CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM-CHI NHÁNH PHÚ YÊN VÀ QUẢN LÝ NGUỒN VỐN ODA 1.1 Giới thiệu cơ cấu tổ chức và quá trình hình thành VDB Phú Yên.1 Khái quát chung về VDB.1 Sự ra đời của VDB. Ngày 10/12/1994, Chính phủ ban hành Nghị định số 187/CP thành lập Tổng cục Đầu tư phát triển trực thuộc Bộ Tài chính để thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tài chính đầu tư phát triển, cấp phát vốn NSNN và vốn tín dụng ưu đãi của Nhà nước đối với các dự án, mục tiêu, chương trình theo danh mục do Chính phủ quyết định hàng năm. Từ ngày 01/01/1996, Tổng cục Đầu tư phát triển còn được giao điều hành tác nghiệp Quỹ hỗ trợ đầu tư quốc gia, để huy động vốn và cho vay đối với các dự án đầu tư phát triển các ngành, nghề thuộc diện ưu đãi và các vùng đặc biệt khó khăn theo quy định của Chính phủ. Để thực hiện đường lối đổi mới toàn diện cơ chế quản lý kinh tế và cơ chế quản lý tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, góp phần thực hiện chủ trương phát huy nội lực, điều chỉnh cơ cấu kinh tế, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 và Trung ương 6 lần 1 khoá VIII, Chính phủ ban hành Nghị định số 43/1999/NĐ-CP ngày 29/6/1999 về tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước và quy định: “Thành lập Quỹ Hỗ trợ phát triển để thực hiện chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển của Nhà nước”.
Tuy nhiên, sau hơn 5 năm hoạt động, bên cạnh những cố gắng để vượt qua những thách thức trong thời kỳ đổi mới, cũng đã bộc lộ nhiều tồn tại, vướng mắc như cơ chế quản lý và điều hành chưa phù hợp, năng lực tổ chức điều hành, năng lực thẩm định, dự báo của Quỹ Hỗ trợ phát triển còn chưa theo kịp sự phát triển của nền kinh tế, đặc biệt là khả năng đánh giá hiệu quả của các dự án đầu tư dài hạn 5- 10 năm còn hạn chế. Để nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức tài trợ phát triển, phù hợp với điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước, ngày 19/5/2006, Thủ tướng Chính 5 phủ đã ký Quyết định thành lập số 108/2006/QĐ-TTg và Quyết định số 110/2006/QĐ-TTg về việc phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Ngân hàng Phát triển Việt Nam ( VDB) được thành lập trên cơ sở tổ chức lại hệ thống Quỹ Hỗ trợ phát triển, để thực hiện chính sách tín dụng đầu tư(TDĐT) và tín dụng xuất khẩu (TDXK) của Nhà nước, và các nhiệm vụ khác do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao, góp phần thực hiện chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ. Trải qua hơn 10 năm hình thành và hoạt động, VDB đã từng bước phát huy vai trò là một Ngân hàng chính sách của Chính phủ, trở thành một định chế tài chính quan trọng cung cấp nguồn lực tài chính cho tăng trưởng kinh tế, có những đóng góp nhất định vào sự thành công của các doanh nghiệp, các tập đoàn kinh tế và tăng trưởng kinh tế của đất nước.2 Nhiệm vụ, chức năng VDB.
Theo Quyết định số 1515/2015/QĐ-TTg ngày 03/9/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc Ban hành Điều lệ tổ chức và hoạt động của Ngân hàng Phát triển Việt Nam, thay thế Quyết định số 110/2006/QĐ-TTg, thì VDB thuộc loại ngân hàng chính sách, hoạt động theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, thực hiện những chức năng, nhiệm vụ sau: Hoạt động uỷ thác và nhận uỷ thác: - Nhận uỷ thác huy động vốn, uỷ thác cho vay theo quy định; - Nhận uỷ thác điều hành hoạt động của quỹ bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, và quỹ tài chính địa phương; - Uỷ thác cho các tổ chức tín dụng thực hiện một số hoạt động của VDB theo quy định của pháp luật; - Uỷ thác, nhận uỷ thác cung ứng các dịch vụ tài chính -ngân hàng cho khách hàng theo quy định. Hoạt động tín dụng: - Cho vay theo chính sách tín dụng của Nhà nước, cho vay các chương trình, dự án do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao; 6 - Bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ vay vốn tại ngân hàng thương mại (NHTM) theo quy định của Thủ tướng Chính phủ; - vốn vay nước ngoài của Chính phủ; - Cho vay vốn ngắn hạn theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ với nguyên tắc Nhà nước không cấp bù chênh lệch lãi suất. Hoạt động huy động vốn: - Phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh; trái phiếu, kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi, giấy tờ có giá bằng đồng Việt Nam của VDB theo quy định của pháp luật; - Vay Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tổ chức tài chính, tín dụng trong nước và nước ngoài; vay tái cấp vốn tại Ngân hàng Nhà nước (NHNN) theo quy định; -Nhận tiền gửi uỷ thác của các tổ chức trong nước và nước ngoài; -Huy động các nguồn vốn khác phù hợp quy định của pháp luật. So với các NHTM khác, VDB có sự khác biệt là tổ chức tài chính thuộc sở hữu 100% của chính phủ, không nhận tiền gửi từ dân cư.
Do hoạt động của ngân hàng không vì mục đích lợi nhuận nên được hưởng một số ưu đãi đặc biệt như không phải dự trữ bắt buộc, không phải tham gia bảo hiểm tiền gửi, được Chính phủ bảo đảm khả năng thanh toán, được miễn nộp thuế và các khoản nộp ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn chịu sự điều tiết của luật các tổ chức tín dụng, do vậy vẫn phải chấp hành các quy định trong việc thực hiện chính sách tiền tệ, chính sách tín dụng, và quản lý ngoại hối của ngân hàng nhà nước. So với hoạt động của Quỹ Hỗ trợ phát triển, VDB hiện nay được tăng quyền chủ động, tăng tính trách nhiệm trong đánh giá, thẩm định cho vay các dự án và có quyền từ chối cho vay đối với những dự án kém hiệu quả.3 Tổ chức bộ máy hoạt động tại VDB. Hoạt động của VDB mang tính tập trung, pháp nhân đầu mối, được tổ chức theo hệ thống và thực hiện nhiệm vụ thống nhất từ trung ương đến địa phương, các Chi nhánh VDB tại các tỉnh, khu vực là các đơn vị trực thuộc VDB hoạt động theo 7 cơ chế phân cấp, phân quyền.
Hiện nay, hệ thống VDB có 2 sở giao dịch, 12 Chi nhánh khu vực và 30 Chi nhánh tại các tỉnh. Bộ máy tổ chức của VDB HỘI ĐỒNG QUẢN LÝ BAN KIỂM SOÁT TỔNG GIÁM ĐỐC VĂN PHÒNG CHI NHÁNH VÀ SỞ GIAO DỊCH CHI NHÁNH KHU ĐẠI DIỆN VỰC 1.2 Khái quát chung về cơ cấu tổ chức và quá trình hoạt động VDB Phú Yên.1 Sự ra đời và cơ cấu tổ chức VDB Phú Yên. Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Phú Yên (VDB Phú Yên) được thành lập theo Quyết định số 03/QĐ-NHPT ngày 01-07-2006 của Tổng Giám đốc VDB, trên cơ sở sắp xếp, tổ chức lại hệ thống Chi nhánh Quỹ Hỗ trợ Phát triển Phú Yên. Cơ cấu tổ chức bộ máy và mô hình hoạt động của Chi nhánh như sau: Sơ đồ 1.
Cơ cấu tổ chức của VDB Phú Yên BAN GIÁM ĐỐC Phòng Phòng Tài Hành chính Phòng Phòng Tín Phòng chính – Kế và Quản lý Tổng hợp dụng Kiểm tra Toán nhân sự 8 - Ban lãnh dạo: Đứng đầu Chi nhánh là Giám đốc, giúp việc cho Giám đốc là Phó Giám đốc - Phòng tín dụng: Tham mưu cho giám đốc Chi nhánh và tổ chức triển khai thực hiện các hoạt động nghiệp vụ về cho vay TDĐT, TDXK, cho vay lại vốn ODA, bảo lãnh doanh nghiệp vay vốn NHTM, cho vay doanh nghiệp gặp khó khăn do suy giảm kinh tế, hỗ trợ sau đầu tư, cho vay ủy thác, cho vay xúc tiến, thực hiện chính sách khách hàng. - Phòng tổng hợp: Tham mưu Giám đốc Chi nhánh và tổ chức thực hiện các hoạt động: Xây dựng và điều hành các kế hoạch hoạt động nghiệp vụ của Chi nhánh; Huy động, tiếp nhận, quản lý, điều hành và cân đối nguồn vốn tại Chi nhánh; Thẩm định, quyết định về việc cho vay, cấp bảo lãnh đối với các dự án đầu tư, thẩm định hồ sơ hỗ trợ sau đầu tư; Công tác tổng hợp, báo cáo thống kê. - Phòng kiểm tra: Tham mưu, giúp Giám đốc Chi nhánh, tổ chức triển khai công tác kiểm tra, giám sát toàn diện các hoạt động phát sinh tại Chi nhánh, công tác pháp chế, giải quyết khiếu nại tố cáo, phòng chống tham nhũng, phòng chống rửa tiền tại Chi nhánh. - Phòng Tài chính – Kế toán: Tham mưu cho Giám đốc chi nhánh và tổ chức thực hiện công tác quản lý tài chính, công tác kế toán, thanh toán, tiền lương, kho quỹ theo quy định của pháp luật và của VDB.
- Phòng Hành chính và quản lý nhân sự: Tham mưu giúp giám đốc Chi nhánh quản lý và tổ chức thực hiện các công tác: Tổ chức và cán bộ, tiền lương, thi đua, khen thưởng, kỷ luật, hành chính – quản trị, đào tạo; Theo dõi việc thực hiện nội quy, quy chế làm việc và công tác an ninh, an toàn tại Chi nhánh 1.2 Chức năng, nhiệm vụ của VDB Phú Yên. - Huy động, tiếp nhận vốn của các tổ chức trong và ngoài nước để thực hiện chính sách tín dụng đầu tư ( cho vay đầu tư phát triển, hỗ trợ sau đầu tư, bảo lãnh tín dụng đầu tư) và tín dụng xuất khẩu của Nhà nước trên địa bàn tỉnh Phú Yên theo quy định của pháp luật và phân cấp của Tổng Giám đốc VDB. 9 - Ủy thác và nhận ủy thác cấp phát, cho vay từ các nguồn vốn của các đơn vị kinh tế, các tổ chức trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật. - Quản lý và sử dụng vốn ODA, vốn viện trợ, vay nước ngoài của Chính phủ dùng để cho vay lại các dự án đầu tư trên địa bàn.
- Thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ cho khách hàng. - Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định và do Tổng Giám đốc Ngân hàng Phát triển giao.3 Kết quả một số hoạt động tại VDB Phú Yên. Công tác huy động vốn Mặc dù nguồn vốn cho vay của Chi nhánh được VDB đảm bảo, điều chuyển vốn trên cơ sở kế hoạch cho vay hằng năm, nhưng để chủ động một phần nguồn vốn cho vay các dự án TDĐT và các khoản vay TDXK, Chi nhánh đã có sự nỗ lực trong công tác huy động vốn.