Giải pháp tài chính cho ngành da giày Việt Nam trong bối cảnh kinh tế hiện nay

Ngành da giày Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Trong quá trình đổi mới và hội nhập kinh tế, ngành… 144 trang · Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM · 2002.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Tài Chính Cho Ngành Da Giày Việt Nam Đến Năm 2010
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2002
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: VÒ TRÍ CỦA NGÀNH DA GIÀY VÀ VAI TRÒ CỦA TÀI CHÍNH TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN NGÀNH DA GIÀY VIỆT NAM
• 1.1. VÒ TRÍ CỦA NGÀNH DA GIÀY TRONG NỀN KINH TẾ VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 1.2. VÒ TRÍ CỦA NGÀNH DA GIÀY VIỆT NAM TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI NGÀNH DA GIÀY VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1993-2000
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP VỀ TÀI CHÍNH GÓP PHẦN XÂY DỰNG NGÀNH DA GIÀY VIỆT NAM TRỞ THÀNH NGÀNH KINH TẾ QUAN TRỌNG TRONG GIAI ĐOẠN TỪ NAY ĐẾN NĂM 2010
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Ngành Da Giày Việt Nam Đến Năm 2010 Cơ hội

Ngành da giày Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Trong quá trình đổi mới và hội nhập kinh tế, ngành này đóng vai trò quan trọng trong phân công lao động quốc tế. Với lợi thế về lao động, nguyên liệu, ngành da giày mang lại nguồn ngoại tệ lớn cho đất nước. Năm 2000, giá trị xuất khẩu đạt gần 1,5 tỷ USD, gấp 12 lần so với năm 1993. Mục tiêu đến năm 2005 là 3,1 tỷ USD và đến năm 2010 là 4,7 tỷ USD. Để đạt được mục tiêu này, cần đầu tư vốn, công nghệ và nguồn nhân lực hợp lý, đặc biệt là các giải pháp tài chính đồng bộ, thu hút đầu tư từ mọi thành phần kinh tế.

1.1. Vai Trò của Da Giày trong Nền Kinh Tế Quốc Dân

Ngành da giày không chỉ tạo ra việc làm và nguồn thu ngoại tệ, mà còn thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ như hóa chất, dệt may. Sự tăng trưởng của ngành da giày phản ánh sự phát triển kinh tế tổng thể của đất nước. Phát triển ngành này còn góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nông thôn, từ chuyên canh cây lương thực sang các ngành khác. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

1.2. Tiềm Năng Xuất Khẩu và Năng Lực Cạnh Tranh

Việt Nam có lợi thế cạnh tranh về giá nhân công rẻ và nguồn cung nguyên liệu tương đối ổn định. Tuy nhiên, để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế, ngành cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa mẫu mã và xây dựng thương hiệu riêng. Tham gia các hiệp hội sản xuất và xuất khẩu như Hiệp hội Da Giày Thế giới sẽ tạo điều kiện cho ngành da giày Việt Nam tiếp cận công nghệ và thị trường mới.

II. Thách Thức Tài Chính cho Ngành Da Giày Việt Nam Đến 2010

Mặc dù tiềm năng lớn, ngành da giày Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là về tài chính. Thiếu vốn đầu tư cho công nghệ, nguyên liệu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là vấn đề nan giải. Các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, khó tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi từ ngân hàng. Rủi ro biến động tỷ giá và giá nguyên liệu thô cũng gây ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Ngoài ra, sự phụ thuộc vào gia công và thiếu chủ động trong thiết kế, sản xuất nguyên phụ liệu cũng làm giảm giá trị gia tăng của ngành.

2.1. Khó Khăn Tiếp Cận Nguồn Vốn Tín Dụng Ngân Hàng

Các doanh nghiệp da giày, đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân và vừa và nhỏ, thường gặp khó khăn trong việc chứng minh khả năng trả nợ để tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngành da giày từ các ngân hàng thương mại. Điều này hạn chế khả năng đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

2.2. Rủi Ro Biến Động Tỷ Giá và Giá Nguyên Liệu

Sự biến động của tỷ giá hối đoái và giá nguyên liệu thô trên thị trường thế giới có thể ảnh hưởng đáng kể đến chi phí sản xuất và lợi nhuận của các doanh nghiệp da giày. Doanh nghiệp cần có các biện pháp phòng ngừa rủi ro như sử dụng các công cụ phái sinh tài chính để giảm thiểu tác động tiêu cực.

2.3. Phụ Thuộc Gia Công và Thiếu Chủ Động Nguyên Phụ Liệu

Việc chủ yếu thực hiện gia công cho các thương hiệu nước ngoài khiến giá trị gia tăng của ngành da giày Việt Nam còn thấp. Sự phụ thuộc vào nguồn cung nguyên phụ liệu nhập khẩu cũng làm tăng chi phí sản xuất và giảm tính chủ động trong hoạt động kinh doanh.

III. Cách Tiếp Cận Nguồn Vốn Đầu Tư cho Ngành Da Giày 2010

Để giải quyết bài toán tài chính ngành da giày, cần có các giải pháp tài chính đồng bộ và đa dạng. Các doanh nghiệp cần chủ động tìm kiếm các nguồn vốn khác nhau như vốn tự có, vốn vay ngân hàng, vốn từ các quỹ đầu tư, và vốn từ phát hành cổ phiếu, trái phiếu. Đồng thời, cần tăng cường liên kết với các đối tác trong và ngoài nước để huy động vốn và công nghệ. Nhà nước cũng cần có chính sách hỗ trợ tín dụng ưu đãi và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn.

3.1. Đa Dạng Hóa Nguồn Vốn Vay vốn Quỹ Đầu Tư Cổ Phiếu

Các doanh nghiệp da giày cần tìm kiếm các kênh huy động vốn khác nhau, bao gồm vay vốn ngân hàng, phát hành cổ phiếu và trái phiếu, hợp tác với các quỹ đầu tư và đối tác chiến lược. Việc đa dạng hóa nguồn vốn giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng tiếp cận vốn.

3.2. Tăng Cường Liên Kết Trong và Ngoài Nước

Hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước là một giải pháp hiệu quả để huy động vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý. Các doanh nghiệp có thể liên kết với các nhà cung cấp nguyên phụ liệu, các nhà phân phối và các tổ chức nghiên cứu để tạo thành chuỗi giá trị khép kín và nâng cao năng lực cạnh tranh.

IV. Chính Sách Tài Chính Hỗ Trợ Phát Triển Ngành Da Giày

Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường tài chính thuận lợi cho sự phát triển ngành da giày. Cần có các chính sách tín dụng ưu đãi, giảm thuế, hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, nguyên phụ liệu và đào tạo nguồn nhân lực. Bên cạnh đó, cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận thông tin thị trường và tham gia các chương trình xúc tiến thương mại. Chính sách tài chính cho da giày cần tập trung vào việc khuyến khích doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và nâng cao giá trị gia tăng.

4.1. Chính Sách Tín Dụng Ưu Đãi và Hỗ Trợ Lãi Suất

Nhà nước cần có các chương trình tín dụng ưu đãi và hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp da giày đầu tư vào công nghệ mới, sản xuất nguyên phụ liệu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều này giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn và tăng cường khả năng cạnh tranh.

4.2. Giảm Thuế và Đơn Giản Hóa Thủ Tục Hành Chính

Giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế nhập khẩu đối với các nguyên phụ liệu mà trong nước chưa sản xuất được sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất. Bên cạnh đó, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh.

V. Ứng Phó Khủng Hoảng Tài Chính Ngành Da Giày Bài Học

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, ngành da giày cần chủ động ứng phó với các rủi ro tài chính, đặc biệt là khủng hoảng kinh tế. Các doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản trị rủi ro hiệu quả, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tăng cường năng lực tự chủ về nguyên phụ liệu. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tái cấu trúc tài chính, tìm kiếm thị trường mới và nâng cao năng lực cạnh tranh. Kinh nghiệm từ cuộc khủng hoảng 2008 cho thấy tầm quan trọng của việc dự báo rủi ro và có các biện pháp phòng ngừa kịp thời.

5.1. Xây Dựng Hệ Thống Quản Trị Rủi Ro Tài Chính

Các doanh nghiệp da giày cần xây dựng hệ thống quản trị rủi ro tài chính hiệu quả, bao gồm các biện pháp phòng ngừa rủi ro biến động tỷ giá, rủi ro tín dụng và rủi ro thị trường. Việc sử dụng các công cụ phái sinh tài chính có thể giúp doanh nghiệp giảm thiểu tác động tiêu cực của các rủi ro này.

5.2. Đa Dạng Hóa Thị Trường và Nguồn Cung Nguyên Liệu

Để giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường hoặc một nhà cung cấp duy nhất, các doanh nghiệp da giày cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nguồn cung nguyên phụ liệu. Việc tìm kiếm các thị trường mới và các nhà cung cấp thay thế sẽ giúp doanh nghiệp tăng cường tính linh hoạt và khả năng chống chịu trước các biến động của thị trường.

VI. Tương Lai Giải Pháp Tài Chính Ngành Da Giày Việt Nam 2010

Với tiềm năng và lợi thế sẵn có, ngành da giày Việt Nam có thể tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Để đạt được mục tiêu trở thành ngành kinh tế quan trọng, cần có sự chung tay của cả doanh nghiệp và nhà nước. Doanh nghiệp cần chủ động đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và quản trị rủi ro hiệu quả. Nhà nước cần tạo môi trường tài chính thuận lợi, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tái cấu trúc tài chính ngành da giày là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững.

6.1. Đổi Mới Sáng Tạo và Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh

Các doanh nghiệp da giày cần tập trung vào đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng sản phẩm và đa dạng hóa mẫu mã để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) là yếu tố then chốt để tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh.

6.2. Hợp Tác và Liên Kết để Phát Triển Bền Vững

Sự hợp tác và liên kết giữa các doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp và nhà nước, và giữa doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành da giày. Việc xây dựng chuỗi giá trị khép kín và chia sẻ thông tin, kinh nghiệm sẽ giúp các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và ứng phó với các thách thức của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Phan Kỳ Vũ với đề tài "Các giải pháp tài chính để ngành da giày Việt Nam trở thành ngành kinh tế quan trọng trong giai đoạn từ nay đến năm 2010" được bảo vệ tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh năm 2002. Luận án nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách tài chính và sự phát triển của một ngành công nghiệp định hướng xuất khẩu trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam chuyển đổi và hội nhập quốc tế.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Quá trình đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế đặt ra yêu cầu Việt Nam phải tham gia vào phân công lao động quốc tế dựa trên việc lựa chọn các ngành kinh tế khai thác được lợi thế về lao động, nguyên vật liệu và tài nguyên sẵn có. Ngành da giày Việt Nam sau hơn 10 năm phát triển (tính đến năm 2000) đã chứng minh hiệu quả kinh tế - xã hội cụ thể:

• Kim ngạch xuất khẩu năm 2000 đạt gần 1,5 tỉ USD, tăng gấp 12 lần so với năm 1993, vươn lên vị trí thứ 3 trong các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của cả nước (sau dầu thô và dệt may).
• Ngành đặt mục tiêu đạt 3,1 tỉ USD kim ngạch xuất khẩu vào năm 2005 và khoảng 4,7 tỉ USD vào năm 2010.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa các mục tiêu này, ngành da giày đối mặt với các rào cản lớn: thiếu vốn đầu tư đổi mới công nghệ, máy móc còn lạc hậu so với thế giới, tỷ lệ nội địa hóa nguyên phụ liệu rất thấp (chỉ tự cung cấp được 20–25%), phụ thuộc nặng nề vào nguyên liệu nhập khẩu và chủ yếu thực hiện gia công cho nước ngoài (chiếm gần 80% số doanh nghiệp), dẫn đến giá trị gia tăng thu về thấp (tiền công chỉ chiếm 15–20% giá thành). Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định là việc thiếu hụt một hệ thống giải pháp chính sách tài chính đồng bộ nhằm khơi thông nội lực và ngoại lực, tạo vốn đầu tư công nghệ, phát triển vùng nguyên liệu phụ trợ và nâng cao năng lực cạnh tranh cho toàn ngành.

Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của luận án được xác định cụ thể theo các nội dung sau:

1. Nghiên cứu vị trí của ngành da giày trong nền kinh tế Việt Nam, làm rõ các điều kiện cần thiết để phát triển ngành thành một ngành kinh tế quan trọng.
2. Đánh giá tác động của các chính sách và giải pháp tài chính đối với quá trình phát triển của ngành da giày giai đoạn 1993–2000; chỉ ra những thuận lợi, khó khăn và triển vọng.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp tài chính cho giai đoạn từ nay đến năm 2010 nhằm:
   • Củng cố và phát triển các doanh nghiệp nhà nước nhằm giữ vai trò chủ đạo.
   • Khuyến khích, thu hút các thành phần kinh tế khác, đặc biệt là khu vực tư nhân.
   • Tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu:
  1. Đường lối phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong thời kỳ mở cửa và hội nhập.
  2. Lợi thế so sánh của nền kinh tế Việt Nam trong phân công lao động quốc tế.
  3. Vai trò của tài chính đối với sự phát triển của ngành kinh tế nói chung và ngành da giày nói riêng.
  4. Quá trình phát triển và thực trạng tài chính của ngành da giày Việt Nam giai đoạn 1993–2000 cùng kinh nghiệm của các nước đang phát triển.
  5. Các công cụ và định chế tài chính có khả năng huy động vốn và hỗ trợ ngành phát triển đến năm 2010.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về nội dung: Luận án tập trung vào các giải pháp tài chính và các chính sách hỗ trợ tài chính (vốn tự có, thị trường vốn, tín dụng ngân hàng, chính sách thuế, bảo trợ xuất khẩu, tỷ giá, liên kết tài chính). Luận án không đi sâu vào các vấn đề kỹ thuật công nghệ thuần túy hoặc quy hoạch chi tiết vùng sản xuất.
  • Về không gian: Khảo sát các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế trong ngành da giày trên phạm vi cả nước (bao gồm sản xuất giày dép, đồ da, túi xách, chế biến thuộc da và nguyên phụ liệu).
  • Về thời gian: Thu thập số liệu thực trạng giai đoạn 1993–2000 và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2001–2010.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án điểm lại bối cảnh phát triển của ngành da giày trên thế giới và kinh nghiệm áp dụng các công cụ tài chính tại các quốc gia và vùng lãnh thổ trong khu vực:

Các hướng nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn được tác giả tổng hợp

• Đài Loan: Điển hình thành công trong xuất khẩu da giày thập niên 1970–1980 (đạt kim ngạch 3,4–4,5 tỉ USD/năm). Tác giả phân tích chính sách phát triển công nghiệp thâm dụng lao động đầu thập niên 1950, bảo hộ thay thế nhập khẩu, tiếp nhận viện trợ và đầu tư từ Mỹ, Nhật Bản trong thập niên 1960. Đặc thù mô hình Đài Loan là doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm trên 96%, kết hợp công nghiệp da giày với nông thôn đô thị hóa để tận dụng lao động dư thừa từ nông nghiệp; chính phủ trích ngân sách từ thuế để thành lập các trung tâm dạy nghề cho ngành.
• Hàn Quốc: Từng đạt kim ngạch 3,4–4,5 tỉ USD/năm trong thập niên 1970–1980 với trung tâm lớn tại Pusan; phát triển nhờ tiếp cận vốn vay quốc tế và đầu tư nước ngoài kết hợp đầu tư quy mô lớn.
• Trung Quốc: Xuất khẩu giày dép đạt 4,7 tỉ USD vào năm 1995. Trung tâm công nghiệp giày dép tập trung tại Quảng Đông (năm 1999 đạt sản lượng 2.000 triệu đôi, kim ngạch 4.300 triệu USD, chiếm 50% sản lượng và doanh số cả nước), tiếp sau là Hàng Châu và Thượng Hải. Luận án nhấn mạnh giải pháp của Trung Quốc: Nhà nước tài trợ xây dựng hạ tầng khu công nghiệp, nhà xưởng hoàn chỉnh rồi cho doanh nghiệp thuê với giá rẻ trong 5 năm đầu, sau đó mới điều chỉnh theo giá thị trường hoặc bán đứt để thu hồi vốn.
• Thái Lan và Indonesia: Đạt kim ngạch xuất khẩu 2 tỉ USD mỗi nước vào năm 1995 nhờ khai thác chi phí nhân công rẻ (0,35–0,7 USD/giờ công) và chính sách thu hút FDI.
• Các nước Tây Âu (Ý, Tây Ban Nha): Do chi phí giờ công cao (9–14 USD/giờ so với 0,35–0,7 USD/giờ tại các nước châu Á thuộc nhóm 3), các nước này mất dần lợi thế sản xuất hàng loạt, chuyển dịch trọng tâm sản xuất về các nước đang phát triển.
• Brazil: Áp dụng giải pháp tài chính miễn giảm cước phí vận chuyển hàng hóa xuất khẩu (ví dụ mặt hàng cà phê) từ nơi sản xuất nội địa đến cảng biển nhằm hạ giá thành đầu ra.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Các công trình trước đây chủ yếu tập trung vào khía cạnh kỹ thuật, thị trường hoặc tổng kết công nghiệp nói chung. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống về việc xây dựng một khung giải pháp tài chính toàn diện, mang tính cấu trúc cho ngành da giày Việt Nam: chuyển từ việc gia công thuần túy sang tự chủ nguyên liệu và thiết kế, xác lập các kênh huy động vốn đa dạng (chứng khoán, leasing, tín dụng thương mại) và cải cách thể chế tài chính công (thuế, tỷ giá, quỹ hỗ trợ xuất khẩu) phù hợp với thực tiễn giai đoạn 2002–2010.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

• Lý thuyết phân công lao động quốc tế và lợi thế so sánh: Phân tích quy luật trao đổi thương mại giữa hai quốc gia dựa trên lợi thế so sánh tương đối. Tác giả sử dụng khung phân tích lợi thế theo mức thu nhập bình quân đầu người:
  • Khi thu nhập dưới 1.000 USD/người/năm: Lợi thế cạnh tranh chủ yếu dựa vào lao động giá rẻ, tài nguyên nông - lâm - thủy sản và khoáng sản thô.
  • Khi thu nhập vượt mốc 1.500 USD/người/năm: Lợi thế dịch chuyển sang vốn, công nghệ cao và nguồn nhân lực trình độ cao.
  • Ngành da giày được xác định là ngành thâm dụng lao động, vốn đầu tư trên mỗi chỗ làm việc thấp, phù hợp với giai đoạn đầu của công nghiệp hóa tại Việt Nam.
• Lý thuyết liên kết kinh tế quốc tế: Khái quát các cấp độ liên kết từ khu vực mậu dịch tự do (xóa bỏ bảo hộ, hạ thuế quan), liên minh thuế quan, thị trường chung (tự do di chuyển lao động và tư bản), tiến tới liên minh kinh tế và tiền tệ chung (tham chiếu các tổ chức ASEAN, AFTA, APEC, WTO).
• Lý thuyết quản trị tài chính doanh nghiệp và thị trường tài chính: Phân tích cơ cấu nguồn vốn (vốn chủ sở hữu, vốn vay ngân hàng, phát hành giấy tờ có giá, tín dụng thương mại, tiền ứng trước của khách hàng, thuê mua tài chính - leasing) và tác động của đòn bẩy tài chính, chính sách thuế, tỷ giá đối với sự tích lũy vốn của doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp luận: Luận án sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, nhìn nhận sự phát triển của ngành da giày trong mối quan hệ hữu cơ với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp - công nghiệp và hội nhập quốc tế.
• Phương pháp nghiên cứu cụ thể:
  • Phương pháp thống kê mô tả: Tổng hợp, xử lý số liệu chuỗi thời gian giai đoạn 1993–2000 về kim ngạch, sản lượng, lao động, cơ cấu sở hữu.
  • Phương pháp phân tích kinh tế và so sánh, đối chiếu: So sánh hiệu quả giữa các hình thức sở hữu, so sánh chi phí nhân công giữa các quốc gia, đối chiếu cơ cấu sản phẩm xuất khẩu và tiêu thụ nội địa.
  • Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn: Rút ra bài học từ các nền kinh tế lân cận để vận dụng vào điều kiện cụ thể của Việt Nam.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp chính thức từ Bộ Công nghiệp, Tổng công ty Da giày Việt Nam (Leaprodexim), Hiệp hội Da giày Việt Nam, Tổng cục Hải quan, Niên giám Thống kê và các báo cáo quốc tế (PERC).

---

Nội dung chính theo từng chương

Luận án có dung lượng 164 trang, bao gồm 32 biểu bảng, 1 sơ đồ, 3 đồ thị và 5 phụ lục, kết cấu gồm phần Mở đầu, Kết luận và 3 chương nội dung:

Chương 1: Vị trí của ngành da giày và vai trò của tài chính trong việc phát triển ngành da giày Việt Nam

Chương 1 thiết lập cơ sở lý luận về vị trí ngành da giày trong chiến lược công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu và phân tích các công cụ tài chính cần thiết.

• Vị trí kinh tế - xã hội của ngành da giày:
  • Giải quyết việc làm: Năm 2000, ngành thu hút 400.000 lao động trực tiếp (tăng gấp đôi so với 200.000 lao động năm 1997), chiếm 10,8% tổng lao động công nghiệp toàn quốc (gần 4 triệu người). Tỷ lệ lao động nữ chiếm 80–85%, chủ yếu chuyển dịch từ lao động nông nhàn nông thôn. Khu vực phía Nam tập trung 327.000 lao động (chiếm trên 80% lao động toàn ngành).
  • Vốn đầu tư thấp, hiệu quả tạo việc làm cao: Để xây dựng một nhà máy sản xuất giày hoàn chỉnh công suất 600.000 đôi/năm chỉ cần số vốn 0,5–1,0 triệu USD (chưa tính tiền đất) và giải quyết việc làm cho gần 400 lao động. Nhà máy cần diện tích mặt bằng lớn từ 5.000 m² đến vài chục ngàn m².
  • Tạo tích lũy ngoại tệ: Đóng góp gần 1,5 tỉ USD xuất khẩu năm 2000, chiếm khoảng 10% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước (khoảng 15 tỉ USD).
  • Lan tỏa kinh tế ngành: Kích thích phát triển chăn nuôi đại gia súc lấy da (trâu, bò, dê, cá sấu), trồng cây công nghiệp (cao su lấy mủ làm đế giày), dệt nhuộm, hóa chất, cơ khí khuôn mẫu và dịch vụ vận tải, logistics.
• Phân loại vai trò của các nguồn vốn và công cụ tài chính:
  • Vốn chủ sở hữu: Quyết định tính tự chủ và năng lực tiếp cận các nguồn vốn vay khác của doanh nghiệp.
  • Phát hành giấy tờ có giá (trái phiếu, cổ phiếu): Kênh huy động vốn trung và dài hạn linh hoạt, chi phí vốn thấp hơn vay ngân hàng nhưng đòi hỏi kỷ luật thanh toán nghiêm ngặt.
  • Tín dụng ngân hàng: Nguồn tài trợ chính cho vốn lưu động và thanh toán ngắn hạn, nhưng chịu hạn chế do yêu cầu thế chấp bất động sản khắt khe và lãi suất cao.
  • Tín dụng thương mại và nhận ứng trước tiền hàng: Giúp bù đắp thiếu hụt vốn lưu động tức thời trong chuỗi cung ứng quốc tế.
  • Vốn FDI: Đóng vai trò cầu nối công nghệ, thị trường và quản lý (ví dụ: Công ty Cổ phần Pou Yuen tại Bình Chánh, TP.HCM vốn 100% Đài Loan có 22.000 lao động, chi 18 tỉ đồng tiền lương và 2,5 tỉ đồng BHXH mỗi tháng vào thời điểm khảo sát).

Chỉ tiêu theo dõi	Năm 1993	Năm 1995	Năm 1997	Năm 2000
Kim ngạch XK Tổng cty Da giày VN (triệu USD)	57,78	132,41	167,79	164,80
Kim ngạch XK toàn ngành da giày (triệu USD)	118,00	338,04	964,50	1.468,00
Tỷ lệ đóng góp của Tổng cty so với toàn ngành (%)	46,40%	39,20%	17,40%	11,22%

Chương 2: Các chính sách tài chính đối với ngành da giày Việt Nam giai đoạn 1993-2000

Chương 2 phân tích thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh, cơ cấu thị trường, cơ cấu sản phẩm và việc thực thi các chính sách tài chính đối với ngành.

• Thực trạng thị trường tiêu thụ:
  • Thị trường nội địa: Dân số gần 80 triệu người nhưng bị bỏ ngỏ. Hàng năm chỉ có 6–8 triệu đôi giày da và trên 20 triệu đôi giày thể thao, giày vải, dép tiêu thụ nội địa; chất lượng và mẫu mã hạn chế, chịu sự cạnh tranh của hàng nhập lậu từ Trung Quốc. Một số đơn vị bắt đầu xây dựng kênh phân phối: Biti's, Vina Giầy, Thượng Đình, Hừng Sáng, An Lạc.
  • Thị trường xuất khẩu: Tăng trưởng mạnh mẽ từ 964,5 triệu USD (1997) lên 1.468 triệu USD (2000). Thị trường tập trung lớn nhất là Liên minh Châu Âu (EU) chiếm 80%, Mỹ chiếm 6%, Nhật Bản chiếm 5%, các nước khác chiếm 9%.
• Cơ cấu sản phẩm xuất khẩu năm 2000:
  • Giày thể thao: 116,00 triệu đôi (trị giá 892,64 triệu USD, chiếm 60,80% kim ngạch).
  • Giày da nữ: 54,71 triệu đôi (trị giá 131,84 triệu USD, chiếm 21,92% sản lượng).
  • Giày vải: 30,67 triệu đôi (trị giá 155,71 triệu USD, chiếm 10,60% kim ngạch).
  • Các loại khác: 75,22 triệu đôi (trị giá 187,81 triệu USD, chiếm 12,18% kim ngạch).
• Thực trạng cung ứng nguyên phụ liệu và phương thức gia công:
  • Khả năng tự cung cấp nguyên liệu trong nước chỉ đạt 20–25%. Tỷ lệ đáp ứng theo từng loại: vải cotton/calico đạt 20%; simili/giả da đạt 2%; hóa chất đạt 10%; cao su tổng hợp 0%; nhựa hạt 0%; riêng đế giày cao su tự nhiên đáp ứng tốt với tỷ lệ 90%.
  • Ngành da thuộc: TP.HCM sản xuất trên 70% sản lượng da thuộc cả nước (trong đó làng da Phú Thọ - Quận 11 chiếm 2/3 sản lượng nhưng gây ô nhiễm môi trường). Các đơn vị tiêu biểu: Da Sài Gòn (4 triệu feet vuông/năm, thiết bị Ý), Hưng Thái (3,6 triệu feet vuông/năm), MeKo (3 triệu feet vuông/năm), Kỳ Gia (7 tấn/ngày), Đông Hòa - Sông Bé (300.000 feet vuông/tháng).
  • Phương thức gia công chiếm tới gần 80% doanh nghiệp toàn ngành, khiến doanh nghiệp phụ thuộc hoàn toàn vào khách hàng nước ngoài về mẫu mã, nguyên liệu và giá cả.

Loại hình doanh nghiệp	Số lượng DN (đơn vị)	Tỷ trọng DN (%)	Năng lực SX (triệu đôi)	Tỷ trọng năng lực (%)
Doanh nghiệp Nhà nước	76	34,86%	123,00	30,75%
Cổ phần, Tư nhân	65	29,82%	76,76	19,20%
Vốn đầu tư nước ngoài (FDI)	77	35,32%	200,16	50,05%
Toàn ngành	218	100,00%	400,00	100,00%

• Đánh giá hạn chế của chính sách tài chính giai đoạn 1993–2000:
  • Chính sách thuế chưa thực sự khuyến khích sản xuất nguyên phụ liệu thay thế nhập khẩu; thủ tục hoàn thuế giá trị gia tăng và thuế nhập khẩu nguyên liệu gia công còn chậm trễ.
  • Doanh nghiệp tư nhân khó tiếp cận tín dụng trung và dài hạn của ngân hàng thương mại do thiếu tài sản thế chấp bất động sản hợp pháp.
  • Thị trường cho thuê tài chính (leasing) và các quỹ hỗ trợ xuất khẩu chưa phát huy được hiệu quả hỗ trợ đổi mới thiết bị.

Chương 3: Những giải pháp về tài chính góp phần xây dựng ngành da giày Việt Nam trở thành ngành kinh tế quan trọng trong giai đoạn từ nay đến năm 2010

Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp tài chính gồm các nhóm trọng tâm:

• Nhóm giải pháp huy động vốn đầu tư:
  • Đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước trong ngành da giày để thu hút vốn xã hội; khuyến khích các công ty cổ phần quy mô lớn phát hành trái phiếu và niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.
  • Mở rộng thị trường cho thuê tài chính (leasing) nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới máy móc, dây chuyền may, gò, dán tự động mà không phải chịu áp lực thế chấp tài sản lớn.
  • Cải tiến quy trình cấp tín dụng ngân hàng: Chuyển dịch từ cho vay dựa thuần túy trên thế chấp bất động sản sang thẩm định tính khả thi của dự án xuất khẩu và xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp (credit rating).
• Nhóm giải pháp chính sách tài chính của Nhà nước:
  • Áp dụng triệt để mức thuế suất thuế GTGT 0% đối với sản phẩm xuất khẩu; hoàn thuế nhanh chóng cho nguyên phụ liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu.
  • Sử dụng Quỹ hỗ trợ phát triển và Quỹ hỗ trợ xuất khẩu để hỗ trợ lãi suất sau đầu tư, bảo lãnh tín dụng xuất khẩu và cho vay ưu đãi đối với các dự án sản xuất nguyên phụ liệu nội địa.
  • Điều hành chính sách tỷ giá linh hoạt, chủ động phá giá nhẹ đồng nội tệ tương ứng với chỉ số lạm phát để duy trì sức cạnh tranh cho hàng xuất khẩu.
• Nhóm giải pháp tài chính chuyên biệt phát triển ngành:
  • Tài chính cho vùng nguyên liệu và môi trường: Nhà nước hỗ trợ vốn ngân sách và tín dụng ưu đãi để quy hoạch các khu công nghiệp thuộc da tập trung xa khu dân cư, đầu tư hệ thống xử lý nước thải công nghiệp đạt chuẩn; hỗ trợ vốn cho chương trình chăn nuôi đại gia súc lấy da.
  • Tài chính cho đào tạo nguồn nhân lực: Trích một phần quỹ hỗ trợ hoặc miễn giảm thuế cho chi phí đào tạo công nhân kỹ thuật lành nghề, thợ thiết kế mẫu mã và đội ngũ cán bộ quản trị doanh nghiệp.
  • Tài chính xúc tiến thương mại: Tài trợ kinh phí tham gia hội chợ thương mại quốc tế, xây dựng thương hiệu quốc gia và triển khai thương mại điện tử.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận về vai trò của chính sách tài chính trong việc phát triển ngành công nghiệp da giày – một ngành công nghiệp thâm dụng lao động, có lợi thế so sánh trong giai đoạn đầu của tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại các nước đang phát triển.
• Xây dựng khung phân tích tài chính đa chiều, kết hợp giữa tài chính vi mô (cơ cấu vốn, tự tích lũy, tín dụng thương mại, leasing) và tài chính vĩ mô (thuế, tỷ giá, quỹ tín dụng nhà nước) áp dụng riêng cho ngành kinh tế xuất khẩu mũi nhọn.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn

• Cung cấp bức tranh dữ liệu toàn diện về ngành da giày Việt Nam giai đoạn 1993–2000: Bóc tách cơ cấu kim ngạch theo sản phẩm, cơ cấu năng lực sản xuất theo loại hình sở hữu, thực trạng tỷ lệ nội địa hóa và mức độ phụ thuộc gia công.
• Đưa ra hệ thống khuyến nghị chính sách tài chính cụ thể cho lộ trình 2002–2010:
  • Cơ chế nhà nước hỗ trợ mặt bằng và hạ tầng nhà xưởng giá rẻ trong thời gian đầu tại các khu công nghiệp tập trung.
  • Giải pháp đa dạng hóa công cụ vốn nhằm giải quyết tình trạng thiếu vốn lưu động và vốn đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
  • Cảnh báo nguy cơ tụt hậu của ngành nếu duy trì phương thức gia công kéo dài và không chủ động đầu tư vào công nghiệp thuộc da, dệt may và phụ liệu phụ trợ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế

• Luận án giới hạn phạm vi nghiên cứu ở các giải pháp tài chính và cơ chế hỗ trợ tài chính; không đi sâu giải quyết các bài toán kỹ thuật công nghệ chế biến da, công nghệ cơ khí khuôn mẫu hay quy hoạch chi tiết không gian công nghiệp.
• Nguồn số liệu thực chứng kết thúc ở mốc năm 2000–2001, chưa phản ánh các biến động kinh tế sau giai đoạn Việt Nam chính thức ký kết và thực thi các hiệp định thương mại đa phương lớn hơn (như gia nhập WTO).

Hướng nghiên cứu tiếp

• Nghiên cứu cơ chế tài chính tài trợ cho công nghệ sản xuất sạch hơn và xử lý triệt để chất thải môi trường trong ngành công nghiệp thuộc da.
• Nghiên cứu mô hình định giá và xếp hạng tín nhiệm tín dụng chuyên biệt dành riêng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ ngành da giày.
• Hoàn thiện chính sách tài chính phát triển thương hiệu da giày Việt Nam trên thị trường bán lẻ quốc tế khi tham gia sâu vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cho các đối tượng sau:

• Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Tài chính, Bộ Công nghiệp, Ngân hàng Nhà nước): Tham khảo trong việc hoạch định chính sách thuế xuất nhập khẩu, cơ chế bảo lãnh tín dụng xuất khẩu và điều hành chính sách tỷ giá hỗ trợ hàng xuất khẩu.
• Hiệp hội Da giày và các doanh nghiệp trong ngành: Cung cấp định hướng về quản trị tài chính, các phương thức huy động vốn mới (leasing, phát hành trái phiếu, cổ phần hóa) và chiến lược liên kết kinh tế - tài chính để vượt qua bẫy gia công.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp khung phương pháp nghiên cứu thực chứng về kinh tế ngành và hệ thống dữ liệu kinh tế công nghiệp Việt Nam thời kỳ đầu đổi mới.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ tự cung cấp nguyên phụ liệu của ngành da giày Việt Nam năm 2000 là bao nhiêu?
Theo số liệu thống kê trong luận án, nguồn nguyên phụ liệu sản xuất trong nước mới chỉ đáp ứng được khoảng 20–25% tổng nhu cầu của ngành. Ngoại trừ đế giày cao su tự nhiên đáp ứng được 90%, các nguyên liệu chính khác đều phụ thuộc nhập khẩu: vải cotton/calico đáp ứng 20%, hóa chất 10%, simili/giả da 2%, còn cao su tổng hợp và nhựa hạt phải nhập khẩu 100%.

2. Cơ cấu năng lực sản xuất của ngành da giày năm 2000 phân bổ theo loại hình doanh nghiệp như thế nào?
Năm 2000, tổng năng lực sản xuất toàn ngành đạt 400 triệu đôi giày dép. Trong đó:

• Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) chiếm tỷ trọng lớn nhất với 50,05% (200,16 triệu đôi).
• Doanh nghiệp nhà nước (trung ương và địa phương) chiếm 30,75% (123,00 triệu đôi).
• Doanh nghiệp cổ phần và tư nhân chiếm 19,20% (76,76 triệu đôi).

3. Mặt hàng nào chiếm tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu lớn nhất của ngành da giày năm 2000?
Giày thể thao là mặt hàng chiếm tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu lớn nhất với 60,80% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành, đạt 116 triệu đôi với kim ngạch 892,64 triệu USD. Đứng thứ hai là giày da nữ với 54,71 triệu đôi (trị giá 131,84 triệu USD, chiếm 21,92% sản lượng xuất khẩu).

4. Luận án đề xuất giải pháp gì về vốn tín dụng để hỗ trợ doanh nghiệp da giày vừa và nhỏ đổi mới máy móc?
Luận án đề xuất phát triển thị trường cho thuê tài chính (leasing) để giải quyết nhu cầu vốn trung và dài hạn đổi mới máy móc thiết bị mà không cần thế chấp bất động sản; đồng thời kiến nghị các ngân hàng thương mại cải tiến thủ tục cho vay thông qua thẩm định phương án kinh doanh, hợp đồng xuất khẩu và áp dụng hệ thống xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp (credit rating).

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Phan Kỳ Vũ đã phân tích một cách có hệ thống thực trạng kinh tế và tài chính của ngành da giày Việt Nam trong giai đoạn phát triển then chốt 1993–2000. Bằng các số liệu thực chứng chi tiết, tác giả đã làm rõ vị trí chiến lược của ngành trong giải quyết việc làm và tạo nguồn thu ngoại tệ, đồng thời chỉ ra điểm nghẽn lớn về tình trạng phụ thuộc gia công và thiếu hụt vốn đầu tư nguyên phụ liệu. Hệ thống giải pháp tài chính được đề xuất mang tính đồng bộ từ cấp độ doanh nghiệp đến chính sách vĩ mô của Nhà nước, cung cấp luận cứ khoa học quan trọng phục vụ mục tiêu phát triển ngành da giày Việt Nam đến năm 2010.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM PHAN KỲ VŨ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2002 1 MÔÛ ÑAÀU 1. Tính caáp thieát cuûa luaän aùn Trong quaù trình ñoåi môùi vaø hoäi nhaäp neàn kinh teá theá giôùi hieän nay, nhaát thieát seõ daãn ñeán quaù trình tham gia vaøo phaân coâng lao ñoäng quoác teá. Ñieàu ñoù ñoøi hoûi Vieät Nam phaûi choïn löïa moät soá ngaønh kinh teá, moät soá laõnh vöïc saûn xuaát nhaát ñònh maø ôû ñoù coù theå khai thaùc caùc lôïi theá veà lao ñoäng, veà nguyeân vaät lieäu, veà caùc loaïi taøi nguyeân khaùc ñeå trao ñoåi vôùi caùc nöôùc treân theá giôùi.

Moät trong nhöõng ngaønh kinh teá coù lôïi theá ñoù cuûa Vieät Nam laø ngaønh da giaøy. Ngaønh da giaøy Vieät Nam vöøa môùi phaùt trieån khoaûng treân 10 naêm trôû laïi ñaây nhöng noù ñaõ chöùng toû coù hieäu quaû kinh teá xaõ hoäi. Haèng naêm ngaønh da giaøy ñaõ mang veà cho ñaát nöôùc moät löôïng ngoaïi teä nhaát ñònh vaø khoâng ngöøng taêng tröôûng. Naêm 2000, giaù trò xuaát khaåu cuûa ngaønh da giaøy laø gaàn 1,5 tæ USD taêng gaáp 12 laàn so vôùi naêm 1993(chöa keå saûn phaåm tuùi da, caëp saùch, haøng löu nieäm) ñöùng thöù 3 veà xuaát khaåu sau daàu thoâ vaø deät may.

Ngaønh da giaøy Vieät Nam ñang phaán ñaáu ñaït kim ngaïch xuaát khaåu 3,1 tæ USD vaøo naêm 2005 vaø khoaûng 4,7 tæ USD vaøo naêm 2010. Ñeå ñaït ñöôïc nhöõng chæ tieâu noùi treân, ngaønh da giaøy Vieät Nam caàn phaûi ñöôïc quan taâm ñaàu tö voán coâng ngheä vaø nguoàn nhaân löïc moät caùch ñaày ñuû vaø hôïp lyù. Noùi moät caùch khaùc, laø phaûi coù moät giaûi phaùp ñoàng boä veà caùc chính saùch, trong ñoù chính saùch taøi chính laø quan troïng ñeå thu huùt ñaàu tö cuûa toaøn xaõ hoäi, cuûa noäi löïc vaø ngoaïi löïc, cuûa nhaø nöôùc vaø nhaân daân. Chuùng toâi cho raèng nghieân cöùu caùc giaûi phaùp taøi chính nhaèm goùp phaàn phaùt trieån neàn kinh teá noùi chung, ngaønh da giaøy Vieät Nam noùi rieâng laø moät vieäc laøm raát caàn thieát.

Vôùi muïc ñích noùi treân, toâi ñaõ choïn ñeà taøi: “Caùc giaûi phaùp taøi chính ñeå ngaønh da giaøy Vieät Nam trôû thaønh ngaønh kinh teá quan troïng trong giai ñoaïn töø nay ñeán naêm 2010” laøm ñeà taøi nghieân cöùu cho luaän aùn tieán só kinh teá cuûa toâi. Muïc ñích nghieân cöùu: Luaän aùn nghieân cöùu vò trí cuûa ngaønh da giaøy trong neàn kinh teá Vieät Nam hieän nay, qua ñoù xaùc ñònh ñöôïc nhöõng vieäc phaûi laøm ñeå phaùt trieån ngaønh da giaøy trôû thaønh moät ngaønh kinh teá quan troïng trong neàn kinh teá ñaát nöôùc. 2 Luaän aùn nghieân cöùu nhöõng taùc ñoäng cuûa caùc giaûi phaùp taøi chính vaøo quaù trình phaùt trieån ngaønh da giaøy cuûa Vieät Nam trong thôøi gian qua; qua ñoù ruùt ra ñöôïc nhöõng maët thuaän lôïi, khoù khaên vaø trieån voïng phaùt trieån cuûa ngaønh da giaøy trong thôøi gian tôùi. Ñeà ra nhöõng giaûi phaùp taøi chính cho quaù trình phaùt trieån ngaønh da giaøy ñeán naêm 2010.

Luaän aùn seõ ñeà xuaát nhöõng giaûi phaùp taøi chính nhaèm cuûng coá vaø phaùt trieån caùc doanh nghieäp nhaø nöôùc ñeå giöõ ñöôïc vai troø chuû ñaïo trong neàn kinh teá nhieàu thaønh phaàn theo ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa. Ñoàng thôøi cuõng khuyeán khích, thu huùt caùc thaønh phaàn kinh teá khaùc ñaëc bieät laø tö nhaân tham gia phaùt trieån ngaønh da giaøy Vieät Nam. Ngoaøi vieäc thuùc ñaåy ñaàu tö, khuyeán khích hoã trôï cuûa nhaø nöôùc, luaän aùn coøn ñeà xuaát caùc giaûi phaùp ñeå taïo ra saân chôi bình ñaúng giöõa caùc thaønh phaàn kinh teá khaùc nhau trong ngaønh da giaøy. Kích thích söï caïnh tranh laønh maïnh giöõa caùc doanh nghieäp trong nöôùc vaø taêng cöôøng söùc caïnh tranh ôû caùc nöôùc trong khu vöïc vaø quoác teá.

Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu. Veà thuaät ngöõ, da giaøy laø caùc saûn phaåm giaøy, deùp vaø ñoà duøng baèng da nhö tuùi xaùch, boùp, ví,… Trong giaøy deùp coù giaøy deùp laøm baèng da suùc vaät coù giaøy deùp laøm baèng vaûi, giaû da, simili, giaøy deùp cao su… Do ñoù phaïm vi nghieân cöùu cuûa ñeà taøi laø caùc chính saùch taøi chính phuïc vuï cho vieäc phaùt trieån ngaønh da giaøy, phuïc vuï cho vieäc saûn xuaát giaøy da, caùc ñoà duøng baèng da vaø caùc chính saùch taøi chính phuïc vuï cho ngaønh saûn xuaát nguyeân phuï lieäu cuûa ngaønh giaøy deùp vaø phaùt trieån chính ngaønh saûn xuaát giaøy deùp. - Ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa luaän aùn laø ñöôøng loái phaùt trieån kinh teá cuûa Ñaûng vaø nhaø nöôùc Vieät Nam trong giai ñoaïn hieän nay. - Nghieân cöùu nhöõng lôïi theá cuûa neàn kinh teá Vieät Nam trong quaù trình tham gia vaøo phaân coâng lao ñoäng quoác teá.

- Nghieân cöùu vai troø cuûa taøi chính ñoái vôùi quaù trình phaùt trieån moät ngaønh kinh teá noùi chung vaø cuûa ngaønh da giaøy noùi rieâng. - Nghieân cöùu quaù trình phaùt trieån cuûa ngaønh da giaøy Vieät Nam trong thôøi gian qua. Nghieân cöùu nhöõng kinh nghieäm phaùt trieån ngaønh da giaøy ôû caùc nöôùc ñang phaùt trieån. - Nghieân cöùu söï phaùt trieån caùc coâng cuï cuûa thò tröôøng taøi chính, qua ñoù ñeà xuaát giaûi phaùp taøi chính cho ngaønh da giaøy Vieät Nam trong thôøi gian tôùi.

3 Phaïm vi nghieân cöùu cuûa ñeà taøi ñöôïc giôùi haïn trong phaïm vi caùc giaûi phaùp taøi chính vaø nhöõng giaûi phaùp hoã trôï khaùc ñeå phaùt trieån ngaønh da giaøy Vieät Nam töø nay ñeán naêm 2010. Ñeà taøi khoâng ñeà caäp ñeán caùc vaán ñeà khaùc lieân quan ñeán söï phaùt trieån cuûa ngaønh da giaøy nhö coâng ngheä da giaøy, qui hoaïch caùc vuøng saûn xuaát, … Luaän aùn ñeà xuaát caùc loaïi coâng cuï taøi chính naøo maø ngaønh da giaøy coù theå söû duïng ñeå huy ñoäng voán, caùc ñònh cheá taøi chính naøo coù theå goùp phaàn ñaéc löïc nhaát cho vieäc huy ñoäng voán, thöïc hieän lieân keát kinh doanh giöõa caùc doanh nghieäp da giaøy trong caùc thaønh phaàn kinh teá ñeå söû duïng voán coù hieäu quaû hôn. Luaän aùn cuõng kieán nghò vôùi nhaø nöôùc veà nhöõng theå cheá taøi chính caàn tieáp tuïc thay ñoåi, boå sung nhaèm khuyeán khích phaùt trieån ngaønh da giaøy vaø taïo ra lôïi theá caïnh tranh cuûa da giaøy Vieät Nam treân thò tröôøng quoác teá. Luaän aùn cuõng caûnh baùo veà nhöõng nguy cô coù theå tuït haäu cuûa caùc doanh nghieäp da giaøy Vieät Nam, neáu khoâng vöôn leân töï saûn xuaát nguyeân phuï lieäu trong nöôùc cuõng nhö keùo daøi vaø yû laïi thò tröôøng gia coâng.

Phöông phaùp nghieân cöùu Luaän aùn söû duïng phöông phaùp duy vaät bieän chöùng, duy vaät lòch söû ñeå nghieân cöùu caùc vaán ñeà lieân quan cuûa luaän aùn. Beân caïnh ñoù, luaän aùn cuõng söû duïng caùc phöông phaùp thoáng keâ, phaân tích, so saùnh, ñoái chieáu nhöõng soá lieäu thöïc teá ñaõ nghieân cöùu, ñoàng thôøi luaän aùn cuõng söû duïng kinh nghieäm cuûa caùc nöôùc trong khu vöïc ñeå vaän duïng vaøo hoaøn caûnh vaø ñieàu kieän cuï theå cuûaVieät Nam hieän nay. Caùc keát quaû nghieân cöùu Luaän aùn ñaõ trình baøy moät caùch coù heä thoáng lyù luaän veà vò trí cuûa ngaønh da giaøy, thöïc traïng cuûa vieäc söû duïng coâng cuï taùi chính trong vieäc phaùt trieån ngaønh da giaøy vaø ñeà xuaát caùc giaûi phaùp taøi chính goùp phaàn xaây döïng ngaønh da giaøy trôû thaønh ngaønh kinh teá quan troïng trong giai ñoaïn töø ñaây ñeán naêm 2010. Nhöõng noäi dung chuû yeáu cuûa caùc giaûi phaùp taøi chính trong ngaønh da giaøy ñöôïc trình baøy trong luaän aùn laø : giaûi phaùp veà voán ñaàu tö ñeå môû roäng saûn xuaát vaø ñoåi môùi coâng ngheä bao goàm huy ñoäng voán tröïc tieáp, giaùn tieáp hoaëc vay nöôùc ngoaøi; giaûi phaùp veà chính saùch taøi chính cuûa nhaø nöôùc bao goàm giaûi phaùp veà quaûn lyù taøi chính doanh nghieäp nhaø nöôùc vaø giaûi phaùp veà thueá thu nhaäp; giaûi phaùp taøi chính khaùc nhö giaûi phaùp taøi chính cho ñaøo taïo, giaûi phaùp taøi chính ñeå xaây döïng khu vöïc saûn xuaát nguyeän phuï lieäu; giaûi phaùp taøi chính cho tìm kieám thò tröôøng vaø giaûi phaùp lieân keát kinh teá – taøi chính.

Keát caáu luaän aùn Luaän aùn ñöôïc trình baøy vôùi khoái löôïng 164 trang goàm coù 32 bieåu baûng, 1 sô ñoà, 3 ñoà thò vaø 5 phuï luïc. Luaän aùn goàm coù phaàn môû ñaàu, keát luaän vaø ba chöông. Chöông 1 : Vò trí cuûa ngaønh da giaøy vaø vai troø cuûa taøi chính trong vieäc phaùt trieån ngaønh da giaøy Vieät Nam. Chöông 2: Caùc chính saùch taøi chính ñoái vôùi ngaønh da giaøy Vieät Nam giai ñoaïn 1993-2000 Chöông 3 : Nhöõng giaûi phaùp veà taøi chính goùp phaàn xaây döïng ngaønh da giaày vieät nam trôû thaønh ngaønh kinh teá quan troïng trong giai ñoaïn töø nay ñeán naêm 2010.

Ñeå minh hoïa cho luaän aùn, chuùng toâi söû duïng soá lieäu cuûa Boä coâng nghieäp, Toång coâng ty da giaøy Vieät Nam, Hieäp hoäi da giaøy Vieät Nam,Toång cuïc Haûi quan,… nhaèm goùp phaàn laøm saùng toû caùc vaán ñeà nghieân cöùu cuûa luaän aùn. 5 CHÖÔNG I VÒ TRÍ CUÛA NGAØNH DA GIAØY VAØ VAI TROØ CUÛA TAØI CHÍNH TRONG VIEÄC PHAÙT TRIEÅN NGAØNH DA GIAØY VIEÄT NAM 1. VÒ TRÍ CUÛA NGAØNH DA GIAØY TRONG NEÀN KINH TEÁ VIEÄT NAM TRONG GIAI ÑOAÏN HIEÄN NAY. Vò trí cuûa ngaønh da giaøy trong ñöôøng loái phaùt trieån neàn kinh teá Vieät Nam.

Baát cöù moät ñaát nöôùc naøo muoán phaùt trieån kinh teá tröôùc heát ñoøi hoûi phaûi coù söï oån ñònh veà chính trò, loaïi boû ñöôïc caùc maàm moùng cuûa chieán tranh, xung ñoät saéc toäc, xung ñoät ñaûng phaùi. Söï oån ñònh chính trò ñoù luoân luoân ñaët treân neàn taûng cheá ñoä chính trò coù söï uûng hoä cuûa quaàn chuùng nhaân daân lao ñoäng hay khoâng. Neáu söï oån ñònh chính trò khoâng döïa treân cô sôû söï uûng hoä cuûa toaøn daân thì söï oån ñònh ñoù chæ laø nhaát thôøi. Toå chöùc tö vaán veà caùc nguy cô vaø chính trò(PERC) trong thaùng 10 naêm 2001 coâng boá keát quaû ñieàu tra ñoái vôùi caùc nhaø kinh doanh khu vöïc cho thaáy Vieät Nam laø ñòa ñieåm an toaøn nhaát trong vuøng chaâu AÙ- Thaùi Bình Döông.

Cheá ñoä xaõ hoäi chuû nghóa laø nieàm mô öôùc cuûa nhaân daân, song vieäc xaây döïng cheá ñoä xaõ hoäi chuû nghóa töø moät nöôùc ngheøo naøn, laïc haäu caàn thieát phaûi traûi qua nhieàu thôøi gian cam khoå. Ñaûng vaø nhaø nöôùc Vieät Nam ñaõ thaät söï saùng taïo vaø ñaõ ñeà ra ñöôïc moät ñöôøng loái ñoåi môùi neàn kinh teá, laáy kinh teá thò tröôøng laøm cô sôû cho söï phaùt trieån kinh teá nöôùc nhaø. Cô cheá thò tröôøng theo ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa böôùc ñaàu ñaõ gaët haùi ñöôïc söï thaønh coâng. Töø moät nöôùc thieáu gaïo phaûi nhaäp khaåu, Vieät Nam ñaõ trôû thaønh moät nöôùc xuaát khaåu gaïo lôùn thöù 2 treân theá giôùi.