Luận văn thạc sĩ về giải pháp tài chính thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp tài chính nhằm thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam, mang lại giá trị thực tiễn.

• Tác giả: Lê Hoàng Long
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Ngọc Đỉnh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính, Lưu Thông Tiền Tệ Và Tín Dụng
• Đề tài: Giải Pháp Tài Chính Thúc Đẩy Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.2. Vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.3. Mặt tích cực
• 1.4. Mặt tiêu cực
• 1.5. Các hình thức của đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.6. Những yếu tố cơ bản tác động đến việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.7. Xu hướng vận động của dòng đầu tư trực tiếp nước ngoài trên thế giới
• 1.8. Chính sách của các nước đang phát triển đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.9. Kinh nghiệm của một số nước về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.9.1. Kinh nghiệm của Trung quốc
• 1.9.2. Kinh nghiệm của Hàn quốc
• 1.9.3. Kinh nghiệm của các nước Đông Nam Á
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.1. Tình hình thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài giai đoạn 1988 – 2002
• 2.2. Theo ngành sản xuất
• 2.3. Theo địa phương
• 2.4. Theo đối tác đầu tư
• 2.5. Theo hình thức đầu tư
• 2.6. Đóng góp của khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài vào nền kinh tế
• 2.6.1. Cung cấp vốn đầu tư cho sự tăng trưởng kinh tế Việt nam
• 2.6.2. Đóng góp vào xuất khẩu
• 2.6.3. Giải quyết công ăn việc làm
• 2.6.4. Đóng góp vào giá trị tổng sản phẩm quốc nội
• 2.6.5. Đóng góp vào ngân sách
• 2.7. Những hạn chế trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài từ 1997 đến nay
• 2.8. Sự giảm sút đầu tư trực tiếp nước ngoài từ 1997 đến nay
• 2.9. Những hạn chế về cơ chế - chính sách tài chính
• 2.10. Chính sách thu hút và sử dụng đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.11. Về chính sách thuế
• 2.11.1. Chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.11.2. Chính sách thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao
• 2.12. Chính sách tiền tệ và thị trường tài chính
• 2.13. Về chính sách đất đai
• 2.14. Về cơ chế giám sát tài chính
• 2.15. Về chi phí đầu tư
• 2.16. Một số hạn chế khác
• 2.17. Thị trường tiêu thụ còn ở mức thấp
• 2.18. Buôn lậu, làm hàng giả và sự kém phát triển của những ngành công nghiệp - dịch vụ hỗ trợ sản xuất hàng xuất khẩu, hàng thay thế hàng nhập khẩu
• 2.19. Môi trường pháp lý
• 2.20. Cơ sở hạ tầng
• 2.21. Rào cản hành chính
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH NHẰM THÚC ĐẨY ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 3.2. Chiến lược phát triển kinh tế và nhu cầu đầu tư trực tiếp nước ngoài trong thời gian tới
• 3.3. Quan điểm về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 3.4. Mục tiêu thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 3.5. Các quan điểm chính cần quán triệt trong xây dựng chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài thời kỳ 2001 – 2010
• 3.6. Giải pháp tài chính nhằm thúc đẩy thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt nam
• 3.6.1. Tiếp tục cải cách chính sách thuế
• 3.6.1.1. Thuế nhập khẩu
• 3.6.1.2. Thuế giá trị gia tăng
• 3.6.1.3. Thuế tiêu thụ đặc biệt
• 3.6.1.4. Thuế thu nhập doanh nghiệp
• 3.6.1.5. Thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao
• 3.6.2. Chính sách tiền tệ, tỷ giá và thị trường tài chính
• 3.6.3. Hoàn thiện chính sách đất đai
• 3.6.4. Xây dựng và hoàn thiện cơ chế quản lý, giám sát tài chính các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 3.6.5. Các giải pháp khác
• 3.6.5.1. Ổn định chính trị và duy trì an ninh xã hội
• 3.6.5.2. Cải cách luật pháp và ban hành một số luật có liên quan
• 3.6.5.3. Cải cách pháp luật
• 3.6.5.4. Ban hành một số Luật, Nghị định mới
• 3.6.5.5. Chính sách thương mại và chuyển dịch cơ cấu sản xuất
• 3.6.5.5.1. Chính sách thương mại
• 3.6.5.5.2. Vì Một Chiến Lược Hướng Vào Xuất Khẩu
• 3.6.5.6. Điều chỉnh cơ cấu sản xuất kinh doanh
• 3.6.5.7. Hoạt động xúc tiến thương mại
• 3.6.5.8. Đào tạo nguồn nhân lực
• 3.6.5.9. Phát triển thị trường lao động
• 3.6.5.10. Xây dựng hệ thống thông tin thông kê thị trường lao động
• 3.6.5.11. Nâng cao chất lượng hệ thống dịch vụ việc làm
• 3.6.5.12. Khuyến khích loại hình dịch vụ tư vấn – kế toán – kiểm toán
• 3.6.5.13. Phát triển cơ sở hạ tầng
• 3.6.5.14. Huy động tối đa các nguồn vốn cho đầu tư cơ sở hạ tầng
• 3.6.5.15. Nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng các nguồn vốn đầu tư cơ sở hạ tầng
• 3.6.5.16. Triệt để cải cách hành chính
• MỞ ĐẦU
• PHẦN PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp tài chính thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Giải pháp tài chính là một trong những yếu tố quyết định để thu hút FDI. Việc cải thiện môi trường đầu tư, chính sách tài chính hợp lý sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài. Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc thu hút FDI không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.

1.1. Định nghĩa và vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là hình thức đầu tư mà nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh tại một quốc gia khác. FDI không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản lý và tạo ra việc làm cho người lao động địa phương.

1.2. Tình hình đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam

Trong những năm qua, Việt Nam đã thu hút được nhiều dự án FDI từ các quốc gia phát triển. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết để nâng cao hiệu quả thu hút FDI, bao gồm cải cách chính sách và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

II. Những thách thức trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài

Mặc dù Việt Nam đã có nhiều nỗ lực trong việc thu hút FDI, nhưng vẫn gặp phải một số thách thức lớn. Các vấn đề như chính sách thuế chưa hấp dẫn, cơ sở hạ tầng còn yếu kém và môi trường đầu tư chưa hoàn toàn minh bạch là những rào cản lớn. Đặc biệt, sự cạnh tranh từ các quốc gia trong khu vực cũng là một yếu tố cần được xem xét.

2.1. Rào cản về chính sách và pháp lý

Chính sách đầu tư hiện tại vẫn còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho các nhà đầu tư nước ngoài. Việc thiếu minh bạch trong quy trình cấp phép và thủ tục hành chính cũng là một trong những nguyên nhân khiến FDI giảm sút.

2.2. Cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực

Cơ sở hạ tầng chưa phát triển đồng bộ và nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu của các nhà đầu tư nước ngoài. Điều này làm giảm sức hấp dẫn của Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư.

III. Giải pháp tài chính chính để thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài

Để thu hút FDI hiệu quả, Việt Nam cần triển khai các giải pháp tài chính đồng bộ. Các chính sách thuế ưu đãi, hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp và cải cách thủ tục hành chính là những giải pháp cần thiết. Ngoài ra, việc xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch và ổn định cũng rất quan trọng.

3.1. Chính sách thuế ưu đãi cho nhà đầu tư nước ngoài

Việc áp dụng chính sách thuế ưu đãi sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các nhà đầu tư. Các chính sách này cần được thiết kế linh hoạt và phù hợp với từng ngành nghề và lĩnh vực đầu tư.

3.2. Hỗ trợ tài chính và tín dụng cho doanh nghiệp

Cung cấp các gói hỗ trợ tài chính và tín dụng cho doanh nghiệp sẽ giúp họ có đủ nguồn lực để đầu tư và mở rộng sản xuất. Điều này không chỉ giúp thu hút FDI mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người lao động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về FDI tại Việt Nam

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng FDI có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Các doanh nghiệp FDI không chỉ đóng góp vào ngân sách nhà nước mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao trình độ công nghệ. Tuy nhiên, cần có các biện pháp để tối ưu hóa lợi ích từ FDI.

4.1. Tác động của FDI đến nền kinh tế Việt Nam

FDI đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế của Việt Nam, với tỷ lệ đóng góp vào GDP ngày càng tăng. Các doanh nghiệp FDI thường có năng suất lao động cao hơn so với doanh nghiệp trong nước.

4.2. Kinh nghiệm từ các quốc gia khác

Nghiên cứu kinh nghiệm thu hút FDI từ các quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc cho thấy rằng việc cải cách chính sách và tạo môi trường đầu tư thuận lợi là rất quan trọng. Việt Nam có thể học hỏi từ những kinh nghiệm này để cải thiện chính sách của mình.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc thu hút FDI sẽ tiếp tục là một trong những ưu tiên hàng đầu của Việt Nam. Các giải pháp tài chính cần được triển khai đồng bộ để tạo ra môi trường đầu tư hấp dẫn. Tương lai của FDI tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng cải cách và nâng cao chất lượng môi trường đầu tư.

5.1. Triển vọng phát triển FDI trong những năm tới

Dự báo rằng FDI sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao và dịch vụ. Việt Nam cần chuẩn bị sẵn sàng để đón nhận dòng vốn này.

5.2. Những yếu tố quyết định thành công trong thu hút FDI

Các yếu tố như chính sách ổn định, môi trường đầu tư minh bạch và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ quyết định sự thành công trong việc thu hút FDI. Việt Nam cần tập trung vào những yếu tố này để nâng cao sức hấp dẫn của mình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò là nguồn ngoại lực trọng yếu thúc đẩy công cuộc đổi mới và hiện đại hóa nền kinh tế Việt Nam. Kể từ khi Luật Đầu tư trực tiếp nước ngoài được ban hành vào tháng 12 năm 1987 đến hết năm 2001, Việt Nam đã cấp phép cho 3.606 dự án với tổng vốn đăng ký đạt 41,2 tỷ USD, đóng góp khoảng 13% GDP, tạo ra từ 40% đến 47% tổng kim ngạch xuất khẩu và đóng góp 10% đến 13% tổng thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, dòng vốn FDI vào Việt Nam chứng kiến sự suy giảm rõ rệt, bộc lộ nhiều bất cập mang tính hệ thống trong cơ chế chính sách tài chính, thuế khóa, tiền tệ và quản lý đất đai.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là phân tích toàn diện thực trạng thu hút FDI tại Việt Nam giai đoạn 1988–2002, nhận diện những rào cản tài chính đang kìm hãm dòng vốn đầu tư, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp tài chính đồng bộ nhằm khơi thông dòng vốn FDI cho giai đoạn chiến lược 2001–2010. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ lãnh thổ Việt Nam, trong đó tập trung sâu vào các địa bàn kinh tế trọng điểm như Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu.

Về mặt ý nghĩa thực tiễn, nghiên cứu đưa ra các căn cứ khoa học giúp giải quyết bài toán nhu cầu vốn đầu tư phát triển kinh tế xã hội. Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân 7,5%/năm trong giai đoạn 2001–2010 với hệ số ICOR ước tính 3,5, nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội cần đạt khoảng 100.000 tỷ đồng mỗi năm, trong đó khu vực FDI phải đảm nhận từ 20% đến 25% tổng vốn, tương đương 2,5 đến 3,5 tỷ USD mỗi năm (chiếm khoảng 4% đến 7% GDP).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết kinh tế học tân cổ điển về lợi thế so sánh và các mô hình dịch chuyển vốn quốc tế của các công ty đa quốc gia (MNCs) theo định chế của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Tổ chức Thương mại và Phát triển Liên Hợp Quốc (UNCTAD). Theo các định chế quốc tế, dòng vốn FDI dịch chuyển từ các quốc gia phát triển – nơi có tỷ lệ vốn trên lao động cao dẫn đến hiệu quả biên tế của đồng vốn sụt giảm – sang các nền kinh tế đang phát triển nhằm tối đa hóa tỷ suất sinh lời thông qua việc tận dụng tài nguyên thiên nhiên dồi dào, chi phí nhân công rẻ và quy mô thị trường tiềm năng.

Bên cạnh đó, khung lý thuyết phân tích môi trường đầu tư được cấu thành từ hai nhóm công cụ can thiệp chính sách của chính phủ: nhóm chính sách khuyến khích đầu vào - đầu ra (ưu đãi thuế quan, khấu hao nhanh, miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp) và nhóm chính sách kiến tạo mức độ tín nhiệm đầu tư (ổn định kinh tế vĩ mô, hoàn thiện thị trường tài chính, minh bạch hóa chính sách tỷ giá và bảo hộ quyền sở hữu). Nghiên cứu cũng chuẩn hóa các khái niệm chuyên ngành then chốt bao gồm: chuyển giá (transfer pricing) trong các giao dịch nội bộ của công ty mẹ - con, chi phí hai giá (dual pricing system), hệ số hiệu quả sử dụng vốn (ICOR) và cơ chế kết hối ngoại tệ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ các nguồn chính thống và có độ tin cậy cao, bao gồm số liệu thống kê của Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Ngân hàng Thế giới (World Bank), UNCTAD giai đoạn 1984–2002. Cỡ mẫu nghiên cứu thứ cấp bao gồm toàn bộ 3.606 dự án FDI được cấp phép từ năm 1988 đến hết năm 2001 trên phạm vi cả nước. Đồng thời, nghiên cứu sử dụng dữ liệu khảo sát từ Phân viện Nghiên cứu Tài chính TP. Hồ Chí Minh trên tập mẫu hơn 100 doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại địa bàn kinh tế trọng điểm phía Nam trong giai đoạn 1996–1999 để đánh giá hiện tượng khai báo thua lỗ và chuyển giá.

Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu là phương pháp chọn mẫu định mức kết hợp chọn mẫu điển hình, tập trung vào các ngành sản xuất công nghiệp then chốt (chế biến thực phẩm, điện tử, dệt may, xây dựng và khai khoáng) và 5 địa phương dẫn đầu về thu hút FDI. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, phương pháp so sánh đối chiếu đa chiều (theo thời gian, ngành nghề, vùng lãnh thổ, đối tác quốc tế) và phương pháp tổng hợp phân tích logic kinh tế là nhằm bóc tách bản chất của các dòng vốn, xác định mối quan hệ tương quan giữa cải cách chính sách tài chính với biến động quy mô FDI đăng ký và FDI thực hiện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu thu hút FDI phân hóa mạnh mẽ theo ngành sản xuất và tồn tại khoảng cách lớn giữa vốn đăng ký và vốn thực hiện. Giai đoạn 1988–1999, khu vực sản xuất công nghiệp và xây dựng chiếm tới 53% tổng số dự án với 2.800 dự án được cấp phép, trong khi nông lâm thủy sản chỉ chiếm 10,2% về số dự án và 4,15% về tổng vốn đăng ký. Tính đến cuối năm 2001, tổng vốn FDI thực hiện chỉ đạt khoảng 22,2 tỷ USD, tương đương 55% tổng vốn đăng ký (41,2 tỷ USD). Quy mô vốn bình quân của một dự án duy trì ở mức tương đối nhỏ, chỉ dao động từ 3 đến 9 triệu USD trong giai đoạn 1991–2000.

Thứ hai, các chỉ số đóng góp của khu vực FDI vào tăng trưởng kinh tế duy trì tỷ trọng ngày càng lớn nhưng thiếu tính ổn định. Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tạo ra hơn 13% GDP, chiếm 40% đến 47% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước (bao gồm dầu thô), đóng góp bình quân 10% đến 13% tổng thu ngân sách nhà nước và giải quyết việc làm trực tiếp cho khoảng 5% đến 6% lực lượng lao động xã hội.

Thứ ba, sự tập trung không đồng đều về địa bàn và cơ cấu đối tác. Bốn tỉnh thành thuộc Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu) thu hút hơn 50% tổng vốn FDI cả nước. Về đối tác, các nền kinh tế châu Á (Đài Loan, Hong Kong, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore) chiếm tỷ trọng áp đảo với 68% số dự án (1.092/2.800 dự án) và 23,6 tỷ USD vốn đăng ký giai đoạn 1988–1999. Sau năm 1998, tỷ trọng vốn từ EU và Mỹ bắt đầu tăng dần, tiêu biểu là dự án khí đốt Nam Côn Sơn năm 2000 thu hút hơn 322 triệu USD từ Anh và 166 triệu USD từ Na Uy.

Thứ tư, bất cập tài chính nghiêm trọng xoay quanh hiện tượng chuyển giá và phân biệt đối xử chi phí. Khảo sát của Phân viện Nghiên cứu Tài chính cho thấy có từ 67% đến 73% doanh nghiệp FDI tại TP. Hồ Chí Minh báo cáo thua lỗ trong giai đoạn 1996–1999 thông qua việc nâng giá thiết bị đầu vào và hạ giá xuất khẩu cho công ty mẹ. Ngoài ra, cơ chế giá kép khiến nhà đầu tư nước ngoài phải chịu giá thuê đất cao gấp 1,25 đến 1,4 lần so với doanh nghiệp nội địa; tại Khu công nghiệp Trà Nóc (Cần Thơ), giá thuê lại đất cao gấp 162 lần giá đất thô của Nhà nước, cùng phí cơ sở hạ tầng tại Đồng Nai lên tới 1,01–1,45 USD/m²/năm.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu cho thấy sự sụt giảm dòng vốn FDI sau năm 1997 không hoàn toàn xuất phát từ nguyên nhân khách quan bên ngoài mà bắt nguồn từ chính các rào cản thể chế tài chính nội tại. Dữ liệu thực nghiệm có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ cột thể hiện tương quan giữa vốn đăng ký và vốn giải ngân qua các năm, kết hợp bảng ma trận so sánh các dòng thuế suất và chi phí đầu vào giữa Việt Nam với các nước trong khu vực ASEAN.

Việc duy trì cơ chế phân biệt hai mức giá dịch vụ (điện, nước, viễn thông) và tỷ giá hối đoái neo giữ cứng nhắc đã làm triệt tiêu lợi thế cạnh tranh chi phí lao động của Việt Nam. Khi so sánh với kinh nghiệm thành công của Trung Quốc (thu hút 55 tỷ USD năm 2002 với chính sách thuế ưu đãi "miễn 2 giảm 3") và Hàn Quốc (cắt giảm thuế thu nhập cá nhân từ 10%-40% xuống 9%-36%, minh bạch hóa môi trường đầu tư), Việt Nam bộc lộ điểm yếu lớn về tính ổn định pháp lý khi Luật Đầu tư nước ngoài phải sửa đổi tới 5 lần (1990, 1992, 1996, 2000, 2003) và trần sở hữu của khối ngoại trên thị trường chứng khoán bị khống chế ở mức 30% theo Quyết định 36/2003/QĐ-TTg.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, cải cách đồng bộ và thống nhất hệ thống chính sách thuế. Bộ Tài chính cần khẩn trương thực hiện lộ trình thống nhất biểu thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng chung cho mọi thành phần kinh tế ở mức 25%–28% vào giai đoạn 2004–2006, bãi bỏ hoàn toàn thuế chuyển lợi nhuận ra nước ngoài, đồng thời áp dụng chính sách khấu hao nhanh cho tài sản cố định công nghệ cao nhằm nâng tỷ trọng dự án FDI công nghệ cao lên 30% vào năm 2010.

Thứ hai, xóa bỏ triệt để cơ chế phân biệt hai giá và hoàn thiện chính sách đất đai. Thủ tướng Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh cần ban hành khung giá dịch vụ công (điện, nước, cước viễn thông) đồng nhất giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài trước năm 2005. Chuẩn hóa quy trình đền bù giải phóng mặt bằng, khống chế biên độ chênh lệch giá cho thuê lại đất tại các khu công nghiệp không vượt quá 3 lần giá thuê đất của Nhà nước nhằm giảm 15% tổng chi phí đầu tư ban đầu cho dự án.

Thứ ba, đổi mới chính sách ngoại hối, tiền tệ và phát triển thị trường vốn. Ngân hàng Nhà nước cần dỡ bỏ quy định bắt buộc kết hối ngoại tệ đối với doanh nghiệp FDI, điều hành tỷ giá theo tín hiệu thị trường linh hoạt, cho phép thế chấp giá trị quyền sử dụng đất tại các ngân hàng nước ngoài hoạt động hợp pháp tại Việt Nam. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần mở rộng tỷ lệ tham gia của nhà đầu tư nước ngoài vào các công ty niêm yết lên mức 49% trước năm 2007 để kích thích dòng vốn gián tiếp hỗ trợ vốn FDI.

Thứ tư, xây dựng quy chế quản lý và kiểm soát tài chính chống chuyển giá. Tổng cục Thuế phối hợp với Tổng cục Hải quan xây dựng cơ sở dữ liệu đối chiếu giá thị trường quốc tế đối với máy móc thiết bị nhập khẩu, áp dụng 3 phương pháp xác định giá giao dịch liên kết theo chuẩn mực quốc tế, phấn đấu giảm tỷ lệ doanh nghiệp FDI báo lỗ bất thường xuống dưới mức 35% trong giai đoạn 2005–2008.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách (Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước): Sử dụng nghiên cứu làm căn cứ thực tiễn để soạn thảo các văn bản hướng dẫn Luật Đầu tư, thiết kế chính sách ưu đãi thuế có chọn lọc và xây dựng khung pháp lý ngăn chặn hành vi trốn thuế thông qua định giá chuyển giao.

Nhóm ban quản lý các khu công nghiệp, khu chế xuất và chính quyền địa phương: Tham khảo các mô hình phân tích chi phí mặt bằng và kinh nghiệm quản lý hạ tầng từ Bình Dương, Đồng Nai để tối ưu hóa thủ tục hành chính "một cửa", định giá cho thuê đất hợp lý và thu hút vốn vào các ngành công nghiệp phụ trợ.

Nhóm nghiên cứu, giảng viên và học viên chuyên ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng luận văn như nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật cao với chuỗi số liệu thống kê chi tiết giai đoạn 1988–2002 phục vụ việc nghiên cứu về chuyển dịch cơ cấu kinh tế đối ngoại và tự do hóa thương mại trong khuôn khổ AIA, TRIMs.

Nhóm nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài và doanh nghiệp liên doanh: Nắm bắt bức tranh toàn cảnh về môi trường pháp lý tài chính, hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ thuế, các quy định quản lý ngoại hối cũng như dự báo các xu hướng điều chỉnh chính sách của Chính phủ Việt Nam để lập kế hoạch tài chính dài hạn.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng chênh lệch giữa vốn đăng ký và vốn thực hiện của khu vực FDI tại Việt Nam diễn ra như thế nào? Từ năm 1988 đến hết năm 2001, tổng vốn FDI đăng ký đạt 41,2 tỷ USD qua 3.606 dự án, nhưng vốn thực hiện chỉ đạt khoảng 22,2 tỷ USD, chiếm tỷ lệ khiêm tốn 55%. Sự chênh lệch này bắt nguồn từ thủ tục cấp phép kéo dài, vướng mắc đền bù đất đai và tác động tiêu cực của khủng hoảng tài chính khu vực năm 1997.

Hiện tượng chuyển giá tại các doanh nghiệp FDI ở Việt Nam được nhận diện qua những biểu hiện cụ thể nào? Khảo sát giai đoạn 1996–1999 cho thấy có 67%–73% doanh nghiệp FDI tại TP. Hồ Chí Minh báo lỗ liên tục nhưng vẫn mở rộng quy mô sản xuất. Thủ thuật chủ yếu là định giá máy móc công nghệ đầu vào cao hơn giá thị trường và bán sản phẩm đầu ra cho công ty mẹ với giá thấp hơn giá thành.

Cơ chế phân biệt hai giá gây ra những rào cản gì đối với việc thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài? Cơ chế hai giá áp dụng đối với giá thuê đất (cao hơn 1,25–1,4 lần), cước viễn thông, giá điện nước đã đẩy chi phí vận hành của doanh nghiệp FDI lên rất cao, làm xói mòn lợi thế cạnh tranh quốc gia so với các đối thủ như Thái Lan, Malaysia và làm sai lệch môi trường cạnh tranh bình đẳng.

Kinh nghiệm quốc tế của Trung Quốc và Hàn Quốc mang lại bài học then chốt nào cho chính sách tài chính của Việt Nam? Trung Quốc thu hút 55 tỷ USD vốn FDI năm 2002 nhờ hạ tầng tốt và cơ chế thuế rõ ràng, trong khi Hàn Quốc duy trì môi trường kinh doanh minh bạch thông qua nguyên tắc không phân biệt đối xử giữa nhà đầu tư nội - ngoại và cắt giảm thuế thu nhập từ 40% xuống 36%.

Nhu cầu vốn FDI hàng năm của Việt Nam trong giai đoạn 2001–2010 được dự báo ở mức bao nhiêu? Theo tính toán dựa trên hệ số ICOR 3,5 để đạt tăng trưởng GDP 7,5%/năm, nền kinh tế cần 100.000 tỷ đồng vốn đầu tư mỗi năm. Ngân hàng Thế giới ước tính nhu cầu vốn FDI hàng năm dao động từ 2,5 đến 3,5 tỷ USD, chiếm tỷ trọng từ 4% đến 7% GDP.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện 15 năm thu hút vốn FDI tại Việt Nam (1988–2002) với 3.606 dự án và 41,2 tỷ USD vốn đăng ký, khẳng định vai trò trụ cột của khu vực FDI khi đóng góp 13% GDP và gần 47% kim ngạch xuất khẩu.
• Nhận diện chính xác các nút thắt tài chính cốt lõi gồm: cơ chế phân biệt hai giá, rủi ro chuyển giá làm thất thu ngân sách (với 67%–73% doanh nghiệp FDI báo lỗ giai đoạn 1996–1999), thủ tục đất đai phức tạp và thị trường vốn chưa phát triển.
• Xây dựng hệ thống giải pháp tài chính đồng bộ bao gồm: thống nhất thuế thu nhập doanh nghiệp, dỡ bỏ cơ chế kết hối ngoại tệ, nâng trần sở hữu chứng khoán nước ngoài lên 49% và chuẩn hóa kiểm soát giao dịch liên kết.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng phục vụ chiến lược thu hút 2,5–3,5 tỷ USD vốn FDI hàng năm, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng GDP 7,5%/năm của Việt Nam giai đoạn 2001–2010.
• Các nhà quản lý chính sách và chuyên gia kinh tế nên khai thác sâu các phân tích thực chứng trong luận văn để tiếp tục hoàn thiện thể chế đầu tư trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH LEÂ HOÀNG LONG GIAÛI PHAÙP TAØI CHÍNH THUÙC ÑAÅY ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI TAÏI VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh : TAØI CHÍNH, LÖU THOÂNG TIEÀN TEÄ VAØ TÍN DUÏNG Maõ Soá : 5.09 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc : TS. NGUYEÃN NGOÏC ÑÒNH THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH - NAÊM 2003 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MUÏC LUÏC PHAÀN MÔÛ ÑAÀU CHÖÔNG MOÄT - TOÅNG QUAÙT VEÀ ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI ------ 7 1. Nhöõng vaán ñeà cô baûn veà ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi -------------------------- 7 1.

Vai troø cuûa ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ---------------------------------------------- 8 1. Maët tích cöïc ---------------------------------------------------------------------------8 1. Maët tieâu cöïc ------------------------------------------------------------------------ 10 1. Caùc hình thöùc cuûa ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ------------------------------------ 11 1.

Nhöõng yeáu toá cô baûn taùc ñoäng ñeán vieäc thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi -- 11 1. Xu höôùng vaän ñoäng cuûa doøng ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi treân theá giôùi 15 1. Chính saùch cuûa caùc nöôùc ñang phaùt trieån ñoái vôùi ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi --------------------------------------------------------------------------------------------17 1. Kinh nghieäm cuûa moät soá nöôùc veà thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi---18 1.

Kinh nghieäm cuûa Trung quoác ------------------------------------------------------- 18 1. Kinh nghieäm cuûa Haøn quoác --------------------------------------------------------- 19 1. Kinh nghieäm cuûa caùc nöôùc Ñoâng Nam AÙ ----------------------------------------- 20 CHÖÔNG HAI - TÌNH HÌNH THU HUÙT ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI TAÏI VIEÄT NAM TRONG THÔØI GIAN QUA-----------------------------------------------22 2. Tình hình thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi giai ñoaïn 1988 – 2002-----22 2.

Theo ngaønh saûn xuaát ----------------------------------------------------------------- 23 2. Theo ñòa phöông ---------------------------------------------------------------------- 25 2. Theo ñoái taùc ñaàu tö ------------------------------------------------------------------- 27 2. Theo hình thöùc ñaàu tö ---------------------------------------------------------------- 28 2.

Ñoùng goùp cuûa khu vöïc ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi vaøo neàn kinh teá------29 2. Cung caáp voán ñaàu tö cho söï taêng tröôûng kinh teá Vieät nam ---------------------- 29 2. Ñoùng goùp vaøo xuaát khaåu -------------------------------------------------------------- 30 2. Giaûi quyeát coâng aên vieäc laøm --------------------------------------------------------- 31 2.

Ñoùng goùp vaøo giaù trò toång saûn phaåm quoác noäi ------------------------------------ 31 2. Ñoùng goùp vaøo ngaân saùch ------------------------------------------------------------- 33 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nhöõng haïn cheá trong vieäc thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi töø 1997 ñeán nay -----------------------------------------------------------------------------------------34 2. Söï giaûm suùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi töø 1997 ñeán nay ----------------------- 34 2.

Nhöõng haïn cheá veà cô cheá - chính saùch taøi chính ---------------------------------- 35 2. Chính saùch thu huùt vaø söû duïng ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ----------------- 35 2. Veà chính saùch thueá ----------------------------------------------------------------- 36 2. Chính saùch tieàn teä vaø thò tröôøng taøi chính -------------------------------------- 37 2.

Veà chính saùch ñaát ñai -------------------------------------------------------------- 39 2. Veà cô cheá giaùm saùt taøi chính ----------------------------------------------------- 39 2. Veà chi phí ñaàu tö ------------------------------------------------------------------- 40 2. Moät soá haïn cheá khaùc ------------------------------------------------------------------ 41 2.

Thò tröôøng tieâu thuï coøn ôû möùc thaáp ---------------------------------------------- 41 2. Buoân laäu, laøm haøng giaû vaø söï keùm phaùt trieån cuûa nhöõng ngaønh coâng nghieäp- dòch vuï hoã trôï saûn xuaát haøng xuaát khaåu, haøng thay theá haøng nhaäp khaåu ------------- 41 2. Moâi tröôøng phaùp lyù ---------------------------------------------------------------- 42 2. Cô sôû haï taàng ----------------------------------------------------------------------- 43 2.

Raøo caûn haønh chính ---------------------------------------------------------------- 44 CHÖÔNG BA - MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP TAØI CHÍNH NHAÈM THUÙC ÑAÅY ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI TAÏI VIEÄT NAM ----------------------------------------47 3. Ñònh höôùng thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ------------------------------47 3. Chieán löôïc phaùt trieån kinh teá vaø nhu caàu ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi trong thôøi gian tôùi ----------------------------------------------------------------------------------------- 47 3. Quan ñieåm veà thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi -------------------------------- 48 3.

Muïc tieâu thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ---------------------------------- 48 3. Caùc quan ñieåm chính caàn quaùn trieät trong xaây döïng chính saùch thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi thôøi kyø 2001 – 2010 --------------------------------------------- 49 3. Giaûi phaùp taøi chính nhaèm thuùc ñaåy thu huùt ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi taïi Vieät nam ----------------------------------------------------------------------------------52 3. Tieáp tuïc caûi caùch chính saùch thueá --------------------------------------------------- 52 3.

Thueá nhaäp khaåu -------------------------------------------------------------------- 52 3. Thueá giaù trò gia taêng -------------------------------------------------------------- 54 3. Thueá Tieâu thuï ñaëc bieät ------------------------------------------------------------ 54 3. Thueá Thu nhaäp doanh nghieäp ----------------------------------------------------- 55 3.

Thueá thu nhaäp ñoái vôùi ngöôøi coù thu nhaäp cao --------------------------------- 55 3. Chính saùch tieàn teä, tyû giaù vaø thò tröôøng taøi chính --------------------------------- 56 3. Chính saùch tieàn teä ----------------------------------------------------------------- 56 3. Chính saùch tyû giaù hoái ñoaùi -------------------------------------------------------- 57 3.

Chính saùch veà laõi suaát ------------------------------------------------------------ 65 3. Buø ñaép thieáu huït ngaân saùch baèng nguoàn voán trong nöôùc -------------------- 66 3. Veà chi phí ñaàu tö ---------------------------------------------------------------------- 66 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hoaøn thieän chính saùch ñaát ñai ------------------------------------------------------- 67 3.

Xaây döïng vaø hoaøn thieän cô cheá quaûn lyù, giaùm saùt taøi chính caùc doanh nghieäp coù voán ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ------------------------------------------------------------ 68 3. Caùc giaûi phaùp khaùc -------------------------------------------------------------------69 3. OÅn ñònh chính trò vaø duy trì an ninh xaõ hoäi ---------------------------------------- 69 3. Caûi caùch luaät phaùp vaø Ban haønh moät soá luaät coù lieân quan ---------------------- 69 3.

Caûi caùch phaùp luaät 69 3. Ban haønh moät soá Luaät, Nghò ñònh môùi ----------------------------------------- 70 3. Chính saùch thöông maïi vaø chuyeån dòch cô caáu saûn xuaát ------------------------ 71 3. Chính saùch thöông maïi ------------------------------------------------------------ 71 3.

Vì Moät Chieán Löôïc Höôùng Vaøo Xuaát Khaåu ------------------------------------ 72 3. Ñieàu chænh cô caáu saûn xuaát kinh doanh ----------------------------------------- 74 3. Hoaït ñoäng xuùc tieán thöông maïi -------------------------------------------------- 76 3. Ñaøo taïo nguoàn nhaân löïc -------------------------------------------------------------- 76 3.

Phaùt trieån thò tröôøng lao ñoäng -------------------------------------------------- 76 3. Xaây döïng heä thoáng thoâng tin thoáng keâ thò tröôøng lao ñoäng ------------------ 77 3. Naâng cao chaát löôïng heä thoáng dòch vuï vieäc laøm ------------------------------ 77 3. Khuyeán khích loaïi hình dòch vuï tö vaán – keá toaùn – kieåm toaùn ----------------- 78 3.

Phaùt trieån cô sôû haï taàng -------------------------------------------------------------- 79 3. Huy ñoäng toái ña caùc nguoàn voán cho ñaàu tö cô sôû haï taàng -------------------- 79 3. Naâng cao hieäu quaû phaân boå, söû duïng caùc nguoàn voán ñaàu tö cô sôû haï taàng 80 3. Trieät ñeå caûi caùch haønh chính -------------------------------------------------------- 81 PHAÀN KEÁT LUAÄN PHAÀN PHUÏ LUÏC TAØI LIEÄU THAM KHAÛO LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHAÀN MÔÛ ÑAÀU Toaøn caàu hoùa vaø khu vöïc hoùa ñaõ trôû thaønh moät trong nhöõng xu theá chuû yeáu cuûa quan heä kinh teá quoác teá hieän ñaïi.

Nhöõng tieán boä nhanh choùng veà khoa hoïc, kyõ thuaät cuøng vôùi vai troø ngaøy caøng taêng cuûa caùc coâng ty ña quoác gia ñaõ thuùc ñaåy maïnh meõ quaù trình chuyeân moân hoùa, hôïp taùc giöõa caùc quoác gia vaø laøm cho vieäc saûn xuaát ñöôïc quoác teá hoùa cao ñoä. Haàu heát caùc nöôùc ñeàu ñieàu chænh chính saùch cuûa mình theo höôùng môû cöûa, giaûm vaø tieán tôùi thaùo boû haøng raøo thueá quan vaø phi thueá quan, khieán cho vieäc trao ñoåi haøng hoùa vaø luaân chuyeån caùc nhaân toá saûn xuaát nhö voán, lao ñoäng vaø kyõ thuaät treân theá giôùi ngaøy caøng thoâng thoaùng hôn. Ñeå traùnh ôû ngoaøi leà söï phaùt trieån, caùc nöôùc ñang phaùt trieån phaûi noã löïc hoäi nhaäp vaøo xu theá chung vaø taêng cöôøng söùc caïnh tranh kinh teá. Vieät nam ñaõ tham gia tích cöïc vaøo hoäi nhaäp kinh teá quoác teá vaø khu vöïc baèng vieäc thieát laäp moái quan heä ôû nhöõng möùc ñoä khaùc nhau vôùi haàu heát caùc nöôùc.

Tröôùc heát, ñoù laø söï tham gia vaøo caùc dieãn ñaøn quoác teá phaùt trieån vuøng, tieåu vuøng, khu vöïc vaø toaøn caàu, gia nhaäp ASEAN, APEC, kyù hieäp ñònh khung vôùi Lieân minh Chaâu Aâu, laø quan saùt vieân cuûa WTO - moät quaù trình hoäi nhaäp ñeå ñi ñeán söï thoáng nhaát trong ña daïng. Hoäi nhaäp quoác teá ñöôïc ñaëc tröng bôûi söï töï do hoùa thöông maïi vaø doøng voán ñaàu tö. Trong ño,ù voán ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi (FDI) ñaõ trôû thaønh moät boä phaän höõu cô cuûa neàn kinh teá Vieät nam vôùi nhöõng ñoùng goùp quan troïng nhö 13% giaù trò GDP, 40-47% kim ngaïch xuaát khaåu (keå caû daàu thoâ), töø 10-13% toång thu ngaân saùch vaø giaûi quyeát vieäc laøm cho khoaûng 5-6% lao ñoäng caû nöôùc. Tuy nhieân, trong vaøi naêm gaàn ñaây, xu höôùng ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi coù söï giaûm suùt ñaùng keå.

Ngoaøi nhöõng nguyeân nhaân khaùch quan, yeáu toá chuû yeáu vaãn thuoäc veà söï keùm hieäu quaû cuûa cô cheá öu ñaõi vaø chính saùch ñaàu tö taïi Vieät nam. Vì vaäy, vieäc choïn ñeà taøi “Giaûi Phaùp Taøi Chính Thuùc Ñaåy Ñaàu Tö Tröïc Tieáp Nöôùc Ngoaøi Taïi Vieät Nam” mang tính thieát thöïc cao ñoái vôùi chieán löôïc phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi töø nay ñeán naêm 2010. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MUÏC CHÖÕ VIEÁT TAÉT NSNN Ngaân saùch Nhaø nöôùc DNNN Doanh nghieäp Nhaø nöôùc FDI Foreign Direct Investment – Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi ASEAN Association of South East Asia Nations – Hieäp Hoäi Caùc Nöôùc Ñoâng Nam Aù UNDP United Nation Development Program – Chöông trình phaùt trieån Lieân Hieäp Quoác UNCTAD United Nation Conference on Trade and Development - Toå chöùc Thöông maïi vaø Phaùt trieån Lieân Hieäp Quoác OECD The Organization of Economic and Cooperation Development – Toå chöùc hôïp taùc vaø phaùt trieån kinh teá GDP Toång saûn phaåm quoác noäi USD Ñoàng ñoâ la Myõ GTGT Giaù trò gia taêng TTÑB Tieâu thuï ñaëc bieät TNDN Thu nhaäp doanh nghieäp CSHT Cô sôû haï taàng KCN, KCX Khu coâng nghieäp, khu cheá xuaát BQÑN Bình quaân ñaàu ngöôøi MNC Multinational companies – Coâng ty ña quoác gia MFN Most favored nations – Toái hueä quoác LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang 7 CHÖÔNG MOÄT TOÅNG QUAÙT VEÀ ÑAÀU TÖ TRÖÏC TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI 1. Nhöõng vaán ñeà cô baûn veà ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi 1.

Ñònh nghóa Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi (Foreign Direct Investment - FDI) ngaøy caøng coù vai troø quan troïng trong vieäc phaùt trieån kinh teá ôû caùc nöôùc treân theá giôùi, nhaát laø caùc nöôùc ñang phaùt trieån. Ñoái vôùi nhieàu quoác gia, FDI ñöôïc xem laø nguoàn ngoaïi löïc taøi trôï chính cho quaù trình phaùt trieån kinh teá. Coù khaù nhieàu ñònh nghóa veà FDI, chaúng haïn: + Theo Quyõ Tieàn Teä Quoác Teá (International Monetary Fund - IMF), vôùi muïc ñích thoáng keâ, FDI laø hình thöùc ñaàu tö maø ngöôøi chuû sôû höõu cuûa noù (ngöôøi nöôùc ngoaøi) tröïc tieáp tham gia ñieàu haønh doanh nghieäp nôi oâng ta ñaàu tö. Vieäc ñaàu tö chæ ñöôïc xem laø tröïc tieáp khi nhaø ñaàu tö naém giöõ toái thieåu 10% voán chuû sôû höõu cuûa doanh nghieäp, bôûi vì ñaây laø moät tyû leä ñuû ñeå nhaø ñaàu tö coù ñöôïc tieáng noùi trong coâng taùc ñieàu haønh, quaûn lyù doanh nghieäp.

Tuy nhieân, ñoâi khi hoï coù theå laøm ñöôïc ñieàu naøy chæ vôùi tyû leä voán goùp ít hôn vaø ngöôïc laïi. + Theo Toå Chöùc Thöông Maïi vaø Phaùt Trieån Lieân Hieäp Quoác (United Nation Conference on Trade and Development - UNCTAD), FDI xaûy ra khi coâng daân cuûa moät nöôùc, goïi laø nöôùc chuû ñaàu tö (home nation) daønh ñöôïc quyeàn kieåm soaùt moät soá thöïc theå kinh teá ôû moät nöôùc khaùc, goïi laø nöôùc nhaän ñaàu tö (host nation).