Thực trạng và giải pháp sản xuất rau an toàn tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên

Tài liệu chuyên sâu Giải pháp sản xuất rau an toàn tại huyện Đại Từ, Thái Nguyên, phân tích đa chiều, cung cấp kiến thức nền tảng vững chắc cho

• Tác giả: Trần Đức Quý
• Người hướng dẫn: TS. Kiều Thị Thu Hương
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải Pháp Sản Xuất Rau An Toàn Tại Huyện Đại Từ, Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• TRÍCH YẾU CỦA LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Một số lý thuyết về sản xuất và sản xuất rau an toàn
• 1.1.1. Khái niệm sản xuất và tiêu thụ
• 1.1.2. Khái niệm về phát triển và phát triển sản xuất
• 1.1.3. Phát triển bền vững
• 1.1.4. Khái niệm về rau an toàn
• 1.2. Tiêu chuẩn rau an toàn
• 1.3. Các biện pháp kỹ thuật sản xuất rau an toàn
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất và tiêu thụ rau an toàn
• 1.5. Cơ sở thực tiễn
• 1.5.1. Tình hình nghiên cứu rau trên thế giới
• 1.5.2. Tình hình nghiên cứu rau an toàn ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên và vị trí địa lý
• 2.1.2. Điều kiện, kinh tế xã hội, dân số và lao động
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.3.2. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• 2.3.3. Phương pháp phân tích thông tin
• 2.4. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.4.1. Các chỉ tiêu phản ánh tình hình kết quả sản xuất của hộ
• 2.4.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế của rau an toàn
• 2.4.3. Các chỉ tiêu phản ánh sự tăng trưởng sản xuất
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thực trạng sản xuất rau trên địa bàn huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên
• 3.1.1. Diện tích trồng rau và tỷ lệ trồng rau an toàn trên địa bàn nghiên cứu
• 3.1.2. Cơ cấu mùa vụ trồng rau trên địa bàn nghiên cứu
• 3.1.3. Phân tích thực trạng sản xuất và tiêu thụ rau an toàn tại các điểm nghiên cứu
• 3.1.4. Đặc điểm nhóm hộ nghiên cứu
• 3.1.5. So sánh hiệu quả sản xuất RAT và rau truyền thống
• 3.1.6. Thị trường và phương thức tiêu thụ rau của hộ sản xuất
• 3.1.7. Nhu cầu của người tiêu dùng đối với rau thông thường và rau an toàn
• 3.1.8. Phân tích các thuận lợi và khó khăn trong việc phát triển sản xuất rau an toàn tại huyện Đại Từ
• 3.2. Một số giải pháp phát triển sản xuất và tiêu thụ rau tại huyện Đại Từ
• 3.2.1. Phương hướng phát triển sản xuất và tiêu thụ RAT
• 3.2.2. Những giải pháp chủ yếu để phát triển sản xuất và tiêu thụ RAT
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Đối với huyện Đại Từ
• 4.2. Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh RAT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về sản xuất rau an toàn tại huyện Đại Từ Thái Nguyên

Sản xuất rau an toàn tại huyện Đại Từ, Thái Nguyên đang trở thành một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh nhu cầu thực phẩm sạch ngày càng tăng cao. Rau an toàn không chỉ đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng mà còn đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng. Theo thống kê, diện tích trồng rau an toàn tại huyện Đại Từ còn hạn chế, chủ yếu tập trung ở một số xã như Tiên Hội và Vạn Thọ. Việc áp dụng các kỹ thuật trồng rau hiện đại và quy trình sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP là rất cần thiết để nâng cao chất lượng sản phẩm. Hơn nữa, việc phát triển nông nghiệp bền vững thông qua sản xuất rau an toàn sẽ góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống cho người dân địa phương.

1.1. Tình hình sản xuất rau an toàn

Tình hình sản xuất rau an toàn tại huyện Đại Từ hiện nay còn gặp nhiều khó khăn. Diện tích trồng rau an toàn chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng diện tích trồng rau của huyện. Nhiều hộ dân vẫn còn sản xuất theo phương pháp truyền thống, chưa áp dụng các công nghệ sản xuất rau hiện đại. Điều này dẫn đến chất lượng sản phẩm không đồng đều và khó cạnh tranh trên thị trường. Hơn nữa, việc tiêu thụ rau an toàn cũng gặp nhiều trở ngại do thiếu kênh phân phối và nhận thức của người tiêu dùng về lợi ích của rau an toàn còn hạn chế. Do đó, cần có những giải pháp cụ thể để thúc đẩy sản xuất và tiêu thụ rau an toàn tại địa phương.

II. Các giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn

Để phát triển sản xuất rau an toàn tại huyện Đại Từ, cần thực hiện một số giải pháp quan trọng. Đầu tiên, cần tổ chức quy hoạch vùng sản xuất rau an toàn tập trung, nhằm hình thành các vùng sản xuất hàng hóa lớn. Việc quy hoạch này cần gắn liền với thị trường tiêu thụ, đảm bảo sản phẩm được tiêu thụ ổn định. Thứ hai, cần tăng cường hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân trong việc áp dụng các kỹ thuật trồng rau hiện đại, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Cuối cùng, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về lợi ích của rau an toàn, từ đó tạo ra nhu cầu tiêu thụ cao hơn cho sản phẩm này.

2.1. Quy hoạch sản xuất rau an toàn

Quy hoạch sản xuất rau an toàn là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển bền vững ngành nông nghiệp tại huyện Đại Từ. Cần xác định rõ các vùng có tiềm năng sản xuất rau an toàn, từ đó xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng vùng. Việc quy hoạch này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả sản xuất mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm. Hơn nữa, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và nông dân trong việc thực hiện quy hoạch, đảm bảo rằng các tiêu chí về chất lượng và an toàn thực phẩm được thực hiện nghiêm ngặt.

III. Đánh giá hiệu quả sản xuất rau an toàn

Đánh giá hiệu quả sản xuất rau an toàn tại huyện Đại Từ là cần thiết để xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong quá trình sản xuất. Theo nghiên cứu, sản xuất rau an toàn có hiệu quả kinh tế cao hơn so với sản xuất rau thông thường. Tuy nhiên, việc tiêu thụ sản phẩm vẫn gặp nhiều khó khăn do thị trường chưa phát triển đồng bộ. Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương để thúc đẩy tiêu thụ rau an toàn, như tổ chức các hội chợ, kết nối giữa người sản xuất và người tiêu dùng. Điều này không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo ra động lực cho nông dân tiếp tục sản xuất rau an toàn.

3.1. So sánh hiệu quả kinh tế

Khi so sánh hiệu quả kinh tế giữa sản xuất rau an toàn và rau thông thường, có thể thấy rằng rau an toàn mang lại lợi nhuận cao hơn. Điều này chủ yếu do giá bán của rau an toàn thường cao hơn, nhờ vào nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng về thực phẩm sạch. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển sản xuất rau an toàn, cần có sự hỗ trợ từ các chính sách của nhà nước, như giảm thuế cho các hộ sản xuất rau an toàn, hoặc cung cấp các khoản vay ưu đãi để đầu tư vào công nghệ sản xuất mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất rau an toàn (RAT) ngày càng trở thành nhu cầu cấp thiết trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe và an toàn thực phẩm. Tại Việt Nam, trung bình mỗi hộ gia đình tiêu thụ khoảng 71 kg rau quả mỗi năm, trong đó rau chiếm tới 75% tổng lượng tiêu thụ. Tuy nhiên, tình trạng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) vượt ngưỡng cho phép đã gây ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm, làm giảm niềm tin của người tiêu dùng vào sản phẩm rau truyền thống. Trên địa bàn huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, sản xuất rau an toàn vẫn còn nhỏ lẻ, phân tán với tỷ lệ diện tích trồng RAT chỉ chiếm khoảng 6-7% tổng diện tích rau. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng sản xuất và tiêu thụ rau an toàn tại huyện Đại Từ, phân tích các thuận lợi, khó khăn và các nhân tố ảnh hưởng, từ đó đề xuất giải pháp phát triển bền vững ngành trồng rau an toàn theo hướng thân thiện với môi trường. Nghiên cứu tập trung vào 3 xã có diện tích trồng rau lớn gồm Tiên Hội, Vạn Thọ và thị trấn Hùng Sơn, với số liệu thu thập từ năm 2017 đến 2019. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về sản xuất và tiêu thụ, phát triển kinh tế bền vững, cũng như các tiêu chuẩn kỹ thuật trong sản xuất rau an toàn. Khái niệm sản xuất được hiểu là quá trình kết hợp các yếu tố đầu vào như giống, phân bón, công chăm sóc để tạo ra sản phẩm đầu ra là rau an toàn. Phát triển bền vững được định nghĩa là sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai, bao gồm ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường. Tiêu chuẩn rau an toàn được quy định theo các văn bản pháp luật như Quyết định số 04/2007/QĐ-BNN và Thông tư 59/2012/BNN-PTNT, trong đó nhấn mạnh các chỉ tiêu về dư lượng thuốc BVTV, nitrat, kim loại nặng và vi sinh vật gây hại. Các mô hình sản xuất rau an toàn phổ biến gồm kỹ thuật thủy canh, trồng trong nhà lưới và trồng ngoài đồng ruộng theo quy trình VietGAP.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Rau an toàn: sản phẩm rau tươi có hàm lượng dư lượng hóa chất, vi sinh vật dưới ngưỡng cho phép, đảm bảo an toàn sức khỏe người tiêu dùng.
• Hiệu quả kinh tế: phản ánh mức độ tiết kiệm chi phí và lợi nhuận thu được từ sản xuất rau an toàn.
• Phát triển bền vững: sự phát triển kinh tế gắn liền với bảo vệ môi trường và tiến bộ xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 90 hộ trồng rau tại 3 xã Tiên Hội, Vạn Thọ và thị trấn Hùng Sơn, mỗi xã chọn ngẫu nhiên 30 hộ. Ngoài ra, phỏng vấn sâu 30 hộ kinh doanh và người tiêu dùng rau an toàn để đánh giá thị trường. Số liệu được xử lý bằng phần mềm Excel, áp dụng các phương pháp thống kê mô tả và so sánh để phân tích thực trạng sản xuất, tiêu thụ và hiệu quả kinh tế. Các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm diện tích trồng, tỷ lệ rau an toàn, hiệu quả sản xuất (giá trị sản xuất, chi phí, lợi nhuận), cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất và tiêu thụ. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2017-2019 nhằm phản ánh chính xác tình hình hiện tại.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Diện tích và tỷ lệ trồng rau an toàn còn thấp: Tỷ lệ diện tích trồng rau an toàn tại thị trấn Hùng Sơn là 6,8%, xã Tiên Hội khoảng 6%, trong khi xã Vạn Thọ chưa có diện tích trồng rau an toàn. Diện tích trồng rau vụ đông chiếm tỷ lệ cao nhất, khoảng 50% tổng diện tích rau, do tận dụng được đất vụ hè và xuân.

2. Hiệu quả kinh tế của rau an toàn vượt trội: So sánh hiệu quả sản xuất trên 1 ha cho thấy lợi nhuận từ rau an toàn cao hơn rau truyền thống từ 42% đến 47%. Ví dụ, doanh thu bình quân của cà chua an toàn đạt 240,578 triệu đồng/ha, cao hơn đáng kể so với rau truyền thống. Chi phí thuốc BVTV và phân bón giảm nhờ áp dụng kỹ thuật bón phân hợp lý và hạn chế phun thuốc.

3. Tổ chức sản xuất còn phân tán, quy mô nhỏ lẻ: Hầu hết các hộ sản xuất rau an toàn chưa tham gia hợp tác xã hoặc tổ hợp tác, ngoại trừ thị trấn Hùng Sơn với 129 hộ tham gia HTX. Việc thiếu liên kết làm hạn chế khả năng tiêu thụ và phát triển sản xuất quy mô lớn.

4. Khó khăn trong tiêu thụ và thị trường: Mạng lưới tiêu thụ rau an toàn chưa phát triển, chủ yếu tiêu thụ qua các HTX với lượng nhỏ cho trường học và chợ địa phương. Người tiêu dùng còn thiếu niềm tin do sản phẩm không có bao bì, dấu kiểm nghiệm rõ ràng, giá bán cao hơn rau truyền thống khoảng 20-30%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân diện tích trồng rau an toàn thấp là do thiếu quy hoạch vùng sản xuất tập trung và hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, hiệu quả kinh tế cao của rau an toàn tại Đại Từ phù hợp với xu hướng phát triển nông nghiệp sạch, tuy nhiên vẫn còn nhiều rào cản về kỹ thuật và thị trường. Việc tổ chức sản xuất nhỏ lẻ làm giảm khả năng áp dụng công nghệ cao và tiếp cận thị trường lớn. Thị trường tiêu thụ hạn chế do thiếu hệ thống phân phối chuyên nghiệp và nhận thức người tiêu dùng còn thấp, tương tự với các địa phương khác trong nước. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh lợi nhuận giữa rau an toàn và rau truyền thống, bảng phân tích tỷ lệ diện tích trồng rau an toàn theo xã, và biểu đồ cơ cấu mùa vụ trồng rau.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Quy hoạch vùng sản xuất rau an toàn tập trung: Tổ chức quy hoạch vùng trồng rau an toàn tập trung tại các xã có tiềm năng như Hùng Sơn và Tiên Hội, gắn kết với thị trường tiêu thụ để hình thành các vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Thời gian thực hiện trong 2-3 năm, do UBND huyện chủ trì phối hợp với Sở NN&PTNT.

2. Đầu tư hạ tầng kỹ thuật đồng bộ: Ưu tiên xây dựng hệ thống thủy lợi, đường giao thông nội đồng, kho lạnh bảo quản và nhà sơ chế rau an toàn nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm tổn thất sau thu hoạch. Thời gian triển khai 3 năm, do các cơ quan quản lý địa phương và các tổ chức hợp tác xã thực hiện.

3. Tăng cường tập huấn kỹ thuật và hỗ trợ kỹ thuật: Mở rộng các lớp tập huấn kỹ thuật sản xuất rau an toàn, áp dụng quy trình VietGAP, kỹ thuật bón phân cân đối và phòng trừ sâu bệnh tổng hợp (IPM). Đẩy mạnh khuyến nông, hỗ trợ kỹ thuật thường xuyên cho nông dân. Thời gian liên tục, do Chi cục BVTV và Trung tâm Khuyến nông huyện tổ chức.

4. Phát triển hệ thống tiêu thụ và nâng cao nhận thức người tiêu dùng: Xây dựng thương hiệu rau an toàn địa phương, phát triển kênh phân phối qua siêu thị, cửa hàng chuyên doanh và hợp tác xã. Tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức về lợi ích của rau an toàn. Thời gian 1-2 năm, do UBND huyện phối hợp với các doanh nghiệp và tổ chức xã hội thực hiện.

5. Chính sách hỗ trợ tài chính và quản lý thị trường: Nhà nước cần có chính sách tín dụng ưu đãi cho sản xuất rau an toàn, hỗ trợ đầu tư công nghệ mới và kiểm soát chất lượng sản phẩm trên thị trường. Tăng cường kiểm tra, giám sát dư lượng thuốc BVTV và chất lượng rau an toàn. Thời gian liên tục, do các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nông dân và hộ sản xuất rau: Giúp hiểu rõ về kỹ thuật sản xuất rau an toàn, các tiêu chuẩn và quy trình áp dụng, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập.

2. Các hợp tác xã và tổ chức kinh tế tập thể: Tham khảo để xây dựng mô hình tổ chức sản xuất, liên kết tiêu thụ và phát triển vùng sản xuất rau an toàn quy mô lớn.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương: Sử dụng làm cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, quy hoạch phát triển nông nghiệp sạch, hỗ trợ kỹ thuật và phát triển thị trường rau an toàn.

4. Doanh nghiệp kinh doanh và phân phối rau an toàn: Nắm bắt thực trạng sản xuất, thị trường và các khó khăn để phát triển kênh phân phối, xây dựng thương hiệu và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp

1. Rau an toàn khác gì so với rau truyền thống?
   Rau an toàn được sản xuất theo quy trình kiểm soát dư lượng thuốc BVTV, nitrat và kim loại nặng dưới ngưỡng cho phép, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, trong khi rau truyền thống không có sự kiểm soát chặt chẽ này.

2. Tại sao diện tích trồng rau an toàn ở Đại Từ còn thấp?
   Nguyên nhân chính là do thiếu quy hoạch vùng sản xuất tập trung, hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ và thiếu liên kết giữa các hộ sản xuất, dẫn đến sản xuất nhỏ lẻ, phân tán.

3. Lợi ích kinh tế khi sản xuất rau an toàn là gì?
   Nghiên cứu cho thấy lợi nhuận từ rau an toàn cao hơn rau truyền thống từ 42% đến 47%, nhờ giá bán cao hơn và chi phí đầu vào như thuốc BVTV, phân bón được sử dụng hợp lý hơn.

4. Người tiêu dùng có tin tưởng rau an toàn không?
   Hiện nay, người tiêu dùng còn e ngại do sản phẩm rau an toàn chưa có bao bì, dấu kiểm nghiệm rõ ràng và giá bán cao hơn rau thường, dẫn đến niềm tin chưa cao.

5. Giải pháp nào giúp phát triển sản xuất và tiêu thụ rau an toàn?
   Quy hoạch vùng sản xuất tập trung, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, tăng cường tập huấn kỹ thuật, phát triển hệ thống tiêu thụ và chính sách hỗ trợ tài chính là các giải pháp thiết thực để phát triển bền vững ngành rau an toàn.

Kết luận

• Thực trạng sản xuất rau an toàn tại huyện Đại Từ còn nhỏ lẻ, tỷ lệ diện tích trồng thấp, chủ yếu tập trung tại thị trấn Hùng Sơn và xã Tiên Hội.
• Hiệu quả kinh tế của rau an toàn vượt trội so với rau truyền thống, lợi nhuận cao hơn từ 42% đến 47%.
• Các khó khăn chính gồm thiếu quy hoạch vùng sản xuất tập trung, hạ tầng kỹ thuật hạn chế, thị trường tiêu thụ chưa phát triển và nhận thức người tiêu dùng còn thấp.
• Đề xuất các giải pháp quy hoạch vùng sản xuất, đầu tư hạ tầng, tập huấn kỹ thuật, phát triển thị trường và chính sách hỗ trợ nhằm thúc đẩy phát triển bền vững ngành rau an toàn.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho các nhà quản lý, nông dân và doanh nghiệp trong việc phát triển sản xuất và tiêu thụ rau an toàn tại địa phương.

Các cơ quan chức năng và các bên liên quan cần phối hợp triển khai quy hoạch vùng sản xuất, đầu tư hạ tầng và nâng cao nhận thức người dân để phát triển ngành rau an toàn bền vững, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Một số lý thuyết về sản xuất và sản xuất rau an toàn 1. Khái niệm sản xuất và tiêu thụ Sản xuất là kết hợp các yếu tố đầu vào để tạo ra sản phẩm sản xuất là quá trình lao động tạo ra của cải không có sẵn trong tự nhiên nhưng lại cần thiết cho sự tồn tại phục vụ lợi ích của xã hội Đầu vào là tất cả các yếu tố sử dụng trong sản xuất như vốn đầu tư. Đầu ra là những kết quả của quá trình sản xuất gồm các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ không có sẵn trong tự nhiên nhưng nó rất cần trong sự sống của con người.

Đầu vào và đầu ra luôn đi cùng với nhau chúng có mối quan hệ biện chứng với nhau, thể hiện qua hàm sản xuất: Q = f (Xi) Trong đó: - Q: là khối lượng sản phẩm sản xuất ra - Xi: là các yếu tố đầu vào để tạo ra Q sản phẩm Đối với sản xuất rau đầu vào được bao gồm: lân, đam, kali, giống, công chăm sóc và một số yếu tố khác. Còn trong sản xuất rau đầu ra chính là các loại rau thông qua sản xuất mà có để phục vụ nhu cầu của xã hội và gia đình. Sản phẩm làm ra đều phải trải qua khâu tiêu thụ thì mới thực hiện được quá trình tái sản xuất sản phẩm đó. Vì vậy, tiêu thụ là một khâu quan trọng trong các hoạt động sản xuất kinh doanh là quá trình thực hiện giá trị sản phẩm.

Thông qua quá trình tiêu thụ mà sản phẩm sản xuất ra sẽ đưa sang lĩnh vực lưu thông và tới tay người tiêu dùng. Tiêu thụ được sản phẩm cần dựa vào nhiều yếu tố như chất lượng, số lượng của sản phẩm, thị trường, cơ sở hạ tầng, sự nhanh nhạy của người sản xuất, chính sách vĩ mô của chính phủ. Đối với rau thì kết quả và hiệu quả kinh tế phụ thuộc rất nhiều vào quá trình tiêu thụ. Đây là loại sản phẩm cần được tiêu thụ nhanh sau khi thu hoạch thì mới đem lại số lượng và chất lượng sản phẩm được tốt.

Bảo quản sản phẩm khi thu hoạch cần được quan tâm. Khái niệm về phát triển và phát triển sản xuất Theo lý thuyết tăng trưởng và phát triển kinh tế của kinh tế học phát triển: Phát triển là khái niệm có nội dung phản ánh rộng hơn so với khái niệm tăng trưởng kinh tế. Nếu như tăng trưởng kinh tế về cơ bản chỉ là sự gia tăng thuần tuý về mặt lượng của các chỉ tiêu kinh tế tổng hợp: GNP, GNP/đầu người hay GDP, GDP/đầu người… thì phát triển kinh tế ngoài việc bao hàm quá trình gia tăng đó, còn có một nội hàm phản ánh rộng lớn hơn, sâu sắc hơn, đó là những biến đổi về mặt chất của nền kinh tế – xã hội, mà trước hết là sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH,HĐH và kèm theo đó là việc không ngừng nâng cao mức sống toàn dân, trình độ phát triển văn minh xã hội thể hiện ở hàng loạt tiêu chí như: thu nhập thực tế, tuổi thọ trung bình, tỷ lệ chết của trẻ sơ sinh, trình độ dân trí, bảo vệ môi trường, và khả năng áp dụng các thành tựu khoa học – kỹ thuật vào phát triển kinh tế – xã hội… Với nội hàm rộng lớn trên đây, về cơ bản khái niệm phát triển kinh tế đã đáp ứng được các nhu cầu đặt ra cho sự phát triển toàn diện nhiều lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội… Tuy nhiên như đã biết, trong khoảng hơn hai thập niên vừa qua, do xu hứớng hội nhập, khu vực hoá, toàn cầu hoá phát triển ngày càng mạnh mẽ hơn nên đã nảy sinh nhiều vấn đề dù là ở phạm vi từng quốc gia, lãnh thổ riêng biệt, song lại có ảnh hưởng chung đến sự phát triển của cả khu vực và toàn thế giới, trong đó có những vấn đề cực kỳ phức tạp, nan giải đòi hỏi phải có sự chung sức của cả cộng đồng nhân loại, ví dụ như: môi trường sống, thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh, khủng bố… Từ đó đòi hỏi sự phát triển của mỗi quốc gia, lãnh thổ và cả thế giới phải được nâng lên tầm cao mới cả về chiều rộng và chiều sâu của sự hợp tác, phát triển. Thực tiễn đó đã thúc đẩy sự ra đời một khái niệm mới về phát triển mang nội hàm phản ánh tổng hợp hơn, toàn diện hơn tất cả các khái niệm về tăng trưởng kinh tế, phát triển kinh tế…, đó là khái niệm phát triển bền vững mà sau đây ta sẽ xem xét kỹ hơn.

Phát triển bền vững Khái niệm "phát triển bền vững" xuất hiện trong phong trào bảo vệ môi trường từ những năm đầu của thập niên 70 của thế kỷ 20. Năm 1987, trong Báo cáo "Tương lai chung của chúng ta" của Hội đồng Thế giới về Môi trường và Phát triển Luan van 6 (WCED) của Liên hợp quốc, "phát triển bền vững" được định nghĩa "là sự phát triển đáp ứng được những yêu cầu của hiện tại, nhưng không gây trở ngại cho việc đáp ứng nhu cầu của các thế hệ mai sau". Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất về Môi trường và phát triển tổ chức ở Rio de Janeiro (Braxin) năm 1992 và Hội nghị Thượng đỉnh Thế giới về Phát triển bền vững tổ chức ở Johannesburg (Cộng hoà Nam Phi) năm 2002 đã xác định "phát triển bền vững" là quá trình phát triển có sự kết hợp chặt chẽ, hợp lý và hài hoà giữa 3 mặt của sự phát triển, gồm: phát triển kinh tế (nền tảng là tăng trưởng kinh tế), phát triển xã hội (mục tiêu là thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội; xoá đói giảm nghèo và giải quyết việc làm) và bảo vệ môi trường (mục tiêu là xử lý, khắc phục ô nhiễm, phục hồi và cải thiện chất lượng môi trường; phòng chống cháy và chặt phá rừng; khai thác hợp lý và sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên). Tiêu chí để đánh giá sự phát triển bền vững là sự tăng trưởng kinh tế ổn định; thực hiện tốt tiến bộ và công bằng xã hội; khai thác hợp lý, sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ và nâng cao được chất lượng môi trường sống.

Khái niệm về rau an toàn Hiện nay có nhiều định nghĩa khác nhau về rau an toàn. Theo Bộ Nông Nghiệp và Phát triển Nông thôn 1998 thì những sản phẩm rau tươi có chất lượng giống như đặc tính giống của nó, hàm lượng các hóa chất độc hại và mức độ nhiễm vi sinh vật gây hại dưới mức tiêu chuẩn cho phép và bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng và môi trường thì được gọi là rau đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm gọi tắt là rau an toàn Theo thông tư 59 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Rau, quả an toàn là sản phẩm rau, quả tươi được sản xuất, sơ chế, chế biến phù hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm hoặc phù hợp với quy trình kỹ thuật sản xuất, sơ chế rau, quả an toàn được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt hoặc phù hợp với các quy định liên quan đến đảm bảo an toàn thực phẩm có trong quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt cho rau, quả tươi an toàn VietGAP, các tiêu chuẩn GAP khác và mẫu điển hình đạt các chỉ tiêu an toàn thực phẩm theo quy định [Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn (2012), Luan van 7 Thông tư 59/2012/BNN - PTNT]. Rau an toàn là rau khi sản xuất vẫn sử dụng phân hoá học và các hoá chất BVTV, song có giới hạn. Chất lượng rau sản xuất ra có các tiêu chuẩn về: dư lượng thuốc BVTV; gốc nitrat và các yếu tố độc hại gây bệnh khác trong rau nằm trong giới hạn tiêu chuẩn cho phép, đảm bảo vệ sinh và an toàn sức khoẻ cho người tiêu dùng.

Căn cứ theo quyết định số 04/2007/QĐ - BNN, ngày 19/01/2007 của Bộ Nông nghiệp và PTNT về việc ban hành “ Quy định về quản lý sản xuất và chứng nhận rau an toàn” [Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 2007, Quyết định số 04/007/QĐ - BNN, ngày 19/01/2007 “Quy định về quản lý sản xuất và chứng nhận rau an toàn”] khái niệm RAT được hiểu như sau: “Là sản phẩm rau tươi đảm bảo các tiêu chuẩn chất lượng về hàm lượng kim loại nặng, hàm lượng Nitrat (NO3), vi sinh vật, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) theo quy định hiện hành của nhà nước (tại quyết định số 99/2008/QĐ - BNN ngày 15/10/2008 của Bộ NN&PTNT); được sản xuất, sơ chế theo quy trình sản xuất, sơ chế RAT; tiến tới sản xuất, sơ chế theo quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt cho rau quả tươi Việt Nam (VietGAP)”. * Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt cho rau quả tươi Việt Nam gọi tắt là VietGAP (Vietnames Good Agricultural Practices): Là những nguyên tắc trình tự, thủ tục hướng dẫn tổ chức, cá nhân sản xuất, thu hoạch, sơ chế đảm bảo an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo phúc lợi xã hội, sức khỏe người sản xuất và người tiêu dùng, bảo vệ môi trường và nguồn gốc sản phẩm. * Ngưỡng an toàn: Là mức giới hạn tối đa cho phép của dư lượng hóa chất độc hại (kim loại nặng, nitrat, thuốc Bảo vệ thực vật, các chất điều hòa sinh trưởng), các vi sinh vật có hại được phép tồn tại trên rau mà không ảnh hưởng đến sức khỏe con người theo Quy định hiện hành của Bộ Y tế. Tóm lại: Rau an toàn phải đảm bảo các yêu cầu sau: Không chứa dư lượng thuốc sâu quá mức cho phép.

Không chứa lượng nitrat quá mức cho phép. Không chứa các vi khuẩn và kí sinh trùng gây bệnh cho người và gia súc, gia cầm (kể cả ăn sống và nấu chín ngay khi ăn và cả một thời gian sau khi ăn). Luan van 8 Không tồn dư một số kim loại nặng như: Thuỷ ngân (Hg), chì (Pb). quá ngưỡng cho phép.

Tiêu chuẩn rau an toàn Theo Quyết định số 106/2007/QĐ - BNN ngày 28 tháng 12 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) [Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 2007, Quyết định số 106/2007/QĐ - BNN ngày 28 tháng 12 năm 2007 “Tiêu chuẩn và điều kiện sản xuất rau an toàn”] sản phẩm rau được hiểu là an toàn khi đáp ứng được các yêu cầu sau: a, Chỉ tiêu về hình thái Chỉ tiêu hình thái tức là xét ở khía cạnh sạch, hấp dẫn về hình thức: sản phẩm rau phải tươi, sạch bụi bẩn, không lẫn các tạp chất, thu đúng độ chín - khi có chất lượng cao nhất, không có triệu chứng bệnh, có bao bì bảo quản vệ sinh hấp dẫn.