BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH YzZ HOAØNG MINH HOAØN GIAÛI PHAÙP TAÙI CAÁU TRUÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI LIEÂN DOANH NHAÈM NAÂNG CAO NAÊNG LÖÏC CAÏNH TRANH TRONG GIAI ÑOAÏN HOÄI NHAÄP Chuyeân ngaønh: KINH TEÁ TAØI CHÍNH - NGAÂN HAØNG Maõ soá: 60. 12 LUAÄN VAÊN THAÏC SYÕ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: TS. BUØI HÖÕU PHÖÔÙC TP. HOÀ CHÍ MINH NAÊM 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 1 MUÏC LUÏC Trang Danh muïc caùc töø vieát taét Danh muïc caùc baûng Danh muïc caùc bieåu ñoà Danh muïc caùc phuï luïc PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1 CHÖÔNG 1: NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI, NAÊNG LÖÏC CAÏNH TRANH VAØ HOÄI NHAÄP QUOÁC TEÁ 4 1. Toång quan veà NHTM 4 1. Khaùi nieäm veà NHTM 4 1. Chöùc naêng cuûa NHTM 4 1. Phaân loại caùc NHTM taïi Vieät Nam theo hình thức sở hữu 5 1. Ngaân haøng thöông maïi nhaø nöôùc 5 1. Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn 6 1. Ngaân haøng lieân doanh 6 1. Chi nhaùnh ngaân haøng nước ngoài 6 1. Naêng löïc caïnh tranh cuûa NHTM 6 1. Khaùi nieäm naêng löïc caïnh tranh 6 1. Caùc chæ tieâu ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa NHTM 7 1. Tieàm löïc taøi chính 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Naêng löïc veà coâng ngheä 8 1. Nguoàn nhaân löïc 8 1. Naêng löïc quaûn lyù vaø cô caáu toå chöùc 9 1. Heä thoáng keânh phaân phoái vaø möùc ñoä ña daïng hoaù caùc dòch vuï cung caáp 9 1. Hoäi nhaäp quốc tế trong lĩnh vực ngaân haøng 10 1. Tính taát yeáu cuûa quaù trình hoäi nhaäp 10 1. Ñaëc ñieåm cuûa ngaønh dòch vuï taøi chính trong quaù trình toaøn caàu hoùa 11 1. Khaùi nieäm hoäi nhaäp quoác teá veà ngaân haøng 12 1. Caùc cam keát quoác teá trong lónh vöïc ngaân haøng vaø loä trình hoäi nhaäp 13 1. Taùi caáu truùc ngaân haøng nhaèm naâng cao naêng löïc caïnh tranh 15 1.5 Kinh nghieäm taùi caáu truùc cuûa moät soá ngaân haøng treân theá giôùi 16 1. Tröôøng hôïp caùc ngaân haøng Trung Quoác vaø caùc nöôùc Ñoâng AÂu 16 1. Tröôøng hôïp caùc ngaân haøng Nhaät Baûn 19 1. Tröôøng hôïp ngaân haøng Barings cuûa Anh 21 CHÖÔNG 2: THÖÏC TRAÏNG CAÏNH TRANH CUÛA CAÙC NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI LIEÂN DOANH 23 2. Toùm löôïc quaù trình hình thaønh caùc NH TMLD taïi Vieät Nam 23 2. Thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa caùc ngaân haøng lieân doanh 24 2. Hoaït ñoäng huy ñoäng voán vaø cho vay 24 2.2 Lónh vöïc cung öùng dòch vuï thanh toaùn 28 2. Lónh vöïc dòch vuï theû 29 2. Lónh vöïc chi traû kieàu hoái 30 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lónh vöïc dòch vuï môùi 30 2. Söï gia taêng toác ñoä môû roäng chi nhaùnh 31 2. Hoaït ñoäng ñaàu tö ñoåi môùi coâng ngheä 31 2. Ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa caùc NHTM lieân doanh 32 2. Naêng löïc taøi chính 32 2. Quy moâ voán vaø möùc ñoä an toaøn voán 32 2. Chaát löôïng taøi saûn coù 35 2. Möùc sinh lôïi 35 2. Khaû naêng thanh khoaûn 37 2. Naêng löïc coâng ngheä 38 2. Trình ñoä trang thieát bò maùy moùc vaø coâng ngheä 38 2. Naêng löïc khai thaùc trang thieát bò coâng ngheä 39 2. Nguoàn nhaân löïc 39 2. Cô caáu toå chöùc vaø naêng löïc quaûn lyù 40 2. Moät soá nguyeân nhaân chính haïn cheá naêng löïc caïnh tranh cuûa ngaân haøng thöông maïi lieân doanh trong thôøi gian qua 41 2. Söï thay ñoåi thaønh vieân lieân doanh phía nöôùc ngoaøi 41 2. Ngaân haøng nöôùc ngoaøi trong lieân doanh coù xu höôùng môû chi nhaùnh hoaëc ngaân haøng con 100% voán nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam hôn laø ñaàu tö vaøo lieân doanh. Nguoàn voán chuû sôû höõu thaáp khoâng ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu taêng tröôûng 42 2. Maïng löôùi chi nhaùnh ít chuû yeáu taäp trung ôû caùc thaønh phoá lôùn 43 2. Saûn phaåm, dòch vuï cung caáp chöa phong phuù, ña daïng 43 2. Chöa chuù troïng hoaït ñoäng xuùc tieán vaø truyeàn thoâng, thöông hieäu coøn ít ñöôïc bieát ñeán ñoái vôùi coâng chuùng 43 2. Chöa coù moät chieán löôïc hay ñònh höôùng phaùt trieån cuï theå 44 CHÖÔNG 3: GIAÛI PHAÙP TAÙI CAÁU TRUÙC NHTM LD NHAÈM NAÂNG CAO NAÊNG 45 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 4 LÖÏC CAÏNH TRANH TRONG GIAI ÑOAÏN HOÄI NHAÄP QUOÁC TEÁ 3. Nhöõng cô hoäi vaø thaùch thöùc cuûa caùc Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam noùi chung vaø Ngaân haøng lieân doanh noùi rieâng trong quaù trình hoäi nhaäp 45 3. Cô hoäi cuûa caùc NHTM Vieät Nam 45 3. Thaùch thöùc ñoái vôùi caùc NHTM Vieät Nam 46 3. Muïc tieâu phaùt trieån cuûa heä thoáng NHTM Vieät Nam giai ñoaïn hieän nay vaø taàm nhìn ñeán naêm 2020 48 3. So saùnh töông quan löïc löôïng cuûa caùc nhoùm NHTM taïi Vieät Nam khi hoäi nhaäp 50 3. Lôïi theá cuûa nhoùm caùc NHTM CP vaø caùc NHTM Nhaø nöôùc 50 3. Lôïi theá cuûa caùc ngaân haøng nöôùc ngoaøi 51 3. Lôïi theá cuûa nhoùm NHTM LD 52 3. Giaûi phaùp taùi caáu truùc NHTM LD nhaèm naâng cao naêng löïc caïnh tranh trong giai ñoaïn hoäi nhaäp quoác teá 53 3. Löïa choïn moâ hình phaùt trieån cho caùc NHTM lieân doanh 53 3. Xaây döïng chieán löôïc kinh doanh cuï theå vaø daøi haïn cho ngaân haøng lieân doanh 55 3. Taêng voán töï coù, töø ñoù taêng tieàm löïc taøi chính cho caùc NHTM lieân doanh 57 3. Ña daïng hoùa caùc saûn phaåm dòch vuï theo höôùng taêng tyû troïng thu nhaäp töø dòch vuï, giaûm tyû troïng thu nhaäp töø tín duïng 58 3. Moät soá chieán löôïc saûn phaåm coù theå aùp duïng cho caùc NHTM lieân doanh 58 3. Ña daïng hoùa dòch vuï ngaân haøng, moät giaûi phaùp naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng cuûa NH lieân doanh 60 3. Naâng cao naêng löïc coâng ngheä 61 3. Naâng cao chaát löôïng nguoàn nhaân löïc 63 3. Phöông phaùp luaän naêng löïc toaøn dieän 63 3. Xaây döïng heä thoáng caùc coâng cuï vaø phöông tieän ñeå ñaùnh giaù nhaân vieân 64 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Xaây döïng cô cheá ñaõi ngoä minh baïch coù taùc duïng khuyeán khích nhaân taøi vaø giaûm thieåu ruûi ro 64 3. Naâng cao chaát löôïng, hieäu quaû coâng taùc ñaøo taïo vaø nghieân cöùu khoa hoïc 65 3. Naâng cao naêng löïc quaûn lyù 66 3. Naâng cao chaát löôïng ñoäi nguõ nhaân söï quaûn lyù 66 3. Naâng cao chaát löôïng vaø hieäu quaû hoaït ñoäng ñieàu haønh 67 3. Nhoùm giaûi phaùp töø phía Chính Phuû vaø Ngaân haøng nhaø nöôùc 68 3. Taïo laäp moâi tröôøng thuaän lôïi hôn cho söï phaùt trieån cuûa caùc NHTM taïi Vieät Nam 68 3. Taêng cöôøng tính töï chuû, töøng böôùc nôùi loûng caùc quy ñònh mang tính haønh chính, taïo moâi tröôøng caïnh tranh bình ñaúng hôn cho caùc ngaân haøng 69 3. Ñaåy maïnh coâng taùc xaây döïng vaø hoaøn thieän heä thoáng caùc quy phaïm phaùp luaät ñieàu chænh hoaït ñoäng ngaân haøng trong ñieàu kieän hoäi nhaäp 70 PHAÀN KEÁT LUAÄN 72 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 6 DANH MUÏC CAÙC TÖØ VIEÁT TAÉT NHNN Ngaân haøng nhaø nöôùc NHTM Ngaân haøng thöông maïi CP Coå phaàn LD Lieân doanh NN Nhaø nöôùc NNg Nöôùc ngoaøi TCTD Toå chöùc tín duïng ACB Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn AÙ Chaâu Agribank Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån Noâng thoân Vieät Nam BIDV Ngaân haøng Ñaàu tö vaø Phaùt trieån Vieät Nam Incombank Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam Vietcombank Ngaân haøng Ngoaïi thöông Vieät Nam Sacombank Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Saøi Goøn Thöông Tín NH Indovina Ngaân haøng thöông maïi lieân doanh Indovina NH Ngaân haøng thöông maïi lieân doanh Shinhanvina Shinhanvina NH Vid Public Ngaân haøng thöông maïi lieân doanh Vid Public NH Vinasiam Ngaân haøng thöông maïi lieân doanh Vieät Thaùi TP.HCM Thaønh phoá Hoà Chí Minh WTO Toå chöùc thöông maïi theá giôùi – World Trade Organization GATS Thoaû thuaän chung veà Thöông maïi Dòch vuï – General Agreement on Trade and Services ATM Maùy ruùt tieàn töï ñoäng – Automatic Teller Machine LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 7 DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Trang Baûng 1: Quy moâ huy ñoäng voán cuûa caùc nhoùm NHTM treân ñòa baøn 25 TP.HCM Baûng 2: Thò phaàn huy ñoäng voán cuûa caùc nhoùm NHTM treân ñòa baøn 25 TP.HCM Baûng 3: Quy moâ cho vay cuûa caùc nhoùm NHTM treân ñòa baøn TP.HCM 27 Baûng 4: Thò phaàn cho vay cuûa caùc nhoùm NHTM treân ñòa baøn TP.HCM 27 Baûng 5: Soá löôïng chi nhaùnh cuûa moät soá NHTM NN, CP vaø LD 31 Baûng 6: Quy moâ voán chuû sôû höõu cuûa moät soá NHTM NN, CP vaø LD 33 Baûng 7: Tyû leä an toaøn voán cuûa caùc NHTM lieân doanh 34 Baûng 8: Quy moâ taøi saûn coù cuûa caùc ngaân haøng trong thôøi gian qua 34 Baûng 9: Lôïi nhuaän roøng cuûa moät soá NHTM NN, CP vaø LD 37 Baûng 10: Tyû leä Lôïi nhuaän roøng treân voán chuû sôû höõu (ROE) cuûa moät soá 37 NHTM Baûng 11: Tyû leä Lôïi nhuaän roøng treân toång taøi saûn (ROA) cuûa moät soá 37 NHTM LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 8 DANH MUÏC CAÙC BIEÅU ÑOÀ Trang Bieåu ñoà 1: Thò phaàn huy ñoäng voán cuûa caùc nhoùm NHTM treân ñòa baøn 26 TP.HCM Bieåu ñoà 2: Thò phaàn cho vay cuûa caùc nhoùm NHTM treân ñòa baøn TP.HCM 27 DANH MUÏC CAÙC PHUÏ LUÏC Phuï luïc 1: Toång saûn phaåm quoác gia – GDP cuûa Vieät Nam giai ñoaïn 1990-2006 theo giaù so saùnh naêm 1994. Phuï luïc 2: Danh saùch caùc NHTM taïi Vieät Nam (tính ñeán thaùng 12/2007) Phuï luïc 3: Caùc cam keát gia nhaäp WTO veà dòch vuï NH vaø caùc dòch vuï taøi chính khaùc Phuï luïc 4: Caùch xaùc ñònh tyû leä an toaøn voán toái thieåu (CAR) theo quyeát ñònh soá 457/2005/QÑ-NHNN. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 9 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1/ Lyù do choïn ñeà taøi: Ñoái vôùi söï phaùt trieån cuûa moät neàn kinh teá, heä thoáng ngaân haøng thöông maïi ñoùng vai troø heát söùc quan troïng, noù ñöôïc ví nhö heä thoáng maïch maùu trong cô theå neàn kinh teá. Caùc ngaân haøng thöông maïi moät maët huy ñoäng vaø phaân boå voán phuïc vuï cho hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh, maët khaùc thuùc ñaåy söï löu thoâng haøng hoùa thoâng qua caùc dòch vuï thanh toaùn cuûa ngaân haøng. Töø khi Vieät Nam thöïc hieän chính saùch “môû cöûa” chuyeån töø neàn kinh teá keá hoïach hoùa taäp trung sang neàn kinh teá thò tröôøng ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa, neàn kinh teá cuûa Vieät Nam ñaõ coù ñöôïc söï taêng tröôûng vöôït baäc vôùi toác ñoä taêng tröôûng GDP bình quaân giai ñoaïn 1990-2006 laø 7,44% (xin xem phuï luïc I). Song song vôùi söï phaùt trieån cuûa neàn kinh teá, heä thoáng ngaân haøng Vieät Nam cuõng coù söï thay ñoåi maïnh meõ.