Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam trong bối cảnh AEC

Chuyên đề nghiên cứu Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam trong AEC, cập nhật xu hướng mới, giá trị tham khảo cao cho

• Tác giả: Nguyễn Xuân Thắng
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Thị Thanh Vân
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Năng Lực Cạnh Tranh Của Ngân Hàng Thương Mại Nhà Nước Việt Nam Trong Bối Cảnh Hội Nhập Cộng Đồng Kinh Tế ASEAN (AEC)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.2. Các nghiên cứu về năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp
• 1.3. Khoảng trống từ tình hình nghiên cứu
• 1.4. Cơ sở lý luận về NHTM và năng lực cạnh tranh của các NHTM
• 1.4.1. Khái niệm về hội nhập quốc tế
• 1.4.2. Khái niệm năng lực cạnh tranh
• 1.4.3. Năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập của các NHTM Việt Nam
• 1.4.4. Các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTM
• 1.4.5. Một số yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của NHTM
• 1.5. Kinh nghiệm quốc tế về nâng cao năng lực cạnh tranh của một số NHTM trên thế giới
• 1.5.1. Tại Trung Quốc
• 1.5.2. Tại Thái Lan
• 1.5.3. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ NGUỒN DỮ LIỆU
• 2.1. Nội dung và quy trình nghiên cứu
• 2.1.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.1.2. Quy trình nghiên cứu
• 2.2. Các phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp phân tích và tổng hợp
• 2.2.2. Phương pháp so sánh
• 2.2.3. Phương pháp kế thừa
• 2.2.4. Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI NHÀ NƢỚC VIỆT NAM KHI THAM GIA CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN (AEC)
• 3.1. Một số vấn đề đặt ra đối với hệ thống ngân hàng thương mại khi Việt Nam tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)
• 3.2. Những vấn đề cơ bản về tổ chức cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)
• 3.3. Cam kết liên quan đến lĩnh vực ngân hàng khi gia nhập AEC
• 3.4. Những điều chỉnh và hoàn thiện khung khổ pháp lý của NHNN Việt Nam liên quan đến năng lực cạnh tranh NHTMNN trong giai đoạn 2007 đến quí 1/2017
• 3.5. Thực trạng năng lực cạnh tranh của các NHTMNN Việt Nam
• 3.5.1. Khái quát về hệ thống NHTM Nhà nước Việt Nam
• 3.5.2. Một số chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTMNN
• 3.5.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của NHTMNN
• 3.5.4. Đánh giá chung về năng lực cạnh tranh của hệ thống NHTMNN trong bối cảnh hội nhập AEC
• 3.5.4.1. Những điều đã đạt được
• 3.5.4.2. Những điều cần khắc phục
• 3.5.4.3. Cơ hội của các NHTMNN Việt Nam
• 3.5.4.4. Thách thức của các NHTMNN Việt Nam
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI NHÀ NƢỚC VIỆT NAM KHI THAM GIA CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN (AEC)
• 4.1. Định hướng phát triển năng lực cạnh tranh của NHTMNN Việt Nam
• 4.2. Định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTMNN Việt Nam khi tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)
• 4.2.1. Mục tiêu phát triển của NHTMNN Việt Nam đến năm 2020
• 4.2.2. Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Nhà nước Việt Nam
• 4.2.2.1. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực tài chính của các NHTMNN
• 4.2.2.2. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực công nghệ
• 4.2.2.3. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 4.2.2.4. Nhóm giải pháp đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng
• 4.2.2.5. Nhóm giải pháp tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và nâng cao thương hiệu
• 4.2.3. Một số kiến nghị
• 4.2.3.1. Đối với chính phủ, các bộ ngành liên quan
• 4.2.3.2. Đối với NHNN Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam trong AEC

Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam trong bối cảnh AEC là một chủ đề quan trọng. Việc hội nhập vào Cộng đồng kinh tế ASEAN không chỉ mở ra cơ hội mà còn đặt ra thách thức lớn cho các ngân hàng. Các ngân hàng cần phải nâng cao năng lực cạnh tranh để tồn tại và phát triển. Theo nghiên cứu, năng lực cạnh tranh không chỉ phụ thuộc vào nguồn lực tài chính mà còn liên quan đến chất lượng dịch vụ, công nghệ và quản lý rủi ro. Các ngân hàng cần có chiến lược rõ ràng để cải thiện vị thế của mình trong thị trường quốc tế.

1.1. Tầm quan trọng của năng lực cạnh tranh

Năng lực cạnh tranh của ngân hàng nhà nước là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, các ngân hàng cần phải cải thiện khả năng phục vụ khách hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ và tối ưu hóa quy trình hoạt động. Việc này không chỉ giúp tăng cường thương mại quốc tế mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh trong khu vực. Theo một nghiên cứu gần đây, các ngân hàng có năng lực cạnh tranh cao thường có khả năng thu hút khách hàng tốt hơn và duy trì mối quan hệ lâu dài với họ.

II. Thực trạng năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam

Thực trạng năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam hiện nay cho thấy nhiều điểm yếu. Mặc dù có sự hỗ trợ từ chính phủ, nhưng các ngân hàng vẫn gặp khó khăn trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Các chỉ tiêu như vốn chủ sở hữu, chất lượng dịch vụ và công nghệ vẫn còn hạn chế. Nhiều ngân hàng chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường quốc tế, dẫn đến việc mất thị phần vào tay các ngân hàng nước ngoài. Đặc biệt, sự thiếu hụt về chính sách ngân hàng và đầu tư nước ngoài cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại nhà nước. Đầu tiên là yếu tố về chất lượng dịch vụ. Khách hàng ngày càng đòi hỏi cao hơn về dịch vụ ngân hàng, từ tốc độ giao dịch đến sự tiện lợi. Thứ hai là yếu tố về công nghệ. Các ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ hiện đại để cải thiện quy trình và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Cuối cùng, yếu tố về quản lý rủi ro cũng rất quan trọng. Các ngân hàng cần có chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả để bảo vệ tài sản và duy trì sự ổn định trong hoạt động.

III. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, các ngân hàng thương mại nhà nước cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần cải thiện chất lượng dịch vụ thông qua việc đào tạo nhân viên và nâng cao kỹ năng phục vụ khách hàng. Thứ hai, đầu tư vào công nghệ hiện đại để tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu chi phí. Thứ ba, cần xây dựng một chính sách ngân hàng linh hoạt để thu hút đầu tư nước ngoài và tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động kinh doanh. Cuối cùng, việc tăng cường hợp tác kinh tế với các ngân hàng trong khu vực cũng sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh.

3.1. Định hướng phát triển

Định hướng phát triển năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam cần phải rõ ràng và cụ thể. Các ngân hàng cần xác định mục tiêu phát triển bền vững, tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích đầu tư nước ngoài và tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi. Việc này không chỉ giúp các ngân hàng tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh hội nhập kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại nhà nước (NHTMNN) Việt Nam trở thành vấn đề cấp thiết. Tính đến quý 1 năm 2017, hệ thống NHTMNN Việt Nam gồm 4 ngân hàng lớn là Vietcombank, Vietinbank, BIDV và Agribank, đóng vai trò chủ đạo trong thị trường tài chính nội địa. Việc Việt Nam gia nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) mở ra nhiều cơ hội như thu hút vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý, đồng thời đặt ra thách thức lớn về cạnh tranh với các ngân hàng trong khu vực.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của các NHTMNN trong giai đoạn 2015 - quý 1/2017, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh đến năm 2020. Nghiên cứu có phạm vi tập trung vào 4 ngân hàng lớn, với trọng tâm là các chỉ tiêu tài chính, công nghệ, nguồn nhân lực và môi trường cạnh tranh trong khu vực ASEAN.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cái nhìn toàn diện về năng lực cạnh tranh của NHTMNN Việt Nam, từ đó giúp các ngân hàng điều chỉnh chiến lược phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng cường vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế. Các chỉ số như tỷ lệ an toàn vốn (CAR), tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), tỷ lệ nợ xấu và quy mô tài sản được sử dụng làm thước đo chính để đánh giá năng lực cạnh tranh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết năng lực cạnh tranh và mô hình Năm lực lượng cạnh tranh của Michael Porter. Lý thuyết năng lực cạnh tranh được hiểu là khả năng của doanh nghiệp hoặc ngân hàng trong việc duy trì và phát triển vị thế trên thị trường thông qua các lợi thế về tài chính, công nghệ, nguồn nhân lực và quản lý. Mô hình Năm lực lượng cạnh tranh của Porter gồm: áp lực từ đối thủ cạnh tranh hiện hữu, nguy cơ từ đối thủ mới gia nhập, sức mạnh thương lượng của khách hàng, sức mạnh thương lượng của nhà cung cấp và mối đe dọa từ sản phẩm thay thế. Mô hình này giúp phân tích môi trường vi mô ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các NHTMNN.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Tiềm lực tài chính: vốn chủ sở hữu, hệ số an toàn vốn (CAR), khả năng sinh lời (ROA, ROE).
• Năng lực công nghệ: khả năng đổi mới, khai thác công nghệ hiện đại như Internet banking, thanh toán điện tử.
• Nguồn nhân lực: trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý và phục vụ khách hàng.
• Môi trường cạnh tranh: các yếu tố vĩ mô và vi mô tác động đến hoạt động ngân hàng trong bối cảnh hội nhập AEC.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích và tổng hợp dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tài chính, số liệu thống kê của các NHTMNN giai đoạn 2015 - quý 1/2017, kết hợp với phương pháp so sánh để đánh giá năng lực cạnh tranh giữa các ngân hàng trong nước và khu vực ASEAN. Cỡ mẫu tập trung vào 4 NHTMNN lớn, được lựa chọn do quy mô và vai trò chủ đạo trong hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Phân tích dữ liệu dựa trên các chỉ tiêu tài chính, công nghệ, nhân lực và môi trường cạnh tranh. Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Porter được áp dụng để đánh giá các yếu tố vi mô ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh. Quy trình nghiên cứu gồm thu thập dữ liệu, phân tích số liệu, so sánh và tổng hợp kết quả nhằm đưa ra các giải pháp phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tiềm lực tài chính còn hạn chế: Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của 4 NHTMNN dao động quanh mức khoảng 9-12%, thấp hơn mức chuẩn quốc tế 12-15%. ROE trung bình đạt khoảng 12%, trong khi ROA chỉ đạt khoảng 1,1%, cho thấy hiệu quả sử dụng vốn còn nhiều dư địa cải thiện. Tỷ lệ nợ xấu trung bình khoảng 2,5%, cao hơn mức an toàn dưới 2%.

2. Năng lực công nghệ chưa đồng đều: Các ngân hàng đã đầu tư vào công nghệ như Internet banking, ATM, ví điện tử với hơn 80 triệu thẻ ngân hàng phát hành đến năm 2014, tuy nhiên khả năng khai thác và đổi mới công nghệ còn hạn chế, đặc biệt trong việc ứng dụng công nghệ 4.0 và bảo mật thông tin.

3. Nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu hội nhập: Cơ cấu lao động có trình độ đại học trở lên chiếm khoảng 60%, nhưng kỹ năng quản lý và phục vụ khách hàng còn yếu, dẫn đến năng suất lao động thấp so với các ngân hàng trong khu vực. Tỷ lệ nhân viên có kỹ năng công nghệ thông tin chỉ đạt khoảng 40%.

4. Môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt: Sự gia nhập của các ngân hàng nước ngoài và các tổ chức tín dụng quốc tế tạo áp lực cạnh tranh lớn. Các NHTMNN phải đối mặt với thách thức từ đối thủ cạnh tranh trực tiếp, khách hàng ngày càng đòi hỏi dịch vụ đa dạng và chất lượng cao hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy năng lực cạnh tranh của các NHTMNN Việt Nam còn nhiều hạn chế so với các ngân hàng trong khu vực ASEAN. Nguyên nhân chính là do tiềm lực tài chính chưa mạnh, công nghệ chưa hiện đại và nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển. So với nghiên cứu của các ngân hàng Malaysia và Thái Lan, Việt Nam còn chậm trong việc áp dụng công nghệ mới và cải cách quản trị.

Biểu đồ so sánh tỷ lệ CAR, ROE và tỷ lệ nợ xấu giữa các ngân hàng Việt Nam và các ngân hàng trong khu vực sẽ minh họa rõ nét khoảng cách năng lực tài chính. Bảng phân tích cơ cấu lao động và đầu tư công nghệ cũng cho thấy sự chênh lệch đáng kể.

Việc áp dụng mô hình 5 lực lượng cạnh tranh của Porter giúp nhận diện rõ các áp lực từ thị trường và đối thủ, từ đó các NHTMNN cần có chiến lược phù hợp để nâng cao năng lực cạnh tranh. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh vai trò của đầu tư công nghệ và phát triển nguồn nhân lực như những yếu tố then chốt để các ngân hàng tồn tại và phát triển trong bối cảnh hội nhập AEC.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường tiềm lực tài chính: Các NHTMNN cần đẩy mạnh huy động vốn qua các kênh như phát hành cổ phiếu, trái phiếu quốc tế và hợp tác với đối tác chiến lược có năng lực. Mục tiêu nâng tỷ lệ CAR lên trên 12% trong vòng 3 năm tới, do Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng phối hợp thực hiện.

2. Đầu tư công nghệ hiện đại: Tăng cường ứng dụng công nghệ 4.0, nâng cấp hệ thống thanh toán điện tử, bảo mật thông tin và phát triển dịch vụ ngân hàng số. Mục tiêu hoàn thiện hạ tầng công nghệ trong 2 năm, do các ngân hàng chủ động phối hợp với các nhà cung cấp công nghệ.

3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức đào tạo nâng cao kỹ năng quản lý, công nghệ thông tin và dịch vụ khách hàng cho nhân viên. Xây dựng chương trình đào tạo liên tục trong 3 năm, do các ngân hàng phối hợp với các trường đại học và trung tâm đào tạo chuyên ngành.

4. Đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ: Phát triển các sản phẩm tài chính phù hợp với nhu cầu thị trường, đặc biệt là ngân hàng bán lẻ và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Mục tiêu tăng thị phần tín dụng bán lẻ lên 20% trong 5 năm, do các ngân hàng chủ động nghiên cứu và triển khai.

5. Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và nâng cao thương hiệu: Đẩy mạnh công tác marketing, xây dựng thương hiệu uy tín, đồng thời phối hợp với Chính phủ hoàn thiện khung pháp lý hỗ trợ hoạt động ngân hàng. Thời gian thực hiện liên tục, do Ngân hàng Nhà nước và các bộ ngành liên quan phối hợp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý ngân hàng thương mại nhà nước: Giúp hiểu rõ thực trạng năng lực cạnh tranh, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp, nâng cao hiệu quả hoạt động và vị thế trên thị trường.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, khung pháp lý và hỗ trợ các NHTMNN nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập AEC.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và thực trạng năng lực cạnh tranh của ngân hàng trong môi trường hội nhập quốc tế.

4. Các đối tác chiến lược và nhà đầu tư trong lĩnh vực ngân hàng: Giúp đánh giá tiềm năng, rủi ro và cơ hội hợp tác đầu tư vào các NHTMNN Việt Nam, từ đó đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực cạnh tranh của các NHTMNN Việt Nam hiện nay ra sao?
   Năng lực cạnh tranh còn hạn chế với tỷ lệ an toàn vốn (CAR) khoảng 9-12%, ROE trung bình 12%, tỷ lệ nợ xấu khoảng 2,5%. Các ngân hàng cần cải thiện tiềm lực tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực để nâng cao vị thế.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng nhiều nhất đến năng lực cạnh tranh của NHTMNN?
   Tiềm lực tài chính, năng lực công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực là những yếu tố quan trọng nhất. Ngoài ra, môi trường cạnh tranh trong khu vực ASEAN cũng tạo áp lực lớn lên các ngân hàng.

3. Các ngân hàng Việt Nam đã áp dụng những giải pháp gì để nâng cao năng lực cạnh tranh?
   Đã có đầu tư công nghệ như Internet banking, mở rộng mạng lưới chi nhánh, đào tạo nhân lực và hợp tác với đối tác chiến lược. Tuy nhiên, cần đẩy mạnh hơn nữa các giải pháp này để đáp ứng yêu cầu hội nhập.

4. Làm thế nào để các NHTMNN có thể cạnh tranh hiệu quả với ngân hàng nước ngoài?
   Cần tăng cường tiềm lực tài chính, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển nguồn nhân lực chuyên nghiệp. Đồng thời, xây dựng thương hiệu mạnh và tận dụng các cơ hội từ hội nhập kinh tế ASEAN.

5. Vai trò của Ngân hàng Nhà nước trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTMNN là gì?
   Ngân hàng Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, giám sát hoạt động, hỗ trợ chính sách tài chính và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi để các NHTMNN phát triển bền vững.

Kết luận

• Năng lực cạnh tranh của các NHTMNN Việt Nam trong bối cảnh hội nhập AEC còn nhiều hạn chế về tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực.
• Môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt đòi hỏi các ngân hàng phải đổi mới chiến lược và nâng cao hiệu quả hoạt động.
• Đầu tư công nghệ hiện đại và phát triển nguồn nhân lực là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào tăng cường tiềm lực tài chính, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và xây dựng thương hiệu.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cụ thể cho các NHTMNN Việt Nam phát triển bền vững trong giai đoạn hội nhập sâu rộng, đồng thời kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, nhà quản lý và các bên liên quan để thực hiện thành công các giải pháp đề xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu. Chương 3: Thực trạng năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam khi tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN ( AEC ) Chương 4: Giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam khi tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN ( AEC ) 4 z CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬNVỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM 1. Tổng quan nghiên cứu liên quan đến đề tài 1.

Các nghiên cứu vềnăng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp + Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước Ở trong nước, đến nay đã có khá nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, luận án tiến sĩ, các bài viết nghiên cứu về năng lực cạnh tranh của các DN nói chung. Các đề tài, luận án, bài viết này nghiên cứu về năng lực cạnh tranh của một ngành hoặc của nhóm sản phẩm cụ thể. Các công trình và đề tài nghiên cứu được tác giả tìm hiểu theo tiêu chí thời gian phát hành và có thể khái quát như sau: Ở luận văn của tác giả Nguyễn Thị Ngân (2014) “Năng lực cạnh tranh doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế” , Luận văn Thạc sĩ. Luận văn đã đưa được những cái mới mẻ trong đề tài vì đây là một ngành khá mới trong doanh nghiệp vận tải container.

Luận văn đã dựa vào những đánh giá về thị trường thế giới để có cái nhìn tổng quan về ngành hàng hải Việt Nam đặc biệt là vận tải biển container trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế.Luận văn đã dựa vào tình hình suy thoái của nền kinh tế biển trong giai đoạn trước đó , rồi từ đó tìm ra những khó khăn của nền kinh tế biển như: một vài hãng phải rút khỏi thị trường vận tải container, giá cước vận tải giảm, nguyên liệu đầu vào tăng, lợi nhuận các doanh nghiệp giảm, áp lực cạnh tranh cao. Từ đó, đánh giá được năng lực cạnh tranh của ngành vận tải biển với các dịch vụ khách trong ngành và định hướng phát triển năng lực cạnh tranh của ngành vận tải biển Việt Nam đến năm 2020. Bên cạnh một ngành nghề khác cũng là một nghề đặc trưng của nền kinh tế Việt Nam, tác giảNguyễn Hoàng (2009) với công trình “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu vào thị trường các nước EU của doanh nghiệp dệt may VN trong giai đoạn hiện nay”, Luận án Tiến sĩ kinh tế. Luận án đã lập luận được những cơ sở lý luận về nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu của các doanh nghiệp dệt may.

Luận án xây dựng được hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực cạnh 5 z tranh của doanh nghiệp dệt may VN khi đưa sản phẩm xuất khẩu vào thị trường các nước EU. Trên cơ sở thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp luận án đã phân tích, đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh xuất khẩu vào thị trường các nước EU của doanh nghiệp dệt may VN. Việc phân tích này đã chỉ rõ được năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp dệt may VN khi xuất khẩu sản phẩm vào thị trường các nước EU. Những hạn chế và yếu kém về công nghiệp hỗ trợ, sự yếu kém về nguồn nhân lực hay công nghệ lạc hậu là những nguyên nhân chính ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp này.Tuy nhiên, việc phân tích cũng chỉ rõ thời cơ và thế mạnh của các doanh nghiệp VN khi khắc phục được những yếu điểm trên để có thể cạnh tranh với các doanh nghiệp của quốc gia khác.

Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận và phân tích thực tế, luận án đã đưa ra các định hướng và hệ thống các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp dệt may VN khi đưa sản phẩm vào thị trường các nước EU. Phần định hướng trong thời gian tới, luận án đã đưa ra được mục tiêu cụ thể và mục tiêu tổng quát đối với ngành dệt may VN trong thời gian tới, về cơ bản những mục tiêu này là hoàn toàn có cơ sở khoa học. Hệ thống các giải pháp được đưa ra để giúp cho nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp dệt may VN là cần kết hợp đồng bộ các DN khác cùng ngành nghề,thực hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa dệt may VN với các DN, Chính phủ để thay đổi một cách đồng bộ và thì mới có hiệu quả. (3)- Hà Phạm (2013), đề tài “Xây dựng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt” đã phân tích và đánh giá một cách tổng thể năng lực cạnh tranh của DN Việt Nam, bài viết đã nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh của DN Việt thời gian trước mắt.

Từ việc phân tích đó, bài viết cũng đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của DN Việt, những giải pháp này như những tham vấn quan trọng cho các nhà quản lý và điều hành DN, là cơ sở để các nhà quản lý DN có thể phát huy những lợi thế sẵn có của DN Việt, hạn chế và dần xóa bỏ những vấn đề bất cập trong thời gian tới, để có thể cạnh tranh trên thị trường trong nước và thế giới. (4)- Nguyễn Thế (2009), bài viết “Nâng cao năng lực cạnh tranh của các 6 z doanh nghiệp trong hội nhập kinh tế quốc tế”, đề cập đến việc đánh giá tổng quát về năng lực cạnh tranh của các DNVN trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế. Qua việc phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của các DN VN, bài viết đã nhấn mạnh đến các nguyên nhân dẫn đến năng lực cạnh tranh của các DN còn yếu kém như: chất lượng nguồn nhân lực còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được với công việc cụ thể; việc tiếp cận và thụ hưởng một số chính sách tài chính của các tổ chức tín dụng còn nhiều bất cập, thậm chí các DN còn chưa tiếp cận được các chính sách ưu đãi của một số tổ chức tính dụng; thiết bị máy móc còn lạc hậu nên việc sản xuất ra các sản phẩm giá thành còn cao, hạn chế trong việc cạnh tranh. Từ thực trạng đó bài viết đã đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các DN trong hội nhập kinh tế quốc tế như: giải pháp nâng cao trình độ học vấn và tay nghề của đội ngũ công nhân viên trong DN; tăng cường năng lực quản lý và điều hành DN; nâng cao hiểu biết về luật pháp của chủ DN để tránh tình trạng vi phạm phát luật; tăng cường sự hỗ trợ của Chính phủ nhằm giảm thiểu các thủ tục hành chính cho DN, cũng như ban hành những văn bản nhằm hướng dẫn các DN thực hiện một cách đầy đủ và kịp thời; xây dựng văn hóa DN để mỗi DN thực hiện một cách chyên nghiệp và bài bản hơn… (5)- ThS.Nguyên Thị Như Quỳnh, ThS.

Nguyễn Thu Thủy (2016) với công trình nghiên cứu “Nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa” đã phân tích sự quan trọng tầm vi mô của các khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, đóng góp vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, và công trình này đã chỉ ra được thực tiễn vô cùng khó khăn của các khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa vì đang đối mặt những thách thức trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập. Công trình đã nêu ra những điểm khó khăn từ các doanh nghiệp mới tham gia vào thị trường, từ điều kiện đổi mới các mô hình tăng trưởng, sức mạnh cạnh tranh của từng chủ thể kinh tế, cơ chế chính sách của các loại hình doanh nghiệp mới còn nhiều vấn đề bất cập, chưa được đồng bộ hiệu quả, hiệu lực còn thực thi thấp và năng suất chưa được cao. Khoảng cách giữa các vùng miền còn quá nhiều sự chênh lệch, hỗ trợ theo cơ cấu vùng miền , ngành nghề chưa hợp lý. Nhiều chính sách thiếu hỗ trợ đặc thù cho khu 7 z vực nông thôn, miền núi và các ngành đặc thù của Việt Nam như: nông, lâm , thủy sản đã bị giảm hiệu quả đầu tư.

Bên cạnh đó, tác giả còn chỉ ra nhiều vấn đề bất cập với những con số đánh giá cụ thể về mặt còn yếu kém đó. Qua đó tác giả đã nêu ra những phương pháp vô cùng hữu hiệu như triển khai mạnh mẽ các chính sách của đảng, nền tảng cơ chế, thúc đẩy và mở rộng môi trường kinh doanh, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của các loại hình DN, nhất là DNNVV và các DN khởi nghiệp. + Tổng quan các công trình nghiên cứu ngoài nước Năng lực cạnh tranh là từ khóa được nhiều tác giả đề cập và nghiên cứu từ nhiều năm trước đây, năng lực cạnh tranh là là yếu tố cốt lõi của các DN để tồn tại, đề tài được trao đổi và nghiên cứu rất nhiều bởi các tác giả khác nhau như: Cũng về vấn đề doanh nghiệp nhỏ và vừa, tác giả Mohd Rosli (2012) với công trình “Competitive Strategy of Malaysian Small and Medium Enterprises”, đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về chiến lược cạnh tranh của DNNVV, đề tài đã đi sâu phân tích và đánh giá một cách cụ thể những chiến lược cạnh tranh của các DNNVV Malaysia thời gian qua. Đề tài đã chỉ ra những thành công của DNNVV của Malaysia thời gian qua khi đối phó với sự cạnh tranh toàn cầu, sự thành công này là do yếu tố quan trọng của các chiến lược cạnh tranh phù hợp, các DNNVV của Malaysia đã xây dựng được chiến lược dài hạn và hợp lý trong từng thời điểm của thị trường trong nước và quốc tế.

Đề tài cũng đã mạnh dạn đề xuất một số giải pháp mang tính đột phá, nhằm giúp các DNNVV của Malaysia có thể ứng phó với sự cạnh tranh của các DN khác tại thị trường quốc tế. Như: Xây dựng chính sách liên kết giữa các DNNVV, nhằm giảm chi phí sản xuất và tăng sức cạnh tranh của DN, đặc biệt sẽ tận dụng được những kinh nghiệm của các DN trong việc duy trì những thị trường hiện có và phát triển thị trường mới; duy trì, ổn định và ban hành một số chính sách của Chính phủ nhằm hỗ trợ cho các DNNVV, một số chính sách có thể là chính sách thuế, chính sách tín dụng thương mại.