phần mở đầu, kết luận kiến nghị, luận văn đƣợc cấu trúc gồm 3 chƣơng với nội dung chính nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về chi phí và quản lý chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây dựng. Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý chi phí sản xuất trong hoạt động xây dựng công trình dân dụng của Tổng Công ty 36. Chƣơng 3: Một số giải pháp tăng cƣờng công tác quản lý chi phí sản xuất, giảm giá thành sản phẩm trong hoạt động xây dựng công trình dân dụng của Tổng Công ty 36. 5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHI PHÍ VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ SẢN XUẤT CỦA DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG 1.
Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây dựng 1. Khái niệm và nội dung chi phí sản xuất xây dựng 1. Khái niệm chi phí sản xuất xây dựng - Bản chất của chi phí sản xuất: Hoạt động sản xuất kinh doanh tồn tại dƣới bất cứ hình thức nào cũng là quá trình tiêu hao các yếu tố: tƣ liệu lao động, đối tƣợng lao động và mức lao động. Đó chính là các yếu tố đầu vào của hoạt đông kinh doanh.
Biểu hiện của việc sử dụng các yếu tố đầu vào là các khoản chi phí mà nhà sản xuất phải bỏ ra nhƣ: chi phí nguyên vật liệu cho việc sử dụng nguyên vật liệu, chi phí tiền lƣơng cho việc sử dụng nhân công, chi phí khấu hao cho việc sử dụng máy móc thiết bị… - Khái niệm chi phí sản xuất: Chi phí sản xuất xây lắp trong doanh nghiệp có chức năng xây lắp là toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong quá trình sản xuất sản phẩm xây dựng của doanh nghiệp ở một thời kỳ nhất định và chi phí sản xuất này cấu thành nên sản phẩm xây dựng. Nội dung chi phí sản xuất xây dựng a) Theo góc độ Nhà nƣớc. Chi phí thi công xây dựng công trình: đƣợc xác định cho công trình, hạng mục công trình, bộ phận, phần việc, công tác của công trình, hạng mục công 6 trình đối với công trình chính, công trình phụ trợ, công trình tạm phục vụ thi công, nhà tạm để ở và điều hành thi công. Chi phí nhà tạm tại hiện trƣờng để ở và điều hành thi công là chi phí để xây dựng nhà tạm tại hiện trƣờng hoặc thuê nhà hoặc chi phí đi lại phục vụ cho việc ở và điều hành thi công của nhà thầu trong quá trình thi công xây dựng công trình.
Chi phí xây dựng bao gồm: chi phí trực tiếp, chi phí chung, thu nhập chịu thuế tính trƣớc và thuế giá trị gia tăng. + Chi phí trực tiếp bao gồm: chi phí vật liệu (kể cả vật liệu do chủ đầu tƣ cấp), chi phí nhân công, chi phí máy thi công và chi phí trực tiếp khác. Chi phí trực tiếp khác là chi phí cho những công tác cần thiết phục vụ trực tiếp thi công xây dựng công trình nhƣ chi phí di chuyển lực lƣợng lao động trong nội bộ công trƣờng, an toàn lao động, bảo vệ môi trƣờng cho ngƣời lao động và môi trƣờng xung quanh, thí nghiệm vật liệu của nhà thầu và chi phí bơm nƣớc, vét bùn không thƣờng xuyên và không xác định đƣợc khối lƣợng từ thiết kế. + Chi phí chung bao gồm: chi phí quản lý của doanh nghiệp, chi phí điều hành sản xuất tại công trƣờng, chi phí phục vụ công nhân, chi phí phục vụ thi công tại công trƣờng và một số chi phí khác.
+ Thu nhập chịu thuế tính trƣớc: là khoản lợi nhuận của doanh nghiệp xây dựng đƣợc dự tính trƣớc trong dự toán xây dựng công trình. + Thuế giá trị gia tăng: là khoản thuế phải nộp theo quy định của nhà nƣớc và đƣợc tính trên tổng giá trị các khoản mục chi phí nêu trên. b) Theo góc độ doanh nghiệp. Hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực xây dựng, chi phí sản xuất xây lắp bao gồm: Chi phí trực tiếp xây dựng công trình, chi phí mua sắm thiết bị lắp đặt vào công trình, chi phí quản lý, chi phí marketing và chi phí khác.
7 - Chi phí xây dựng trực tiếp: Là toàn bộ chi phí trực tiếp để hoàn thành công trình, hạng mục công trình, bộ phận, phần việc, công tác của công trình, hạng mục công trình đối với công trình chính, công trình phụ trợ, công trình tạm phục vụ thi công, nhà tạm để ở và điều hành thi công. Chi phí xây dựng trực tiếp bao gồm: chi phí trực tiếp, chi phí trực tiếp khác, chi phí phục vụ công nhân, chi phí phục vụ thi công tại công trƣờng. - Chi phí thiết bị lắp đặt vào công trình: Chi phí thiết bị đƣợc tính cho công trình, hạng mục công trình bao gồm: Chi phí mua sắm thiết bị công nghệ (kể cả thiết bị công nghệ cần sản xuất, gia công), chi phí đào tạo và chuyển giao công nghệ, chi phí lắp đặt và thí nghiệm, hiệu chỉnh thiết bị và các chi phí khác có liên quan. Chi phí mua sắm thiết bị bao gồm: Giá mua (kể cả chi phí thiết kế và giám sát chế tạo), chi phí vận chuyển từ cảng hoặc nơi mua đến công trình, chi phí lƣu kho lƣu bãi, lƣu container tại cảng Việt Nam (đối với các mặt hàng thiết bị nhập khẩu), chi phí bảo quản, bảo dƣỡng tại kho bãi ở hiện trƣờng, thuế và phí bảo hiểm thiết bị công trình.
- Chi phí quản lý: Chi phí quản lý của doanh nghiệp, chi phí điều hành sản xuất tại công trƣờng. - Chi phí Marketing: Chi phí cho công tác marketing của doanh nghiệp nhƣ: Chi phí cho công tác nghiên cứu thị trƣờng, thiết kế tổ chức thi công, xây dựng giá thầu, lập hồ sơ thầu, đấu thầu, khởi công, bàn giao công trình. - Chi phí tài chính: Là chi phí thiệt hại do ứ đọng vốn trong thời gian thi công xây dựng công trình. - Chi phí khác: Là các chi phí khác chƣa tính vào các thành phần chi phí nêu trên dùng cho hoạt động sản xuất nhƣ tiếp khách, hội họp, … Tính toán, xác định chính xác chi phí sản xuất kinh doanh là yếu tố rất 8 quan trọng đối với các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trƣờng mở và các doanh nghiệp hoàn toàn phải tự chủ nhƣ hiện nay.
Mọi hoạt động sản xuất kinh doanh phải đảm bảo có lãi, bảo toàn nguồn vốn nhằm đảm bảo sự tồn tại và phát triển chung của doanh nghiệp.2 Vai trò của chi phí sản xuất và sự cần thiết phải quản lý chi phí sản xuất trong hoạt động xây dựng Trong điều kiện kinh tế thị trƣờng, các doanh nghiệp đƣợc tự do sản xuất, tự do kinh doanh các mặt hàng phù hợp với các điều kiện của doanh nghiệp. Từ đó đã nảy sinh việc nhiều doanh nghiệp cùng sản xuất ra một loại sản phẩm cung ứng cho thị trƣờng. Trong điều kiện “trăm ngƣời mua, vạn ngƣời bán”, doanh nghiệp phải có những biện pháp để chiếm lĩnh thị trƣờng. Do đặc thù của sản phẩm xây dựng với doanh nghiệp xây lắp, việc giảm chi phí ở từng công trình, hạng mục công trình ảnh hƣởng rất lớn đến chất lƣợng thi công cũng nhƣ lợi nhuận thu đƣợc.
Việc làm sao để giảm tối đa chi phí xây dựng mà không ảnh hƣởng đến chất lƣợng của công trình là việc làm tối quan trọng trong công tác quản lý chi phí sản xuất ở các doanh nghiệp xây lắp. Quản lý chi phí sẽ quyết định thành công của một doanh nghiệp, sẽ là mấu chốt trong việc đƣa ra quyết định, sẽ đánh giá hiệu quả làm việc, giữ vai trò cố vấn cho doanh nghiệp và giúp doanh nghiệp sử dụng một cách tối ƣu nhất các nguồn tài nguyên. Việc quản lý chi phí ảnh hƣởng rất lớn tới sự tồn tại, tăng trƣởng và thành công của một doanh nghiệp. Quản lý chi phí giúp tối ƣu hóa trong việc sử dụng các nguồn lực có sẵn nhƣ: nhân lực, nguyên vật liệu, máy móc.
Do đó, việc quản lý chi phí tốt sẽ tạo điều kiện trong việc chuẩn bị các kế hoạch phát triển, mở rộng và mang lại sự thành công cho doanh nghiệp. Quản lý chi phí chặt chẽ sẽ cung cấp thông tin về các số liệu trên giấy tờ 9 và ngoài đời thực một cách đầy đủ và khoa học nhất. Điều này giúp cho việc đánh giá lợi nhuận của dự án đƣợc chính xác hơn, từ đó doanh nghiệp sẽ đƣa ra các quyết định đúng đắn giúp giảm thiểu rủi ro có liên quan đến dự án. Việc quản lý chi phí tốt sẽ giúp ban giám đốc đánh giá đƣợc hiệu quả làm việc của doanh nghiệp bằng cách dựa vào hiệu quả tài chính, ví dụ nhƣ các khoản thu nhập lớn hay nhỏ, ít hay nhiều.
Rủi ro và lợi nhuận là 2 yếu tố chính quyết định lớn đến giá trị của doanh nghiệp. Các quyết định tài chính có rủi ro cao thì sẽ giảm giá trị của doanh nghiệp và ngƣợc lại, các quyết định tài chính có lợi nhuận cao thì sẽ làm tăng giá trị của doanh nghiệp. Vì vậy, rủi ro và lợi nhuận là 2 yếu tố chính ảnh hƣởng tới giá trị của doanh nghiệp và quyết định tài chính ảnh hƣởng đến độ lớn của thu nhập, lợi nhuận và rủi ro của doanh nghiệp. Quản lý chi phí luôn đóng một vai trò rất quan trọng trong sự thành công của một doanh nghiệp.
Thông qua các thông tin có liên quan đến tình hình tài chính và hiệu quả kinh doanh trong các giai đoạn khác nhau của doanh nghiệp, Ban giám đốc sẽ đánh giá đƣợc sự tăng trƣởng của công ty và sửa đổi cho phù hợp với các nguyên tắc của công ty. Quản lý chi phí hợp lý nhấn mạnh đến việc sử dụng tối ƣu nguồn tài nguyên trong doanh nghiệp. Trên thực tế, sự thất bại của một tổ chức kinh doanh không phải là do thiếu nguồn tài chính mà là kết quả của việc quản lý nguồn vốn không hiệu quả. Quản lý chi phí hiệu quả đóng một vai trò quan trọng trong việc khai thác và sử dụng tối đa các nguồn tài nguyên trong doanh nghiệp.
Sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính mang lại lợi nhuận tối đa cho doanh nghiệp khi sử dụng tối ƣu các nguồn vốn. Có thể thấy rằng việc quản lý chi phí hợp lý là vấn đề rất quan trọng đối với doanh nghiệp. Đã có rất nhiều bài học thực tế về việc quản lý chi phí không hợp lý gây thất thoát rất nhiều tiền của của doanh nghiệp. Quản lý chi phí một cách hiệu quả sẽ 10 giảm thiểu sự cần thiết phải liên tục đƣa ra các kế hoạch cải thiện hoạt động kinh doanh.
