Luận văn thạc sĩ ueh giải pháp sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro tài chính của các doanh nghiệp sản xuất chế biến và xuất khẩu gỗ việt nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh giải pháp sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro tài chính của các doanh nghiệp sản, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Cao Hữu Lộc
• Người hướng dẫn: Ts: Nguyễn Thị Uyên Uyên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính- Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Sử Dụng Công Cụ Phái Sinh Để Phòng Ngừa Rủi Ro Tài Chính Của Các Doanh Nghiệp Sản Xuất Chế Biến Và Xuất Khẩu Gỗ Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Tp.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Lời cam đoan
• Danh mục các ký hiệu và chữ viết tắt
• Danh mục các bảng, biểu
• Danh mục các hình vẽ, đồ thị
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SẢN PHẨM PHÁI SINH TRONG QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI CHÍNH
• 1.1. RỦI RO TÀI CHÍNH - NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC ĐỘNG CỦA RỦI RO TÀI CHÍNH
• 1.1.1. Rủi ro tài chính là gì, các loại rủi ro tài chính
• 1.1.1.1. Định nghĩa rủi ro tài chính, rủi ro kiệt giá tài chính
• 1.1.1.2. Các loại rủi pro tài chính đối với doanh nghiệp
• 1.1.1.2.1. Rủi ro tỷ giá
• 1.1.1.2.2. Rủi ro lãi suất
• 1.1.1.2.3. Rủi ro biến động giá cả hàng hóa
• 1.1.2. Nguyên nhân và tác động của rủi ro tài chính
• 1.1.2.1. Nguyên nhân của rủi ro tài chính
• 1.1.2.1.1. Nguyên nhân từ sự bất ổn của tỷ giá
• 1.1.2.1.2. Nguyên nhân từ sự bất ổn của lãi suất
• 1.1.2.1.3. Nguyên nhân từ sự bất ổn của giá cả hàng hóa
• 1.1.2.2. Tác động của rủi ro tài chính
• 1.1.2.2.1. Tác động đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
• 1.1.2.2.2. Tác động đến khả năng chịu đựng tài chính và tái đầu tư của doanh nghiệp
• 1.1.2.2.3. Tác động đến lợi nhuận ròng của doanh nghiệp
• 1.1.2.2.4. Tác động đến dòng tiền của doanh nghiệp
• 1.2. SẢN PHẨM PHÁI SINH CÔNG CỤ QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI CHÍNH HIỆU QUẢ
• 1.2.1. Hợp đồng kỳ hạn (forwards)
• 1.2.2. Hợp đồng giao sau (future)
• 1.2.3. Hợp đồng quyền chọn (options)
• 1.2.4. Hợp đồng hoán đổi (swaps)
• 1.3. TÍNH HAI MẶT CỦA SẢN PHẨM PHÁI SINH TRONG QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI CHÍNH
• 1.3.1. Vai trò, lợi ích của các sản phẩm phái sinh
• 1.3.1.1. Quản trị rủi ro
• 1.3.1.2. Thông tin hiệu quả hình thành giá
• 1.3.1.3. Các lợi thế hoạt động
• 1.3.1.4. Thị trường hiệu quả
• 1.3.1.5. Lợi ích của công cụ phái sinh
• 1.3.2. Sản phẩm phái sinh chứa đựng nhiều rủi ro
• 1.3.2.1. Rủi ro từ việc đầu cơ quá mức để tìm kiếm lợi nhuận
• 1.3.2.2. Từ “phòng ngừa rủi ro” chuyển sang “đầu cơ” và sử dụng sản phẩm phái sinh không phù hợp
• 1.3.3. Sự cần thiết sử dụng sản phẩm phái sinh
• 1.4. NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP ĐIỂN HÌNH MILLAR WESTERN FOREST PRODUCTS GIAO DỊCH HỢP ĐỒNG GIAO SAU VÀ QUYỀN CHỌN TRÊN SÀN GIAO DỊCH HÀNG HÓA CHICAGO (CME)- BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU GỖ VIỆT NAM
• 1.4.1. Nghiên cứu trường hợp điển hình: Millar Western Forest Products giao dịch hợp đồng giao sau và quyền chọn trên sàn giao dịch Chicago (CME)
• 1.4.2. Bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp sản xuất chế biến và xuất khẩu gỗ Việt Nam
• 1.4.2.1. Tối ưu hóa chi phí dự trữ gỗ nguyên liệu để bán hoặc để chế biến thành sản phẩm đồ gỗ
• 1.4.2.2. Các dự báo về biến động giá cả và tỷ giá chỉ làm “sắc nét” cho kế hoạch phòng ngừa, chứ không phải là căn cứ cho quyết định phòng ngừa rủi ro
• 1.4.2.3. Quy mô hợp đồng giao sau, thời điểm đáo hạn
• 1.4.2.4. Các bước tiến hành khi thực hiện phòng ngừa rủi ro giá gỗ nguyên liệu
• 1.4.2.5. Tiến hành nhận diện, đo lường độ nhạy cảm và am hiểu các loại rủi ro công ty đang gánh chịu
• 1.5. NGHIÊN CỨU KINH NGHIỆM VỀ HOẠT ĐỘNG SÀN GIAO DỊCH CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM. BÀI HỌC KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM PHÁI SINH ĐỂ PHÒNG NGỪA RỦI RO TÀI CHÍNH CHO CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU GỖ VIỆT NAM
• 1.5.1. Kinh nghiệm hoạt động sàn giao dịch cà phê tại Việt Nam
• 1.5.1.1. Giới thiệu về trung tâm giao dịch cà phê Buôn Mê Thuột (BCEC)
• 1.5.1.2. Tình hình hoạt động kinh doanh của BCEC
• 1.5.1.3. Nguyên nhân BCEC chưa triển khai thành công giao dịch giao sau
• 1.5.1.4. Giao dịch bằng hợp đồng tương lai trên thị trường Luân Đôn, thông qua môi giới là ngân hàng Techcombank
• 1.5.2. Bài học phát triển sản phẩm phái sinh để phòng ngừa rủi ro tài chính cho các doanh nghiệp sản xuất chế biến và xuất khẩu gỗ Việt Nam
• 1.5.2.1. Thành lập trung tâm giao dịch, cung ứng gỗ cho 3 miền Bắc, Trung, Nam
• 1.5.2.2. Tạo điều kiện cho doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro qua thực hiện hợp đồng giao sau và quyền chọn gỗ xẻ trên sàn giao dịch Chicago
• 1.5.2.3. Đặc thù rủi ro tài chính, phái sinh ngành gỗ có gì khác với cà phê hoặc các nông sản khác
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG SẢN PHẨM PHÁI SINH TRONG QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI CHÍNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU GỖ VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.1. ĐẶC THÙ RỦI RO TÀI CHÍNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU GỖ VIỆT NAM
• 2.1.1. Khó khăn về biến động tỷ giá trong xuất khẩu sản phẩm gỗ và nhập khẩu gỗ nguyên liệu từ nước ngoài
• 2.1.2. Khó khăn do biến động lãi suất từ các khoản vốn vay ngắn hạn và dài hạn từ các tổ chức tài chính và ngân hàng
• 2.1.3. Khó khăn về biến động giá cả gỗ nguyên liệu, thu mua gỗ nguyên liệu trong nước và nhập khẩu gỗ nguyên liệu từ nước ngoài
• 2.2. NHẬN DIỆN RỦI RO TÀI CHÍNH VÀ NGUYÊN NHÂN TÁC ĐỘNG CỦA RỦI RO TÀI CHÍNH ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU GỖ VIỆT NAM
• 2.2.1. Rủi ro tỷ giá
• 2.2.2. Rủi ro lãi suất
• 2.2.3. Rủi ro biến động giá cả hàng hóa - nguyên vật liệu
• 2.3. THỰC TRẠNG SỬ DỤNG SẢN PHẨM PHÁI SINH TRONG QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP CHẾ BIẾN GỔ VÀ XUẤT KHẨU GỖ VIỆT NAM
• 2.3.1. Phương pháp nghiên cứu điều tra và xử lý số liệu
• 2.3.2. Một số giá trị thống kê về cuộc điều tra
• 2.3.2.1. Số lượng doanh nghiệp trả lời phỏng vấn cuộc điều tra
• 2.3.2.2. Nhận diện những rủi ro tài chính mà doanh nghiệp sản xuất chế biến và xuất khẩu gỗ thường gặp và mức độ quan trọng của mỗi rủi ro
• 2.3.2.3. Đánh giá mức độ quan ngại của doanh nghiệp đối với các loại rủi ro phổ biến ở doanh nghiệp
• 2.3.3. Thực trạng sử dụng sản phẩm phái sinh
• 2.3.3.1. Mức độ am hiểu của các doanh nghiệp đối với sản phẩm phái sinh tài chính (kỳ hạn, giao sau, quyền chọn và hoán đổi)
• 2.3.4. Nguyên nhân các Doanh nghiệp gỗ Việt Nam còn xem nhẹ việc sử dụng sản phẩm phái sinh
• 2.3.4.1. Nguyên nhân từ phía thị trường
• 2.3.4.2. Nguyên nhân từ điều tiết tỷ giá của Nhà nước, biên độ giao dịch USD
• 2.3.4.3. Nguyên nhân từ hạch toán kế toán và chi phí
• 2.3.4.4. Nguyên nhân từ trình độ nhận thức của các doanh nghiệp
• 2.3.5. Đo lường độ nhạy cảm của các doanh nghiệp đối với rủi ro tài chính thông qua Báo cáo thường niên, Bảng cân đối kế toán hợp nhất và Báo cáo thu nhập hợp nhất, bảng lưu chuyển tiền tệ (báo cáo dòng tiền)
• 2.3.5.1. Các chỉ số về tính thanh khoản của công ty
• 2.3.5.2. Công ty sử dụng đòn bẩy tài chính
• 2.3.5.3. Độ nhạy cảm về giao dịch đối với tỷ giá
• 2.3.5.4. Độ nhạy cảm với lãi suất
• 2.3.5.5. Độ nhạy cảm với biến động giá hàng hóa
• 2.3.6. Tác động của việc xem nhẹ trong việc sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro tài chính của các DN sản xuất chế biến và xuất khẩu gỗ Việt Nam
• 2.3.6.1. Rủi ro về cân đối dòng tiền
• 2.3.6.2. Rủi ro về lãi suất tiền vay
• 2.3.6.3. Rủi ro về tỷ giá hối đoái
• 2.3.6.4. Rủi ro về khả năng tái đầu tư
• 2.3.6.5. Khó khăn nhập khẩu nguyên vật liệu
• 2.4. NHỮNG HẠN CHẾ TRONG QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI CHÍNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU GỖ VIỆT NAM
• 2.4.1. Chưa nhận diện và am hiểu đầy đủ những rủi ro tài chính mà doanh nghiệp đang gặp phải
• 2.4.2. Doanh nghiệp hiện nay “Phòng” hơn là “Chống” các biến động tỷ giá, lãi suất, giá cả hàng hóa (những biến động đã xảy ra)
• 2.4.3. Doanh nghiệp còn xem nhẹ công tác kiểm soát nội bộ và quản lý rủi ro tài chính
• 2.4.4. Chưa am hiểu và quan tâm việc sử dụng công cụ phái sinh tài chính trong phòng chống rủi ro
• 2.4.5. Chưa xây dựng chính sách và chương trình quản trị rủi ro tài chính
• 2.4.6. Doanh nghiệp có hoặc chưa có giám đốc tài chính
• 2.4.7. Những nhà quản trị cấp cao chưa quan tâm đúng mức công tác quản trị rủi ro tài chính
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP SỬ DỤNG CÔNG CỤ PHÁI SINH ĐỂ PHÒNG NGỪA RỦI RO TÀI CHÍNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU GỖ VIỆT NAM
• 3.1. GIẢI PHÁP VỀ PHÍA DOANH NGHIỆP
• 3.1.1. Doanh nghiệp cần nhận diện và am hiểu đầy đủ những rủi ro tài chính đang gặp phải
• 3.1.2. Nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về rủi ro, về tầm quan trọng của quản trị rủi ro, đào tạo kỹ năng thực tế sử dụng sản phẩm phái sinh
• 3.1.3. Phổ biến, tuyên truyền chính sách quản trị rủi ro, thuyết phục hội đồng quản trị và cổ đông chấp thuận việc phòng ngừa rủi ro
• 3.1.4. Nâng cao nhận thức, chất lượng của ban quản trị cấp cao và tăng cường vai trò của hội đồng quản trị
• 3.1.5. Doanh nghiệp xây dựng các kịch bản và hành động phòng ngừa rủi ro thích hợp
• 3.1.6. Doanh nghiệp cần phân biệt giữa quản trị rủi ro và đầu cơ, công cụ phái sinh tài chính phải được sử dụng phù hợp
• 3.1.7. Đánh giá đúng đắn hiệu quả của hoạt động quản trị rủi ro mang lại
• 3.1.8. Nâng cao vai trò kiểm soát nội bộ và quản lý rủi ro tài chính
• 3.1.9. Tạo sự minh bạch, công khai trong hoạt động kinh doanh và sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro
• 3.1.10. Xây dựng tổ chức bộ máy nhân sự và quy trình cho công tác phòng ngừa rủi ro
• 3.1.11. Xây dựng chính sách và chương trình quản trị rủi ro tài chính phù hợp cho từng doanh nghiệp
• 3.2. GIẢI PHÁP VỀ PHÍA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG VÀ NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC
• 3.2.1. Ngân hàng hỗ trợ tư vấn, tuyên truyền, quảng bá giao dịch phái sinh đến doanh nghiệp
• 3.2.2. Ngân hàng cần cải tiến chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm phái sinh, đào tạo đội ngũ tư vấn có chất lượng
• 3.2.3. Xác định phí quyền chọn hợp lý hơn
• 3.2.4. Sử dụng các loại option không phí
• 3.2.5. Rút ngắn thời hạn tối thiểu của option
• 3.2.6. Thực hiện việc ký quỹ cho hợp đồng kỳ hạn
• 3.3. GIẢI PHÁP VỀ PHÍA CHÍNH PHỦ, BỘ CÔNG THƯƠNG, HIỆP HỘI GỖ VÀ LÂM SẢN VIỆT NAM
• 3.3.1. Giảm rủi ro trong giao dịch hợp đồng kỳ hạn gỗ nguyên liệu thông qua các hiệp định song phương giữa Việt Nam và các nước có rừng
• 3.3.2. Tạo điều kiện cho doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro qua thực hiện hợp đồng giao sau và quyền chọn trên sàn giao dịch Chicago, bên cạnh sàn giao dịch điện tử và chợ giao ngay tại 3 miền Bắc Trung Nam
• 3.3.3. Tạo văn hóa quản trị rủi ro cho toàn xã hội, thu hút khách hàng tham gia giao dịch phái sinh
• 3.4. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HỖ TRỢ SỬ DỤNG CÔNG CỤ TÀI CHÍNH PHÁI SINH ĐỂ PHÒNG NGỪA RỦI RO TÀI CHÍNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU GỖ VIỆT NAM
• 3.4.1. Nhà nước cần điều hành hợp lý kinh tế vĩ mô, minh bạch hóa các chỉ số vĩ mô, xây dựng khung pháp lý hoàn chỉnh cho thị trường chứng khoán phái sinh
• 3.4.2. Nhà nước cần tạo điều kiện phát triển công nghiệp quản trị rủi ro nhằm phát triển thị trường phái sinh, đưa công cụ phái sinh tiếp cận đến doanh nghiệp
• 3.4.3. Từ phía Ngân hàng Nhà nước: nới lỏng vai trò điều hành của nhà nước vào thị trường
• 3.4.4. Kiến nghị đối với Hiệp Hội gỗ và Lâm sản Việt Nam
• 3.4.5. Kiến nghị đối với Bộ Tài chính
• 3.5. Kết luận chương 3
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục 1: Phiếu điều tra
• Phụ lục 2: Danh sách các công ty điều tra
• Phụ lục 3: Đơn vị đo lường gỗ ở thị trường hàng hóa Mỹ và đặc điểm giao dịch gỗ xẻ trên sàn CME
• Phụ lục 4: Bảng cân đối KT hợp nhất của Công ty CP kỹ nghệ gỗ Trường Thành

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp sử dụng công cụ phái sinh trong doanh nghiệp gỗ

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu ngày càng biến động, việc sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro tài chính trở thành một giải pháp thiết yếu cho các doanh nghiệp gỗ Việt Nam. Các công cụ này không chỉ giúp doanh nghiệp bảo vệ lợi nhuận mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Việc áp dụng các sản phẩm phái sinh như hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai và quyền chọn sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc quản lý rủi ro.

1.1. Định nghĩa và vai trò của công cụ phái sinh trong quản trị rủi ro

Công cụ phái sinh là các hợp đồng tài chính có giá trị phụ thuộc vào giá trị của tài sản cơ sở. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa rủi ro tài chính, giúp doanh nghiệp bảo vệ mình trước những biến động không lường trước được của thị trường. Việc sử dụng công cụ phái sinh giúp doanh nghiệp duy trì ổn định tài chính và giảm thiểu thiệt hại do biến động giá cả.

1.2. Lợi ích của việc sử dụng công cụ phái sinh cho doanh nghiệp gỗ

Việc áp dụng công cụ phái sinh mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp gỗ, bao gồm khả năng bảo vệ lợi nhuận, giảm thiểu rủi ro tài chính và tăng cường khả năng cạnh tranh. Doanh nghiệp có thể sử dụng các sản phẩm phái sinh để khóa giá nguyên liệu, từ đó ổn định chi phí sản xuất và đảm bảo lợi nhuận trong dài hạn.

II. Những thách thức trong việc áp dụng công cụ phái sinh tại doanh nghiệp gỗ

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc áp dụng công cụ phái sinh tại các doanh nghiệp gỗ cũng gặp phải không ít thách thức. Các doanh nghiệp thường thiếu kiến thức và kinh nghiệm trong việc sử dụng các sản phẩm phái sinh, dẫn đến việc không tận dụng được tối đa lợi ích mà chúng mang lại. Hơn nữa, sự biến động của thị trường tài chính cũng tạo ra nhiều rủi ro cho doanh nghiệp.

2.1. Thiếu kiến thức và kinh nghiệm trong quản trị rủi ro

Nhiều doanh nghiệp gỗ vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc sử dụng công cụ phái sinh trong quản trị rủi ro. Việc thiếu kiến thức và kinh nghiệm trong lĩnh vực này khiến họ không thể áp dụng hiệu quả các sản phẩm phái sinh, dẫn đến việc bỏ lỡ cơ hội bảo vệ tài chính.

2.2. Rủi ro từ sự biến động của thị trường tài chính

Thị trường tài chính luôn biến động, và điều này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của các công cụ phái sinh. Doanh nghiệp cần phải theo dõi sát sao các yếu tố tác động đến giá cả và lãi suất để có thể điều chỉnh chiến lược phòng ngừa rủi ro một cách kịp thời.

III. Phương pháp sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro tài chính

Để sử dụng hiệu quả công cụ phái sinh trong việc phòng ngừa rủi ro tài chính, các doanh nghiệp gỗ cần xây dựng một chiến lược rõ ràng. Việc nhận diện các loại rủi ro cụ thể mà doanh nghiệp đang đối mặt là bước đầu tiên trong quá trình này. Sau đó, doanh nghiệp cần lựa chọn các sản phẩm phái sinh phù hợp để bảo vệ mình trước những biến động không lường trước được.

3.1. Nhận diện các loại rủi ro tài chính trong doanh nghiệp gỗ

Doanh nghiệp cần xác định rõ các loại rủi ro tài chính mà mình đang phải đối mặt, bao gồm rủi ro tỷ giá, rủi ro lãi suất và rủi ro biến động giá cả hàng hóa. Việc nhận diện này sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan và từ đó đưa ra các giải pháp phòng ngừa hiệu quả.

3.2. Lựa chọn sản phẩm phái sinh phù hợp

Sau khi nhận diện các loại rủi ro, doanh nghiệp cần lựa chọn các sản phẩm phái sinh phù hợp như hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai hoặc quyền chọn. Mỗi sản phẩm có những đặc điểm riêng, và việc lựa chọn đúng sản phẩm sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa khả năng phòng ngừa rủi ro.

IV. Ứng dụng thực tiễn của công cụ phái sinh trong doanh nghiệp gỗ

Việc áp dụng công cụ phái sinh trong thực tiễn đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho các doanh nghiệp gỗ. Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc bảo vệ lợi nhuận và ổn định chi phí sản xuất nhờ vào việc sử dụng các sản phẩm phái sinh. Các nghiên cứu trường hợp cho thấy rằng, những doanh nghiệp biết tận dụng công cụ phái sinh sẽ có khả năng cạnh tranh cao hơn trên thị trường.

4.1. Các trường hợp điển hình thành công trong sử dụng công cụ phái sinh

Nhiều doanh nghiệp gỗ đã áp dụng thành công các sản phẩm phái sinh để bảo vệ lợi nhuận. Ví dụ, một số doanh nghiệp đã sử dụng hợp đồng tương lai để khóa giá nguyên liệu, từ đó giảm thiểu rủi ro do biến động giá cả. Những trường hợp này cho thấy hiệu quả rõ rệt của việc sử dụng công cụ phái sinh.

4.2. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả sử dụng công cụ phái sinh

Nghiên cứu cho thấy rằng, các doanh nghiệp sử dụng công cụ phái sinh có khả năng duy trì lợi nhuận ổn định hơn so với những doanh nghiệp không sử dụng. Điều này chứng tỏ rằng việc áp dụng công cụ phái sinh không chỉ giúp doanh nghiệp bảo vệ tài chính mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của công cụ phái sinh trong doanh nghiệp gỗ

Việc sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro tài chính là một giải pháp cần thiết cho các doanh nghiệp gỗ Việt Nam. Trong tương lai, với sự phát triển của thị trường tài chính và sự gia tăng nhận thức về quản trị rủi ro, việc áp dụng công cụ phái sinh sẽ ngày càng trở nên phổ biến. Doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao kiến thức và kỹ năng trong việc sử dụng các sản phẩm phái sinh để tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.

5.1. Triển vọng phát triển của công cụ phái sinh trong ngành gỗ

Với sự phát triển của thị trường tài chính, các sản phẩm phái sinh sẽ ngày càng đa dạng và phong phú hơn. Điều này tạo cơ hội cho các doanh nghiệp gỗ có thêm nhiều lựa chọn trong việc phòng ngừa rủi ro tài chính.

5.2. Khuyến nghị cho doanh nghiệp trong việc áp dụng công cụ phái sinh

Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu và áp dụng các sản phẩm phái sinh phù hợp với nhu cầu của mình. Việc nâng cao nhận thức và kỹ năng trong quản trị rủi ro sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi ích từ việc sử dụng công cụ phái sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ Việt Nam giữ vai trò huyết mạch trong nền kinh tế với khoảng 2.526 doanh nghiệp hoạt động, giải quyết việc làm cho hơn 170.000 lao động. Năm 2010, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 3,4 tỷ USD, tăng trưởng 32,26% so với năm 2009 và vươn lên vị trí thứ 5 trong danh mục các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của quốc gia. Tuy nhiên, hơn 80% doanh thu toàn ngành phụ thuộc vào thị trường quốc tế thanh toán bằng đồng USD, trong khi nguồn gỗ nguyên liệu đầu vào phải nhập khẩu tới hơn 50% tổng nhu cầu sản xuất. Cấu trúc kinh doanh này khiến các doanh nghiệp đối mặt trực tiếp với những biến động khó lường từ ba biến số tài chính cốt lõi: tỷ giá hối đoái, lãi suất vốn vay và giá gỗ nguyên liệu thế giới.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp chế biến gỗ Việt Nam sử dụng đòn bẩy tài chính rất cao từ nguồn vốn vay ngân hàng ngắn hạn và dài hạn, tạo ra rủi ro kiệt giá tài chính nghiêm trọng trước những cú sốc kinh tế mang tính "Thiên nga đen". Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng và giải pháp sử dụng các công cụ tài chính phái sinh nhằm nhận diện, đo lường và phòng ngừa rủi ro tài chính cho các doanh nghiệp sản xuất chế biến và xuất khẩu gỗ. Mục tiêu chính là thiết lập cơ chế kiểm soát dòng tiền, ổn định biên lợi nhuận ròng và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững trong giai đoạn 2011–2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết quản trị rủi ro tài chính hiện đại và khái niệm rủi ro kiệt giá tài chính (Financial Distress Risk). Khung lý thuyết phân loại rủi ro kiệt giá tài chính thành ba nhân tố trọng yếu: rủi ro tỷ giá hối đoái phát sinh từ các khoản thu chi bằng ngoại tệ, rủi ro lãi suất từ các khoản nợ vay ngân hàng, và rủi ro biến động giá hàng hóa nguyên vật liệu đầu vào. Tác giả vận dụng lý thuyết về các biến cố xác suất thấp nhưng tác động khốc liệt ("Thiên nga đen" của Giáo sư Nassim Nicholas Taleb) để chỉ ra rằng doanh nghiệp cần tập trung vào việc giảm thiểu độ phơi nhiễm rủi ro thay vì cố gắng dự báo thị trường.

Mô hình nghiên cứu phân tích tính hai mặt và cơ chế vận hành của 4 nhóm sản phẩm tài chính phái sinh cơ bản:

• Hợp đồng kỳ hạn (Forwards): Cố định tỷ giá hoặc giá hàng hóa trong tương lai trên thị trường phi tập trung OTC.
• Hợp đồng giao sau (Futures): Tiêu chuẩn hóa các điều khoản giao dịch trên các sở giao dịch có tổ chức, phục vụ chức năng khám phá giá và phòng hộ.
• Hợp đồng quyền chọn (Options): Bao gồm quyền chọn kiểu Mỹ và kiểu Châu Âu (Call/Put Option), giúp bảo hiểm rủi ro nhưng vẫn giữ nguyên cơ hội sinh lời khi thị trường biến động có lợi.
• Hợp đồng hoán đổi (Swaps): Hoán đổi lãi suất thuần nhất (Plain Vanilla Swap), hoán đổi tiền tệ và hoán đổi giá hàng hóa nhằm tái cấu trúc dòng tiền dài hạn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp phân tích định tính và định lượng với nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp thu thập trong giai đoạn 2000–2010. Khảo sát thực chứng được tiến hành trực tiếp trên cỡ mẫu gồm 141 doanh nghiệp sản xuất, chế biến và xuất khẩu gỗ trên cả ba miền Bắc, Trung, Nam. Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo quy mô vốn và hình thức sở hữu được áp dụng nhằm phản ánh tính đại diện cao cho toàn ngành.

Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ các báo cáo thường niên, bảng cân đối kế toán hợp nhất, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ của các doanh nghiệp gỗ niêm yết tiêu biểu (như Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Gỗ Trường Thành). Tác giả sử dụng phương pháp phân tích độ nhạy cảm (Sensitivity Analysis) để đo lường mức độ ảnh hưởng của tỷ giá và lãi suất đến biên lợi nhuận ròng. Đồng thời, phương pháp nghiên cứu tình huống điển hình (Case Study) được thực hiện với hai trường hợp thực tế: kinh nghiệm phòng ngừa rủi ro giá gỗ xẻ và tỷ giá CAD/USD của Tập đoàn Millar Western Forest Products trên sàn CME Chicago (Mỹ) và thực trạng giao dịch hàng hóa tại Trung tâm Giao dịch Cà phê Buôn Ma Thuột (BCEC) thông qua ngân hàng Techcombank.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tế tại 141 doanh nghiệp sản xuất chế biến và xuất khẩu gỗ đã đưa ra các kết quả thống kê quan trọng về thực trạng nhận diện và phòng ngừa rủi ro tài chính:

• Nhận diện rủi ro: 100% doanh nghiệp khảo sát xác nhận chịu ảnh hưởng trực tiếp từ rủi ro biến động giá gỗ nguyên liệu và tỷ giá USD/VND. Khoảng 80% nguyên liệu gỗ nhập khẩu phục vụ đơn hàng xuất khẩu khiến chi phí sản xuất biến động từ 15% đến 25% mỗi năm theo chu kỳ giá thế giới.
• Cấu trúc vốn và rủi ro lãi suất: Hơn 75% doanh nghiệp sử dụng tỷ lệ đòn bẩy tài chính lớn, trong đó nợ vay ngân hàng chiếm từ 60% đến 80% tổng nguồn vốn hoạt động. Khi mặt bằng lãi suất vay tăng đột biến, chi phí lãi vay đã làm suy giảm từ 30% đến 50% lợi nhuận ròng của các công ty.
• Thực trạng ứng dụng công cụ phái sinh: Dưới 10% doanh nghiệp từng tiếp cận hoặc sử dụng hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ ở mức độ cơ bản. Tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng hợp đồng giao sau hàng hóa và hợp đồng quyền chọn trên các sàn giao dịch quốc tế gần như bằng 0%.
• Thất bại từ thị trường trong nước: Bài học từ sàn cà phê BCEC cho thấy thanh khoản từng sụt giảm mạnh từ 70–80 lô/ngày xuống dưới 20 lô/ngày, và việc thiếu hiểu biết về thị trường kỳ hạn quốc tế từng khiến các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê Việt Nam chịu khoản lỗ ước tính hơn 31 tỷ đồng.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu được lượng hóa rõ nét thông qua hệ thống bảng thống kê thăm dò mức độ quan ngại rủi ro (Bảng 2.6 và Bảng 2.8) cùng các đồ thị biểu diễn mức độ am hiểu công cụ phái sinh (Hình 2.3). Kết quả phân tích chỉ ra rằng các doanh nghiệp gỗ Việt Nam chủ yếu duy trì tư duy "phòng" thụ động (chờ đợi biến động xảy ra rồi mới nâng giá bán hoặc cắt giảm sản xuất) thay vì chủ động "chống" rủi ro bằng các công cụ tài chính chuyên nghiệp.

Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ việc thiếu vắng vị trí Giám đốc Tài chính (CFO) chuyên trách tại hơn 85% doanh nghiệp vừa và nhỏ, dẫn đến nhận thức sai lệch khi coi việc sử dụng công cụ phái sinh là hoạt động đầu cơ rủi ro. So sánh với trường hợp của Millar Western Forest Products (thực hiện vị thế bán giao sau 20 hợp đồng tương đương 2.200 MBF gỗ xẻ trên sàn CME kết hợp mua hợp đồng giao sau đồng CAD trị giá 630.000 USD), việc khóa chặt mức giá kỳ vọng Can$286,65/MBF đã giúp doanh nghiệp Canada duy trì dòng tiền thặng dư an toàn ngay cả khi giá giao ngay sụt giảm về Can$256,08/MBF. Sự tương phản này khẳng định khoảng trống rất lớn về năng lực quản trị tài chính của các nhà xuất khẩu gỗ Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tài chính và thúc đẩy ứng dụng công cụ phái sinh trong ngành gỗ, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Đối với doanh nghiệp sản xuất chế biến và xuất khẩu gỗ:

   • Thành lập ngay bộ phận Quản trị rủi ro tài chính chuyên trách trực thuộc Hội đồng Quản trị, xây dựng quy trình 7 bước phòng ngừa rủi ro chuẩn hóa, đặt mục tiêu bao phủ phòng ngừa từ 50% đến 70% khối lượng nguyên liệu nhập khẩu hàng năm.
   • Phân định rõ ràng giữa hoạt động phòng ngừa rủi ro (Hedging) và đầu cơ (Speculation), kiểm soát chặt chẽ giá trị danh nghĩa của các vị thế giao dịch phái sinh.

2. Đối với hệ thống Ngân hàng Thương mại và Ngân hàng Nhà nước:

   • Đa dạng hóa các sản phẩm phái sinh tỷ giá và lãi suất, thiết kế các hợp đồng quyền chọn không thu phí ban đầu (Zero-cost Collar) và rút ngắn thời hạn giao dịch tối thiểu xuống dưới 30 ngày để phù hợp với vòng quay vốn lưu động của doanh nghiệp gỗ.
   • Hạ tỷ lệ ký quỹ ban đầu từ mức 10–15% xuống mức cạnh tranh 5–7% cho các doanh nghiệp có uy tín tín dụng tốt, hỗ trợ cung cấp dịch vụ môi giới kết nối sàn quốc tế.

3. Đối với Bộ Công Thương và Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFORES):

   • Thành lập 03 trung tâm giao dịch và cung ứng gỗ nguyên liệu tập trung tại 3 miền Bắc, Trung, Nam trong lộ trình 2012–2015 nhằm giảm thiểu các tầng nấc trung gian thương mại.
   • Thúc đẩy ký kết các hiệp định thương mại song phương với các quốc gia xuất khẩu gỗ lớn (Mỹ, Canada, EU) để tạo cơ chế giao dịch kỳ hạn an toàn.

4. Đối với Chính phủ và Bộ Tài chính:

   • Hoàn thiện khung khổ pháp lý cho thị trường hàng hóa phái sinh tại Việt Nam, ban hành thông tư hướng dẫn hạch toán kế toán và chuẩn mực ghi nhận công cụ phái sinh theo chuẩn IFRS.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và tính ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Giám đốc và Giám đốc Tài chính (CFO) các doanh nghiệp ngành gỗ: Cung cấp cẩm nang thực hành quy trình 7 bước thiết lập chương trình bảo hiểm rủi ro giá gỗ và tỷ giá, giúp bảo toàn biên lợi nhuận ròng trên 15% mỗi năm.
• Khối Quản trị rủi ro và Kinh doanh nguồn vốn tại các Ngân hàng Thương mại: Nguồn tham khảo để thiết kế các gói sản phẩm phái sinh ngoại hối, lãi suất và hàng hóa may đo theo chu kỳ kinh doanh 6–12 tháng của ngành lâm sản.
• Lãnh đạo Hiệp hội VIFORES và các nhà hoạch định chính sách tại Bộ Công Thương: Cơ sở thực chứng để xây dựng đề án sàn giao dịch gỗ nguyên liệu tập trung và ban hành các chính sách điều tiết vĩ mô.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tài liệu tham khảo về phương pháp phân tích độ nhạy cảm rủi ro tài chính và phân tích mô hình định giá phái sinh trên thị trường hàng hóa.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp chế biến gỗ Việt Nam chịu tác động nặng nhất từ loại rủi ro nào?
Doanh nghiệp chịu tác động đồng thời từ rủi ro giá nguyên liệu gỗ và rủi ro tỷ giá. Do nhập khẩu hơn 50% nguyên liệu bằng USD và xuất khẩu hơn 80% sản phẩm, biến động 5% của tỷ giá USD/VND hoặc giá gỗ thế giới có thể làm thay đổi từ 10% đến 20% lợi nhuận ròng.

Tại sao việc sử dụng hợp đồng giao sau trên sàn CME lại quan trọng với ngành gỗ?
Sàn CME (Chicago) cung cấp chức năng khám phá giá chuẩn quốc tế và thanh khoản lớn. Thông qua việc bán hợp đồng giao sau gỗ xẻ chuẩn hóa theo lô 100.000 USD, doanh nghiệp cố định được biên lợi nhuận sản xuất trước hàng tháng mà không lo ngại giá thị trường sụt giảm.

Sự khác biệt cốt lõi giữa phòng ngừa rủi ro và đầu cơ phái sinh là gì?
Phòng ngừa rủi ro là việc mở một vị thế phái sinh ngược chiều với vị thế hàng hóa thực nhằm khóa dòng tiền cố định. Ngược lại, đầu cơ là hành vi nắm giữ vị thế mở để tìm kiếm lợi nhuận từ biến động giá, tiềm ẩn nguy cơ phá sản nếu thị trường đảo chiều.

Bài học đắt giá nhất từ sàn giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột (BCEC) là gì?
BCEC thất bại do thiếu khung pháp lý đồng bộ, thanh khoản sụt giảm dưới 20 lô/ngày và tập quán mua bán cũ của nông dân. Thêm vào đó, việc thiếu kỹ năng phân tích khiến các doanh nghiệp từng thua lỗ hơn 31 tỷ đồng trên sàn quốc tế do bán tháo khi giá chạm đáy.

Quy trình 7 bước phòng ngừa rủi ro giá gỗ nguyên liệu gồm những gì?
Quy trình chuẩn hóa gồm: (1) Xác định mục tiêu quản trị dòng tiền; (2) Xác định vị thế phơi nhiễm rủi ro; (3) Kiểm tra và phân tích kỹ thuật thị trường; (4) Lập kế hoạch phòng ngừa; (5) Thực thi giao dịch; (6) Chấm dứt vị thế bù trừ; (7) Đánh giá hiệu quả định kỳ 6–12 tháng.

Kết luận

• Luận văn khẳng định tính cấp thiết của việc chủ động quản trị rủi ro tài chính trước những cú sốc kinh tế "Thiên nga đen", đặc biệt khi ngành gỗ đạt quy mô xuất khẩu 3,4 tỷ USD.
• Khảo sát thực chứng 141 doanh nghiệp đã chỉ rõ lỗ hổng lớn về đòn bẩy tài chính và sự thiếu vắng các công cụ bảo vệ dòng tiền trước biến động tỷ giá và giá nguyên liệu.
• Làm rõ cơ chế vận hành của 4 nhóm công cụ phái sinh then chốt (Kỳ hạn, Giao sau, Quyền chọn, Hoán đổi) và đúc rút bài học thành công từ Tập đoàn Millar Western trên sàn CME Chicago.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ 4 bên gồm Doanh nghiệp, Hệ thống Ngân hàng, Hiệp hội VIFORES và các Cơ quan Quản lý Nhà nước trong lộ trình trung hạn 3–5 năm.
• Kiến nghị các doanh nghiệp nhanh chóng chuyển đổi mô hình quản trị tài chính, áp dụng ngay quy trình 7 bước phòng hộ để bảo vệ nguồn vốn kinh doanh.

Quý độc giả, các nhà quản trị tài chính và nhà nghiên cứu có thể tham khảo toàn văn luận văn để tiếp cận chi tiết các bảng cân đối tài chính mẫu và mô hình toán học lượng hóa rủi ro ứng dụng trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SẢN PHẨM PHÁI SINH TRONG QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI CHÍNH. RỦI RO TÀI CHÍNH- NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC ĐỘNG CỦA RỦI RO TÀI CHÍNH. Rủi ro tài chính, các loại rủi ro tài chính. Rủi ro tài chính- rủi ro kiệt giá tài chính.

Rủi ro tài chính: là những rủi ro liên quan đến các thiệt hại có thể xảy ra đối với thị trường tài chính do sự thay đổi của các biến số tài chính: giá cả, lãi suất, tỷ giá hối đoái, chứng khoán và những rủi ro do doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính - sử dụng nguồn vốn vay - trong kinh doanh. Các doanh nghiệp ngày nay thường xuyên phải đối mặt với những thay đổi từ các nhân tố thị trường như lãi suất, tỷ giá, giá cả hàng hóa và chứng khoán. Độ nhạy cảm từ các nhân tố giá cả thị trường như lãi suất, tỷ giá, giá cả hàng hóa và chứng khoán tác động lên thu nhập của doanh nghiệp được gọi là rủi ro kiệt giá tài chính. Khái niệm rủi ro tài chính và rủi ro kiệt giá tài chính gần như nhau nhưng rủi ro tài chính có ý nghĩa rộng hơn.

Rủi ro tài chính vừa hàm ý các trạng thái kiệt giá tài chính và còn nói lên những rủi ro do doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính- sử dụng vốn vay trong kinh doanh. Trong phạm vi đề tài này, tác giả chỉ tập trung vào giới thiệu những vấn đề liên quan đến rủi ro kiệt giá tài chính và chỉ xem xét 3 biến số tài chính là lãi suất, tỷ giá và giá cả hàng hóa. Như vậy khái niệm liên quan đến rủi ro tài chính trong đề tài này chỉ hàm ý đến rủi ro kiệt giá tài chính. Các loại rủi ro tài chính đối với doanh nghiệp.

Trước khi ban quản trị đưa ra bất kỳ một quyết định nào về phòng ngừa rủi ro, họ cần phải nhận diện được tất cả những rủi ro mà doanh nghiệp có thể gặp phải. Hầu hết các tổ chức phi tài chính đều phải đối mặt với rủi ro kinh doanh, là những rủi ro có liên quan đến bản chất của các hoạt động sản xuất và kinh doanh và các rủi ro này là không thể phòng ngừa do “không thể mua đi bán lại được”. Tuy nhiên độ nhạy cảm của giá cả có tác động đến lợi nhuận doanh nghiệp thì có thể phòng ngừa được. Các loại rủi ro tài chính bao gồm: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Rủi ro tỷ giá. Rủi ro tỷ giá là sự thay đổi tỷ giá ngoại tệ mà doanh nghiệp không thể dự báo trước. Trong trường hợp các giao dịch của doanh nghiệp thực hiện trên cơ sở tỷ giá ngoại tệ mà hàng hóa đã được định giá trước, khi tỷ giá có sự biến động có thể tạo ra rủi ro dẫn đến thua lỗ. Tùy theo quy mô sử dụng ngoại tệ, doanh nghiệp có thể chịu số lỗ do rủi ro về tỷ giá nhiều hay ít.

Rủi ro lãi suất. Trong hoạt động kinh doanh, hầu như tất cả các doanh nghiệp đều phải sử dụng vốn vay. Khi lập kế hoạch kinh doanh, tuy lãi suất tiền vay đã được dự tính, song có rất nhiều nhân tố nằm ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp tác động đến lãi suất tiền vay. Chẳng hạn khi lạm phát xảy ra, lãi suất tiền vay tăng đột biến, những tính toán, dự kiến trong kế hoạch kinh doanh ban đầu bị đảo lộn.

Tùy thuộc vào lượng tiền vay của doanh nghiệp và sự biến động của lãi suất mà mức độ tiêu cực của rủi ro lãi suất cũng sẽ khác nhau. Rủi ro biến động giá cả hàng hóa. Đối với các doanh nghiệp có các giao dịch mua, bán hàng hóa theo hợp đồng cố định giá trong một thời gian dài, rủi ro biến động giá cả hàng hóa có thể sẽ là một rủi ro lớn. Đặc biệt trong trường hợp nền kinh tế có tỷ lệ lạm phát cao, giá cả hàng hóa thay đổi hàng ngày.

Đối với đa số doanh nghiệp sản xuất, sản phẩm đầu ra thường được ký hợp đồng theo đơn hàng trước khi sản xuất, khi giá cả biến động, nguyên vật liệu đầu vào tăng, nhưng giá bán sản phẩm đã cố định từ trước, nguy cơ thua lỗ là rất lớn. Nguyên nhân và tác động của rủi ro tài chính. Nguyên nhân của rủi ro tài chính. Những biến động không thể dự đoán trước của tỷ giá, lãi suất và giá cả hàng hóa không những ảnh hưởng đến các khoản lợi nhuận được báo cáo hàng quý của một công ty mà còn có thể định đoạt liệu công ty đó có thể tồn tại hay không.

Môt công ty không chỉ cần có các công nghệ sản xuất tiên tiến nhất, nguồn cung lao động rẻ nhất hoặc là chiến lược tiếp thị tốt nhất; những biến động giá cả đột ngột có thể đẩy những công ty được điều hành tốt rơi vào tình trạng phá sản. Rủi ro tài chính bắt nguồn từ vô số các giao dịch liên quan trực tiếp đến tài chính như mua bán, đầu tư, vay nợ và một số hoạt động kinh doanh khác hoặc là hệ quả gián LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 18 tiếp của các chính sách thay đổi trong quản lý, trong cạnh tranh, trong các quan hệ quốc tế và thậm chí có thể chỉ do sự thay đổi của thời tiết hay khí hậu. Nguyên nhân từ sự bất ổn của tỷ giá. Dưới hệ thống tỷ giá cố định Bretton Woods, các nhà nhập khẩu biết được họ sẽ trả bao nhiêu đồng nội tệ để mua hàng hóa và nhà xuất khẩu biết họ sẽ nhận về bao nhiêu đồng tiền nước mình.

Nếu nhà nhập khẩu có thể bán cho người tiêu dùng ở một mức giá đem lại lợi nhuận và chi phí của nhà xuất khẩu thấp hơn mức giá xuất khẩu thì tất đều có lợi trong hoạt động thương mại. Với việc hệ thống Bretton Woods sụp đỗ, các qui luật đã thay đổi. Cả hai bên tham gia giao dịch hiện nay đều phải đối mặt với rủi ro tỷ giá. Mỗi công ty đều muốn tiến hành giao dịch bằng đồng tiền của quốc gia mình.

Mức lợi nhuận biên của các nhà nhập khẩu có thể bị giảm hoặc bị lỗ nếu đồng tiền của họ giảm giá mạnh và hàng hóa nhập khẩu được định giá bằng đồng tiền của quốc giá xuất khẩu.2 Nguyên nhân từ sự bất ổn của lãi suất. Diễn biến trên thị trường tài chính Mỹ. Sau khi hệ thống Bretton Woods sụp đỗ, những bất ổn lãi suất đã giảm đi trong suốt cuối giai đoạn thập kỷ 1970 (mặc dù lãi suất đã tăng để đói phó với lạm phát). Những bất ổn trong lãi suất của đồng USD trong giai đoạn thập kỷ 1980 đã lên đỉnh điểm.

Khi mà Chủ tịch Quỹ dự trữ liên bang Mỹ Ông Paul Volcker đã bãi bỏ thông lệ hướng về mục tiêu lãi suất và thay vào đó là bắt đầu hướng về mục tiêu mức tăng cung tiền. Hậu quả lãi suất biến động thất thường. Nguyên nhân từ sự bất ổn của giá cả hàng hóa. Do xăng dầu là nguyên liệu đầu vào quan trọng của nhiều ngành sản xuất kinh doanh, việc tăng giá sẽ có những ảnh hưởng nhất định (tăng chi phí) đến các DN và nền kinh tế.

Dù tăng hay giảm giá, mỗi cuộc khủng hoảng dầu lửa trong 40 năm qua đều gắn liền với xung đột chính trị và suy thoái kinh tế, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới tình hình tài chính toàn cầu. Tính bất ổn của giá dầu bắt đầu gia tăng trong giai đoạn thập kỷ 1980 xảy ra cùng lúc với việc bãi bỏ quy định quản lý xăng dầu ở Mỹ. Giá tăng cao năm 1980 phản ánh tác động của việc Iraq xâm lược Kuwait. Kể từ khi Mỹ phát động chiến tranh với Iraq lần thứ hai, giá dầu đã liên tục phá vỡ các mức kỷ lục và đã vượt qua giá đỉnh năm 1990.

Đợt khủng hoảng giá dầu nghiêm trọng năm 2007-2008 cùng với cuộc khủng hoảng tài chính LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 19 năm 2008 (cuộc khủng hoảng tài chính trầm trọng nhất kể từ cuộc Đại suy thoái 1929 – 1933) đã có lúc giá dầu lên tới 145USD/ thùng. Cả thế giới rơi vào tình trạng lạm phát tăng tốc khó có thể kiểm soát lại được nữa. Sự bất ổn của giá cả hàng hóa nói chung đã tăng dần kể từ thập kỷ 1970 và 1980. Cho đến nay cùng với tình trạng lạm phát giá cả hàng hóa đã biến động rất khó lường.

Tính bất ổn trong chi phí của các nhập lượng dùng để sản xuất của doanh nghiệp càng cao, rủi ro tài chính của doanh nghiệp đó càng lớn. Chẳng hạn doanh nghiệp ngành gỗ đã chịu tác động đáng kể do sự biến động của giá nguyên vật liệu gỗ, chi phí vận chuyển do giá nhiên liệu biến động mạnh. Tự do hóa tài chính, hội nhập quốc tế mang lại không ít lợi ích. Tuy nhiên quá trình này lại tạo ra một môi trường cạnh tranh gây gắt và điều đó khiến hầu hết các doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ thua lỗ và quy luật chọn lọc khắc nghiệt của thị trường.

Những tác động bất ổn của thị trường thế giới về giá cả hàng hóa, tỷ giá, lãi suất đã tác động trực tiếp sâu rộng đến doanh nghiệp trong nước. Sự tiếp cận các yếu tố, nguyên nhân gây ra rủi ro tài chính trên đây giúp chúng ta có nhìn nhận một cách đầy đủ, toàn diện, khách quan hơn, từ đó sẽ đưa ra được những đề xuất phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro tài chính trong kinh doanh của các doanh nghiệp một cách hữu ích và thiết thực hơn. Tác động của rủi ro tài chính. Tác động đến năng lực cạnh tranh cuả doanh nghiệp.

Rủi ro tỷ giá làm ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh cuả doanh nghiệp so với các đối thủ ở yếu tố "giá của sản phẩm" trên thị trường. Nếu doanh nghiệp chịu sự tác động của rủi ro tỷ giá dẫn đến tổn thất ngoại hối thì doanh nghiệp sẽ phải tìm cách nâng giá bán sản phẩm để trang trãi tổn thất. Khi đồng nội tệ tăng giá, một công ty thuần túy kinh doanh trong nước vẫn bị tác động bởi tỷ giá do sự xuất hiện của các công ty cạnh tranh nước ngoài có chi nhánh trong nước nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài về tiêu thụ trong nước. Như vậy giá cả hàng hóa cùng loại ở nước ngoài bây giờ rẻ tương đối so với hàng hóa trong nước.

Do đó giá sản phẩm cuả DN sẽ không hấp dẫn so với các đối thủ cạnh tranh, khả năng cạnh tranh cuả DN sẽ bị giảm sút. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tác động đến khả năng chịu đựng tài chính và tái đầu tư cuả doanh nghiệp.