRONG XU THẾ HỘI NHẬP
• 3.1. Cơ hội và thách thức trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của ngành vận tải đường bộ
• 3.2. Quan điểm và mục tiêu phát triển
• 3.3. Phát triển ngành đường bộ (hạ tầng và vận tải)
• 3.4. Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2020, định hướng đến năm 2030
• 3.5. Phát triển thị trường vận tải
• 3.6. Chiến lược phát triển phương tiện vận tải
• 3.7. Chiến lược phát triển lực lượng kinh doanh vận tải
• 3.8. Quy hoạch mạng lưới tuyến vận tải hành khách bằng ô tô đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030
• 3.9. Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của vận tải hành khách bằng ô tô trong xu thế hội nhập
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Giới thiệu về năng lực cạnh tranh trong vận tải hành khách ô tô

Năng lực cạnh tranh của vận tải hành khách bằng ô tô là yếu tố quyết định trong bối cảnh hội nhập kinh tế hiện nay. Các doanh nghiệp cần nhận thức rõ về năng lực cạnh tranh của mình để tồn tại và phát triển. Cạnh tranh trong ngành vận tải không chỉ đến từ các doanh nghiệp cùng lĩnh vực mà còn từ các phương thức vận tải khác. Để nâng cao năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp cần cải thiện chất lượng dịch vụ, tối ưu hóa quy trình hoạt động và áp dụng công nghệ mới. Theo nghiên cứu, việc nâng cao hiệu quả vận tải không chỉ giúp doanh nghiệp tăng trưởng mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế. "Cạnh tranh là động lực thúc đẩy sự phát triển và đổi mới".

1.1. Đặc điểm của ngành vận tải hành khách ô tô

Ngành vận tải hành khách bằng ô tô có những đặc điểm riêng biệt như tính linh hoạt, khả năng phục vụ tận nơi và đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của khách hàng. Tuy nhiên, ngành này cũng phải đối mặt với nhiều thách thức như sự cạnh tranh gay gắt từ các phương thức vận tải khác và yêu cầu ngày càng cao từ phía khách hàng. Để tồn tại, các doanh nghiệp cần phát triển các chiến lược cạnh tranh hiệu quả, từ việc cải thiện chất lượng dịch vụ đến việc áp dụng công nghệ mới trong quản lý và vận hành. "Chất lượng dịch vụ là yếu tố sống còn trong ngành vận tải".

II. Thực trạng năng lực cạnh tranh của vận tải hành khách ô tô tại Việt Nam

Thực trạng năng lực cạnh tranh của vận tải hành khách bằng ô tô tại Việt Nam hiện nay cho thấy nhiều điểm yếu cần khắc phục. Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc duy trì chất lượng dịch vụ và quản lý hiệu quả. Tình trạng cạnh tranh không lành mạnh diễn ra phổ biến, ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu của các doanh nghiệp. Đánh giá từ các cơ quan chức năng cho thấy, nhiều doanh nghiệp chưa thực sự chú trọng đến việc nâng cao năng lực cạnh tranh của mình. "Để phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần phải thay đổi tư duy và chiến lược kinh doanh".

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của vận tải hành khách bằng ô tô, bao gồm chất lượng dịch vụ, giá cả, và sự đổi mới công nghệ. Các doanh nghiệp cần phải nắm bắt xu hướng hội nhập kinh tế để điều chỉnh chiến lược kinh doanh của mình. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao trình độ nhân lực cũng là những yếu tố quan trọng. "Chỉ khi nào doanh nghiệp nhận thức được tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực cạnh tranh, họ mới có thể phát triển bền vững".

III. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong vận tải hành khách ô tô

Để nâng cao năng lực cạnh tranh của vận tải hành khách bằng ô tô, các doanh nghiệp cần thực hiện một số giải pháp chủ yếu. Đầu tiên, cần xây dựng chính sách giá linh hoạt và cạnh tranh. Thứ hai, hoàn thiện chính sách marketing để thu hút khách hàng. Cuối cùng, đầu tư vào công nghệ mới và cải thiện chất lượng dịch vụ là điều cần thiết. "Giải pháp hiệu quả nhất là sự kết hợp giữa đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ".

3.1. Chiến lược phát triển bền vững

Chiến lược phát triển bền vững trong vận tải hành khách bằng ô tô cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng cường sự hài lòng của khách hàng. Các doanh nghiệp cần xây dựng một hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả và thường xuyên đánh giá hiệu suất hoạt động. "Chỉ khi nào khách hàng hài lòng, doanh nghiệp mới có thể phát triển bền vững".

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng thông qua việc thực thi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP/TPP), Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Liên minh Châu Âu (EVFTA), Hiệp định Khung ASEAN về Dịch vụ (AFAS) và các cam kết gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã đặt toàn bộ nền kinh tế Việt Nam trước yêu cầu cấp bách về tái cơ cấu và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong cấu trúc hạ tầng giao thông quốc gia, vận tải hành khách bằng ô tô giữ vai trò huyết mạch, mang tính xã hội hóa sâu sắc và đóng góp trực tiếp vào chuỗi giá trị kinh tế nhờ tính cơ động vượt trội cùng khả năng cung cấp dịch vụ "từ cửa đến cửa" (door-to-door). Tuy nhiên, trước sự cạnh tranh gay gắt từ các phương thức vận tải khác (hàng không giá rẻ, đường sắt tái cơ cấu, vận tải đường thủy) và sự xâm nhập của các tập đoàn vận tải quốc tế, ngành vận tải hành khách đường bộ Việt Nam bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng về quy mô tổ chức, chất lượng dịch vụ và cơ chế quản lý.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi được nhận diện là sự thiếu vắng một khung lý thuyết tích hợp và hệ thống tiêu chí định lượng chuẩn tắc để đánh giá năng lực cạnh tranh đặc thù của phân ngành vận tải hành khách bằng ô tô tại các nền kinh tế đang chuyển đổi. Các công trình trước đây đa phần tiếp cận cạnh tranh ở góc độ vĩ mô nền kinh tế hoặc tập trung vào ngành sản xuất vật chất, chưa đi sâu giải quyết bài toán định vị chiến lược, cấu trúc chi phí và tối ưu hóa chuỗi giá trị dịch vụ vận tải tuyến cố định liên tỉnh. Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Vũ Tiến Hiệp (2016) với đề tài "Nghiên cứu các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của vận tải hành khách bằng ô tô trong xu thế hội nhập" đã tiên phong lấp đầy khoảng trống này.

Hệ thống câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu được thiết lập cụ thể:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Những nhân tố nội tại và môi trường tác nghiệp nào chi phối trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vận tải hành khách bằng ô tô trong bối cảnh hội nhập quốc tế?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Thực trạng phân chia thị phần, lợi thế so sánh giữa các phương thức vận tải và chất lượng dịch vụ vận tải ô tô tuyến cố định tại Việt Nam đang diễn ra như thế nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Mô hình chiến lược và hệ giải pháp đồng bộ nào có thể tạo lập lợi thế cạnh tranh bền vững cho các đơn vị vận tải ô tô đến năm 2020, định hướng 2030?
• Giả thuyết nghiên cứu 1 (H1): Năng lực cạnh tranh của vận tải ô tô liên tỉnh phụ thuộc chặt chẽ vào mức độ linh hoạt của chính sách giá cước, chất lượng phương tiện và năng lực kiểm soát hành trình theo thời gian thực.
• Giả thuyết nghiên cứu 2 (H2): Mô hình quản trị phân tán, cơ chế giao khoán phương tiện và quy mô manh mún của các hợp tác xã vận tải là nguyên nhân gốc rễ làm suy giảm năng lực cạnh tranh toàn ngành.
• Giả thuyết nghiên cứu 3 (H3): Việc ứng dụng hệ thống công nghệ thông tin tích hợp (như DragonFly, GPS) kết hợp quy hoạch mạng lưới tuyến theo lưu lượng thực tế sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo bước chuyển dịch vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp.

Khung lý thuyết của công trình được kiến tạo trên nền tảng Lý thuyết Nguồn lực (Resource-Based View - RBV), Mô hình Năm lực lượng cạnh tranh và Chuỗi giá trị của Michael E. Porter (1985, 1996), kết hợp Mô hình ba chiều xác định phạm vi kinh doanh của Derek F. Abell (1980). Phạm vi nghiên cứu bao quát chuỗi số liệu vận tải hành khách giai đoạn 1995–2015, tập trung phân tích thực chứng giai đoạn 2010–2015, khảo sát trọng điểm tại các vùng kinh tế tiêu biểu (Tây Bắc, Tây Nam Bộ, hành lang huyết mạch Bắc - Nam Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh), đưa ra tầm nhìn quy hoạch phát triển đến năm 2020 và định hướng 2030.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế ghi nhận nền tảng kinh điển về lợi thế cạnh tranh từ Michael E. Porter (1996) trong công trình "What is Strategy?", nơi ông khẳng định hiệu quả hoạt động nội bộ đơn thuần chưa đủ để duy trì ưu thế dài hạn mà phải dựa trên "định vị chiến lược" (strategic positioning) – tức thực hiện các hoạt động khác biệt hoặc thực hiện các hoạt động tương tự theo cách khác biệt so với đối thủ nhằm tạo ra giá trị gia tăng vượt trội. Năng lực cạnh tranh doanh nghiệp còn được chuẩn hóa theo Báo cáo Aldington (1985) và Sách trắng về năng lực cạnh tranh của Vương quốc Anh (1994, 1998), định nghĩa đó là năng lực sản xuất đúng sản phẩm, định giá chuẩn xác tại thời điểm tối ưu để đáp ứng nhu cầu khách hàng với hiệu suất cao hơn đối thủ. Buckley (1988) gắn kết năng lực cạnh tranh với việc hiện thực hóa mục tiêu chiến lược thông qua ba trụ cột: giá trị cốt lõi, tôn chỉ kinh doanh và mục tiêu chức năng. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) nhấn mạnh khả năng tạo ra thu nhập bền vững dựa trên việc khai thác hiệu quả các yếu tố sản xuất trong môi trường mở. Đồng thời, W. Chan Kim và Renée Mauborgne (2005) mở rộng không gian chiến lược qua Lý thuyết Đại dương Xanh (Blue Ocean Strategy), hướng dẫn doanh nghiệp vượt qua cạnh tranh đối đầu trực diện để kiến tạo các khoảng trống thị trường mới.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu chuyên sâu về năng lực cạnh tranh đã được triển khai trên nhiều lĩnh vực: Nguyễn Viết Lâm (2014) chuẩn hóa phương pháp xác định và đo lường năng lực cạnh tranh doanh nghiệp; Nguyễn Văn Sinh (2014) vận dụng mô hình VRIN (Valuable, Rare, Inimitable, Non-substitutable) chứng minh vai trò then chốt của nguồn lực vô hình đối với lợi thế cạnh tranh bền vững; Trần Thị Anh Thư (2012) đề xuất khung 9 nhóm chỉ tiêu nâng cao sức cạnh tranh ngành viễn thông hậu gia nhập WTO; Hà Thanh Hải (2014) lượng hóa tiêu chí cạnh tranh ngành khách sạn; Ninh Đức Hùng (2013) phân tích năng lực cạnh tranh ngành nông sản. Đề án của Bộ Giao thông Vận tải kèm theo Quyết định số 860/QĐ-BGTVT (2013) đã thẳng thắn chỉ ra các tồn tại mang tính cơ cấu của vận tải đường bộ Việt Nam như nạn "xe dù, bến cóc, cơm tù", tranh giành khách và buông lỏng kiểm soát an toàn giao thông.

Tranh luận học thuật cốt lõi tồn tại giữa hai trường phái:

1. Trường phái Cạnh tranh dựa trên chi phí (Cost-based view): Cho rằng trong vận tải hành khách tại các nước đang phát triển, giá vé thấp là yếu tố quyết định thị phần tuyệt đối.
2. Trường phái Cạnh tranh dựa trên sự khác biệt hóa và giá trị cảm nhận (Differentiation & Value-creation view): Cho rằng chất lượng dịch vụ, sự đúng giờ, an toàn, tiện nghi và văn minh vận tải mới là nguồn gốc của lợi thế cạnh tranh bền vững khi thu nhập bình quân đầu người gia tăng.

Luận án định vị nghiên cứu của mình tại giao điểm của hai trường phái, khẳng định cạnh tranh giá vé đơn thuần sẽ dẫn đến "cuộc đua xuống đáy" (race to the bottom), hủy hoại an toàn giao thông và bào mòn lợi nhuận ngành. Công trình đối chiếu sâu sắc với hai kinh nghiệm quốc tế điển hình:

• Trung Quốc: Hệ thống phân tầng quản lý tuyến xe khách liên tỉnh chặt chẽ theo 4 cấp độ khoảng cách địa lý, kết hợp kiểm soát nghiêm ngặt tần suất xuất bến và tiêu chuẩn hóa chất lượng bến xe nhằm loại bỏ tình trạng cạnh tranh phá giá và quá tải phương tiện.
• Thái Lan: Mô hình phân cấp nhượng quyền khai thác tuyến công - tư minh bạch, tích hợp mạng lưới bến xe đầu mối với giao thông công cộng đô thị, kiểm soát tốc độ phương tiện qua hệ thống giám sát hành trình tập trung cấp quốc gia.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án đóng góp vào hệ thống lý luận kinh tế vận tải thông qua việc mở rộng và thích ứng các lý thuyết kinh điển của Michael Porter và Derek Abell vào lĩnh vực vận tải hành khách đường bộ tại một nền kinh tế chuyển đổi đang trong quá trình hội nhập.

Hệ thống mệnh đề lý thuyết cốt lõi được xây dựng gồm:

• Mệnh đề 1 (Proposition P1): Trong phân khúc cự ly ngắn và trung bình (<300 km), lợi thế cạnh tranh của vận tải ô tô không xuất phát từ ưu thế tuyệt đối về giá mà hình thành từ năng lực đáp ứng dịch vụ tức thì (responsiveness) và mật độ bao phủ điểm đón trả linh hoạt.
• Mệnh đề 2 (Proposition P2): Việc tích hợp chuỗi giá trị vận tải với hệ thống quản lý thông tin tập trung (như kiến trúc DragonFly) làm giảm thiểu chi phí giao dịch, triệt tiêu lãng phí chạy xe rỗng và nâng cao năng lực cạnh tranh phi giá cả của doanh nghiệp.
• Mệnh đề 3 (Proposition P3): Quy mô tối thiểu hiệu quả của doanh nghiệp vận tải hành khách bằng ô tô có mối tương quan phi tuyến tính với khả năng duy trì thương hiệu và kiểm soát an toàn vận hành; các mô hình liên kết hợp tác xã truyền thống thiếu cơ chế quản trị tập trung tất yếu dẫn đến xói mòn lợi thế cạnh tranh.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp bốn cấu phần lý thuyết:

1. Mô hình 5 lực lượng cạnh tranh (Five Forces): Đánh giá áp lực từ đối thủ hiện hữu, nguy cơ từ doanh nghiệp mới gia nhập, quyền lực thương lượng của hành khách, sức ép của nhà cung ứng (nhiên liệu, phương tiện, bến bãi) và sự đe dọa trực tiếp từ sản phẩm thay thế (đường sắt, hàng không giá rẻ).
2. Chuỗi giá trị dịch vụ vận tải (Service Value Chain): Bóc tách các hoạt động sơ cấp (hậu cần vào: chuẩn bị phương tiện, bán vé; vận hành: điều hành tuyến, vận chuyển trên đường; hậu cần ra: trả khách, trung chuyển; marketing và bán hàng; dịch vụ sau chuyến đi) và các hoạt động hỗ trợ (cơ sở hạ tầng doanh nghiệp, quản trị nhân sự, phát triển công nghệ, mua sắm vật tư).
3. Mô hình 3 chiều của Derek Abell: Định vị phạm vi kinh doanh thông qua việc trả lời 3 câu hỏi: Khách hàng là ai? (phân đoạn hành khách theo mục đích chuyến đi: công vụ, du lịch, thăm thân, chữa bệnh); Nhu cầu nào cần thỏa mãn? (tốc độ, giá cước, tiện nghi, an toàn); Thỏa mãn nhu cầu bằng cách nào? (năng lực công nghệ, chất lượng phương tiện, mạng lưới phân phối).
4. Hệ thống công cụ đánh giá ma trận: Vận dụng Ma trận Hình ảnh Cạnh tranh (Competitive Profile Matrix - CPM) và Ma trận Phân tích Lợi thế - Bất lợi Cạnh tranh để lượng hóa vị thế tương đối của doanh nghiệp ô tô so với các đối thủ trong và ngoài ngành.

Điều kiện biên (boundary conditions) của khung phân tích được xác định rõ: áp dụng cho thị trường vận tải hành khách liên tỉnh đường bộ tại Việt Nam và các quốc gia đang phát triển có mạng lưới hạ tầng đường bộ đang trong giai đoạn hiện đại hóa, nơi các phương thức đường sắt cao tốc chưa hoàn thiện và giao thông công cộng đô thị đang trong quá trình chuyển đổi.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án tuân thủ triết lý thực chứng (positivism) kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, bảo đảm xem xét đối tượng nghiên cứu trong sự vận động, phát triển không ngừng và trong mối quan hệ hữu cơ với các thành phần kinh tế - xã hội. Thiết kế nghiên cứu hỗn hợp đa tầng (multi-level mixed methods) được áp dụng: kết hợp phân tích định lượng số liệu thống kê vĩ mô cấp quốc gia với điều tra khảo sát định tính và định lượng cấp vi mô tại các doanh nghiệp và hành khách.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành qua các bước kiểm soát nghiêm ngặt:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập toàn diện từ Niên giám Thống kê Quốc gia giai đoạn 1995–2015, báo cáo tổng kết của Tổng cục Đường bộ Việt Nam, dữ liệu quy hoạch giao thông của Bộ GTVT, báo cáo của Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) và Học viện Năng lực Cạnh tranh Châu Á (ACI).
• Dữ liệu sơ cấp: Điều tra xã hội học thông qua bảng hỏi cấu trúc đối với hành khách di chuyển trên các tuyến trọng điểm (Hà Nội - Lào Cai, Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Nam Định, TP. Hồ Chí Minh - Cần Thơ, TP. Hồ Chí Minh - Vũng Tàu) và khảo sát thực địa tại các bến xe lớn (Giáp Bát, Mỹ Đình, Nước Ngầm, Miền Đông, Miền Tây).
• Tam giác hóa phương pháp (Triangulation): Đối chiếu chéo giữa số liệu thống kê nhà nước, kết quả khảo sát thực địa và tham vấn ý kiến chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực tổ chức và quản lý vận tải đường bộ.

Data và phân tích

Phân tích định lượng so sánh 4 phương thức vận tải hành khách chính dựa trên 6 tiêu thức chuẩn hóa: tốc độ, tính liên tục, độ tin cậy, năng lực vận chuyển, tính linh hoạt và chi phí. Kết quả lượng hóa cho thấy cấu trúc điểm tổng hợp như sau (thang điểm 1 là tốt nhất, 5 là kém nhất):

Phương thức vận tải	Tốc độ	Tính liên tục	Độ tin cậy	Năng lực vận chuyển	Tính linh hoạt	Chi phí	Điểm tổng hợp
Đường bộ	2	2	2	3	1	4	14
Đường sắt	3	4	3	2	2	3	17
Đường thủy	4	5	5	1	4	1	20
Đường hàng không	1	3	4	4	3	5	20

Điểm tổng hợp 14 khẳng định đường bộ có lợi thế cạnh tranh tổng thể vượt trội so với đường sắt (17), đường thủy (20) và hàng không (20), nhờ ưu thế tuyệt đối về tính linh hoạt (hạng 1), tính liên tục (hạng 2) và tốc độ trung bình (hạng 2).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Công trình đã đúc kết các phát hiện mang tính đột phá về thực trạng cạnh tranh của ngành vận tải hành khách bằng ô tô tại Việt Nam:

• Phát hiện 1: Sự áp đảo của đường bộ ở cự ly ngắn - trung bình và sự suy thoái thị phần của đường sắt. Khối lượng vận chuyển hành khách đường bộ duy trì đà tăng trưởng liên tục, chiếm hơn 85% tổng lượng khách toàn ngành giao thông. Ngược lại, "theo số liệu niên giám thống kê năm 2015, khối lượng vận chuyển hành khách của ngành đường sắt chỉ đạt 11,2 triệu lượt hành khách, chiếm 0,3% thị phần vận tải hành khách toàn ngành". Nguyên nhân cốt lõi do đường sắt thiếu tính linh hoạt point-to-point, tốc độ chậm và tần suất chuyến thấp.
• Phát hiện 2: Khủng hoảng mô hình quản trị nội bộ doanh nghiệp vận tải. Phần lớn các hợp tác xã và doanh nghiệp tư nhân áp dụng phương thức "giao khoán" cho lái xe tự thu tự chi, buông lỏng kiểm soát an toàn giao thông và hành trình. Điều này dẫn đến hiện tượng lái xe chạy quá tốc độ, vượt quá thời gian lái xe quy định, tranh giành khách và bán khách dọc đường, làm tổn hại nghiêm trọng đến tài sản thương hiệu của doanh nghiệp.
• Phát hiện 3: Tình trạng cạnh tranh không lành mạnh và bất cập quản lý bến bãi. Thị trường bị chi phối bởi hiện tượng "xe dù, bến cóc, cơm tù", đón trả khách tùy tiện ngoài luồng tuyến quy hoạch. Hệ thống lệnh vận chuyển giấy còn mang tính hình thức, thiếu công cụ giám sát điện tử tập trung để xử lý vi phạm tức thời.
• Phát hiện 4: Hạ tầng trạm dừng nghỉ trên các tuyến quốc lộ bị phân mảnh nghiêm trọng. Toàn quốc thiếu hụt các trạm dừng nghỉ đạt chuẩn loại 1 và loại 2; dịch vụ phục vụ hành khách dọc đường mang tính tự phát, làm giảm sút chất lượng toàn chuỗi hành trình.

Implications đa chiều

• Về mặt học thuật: Luận án mở rộng trường phái quản trị chiến lược trong ngành dịch vụ vận tải công cộng, chứng minh rằng lợi thế cạnh tranh không thể duy trì nếu thiếu sự liên kết hữu cơ giữa các mắt xích trong chuỗi giá trị và ứng dụng công nghệ thông tin.
• Về mặt quản trị doanh nghiệp:
  • Thành lập bộ phận Marketing chuyên trách: Chuyển đổi tư duy từ "bán vé thụ động tại bến" sang nghiên cứu thị trường, dự báo nhu cầu hành khách theo mùa vụ và xây dựng thương hiệu dựa trên nguyên tắc PDB (Positioning - Differentiation - Branding) của Philip Kotler.
  • Chính sách giá cước linh hoạt: Áp dụng cơ chế định giá phân biệt theo thời điểm (giờ cao điểm/thấp điểm, ngày trong tuần/cuối tuần, đặt vé sớm) để tối ưu hóa hệ số lấp đầy phương tiện.
  • Ứng dụng công nghệ điều hành hiện đại: Đưa vào vận hành hệ thống phần mềm quản lý điều hành tích hợp (như kiến trúc Dragonfly), số hóa lệnh vận chuyển điện tử, kết nối vé điện tử và giám sát toàn bộ thông số kỹ thuật, hành vi lái xe qua thiết bị GPS theo thời gian thực.
• Về mặt chính sách quản lý nhà nước: Triển khai quyết liệt Đề án 860/QĐ-BGTVT; quy hoạch lại mạng lưới tuyến vận tải liên tỉnh dựa trên lưu lượng hành khách thực tế; siết chặt điều kiện kinh doanh vận tải; minh bạch hóa cơ chế cấp phép nốt tài (slot); đầu tư phát triển hệ thống trạm dừng nghỉ đạt chuẩn trên các tuyến quốc lộ và đường cao tốc.

Limitations và Future Research

Mặc dù đạt được những kết quả toàn diện, luận án thẳng thắn ghi nhận các giới hạn nghiên cứu:

1. Chuỗi số liệu thống kê dừng lại ở mốc năm 2015, chưa kịp thời phản ánh tác động mang tính phá vỡ cấu trúc thị trường của các nền tảng công nghệ gọi xe (ride-hailing platforms) và các ứng dụng trung gian kết nối vận tải bùng nổ giai đoạn sau 2016.
2. Phương pháp phân tích chủ yếu dựa trên thống kê mô tả, ma trận chiến lược định tính và xếp hạng đa tiêu chí, chưa xây dựng các mô hình phương trình cấu trúc (SEM) để lượng hóa trọng số tác động của từng chiều cạnh dịch vụ đến lòng trung thành của hành khách.
3. Phạm vi khảo sát điều tra sơ cấp tập trung tại các vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc và Nam, chưa bao phủ đầy đủ đặc thù vận tải hành khách tại khu vực Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung.

Chương trình nghiên cứu tương lai (future research agenda) đề xuất 4 hướng đi cấp thiết:

• Hướng 1: Nghiên cứu tác động của mô hình Vận tải Dịch vụ Tích hợp (Mobility as a Service - MaaS) và kinh tế nền tảng số đối với thị phần xe khách tuyến cố định truyền thống.
• Hướng 2: Đánh giá hiệu quả kinh tế và lộ trình chuyển đổi xanh của đội phương tiện vận tải hành khách (xe khách thuần điện, xe sử dụng năng lượng sạch) theo cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).
• Hướng 3: Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (Big Data) trong việc tối ưu hóa biểu đồ chạy xe và tự động hóa điều độ vận tải liên tỉnh theo thời gian thực.
• Hướng 4: Nghiên cứu khung pháp lý và chính sách cạnh tranh bình đẳng giữa vận tải tuyến cố định, xe hợp đồng điện tử và các hình thức chia sẻ chuyến đi liên tỉnh.

Tác động và ảnh hưởng

Công trình tạo ra những ảnh hưởng sâu rộng trên bốn phương diện:

• Học thuật: Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực trong đào tạo sau đại học ngành Tổ chức và Quản lý Giao thông Vận tải tại Trường Đại học Giao thông Vận tải và các cơ sở giáo dục đại học khối kinh tế - kỹ thuật trên toàn quốc.
• Ngành công nghiệp vận tải: Cung cấp cẩm nang thực tiễn giúp hàng nghìn doanh nghiệp, hợp tác xã vận tải hành khách đường bộ nhận diện rõ các điểm yếu nội tại, từ đó tái cấu trúc bộ máy, thành lập phòng Marketing, áp dụng công nghệ số và chuẩn hóa chất lượng dịch vụ.
• Chính sách vĩ mô: Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn phục vụ sửa đổi Luật Giao thông Đường bộ, hoàn thiện Nghị định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, quy hoạch tổng thể mạng lưới tuyến cố định toàn quốc giai đoạn 2020–2030.
• Xã hội: Góp phần nâng cao mức độ an toàn giao thông đường bộ, giảm thiểu tai nạn do quản lý lỏng lẻo thời gian lái xe, bảo vệ quyền lợi chính đáng và nâng cao tiện ích cho hàng trăm triệu lượt hành khách mỗi năm.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên chuyên ngành Vận tải - Kinh tế: Tiếp cận khung lý thuyết tích hợp và phương pháp luận đo lường năng lực cạnh tranh dịch vụ vận tải hoàn chỉnh.
• Lãnh đạo và Nhà quản trị Doanh nghiệp/Hợp tác xã Vận tải: Ứng dụng trực tiếp hệ giải pháp về định vị Abell, quản trị chuỗi giá trị, phần mềm Dragonfly và ma trận CPM để tái định vị chiến lược.
• Nhà hoạch định chính sách tại Bộ GTVT, Cục Đường bộ và Sở GTVT các tỉnh: Sử dụng các luận cứ thực tế để hoàn thiện quy hoạch luồng tuyến, tiêu chuẩn trạm dừng nghỉ và thể chế quản lý bến bãi.
• Hành khách và Cộng đồng Xã hội: Hưởng lợi trực tiếp từ môi trường vận tải minh bạch, văn minh, giá cước hợp lý và an toàn kỹ thuật được kiểm soát chặt chẽ.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?

Luận án đã mở rộng Lý thuyết Lợi thế Cạnh tranh của Michael E. Porter và Mô hình Ba chiều của Derek Abell vào lĩnh vực vận tải hành khách bằng ô tô tại thị trường đang phát triển, chỉ ra rằng nguồn gốc lợi thế cạnh tranh bền vững của dịch vụ vận tải tuyến cố định không nằm ở cuộc đua giảm giá đơn thuần mà bắt nguồn từ năng lực tích hợp chuỗi giá trị và tối ưu hóa hệ thống thông tin quản trị điều hành theo thời gian thực.

2. Đổi mới phương pháp luận của luận án so với các nghiên cứu trước đây?

So với các nghiên cứu trước đây vốn chỉ đánh giá chung chung về năng lực cạnh tranh doanh nghiệp (như Nguyễn Viết Lâm, 2014) hoặc tập trung vào ngành sản xuất vật liệu (Nguyễn Văn Sinh, 2014), luận án đã xây dựng bảng so sánh 6 tiêu thức chuẩn hóa đa phương thức vận tải (Bộ, Sắt, Thủy, Hàng không) và thiết lập Ma trận Hình ảnh Cạnh tranh (CPM) đặc thù cho vận tải hành khách ô tô liên tỉnh.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực nghiệm là gì?

Mặc dù vận tải đường bộ đạt điểm tổng hợp năng lực cạnh tranh tối ưu nhất (14 điểm so với 17 của đường sắt và 20 của hàng không/đường thủy), ngành này lại chịu tỷ lệ tổn thất lợi nhuận và uy tín thương hiệu cao nhất do sự phổ biến của cơ chế "giao khoán trắng phương tiện cho lái xe", biến cạnh tranh nội bộ thành cuộc chiến tranh giành khách phi chuẩn mực.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân rộng (Replication Protocol) không?

Có. Luận án chi tiết hóa toàn bộ quy trình khảo sát, cấu trúc ma trận SWOT, CPM, bảng câu hỏi điều tra nhu cầu hành khách và sơ đồ tích hợp hệ thống điều hành công nghệ DragonFly, cho phép các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp tại các địa phương dễ dàng áp dụng để đánh giá năng lực cạnh tranh trên từng tuyến vận tải cụ thể.

5. Chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm được phác thảo như thế nào?

Luận án định hướng chương trình nghiên cứu 10 năm tập trung vào 3 trụ cột chính: (1) Số hóa và tích hợp nền tảng dữ liệu lớn vào quy hoạch tuyến liên tỉnh; (2) Tái cơ cấu mô hình hợp tác xã vận tải theo hình thức công ty cổ phần quy mô lớn; (3) Hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước đối với các phương thức vận tải hành khách mới phát sinh trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Kết luận

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận: Luận án đã chuẩn hóa khung khái niệm, chỉ tiêu và công cụ đánh giá năng lực cạnh tranh chuyên sâu cho ngành vận tải hành khách bằng ô tô trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.
2. Lượng hóa chính xác ưu thế đa phương thức: Bằng phương pháp chấm điểm 6 tiêu thức vận tải, luận án khẳng định vị thế dẫn đầu của vận tải đường bộ (14 điểm) ở các cự ly ngắn và trung bình dưới 300 km.
3. Vạch rõ các điểm nghẽn cơ cấu: Nhận diện chính xác 4 rào cản nội tại kìm hãm ngành vận tải ô tô Việt Nam gồm: quy mô doanh nghiệp manh mún, mô hình giao khoán buông lỏng quản trị, hạ tầng trạm dừng nghỉ yếu kém và vấn nạn "xe dù, bến cóc".
4. Đề xuất giải pháp quản trị chiến lược đồng bộ: Kiến tạo mô hình tái cấu trúc doanh nghiệp dựa trên bộ phận Marketing chuyên trách, chính sách giá cước linh hoạt và hệ thống công nghệ điều hành tích hợp Dragonfly.
5. Định hình chính sách quản lý nhà nước hiện đại: Cung cấp luận cứ vững chắc phục vụ công tác quy hoạch mạng lưới tuyến cố định toàn quốc đến năm 2020 và tầm nhìn 2030 theo tinh thần Đề án 860/QĐ-BGTVT của Bộ Giao thông Vận tải.
6. Mở ra các hướng nghiên cứu chuyển đổi xanh và số hóa: Đặt nền móng học thuật vững chắc cho các nghiên cứu tiếp theo về nền tảng vận tải tích hợp (MaaS), phương tiện giao thông năng lượng sạch và trí tuệ nhân tạo trong điều hành giao thông quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I : Cơ sở lý luận về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của vận tải hành khách bằng ô tô. - Chương II : Nghiên cứu, đánh giá thực trạng cạnh tranh của vận tải hành khách bằng ô tô ở Việt nam hiện nay. - Chương III: Đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của vận tải hành khách bằng ô tô trong xu thế hội nhập. 7 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC VÀ TRÊN THẾ GIỚI VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP 1.

Phân tích đánh giá các công trình nghiên cứu ở nước ngoài * Các bài viết, tạp chí ở nước ngoài liên quan đến đề tài: - Trong bài báo khoa học nhan đề Chiến lược là gì? Đăng trên tạp chí Kinh doanh của Đại học Harvard ( số ra tháng 11 – 12 năm 1996 ), Michael E.Porter đã làm rõ nguồn gốc của lợi thế cạnh tranh. Ông cho rằng nếu doanh nghiệp chỉ tập trung cải thiện hiệu quả hoạt động nội bộ, tức là thực hiện các hoạt động tạo ra giá trị với chgi phí thấp hơn thì chưa đủ để tạo ra lợi thế cạnh tranh trong dài hạn. Các đối thủ có thể bắt chước cách thức hoạt động hiệu quả của doanh nghiệp và khi đó doanh nghiệp sẽ mất lợi thế về chi phí thấp. Vấn đề quan trọng hơn là phải có những hành động mang tính chiến lược mà ông gọi là “định vị chiến lược”.

Định vị chiến lược có nghĩa là thực hiện các hoạt động trong chuỗi giá trị theo một cách khác hoặc thực hiện những hành động khác so với các đối thủ cạnh tranh. Chính sự khác biệt đó sẽ tạo cho khách hàng nhiều giá trị hơn và họ sẵn sàng trả giá cao hơn cho sản phẩm/dịch vụ của doanh nghiệp và thu được tỷ suất lợi nhuận cao hơn trung bình. Porter cho rằng lợi thế cạnh tranh không xuất phát từ một vài hoạt động đơn lẻ mà phụ thuộc và là kết quả của sự tương tác, phối hợp của các hoạt động trong chuỗi giá trị. - Theo Aldington Report (1985): “Doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh là doanh nghiệp có thể sản xuất sản phẩm và dịch vụ với chất lượng vượt trội và giá cả thấp hơn các đối thủ khác trong nước và quốc tế.

Khả năng cạnh tranh đồng nghĩa với việc đạt được lợi ích lâu dài của doanh nghiệp và khả năng bảo đảm thu nhập cho người lao động và chủ doanh nghiệp”. Định nghĩa này cũng được nhắc lại trong “Sách trắng về năng lực cạnh tranh của Vương 8 quốc Anh” (1994). Năm 1998, Bộ Thương mại và Công nghiệp Anh đưa ra định nghĩa “Đối với doanh nghiệp, năng lực cạnh tranh là khả năng sản xuất đúng sản phẩm, xác định đúng giá cả và vào đúng thời điểm. Điều đó có nghĩa là đáp ứng nhu cầu khách hàng với hiệu suất và hiệu quả hơn các doanh nghiệp khác” - Theo Buckley (1988), năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cần được gắn kết với việc thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp với 3 yếu tố: các giá trị chủ yếu của doanh nghiệp, mục đích chính của doanh nghiệp và các mục tiêu giúp các doanh nghiệp thực hiện chức năng của mình.

- Hội đồng Chính sách năng lực cạnh tranh của Mỹ đưa ra định nghĩa: “Năng lực cạnh tranh là năng lực kinh tế về hàng hóa và dịch vụ trên thị trường thế giới…” - Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD); “Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là sức sản xuất ra thu nhập tương đối cao trên cơ sở sử dụng các yếu tố sản xuất có hiệu quả làm cho các doanh nghiệp phát triển bền vững trong điều kiện cạnh tranh quốc tế”. - Chan Kim và renee Mauborgne phát triển thành chiến lược đại dương xanh “tạo ra khoảng trống trên thị trường và vô hiệu hóa đối thủ cạnh tranh” bằng các phương pháp cụ thể sau: + Vạch lại ranh giới thị trường, khảo sát các đối thủ cạnh tranh chủ yếu trong ngành. + Tập trung vào bức tranh lớn chứ không tập trung vào các chi tiết cụ thể. Xem xét môi trường cạnh tranh thông qua việc đánh giá của khách hàng để biết cần chú trọng những điểm gì là quan trọng với họ.

+ Vượt trên mức nhu cầu hiện tại, không chỉ tập trung vào khách hàng hiện tại mà cần chú ý đến các khách hàng tiềm năng + Thiết lập trật tự ưu tiên về chiến lược, những cải tiến về mật công nghệ đảm bảo phù hợp vào khách hàng và tạo ra giá trị gia tăng. + Vượt qua trở ngại nội bộ tổ chức. 9 + Đưa việc điều hành chiến lược, liên kết cam kết, giải thích, kỳ vọng với sự phát triển thực tế của chiến lược. Việc thực hiện chiến lược Đại dương xanh đòi hỏi sự đồng thuận của cả nhóm.

Như vậy nếu áp dụng chiến lược này, các doanh nghiệp được bơi trong làn nước rộng, sự cạnh tranh mang tính chiến đấu mất - còn trở thành vô nghĩa và cơ hội cho nhiều doanh nghiệp chiếm được Đại dương xanh, tạo nên khoảng thị trường mới với nhu cầu mới. * Các cuốn sách, công trình khoa học ở nước ngoài liên quan đến đề tài: Trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học liên quan đến cạnh tranh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Do những yếu tố khách quan và chủ quan đến nay nghiên cứu sinh mới tiếp cận được một số tài liệu sau: + Michael E.Porter “Lợi thế cạnh tranh quốc gia” Nhà xuất bản trẻ - 2009. Trong nền kinh tế toàn cầu hiện đại, sức cạnh tranh không còn bị giới hạn trong những quốc gia được thừa hưởng những điều kiện thuận lợi.

Lợi thế cạnh tranh trong một nền kinh tế đòi hỏi sự chuyên môn hóa. Tác giả đã đưa ra khái niệm tổ hợp hay nhóm các doanh nghiệp, các nhà cung cấp, các ngành công nghiệp liên quan và những thể chế chuyên môn hóa trong những lĩnh vực cụ thể, mở những vùng địa lý nhất định. Sự tích hợp các doanh nghiệp từ lâu đã được thừa nhận tronh các khoa học như địa lý kinh tế hay khoa học nghiên cứu vùng.Tuy nhiên hiện tượng trên chỉ được nhìn từ góc hẹp và không có sự liên hệ với cạnh tranh quốc tế, trong đó các nguồn lực đầu vào có thể tiếp cận từ nhiều vị trí và chi phí vận tải giảm đã xóa bỏ sự cần thiết phải sản xuất ở gần nguồn cung cấp hay gần những thị trường lớn. Mối liên hệ giữa sự tích hợp các doanh nghiệp và quan điểm sâu sắc về cạnh tranh và chiến lược cũng như vai trò dường như nghịch lý của nó trong thời đại mà vị trí sản xuất được coi là ít quan trọng còn chưa được khám phá.

Cuốn sách “Lợi thế cạnh tranh quốc gia” đã cố gắng bù đắp những khoảng trống này. Nó chỉ ra tổ hợp không chỉ giảm chi phí giao dịch và nâng 10 cao hiệu quả mà còn nâng cao động lực và tạo ra những tài sản chung dưới dạng, chẳng hạn thông tin, các thể chế đặc biệt và danh tiếng. Quan trọng hơn, tổ hợp thúc đẩy sáng tạo và đẩy nhanh nâng cao năng suất. Chúng cũng tạo điều kiện cho sự hình thành các doanh nghiệp mới.

Cuốn sách đã gắn kết ý tưởng trong lý thuyết và thực tiễn. Tác giả cho rằng quá trình học tập khoa học xã hội không chỉ liên quan tới lý thuyết mà cả nỗ lực đưa lý thuyết đó vào thực tiễn. Cuốn sách ra đời vào thời kỳ cạnh tranh trở nên khốc liệt ở hầu như mọi quốc gia. Các hàng rào thương mại đã bị dỡ bỏ và các thị trường thương mại được mở cửa cho bên ngoài.

Các quốc gia đã chuyển sự tập trung của họ từ chính trị quốc tế sang nâng cao đời sống của người dân. Dù là đang nghèo đói hay giầu có, các quốc gia, các khu vực ở khắp nơi trên thế giới đều đang tìm kiếm những cách thức đối phó với cạnh tranh. Cuốn sách “Lợi thế cạnh tranh quốc gia” cung cấp một nền tảng có hệ thống và khả thi để hiểu về sức cạnh tranh và làm thế nào để nâng cao sức cạnh tranh. Trong khi hiểu biết về mặt vĩ mô của sức cạnh tranh và phát triển kinh tế đã đạt nhiều tiến bộ, người ta ngày càng nhận ra rằng cải cách kinh tế vĩ mô là cần thiết nhưng chưa đủ.

Cũng quan trọng không kém, thậm chí còn quan trọng hơn là nền tảng vĩ mô của phát triển, bắt nguồn từ chiến lược của các doanh nghiệp và trong các thể chế, hạ tầng và các chính sách cấu thành môi trường trong đó các doanh nghiệp cạnh tranh. Cuốn sách bổ sung vào các khoảng trống đó bằng cách tập trung vào mặt vi mô của sức cạnh tranh. Nó trả lời câu hỏi: Sẽ làm gì tiếp theo? Làm gì sau quá trình điều chỉnh và ổn định vĩ mô. Cuốn sách thu hẹp khoảng cách giữa doanh nghiệp và chính phủ trong việc giải quyết vấn đề sức cạnh tranh, bằng cách áp dụng cách tiếp cận mạch lạc, đa chiều đối với cạnh tranh, đã cung cấp nhiều ý tưởng và ví dụ thuyết phục với các công ty.

Chính phủ không nên can thiệp vào quá trình cạnh tranh mà vai trò của nó là cải thiện môi trường nhằm nâng cao năng suất, chẳng hạn 11 bằng cách nâng cao chất lượng và hiệu suất của đầu vào sản xuất, của cơ sở hạ tầng và hoạch định các chính sách và khung luật pháp thúc đẩy cải tiến và đổi mới. + Có một số các mô hình phân tích các yếu tố môi trường bên ngoài ( cơ hội, nguy cơ ) cũng như các yếu tố thuộc môi trường bên trong ( điểm mạnh, yếu ) trong đó có m« h×nh ph©n tÝch SWOT: SWOT là tập hợp viết tắt những chữ cỏi đầu tiờn của cỏc từ tiếng Anh: Strengths (Điểm mạnh), Weaknesses (Điểm yếu), Opportunities (Cơ hội) và Threats (Nguy cơ). Đây là công cụ hữu ích để tìm hiểu nhiều vấn đề hoặc ra quyết định trong việc tổ chức, quản lý cũng như trong kinh doanh. Có thể coi SWOT là khung lý thuyết mà dựa vào đó, có thể xây dựng chiến lược, xác định vị thế cũng như hướng đi của một tổ chức, một công ty, phân tích các đề xuất kinh doanh hay bất cứ ý tưởng nào liên quan đến quyền lợi của doanh nghiệp.

Phân tích SWOT là phân tích các yếu tố môi trường bên ngoài mà ngành phải đối mặt (các cơ hội, nguy cơ) cũng như các yếu tố thuộc môi trường nội bộ ngành (điểm mạnh, điểm yếu).