Môc lôc Trang Lêi nãi ®Çu 1 Ch-¬ng 1: 7 C¬ së lý luËn vÒ qu¶n lý sö dông vèn vay ODA 1. Giíi thiÖu chung vÒ vèn vay ODA 7 1. Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm 7 1. Ph©n lo¹i vèn vay ODA 12 1.
Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ qu¶n lý sö dông vèn vay ODA 14 1. Sù cÇn thiÕt kh¸ch quan cña vèn vay ODA ë c¸c n-íc ®ang ph¸t triÓn nãi chung, ë ViÖt Nam nãi riªng vµ sù cÇn thiÕt ph¶i qu¶n 14 lý sö dông vèn vay ODA 1. Quan ®iÓm vÒ sö dông vèn vay ODA 27 1. Ho¹ch ®Þnh, tæ chøc thùc hiÖn, kiÓm so¸t vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö 28 dông vèn vay ODA 1.
Kinh nghiÖm qu¶n lý sö dông vèn vay ODA ë mét sè n-íc ®ang 35 ph¸t triÓn. Ho¹ch ®Þnh sö dông vèn vay ODA 36 1. Tæ chøc sö dông vèn vay ODA 39 Ch-¬ng 2: 43 Thùc tr¹ng qu¶n lý sö dông vèn vay ODA ë ViÖt Nam 2. Quan ®iÓm vµ thÓ chÕ qu¶n lý sö dông vèn vay ODA 43 2.
Quan ®iÓm cña §¶ng vµ Nhµ n-íc ta vÒ qu¶n lý sö dông vèn vay 43 ODA ë ViÖt Nam 2. ThÓ chÕ qu¶n lý sö dông vèn vay ODA 47 2. Ho¹ch ®Þnh sö dông vµ tæ chøc thùc hiÖn vèn vay ODA 51 2. Ho¹ch ®Þnh sö dông vèn vay ODA 51 2.
Tæ chøc thùc hiÖn vèn vay ODA 59 2. KiÓm so¸t vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông vèn vay ODA 76 2. KiÓm so¸t sö dông vèn vay ODA 76 2. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông vèn vay ODA 79 Ch-¬ng 3: Mét sè gi¶i ph¸p qu¶n lý sö dông vèn vay ODA ë ViÖt 82 Nam 3.
C¬ héi vµ th¸ch thøc ®èi víi vèn vay ODA t¹i ViÖt Nam 82 3. §Þnh h-íng qu¶n lý sö dông vèn vay ODA t¹i ViÖt Nam 86 3. Mét sè gi¶i ph¸p qu¶n lý sö dông vèn vay ODA ë ViÖt Nam 88 3. §æi míi quan ®iÓm nh×n nhËn ®èi víi vèn vay ODA 73 3.
TiÕp tôc hoµn thiÖn m«i tr-êng ph¸p lý sö dông vèn vay ODA 92 3. N©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c ho¹ch ®Þnh vèn vay ODA 97 3. Tæ chøc sö dông cã hiÖu qu¶ vèn vay ODA 98 3. T¨ng c-êng c«ng t¸c kiÓm tra vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ c¸c dù ¸n sö 104 dông vèn vay ODA 3.
T¨ng c-êng c«ng t¸c ®µo t¹o, båi d-ìng vµ sö dông c¸n bé trong 106 qu¶n lý sö dông vèn vay ODA 3. VËn hµnh cã hiÖu qu¶ héi ®ång qu¶n lý nî vèn vay ODA quèc 109 gia 3. Nh÷ng ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o sö dông hiÖu qu¶ c¸c gi¶i ph¸p 111 3. Kiªn tr× thùc hiÖn c«ng cuéc ®æi míi ®Êt n-íc theo c¬ chÕ thÞ 111 tr-êng ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa 3.
C¬ së vËt chÊt phôc vô cho c¸c c¬ quan qu¶n lý vèn vay ODA 113 KÕt luËn chung 114 Tµi liÖu tham kh¶o 115 Phô lôc 120 B¶ng c¸c ch÷ viÕt t¾t 1. ADB - Asean Development Bank Ng©n hµng ph¸t triÓn Ch©u ¸ 2. BKH&§T - Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t-. BTC - Bé Tµi chÝnh.
DAC - Development Assistance Committee Uû ban viÖn trî ph¸t triÓn 5. IMF - International Monetary Fund Quü tiÒn tÖ quèc tÕ. LDC - Least Developed Countries C¸c n-íc chËm ph¸t triÓn. NHNN - Ng©n hµng Nhµ n-íc.
ODA - Official Development Assistance Hç trî ph¸t triÓn chÝnh thøc 9. OECD - Organization for Economic Cooperation and Development Tæ chøc hîp t¸c vµ ph¸t triÓn kinh tÕ 10. VPCP - V¨n phßng ChÝnh phñ 11. WB - World Bank Ng©n hµng ThÕ giíi Danh môc c¸c b¶ng biÓu vµ s¬ ®å 1.1:Tæng vèn vay ODA theo c¸c lÜnh vùc cña Philipin giai ®o¹n 1986 - 1996.1:Sè liÖu nguån vèn vay ODA ®-îc gi¶i ng©n.2:C¬ cÊu vèn vay ODA ph©n theo ngµnh giai ®o¹n (1993-2000).3:Ph©n bæ vèn vay ODA cho c¸c vïng vµ l·nh thæ.4:C¬ cÊu ph©n bæ theo môc ®Ých chi tiªu.1:Dù b¸o kh¶ n¨ng huy ®éng vèn vay ODA giai ®o¹n 2001 - 2010.2:Dù b¸o tr¶ nî vèn vay ODA cña ViÖt Nam giai ®o¹n 2000 - 2010.1:C¸c c¬ quan phèi hîp thùc hiÖn trong giai ®o¹n Ký kÕt ®Þnh -íc quèc tÕ khung vÒ vèn vay ODA.2:C¸c c¬ quan phèi hîp thùc hiÖn trong ChuÈn bÞ dù ¸n, thÈm ®Þnh, phª duyÖt dù ¸n.3:C¸c c¬ quan phèi hîp thùc hiÖn trong ®µm ph¸n, ký kÕt ®iÒu -íc quèc tÕ cô thÓ vÒ ch-¬ng tr×nh, dù ¸n vèn vay ODA.4:C¸c c¬ quan phèi hîp trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn dù ¸n vèn vay ODA.5:C¸c c¬ quan tham gia vµo kiÓm so¸t vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông vèn vay ODA.1:C¬ chÕ x¸c ®Þnh vµ c«ng bè l·i suÊt cho vay l¹i.
Sù cÇn thiÕt cña ®Ò tµi Ph¸t huy mäi nguån lùc trong n-íc còng nh- tËn dông hîp lý vµ hiÖu qu¶ nguån vèn n-íc ngoµi, trong ®ã cã nguån vèn vay ODA ®ãng mét vai trß quan träng ®Ó ViÖt Nam héi nhËp hiÖu qu¶ vµo nÒn kinh tÕ thÕ giíi vµ thùc hiÖn thµnh c«ng môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n-íc giai ®o¹n 2006 - 2010 mµ §¹i héi §¶ng X ®· ®-a ra "§Èy nhanh tèc ®é t¨ng tr-ëng kinh tÕ, ®¹t ®-îc b-íc chuyÓn biÕn quan träng vÒ n©ng cao hiÖu qu¶ vµ tÝnh bÒn v÷ng cña sù ph¸t triÓn, sím ®-a n-íc ta ra khái t×nh tr¹ng kÐm ph¸t triÓn, C¶i thiÖn râ rÖt ®êi sèng vËt chÊt, v¨n ho¸ vµ tinh thÇn cña nh©n d©n. §Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ vµ ph¸t triÓn kinh tÕ tri thøc, t¹o nÒn t¶ng ®Ó ®-a n-íc ta c¬ b¶n trë thµnh mét n-íc c«ng nghiÖp theo h-íng hiÖn ®¹i vµo n¨m 2020 " [35, tr.185-186] Víi h¬n 50 n¨m tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña nguån vèn vay ODA trªn thÕ giíi, ®· vµ ®ang chØ ra r»ng: nÕu qu¶n lý sö dông cã hiÖu qu¶ nh÷ng -u ®·i cña vèn vay ODA th× cã thÓ ®-a ®Êt n-íc n-íc ra khái t×nh tr¹ng nghÌo nµn, l¹c hËu, kÐm ph¸t triÓn ®Ó trë thµnh mét trong nh÷ng n-íc c«ng nghiÖp míi nh-: Hµn Quèc, §µi Loan, Singapore, Hång K«ng. Ng-îc l¹i, cã thÓ sÏ ®Èy quèc gia r¬i vµo t×nh tr¹ng nî nÇn chång chÊt kh«ng thÓ tr¶ næi vµ ph¶i phô thuéc vµo n-íc ngoµi nh-: mét sè n-íc Nam Mü (Mªxic«, argentina, Chilª, Pªru), Trung Phi (C«ng«, Tandania, D¨mbia, M«d¨mbich). Tõ n¨m 1993, ViÖt Nam ®· thùc sù quan t©m vµ ®¸nh gi¸ vèn vay ODA lµ mét nguån vèn quan träng ®èi víi sù nghiÖp ®æi míi ®Êt n-íc.
B-íc ®Çu, vèn vay ODA ®· cã ®ãng gãp quan träng vµo qu¸ tr×nh t¨ng tr-ëng vµ ph¸t 2 triÓn kinh tÕ cña n-íc nhµ. Tuy nhiªn, vèn vay ODA rÊt ®a d¹ng c¶ vÒ h×nh thøc, nguån gèc, quy m« vµ ph¹m vi thùc hiÖn, viÖc qu¶n lý sö dông liªn quan ®Õn nhiÒu c¬ chÕ chÝnh s¸ch trong khi chóng ch-a ®-îc hoµn thiÖn vµ ®ång bé, mÆt kh¸c c¬ cÊu, c¸n bé vµ c¬ chÕ qu¶n lý vèn vay ODA míi ®-îc ®-a ra vµ ®i vµo ho¹t ®éng nªn ch-a theo kÞp víi sù biÕn ®æi cña ®èi t-îng, ®· xuÊt hiÖn nh÷ng bÊt hîp lý cÇn gi¶i quyÕt. V× vËy ®Ò tµi: "Mét sè gi¶i ph¸p qu¶n lý sö dông vèn vay ODA ë ViÖt Nam" ®· ®-îc t¸c gi¶ lùa chän nghiªn cøu lµm luËn v¨n tèt nghiÖp. T×nh h×nh nghiªn cøu HiÖn nay, ®· cã nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu cña c¸c t¸c gi¶ trong vµ ngoµi n-íc vÒ vèn ODA nãi chung vµ vèn vay ODA nãi riªng ë ViÖt Nam.
Tuy nhiªn, ®©y lµ luËn v¨n ®Çu tiªn tr×nh bµy mét c¸ch cã hÖ thèng, toµn diÖn vµ cËp nhËt vÒ gi¶i ph¸p qu¶n lý sö dông vèn vay ODA ë ViÖt Nam. Cã thÓ kÓ ®Õn mét sè nghiªn cøu liªn quan trong n-íc nh- sau: §Ò tµi “Nguån hç trî ph²t triÓn chÝnh thøc víi qu² tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ-x± héi ViÖt Nam” (2000), luËn v¨n Th¹c sü cña NguyÔn H¶i YÕn, häc viªn Khoa Kinh tÕ - §¹i häc Quèc Gia Hµ Néi. §Ò tµi “T¯i trî ph²t triÓn chÝnh thøc (ODA) cña NhËt B°n cho ViÖt Nam” (2002), luËn v¨n Th¹c sü cña Phïng TuÖ Ph-¬ng, häc viªn Khoa Kinh tÕ-§¹i häc Quèc Gia Hµ Néi. §Ò tµi “Gi°i ng©n vèn hç trî ph²t triÓn chÝnh thøc: Thùc tr³ng v¯ gi°i ph²p” (2005), luËn v¨n Th¹c sü cña NguyÔn Thanh H-¬ng, häc viªn Khoa Kinh tÕ - §¹i häc Quèc Gia Hµ Néi.
3 Nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu trªn lµ nh÷ng tµi liÖu cã gi¸ trÞ, tuy nhiªn hÇu hÕt ch-a ®Ò cËp s©u vÒ vÊn ®Ò qu¶n lý sö dông cã hiÖu qu¶ nguån vèn vay ODA ë ViÖt Nam. ViÖc triÓn khai thùc hiÖn luËn v¨n “Mét sè gi°i ph²p qu°n lý sö dông vèn vay ODA ë ViÖt Nam” trªn c¬ së kÕ thõa cã chän läc kÕt qu¶ cña nh÷ng c«ng tr×nh trªn sÏ lµ mét b-íc hoµn thiÖn h¬n vÒ qu¶n lý sö dông hiÖu qu¶ nguån vèn nµy. Môc ®Ých nghiªn cøu vµ nhiÖm vô nghiªn cøu Trªn c¬ së nghiªn cøu tæng quan vÒ vèn vay ODA vµ kinh nghiÖm qu¶n lý sö dông vèn vay ODA cña mét sè n-íc mµ t¸c gi¶ ®i vµo ph©n tÝch thùc tr¹ng qu¶n lý sö dông vèn vay ODA ë ViÖt Nam ®Ó tõ ®ã thÊy ®-îc nh÷ng bÊt hîp lý lµm c¬ së ®-a ra mét sè gi¶i ph¸p sö dông vµ n©ng cao hiÖu qu¶ cña vèn vay ODA. KÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi cã thÓ ®-îc sö dông lµm tµi liÖu tham kh¶o cho viÖc ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch.
NhiÖm vô nghiªn cøu chÝnh cña ®Ò tµi lµ: - Nghiªn cøu c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ qu¶n lý sö dông vèn vay ODA, trong ®ã ®i s©u vµo néi dung nh-: giíi thiÖu mét c¸ch chung nhÊt vÒ vèn vay ODA; nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ qu¶n lý sö dông vèn vay ODA, ®ång thêi nghiªn cøu kinh nghiÖm thùc tiÔn vÒ qu¶n lý sö dông vèn vay ODA ë mét sè n-íc ®ang ph¸t triÓn trªn mét sè khÝa c¹nh. - Nghiªn cøu thùc tr¹ng qu¶n lý sö dông vèn vay ODA ë ViÖt Nam, cô thÓ lµ: nghiªn cøu vÒ quan ®iÓm vµ thÓ chÕ qu¶n lý sö dông vèn vay ODA; nghiªn cøu vÒ c«ng t¸c ho¹ch ®Þnh vµ tæ chøc thùc hiÖn vèn vay ODA; kiÓm so¸t vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông vèn vay ODA. 4 - Néi dung nghiªn cøu quan träng cña ®Ò tµi ®ã lµ nghiªn cøu, ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p qu¶n lý sö dông vèn vay ODA ë ViÖt Nam. §èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu §èi t-îng nghiªn cøu cña ®Ò tµi tËp trung vµo nghiªn cøu vèn vay ODA vµ qu¸ tr×nh qu¶n lý sö dông vèn vay ODA ë ViÖt Nam, trªn c¬ së ®ã ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p ®Ó qu¶n lý sö dông nguån vèn nµy ë ViÖt Nam thêi gian tíi.
Giíi h¹n ph¹m vi nghiªn cøu ë gãc ®é vai trß qu¶n lý nhµ n-íc ®èi víi nguån vèn vay ODA. Trong ®Ò tµi sÏ sö dông sè liÖu thèng kª tõ n¨m 1993 tíi nay vµ xem xÐt, kh¶o s¸t trªn c¸c ch-¬ng tr×nh, dù ¸n sö dông vèn vay ODA.