Nghiên cứu hiện trạng và giải pháp quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại 3 phường Bạch Đằng, Hồng ...

Luận văn thạc sĩ phân tích tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại ba phường Hồng Hải, Bạch Đằng, Hồng Hà, thành phố Hạ Long.

• Tác giả: Trần Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Trịnh Thị Thanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu hiện trạng và đề xuất giải pháp quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại 3 phường (Bạch Đằng, Hồng Hải và Hồng Hà), thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan về khu vực nghiên cứu
• 1.2. Nguồn phát sinh chất thải rắn sinh hoạt
• 1.3. Hoạt động quản lý Chất thải rắn sinh hoạt tại cấp phường
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phát sinh chất thải rắn sinh hoạt
• 1.5. Tác động của CTR sinh hoạt đến môi trường và sức khỏe cộng đồng
• 1.6. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 1.7. Tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên thế giới
• 1.8. Tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Việt Nam
• 1.9. Tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại tỉnh Quảng Ninh
• 1.10. Thực trạng CTR sinh hoạt trên địa bàn thành phố Hạ Long
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỊA ĐIỂM, THỜI GIAN, PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Thời gian nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp luận
• 2.3.2. Các phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Hiện trạng thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt
• 3.2. Khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh
• 3.3. Thành phần chất thải rắn sinh hoạt theo từng nguồn
• 3.4. Hiện trạng thu gom và vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt
• 3.5. Nhận xét về tính hiệu quả của công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn các phường khu vực nghiên cứu
• 3.6. Một số tồn tại trong công tác quản lý rác thải sinh hoạt tại khu vực nghiên cứu
• 3.7. Đề xuất giải pháp quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại 3 phường: Bạch Đằng, Hồng Hải, Hồng Hà thành phố Hạ Long
• 3.7.1. Giải pháp về chính sách
• 3.7.2. Đề xuất mô hình phân loại rác tại nguồn
• 3.7.3. Đề xuất phương án lưu chứa, thu gom chất thải rắn sinh hoạt
• 3.7.4. Đề xuất các trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt
• 3.7.5. Đề xuất các tuyến đường vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Hạ Long

Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, là một trong những điểm du lịch nổi bật của Việt Nam. Tuy nhiên, với sự gia tăng dân số và phát triển kinh tế, lượng chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) cũng tăng theo. Việc quản lý CTRSH hiệu quả là một thách thức lớn. Giải pháp quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Hạ Long cần được nghiên cứu và áp dụng một cách đồng bộ để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

1.1. Tình hình hiện tại về chất thải rắn sinh hoạt tại Hạ Long

Hiện nay, Hạ Long phát sinh khoảng 243,8 tấn CTRSH mỗi ngày, trong đó tỷ lệ thu gom đạt từ 94% đến 96%. Tuy nhiên, việc xử lý vẫn chưa hiệu quả do CTRSH chưa được phân loại tại nguồn, dẫn đến quá tải tại các bãi chôn lấp.

1.2. Tác động của chất thải rắn sinh hoạt đến môi trường

Chất thải rắn sinh hoạt không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Việc không xử lý đúng cách có thể dẫn đến tình trạng ô nhiễm không khí, nước và đất, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người dân.

II. Những thách thức trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Hạ Long

Quản lý CTRSH tại Hạ Long đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu cơ sở hạ tầng, nhận thức của người dân về phân loại rác còn hạn chế, và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa chặt chẽ là những yếu tố cản trở.

2.1. Thiếu cơ sở hạ tầng thu gom và xử lý

Hệ thống thu gom rác hiện tại chưa đáp ứng đủ nhu cầu, đặc biệt là ở các khu vực đông dân cư. Nhiều khu vực vẫn sử dụng phương pháp thu gom thủ công, dẫn đến hiệu quả thấp.

2.2. Nhận thức của cộng đồng về quản lý chất thải

Người dân chưa có thói quen phân loại rác tại nguồn, dẫn đến việc xử lý CTRSH gặp khó khăn. Cần có các chương trình tuyên truyền để nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc phân loại rác.

III. Giải pháp quản lý chất thải rắn sinh hoạt hiệu quả tại Hạ Long

Để cải thiện tình hình quản lý CTRSH, cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này bao gồm việc nâng cao nhận thức cộng đồng, cải thiện cơ sở hạ tầng và áp dụng công nghệ mới trong xử lý chất thải.

3.1. Nâng cao nhận thức cộng đồng về phân loại rác

Cần tổ chức các buổi hội thảo, chương trình giáo dục để người dân hiểu rõ hơn về lợi ích của việc phân loại rác tại nguồn. Việc này sẽ giúp giảm tải cho hệ thống xử lý chất thải.

3.2. Cải thiện cơ sở hạ tầng thu gom và xử lý

Đầu tư vào hệ thống thu gom rác hiện đại, sử dụng xe chuyên dụng và các trạm trung chuyển để nâng cao hiệu quả thu gom. Cần xây dựng thêm các bãi xử lý chất thải hiện đại để giảm thiểu ô nhiễm.

3.3. Ứng dụng công nghệ trong xử lý chất thải

Áp dụng công nghệ mới trong xử lý CTRSH như công nghệ tái chế và xử lý sinh học để giảm thiểu lượng chất thải đưa vào bãi chôn lấp. Việc này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo ra nguồn tài nguyên mới.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại Hạ Long

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp quản lý CTRSH có thể mang lại hiệu quả cao. Các mô hình thử nghiệm đã được triển khai tại một số phường và cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong công tác thu gom và xử lý chất thải.

4.1. Mô hình phân loại rác tại nguồn

Mô hình phân loại rác tại nguồn đã được áp dụng tại một số khu vực, giúp giảm lượng rác thải không phân loại đưa vào bãi chôn lấp. Người dân đã dần quen với việc phân loại rác, góp phần bảo vệ môi trường.

4.2. Kết quả từ các chương trình tuyên truyền

Các chương trình tuyên truyền đã giúp nâng cao nhận thức của người dân về quản lý chất thải. Tỷ lệ người dân tham gia phân loại rác đã tăng lên đáng kể, góp phần cải thiện tình hình quản lý CTRSH.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Hạ Long

Quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Hạ Long cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững. Các giải pháp đã được đề xuất cần được triển khai đồng bộ và có sự tham gia của cộng đồng.

5.1. Tầm quan trọng của sự tham gia cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng là yếu tố quyết định trong việc thực hiện các giải pháp quản lý CTRSH. Cần có các chương trình khuyến khích và hỗ trợ để người dân tích cực tham gia.

5.2. Định hướng phát triển bền vững trong quản lý chất thải

Hạ Long cần xây dựng một chiến lược quản lý chất thải bền vững, kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Việc này không chỉ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn bảo vệ di sản thiên nhiên của thành phố.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG -------------------------------------- TRẦN THỊ THU TRANG NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TẠI 3 PHƢỜNG (BẠCH ĐẰNG, HỒNG HẢI VÀ HỒNG HÀ), THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC MÔI TRƢỜNG Hà Nội - 2013 i ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG -------------------------------------- TRẦN THỊ THU TRANG NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TẠI 3 PHƢỜNG (BẠCH ĐẰNG, HỒNG HẢI VÀ HỒNG HÀ), THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH Chuyên ngành: Môi trƣờng trong Phát triển bền vững (Chƣơng trình đào tạo thí điểm) LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC MÔI TRƢỜNG Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Trịnh Thị Thanh Hà Nội - 2013 ii LỜI CẢM ƠN Luận văn này đƣợc thực hiện và hoàn thành tại Trung tâm Nghiên cứu Tài nguyên và Môi trƣờng, Đại học Quốc gia Hà Nội. Học viên xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới PGS.TS Trịnh Thị Thanh, ngƣời đã tận tình giúp đỡ, hƣớng dẫn chỉ bảo trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn thạc sỹ này. Học viên cũng xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các Thầy, Cô thuộc Trung tâm Nghiên cứu Tài nguyên và Môi trƣờng, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giúp đỡ, truyền đạt kiến thức chuyên môn và kỹ thuật trong quá trình học tập thạc sỹ và tạo mọi điều kiện thuận lợi để em có thể hoàn thành tốt luận văn này. Ngoài ra, tôi xin gửi lời cảm ơn gia đình, cơ quan, bạn bè và đồng nghiệp đã cổ vũ, khích lệ và tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này. Do thời gian và kinh nghiệm còn hạn chế nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, vì vậy rất mong nhận đƣợc sự góp ý của các Thầy, Cô và các bạn để luận văn đƣợc hoàn thiện hơn. Hà Nội, ngày 20 tháng 11 năm 2013 Học viên: Trần Thị Thu Trang i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan tất cả các nội dung của Luận văn này đƣợc hình thành và phát triển từ những quan điểm của cá nhân tôi, dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của PGS.TS Trịnh Thị Thanh. Các số liệu và kết quả có đƣợc trong Luận văn là hoàn toàn trung thực. Hà nội, ngày 20 tháng 11 năm 2013 TÁC GIẢ LUẬN VĂN Trần Thị Thu Trang ii MỤC LỤC Trang LỜI CẢM ƠN .i LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC CÁC CHỮ KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT .v DANH MỤC BẢNG .vi DANH MỤC HÌNH . vii MỞ ĐẦU .5 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU . Tổng quan về khu vực nghiên cứu . Nguồn phát sinh chất thải rắn sinh hoạt . Hoạt động quản lý Chất thải rắn sinh hoa ̣t ta ̣i cấ p phƣờng . Các yếu tố ảnh hƣởng đến tốc độ phát sinh chất thải rắn sinh hoạt . Tác động của CTR sinh hoạt đến môi trƣờng và sức khoẻ cộng đồng . Cơ sở thực tiễn của đề tài . Tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên thế giới . Tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Việt Nam . Tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại tỉnh Quảng Ninh . Thực trạng CTR sinh hoạt trên địa bàn thành phố Hạ Long .25 Chƣơng II .30 ĐỊA ĐIỂM, THỜI GIAN, PHƢƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Địa điểm nghiên cứu . Thời gian nghiên cứu . Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu . Phƣơng pháp luận . Các phƣơng pháp nghiên cứu.30 Chƣơng III .34 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Hiện trạng thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt . Khối lƣợng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh . Thành phần chất thải rắn sinh hoạt theo từng nguồn . Hiện trạng thu gom và vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt . Nhận xét về tính hiệu quả của công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn các phƣờng khu vực nghiên cứu. Một số tồn tại trong công tác quản lý rác thải sinh hoạt tại khu vực nghiên cứu. Đề xuất giải pháp quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại 3 phƣờng: Bạch Đằng, Hồng Hải, Hồng Hà thành phố Hạ Long . Giải pháp về chính sách . Đề xuất mô hình phân loại rác tại nguồn . Đề xuất phƣơng án lƣu chứa, thu gom chất thải rắn sinh hoạt . Đề xuất các trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt . Đề xuất các tuyến đƣờng vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt .84 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.87 TÀI LIỆU THAM KHẢO .1 iv DANH MỤC CÁC CHỮ KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT UNESCO: Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc CTR: Chất thải rắn BCL: Bãi chôn lấp BQL: Ban quản lý CTRSH: Chất thải rắn sinh hoạt TP: Thành phố TX: Thị xã QCVN: Quy chuẩn Việt Nam TCVN: Tiêu chuẩn Việt Nam KT-XH: Kinh tế - Xã hội UBND: Ủy Ban Nhân Dân TNHH: Trách nhiệm hữu hạn CP: Cổ phần v DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Nguồn thải và chất thải rắn đặc trƣng . Lƣợng CTR sinh hoạt phát sinh ở các đô thị Việt Nam . Lƣợng CTRSH đô thị theo vùng địa lý ở Việt Nam năm 2006-2007 . Thành phần phân loại của chất thải rắn đô thị . Chất thải rắn phát sinh hàng ngày tại các đô thị tỉnh Quảng Ninh . Tỷ lệ thu gom CTR trên địa bàn các đô thị điển hình tại Quảng Ninh . Thực trạng các bãi chôn lấp rác trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh . Lƣợng CTR sinh hoạt phát sinh trên địa bàn thành phố Hạ Long . Tổng hợp khối lƣợng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh tại địa bàn nghiên cứu . Tổng hợp lƣợng CTR sinh hoạt phát sinh (thu gom) tại 3 phƣờng Bạch Đằng, Hồng Hải và Hồng Hà . Thành phần chất thải rắn sinh hoạt tại khu dân cƣ của khu vực phƣờng Bạch Đằng, Hồng Hải và Hồng Hà (tháng 7/2013) . Thành phần chất thải rắn sinh hoạt của 1 khách sạn tƣ nhân (khách sạn Vịnh Xanh) khu vực phƣờng Hồng Hải . Thành phần chất thải rắn sinh hoạt của nhà hàng Hồng Hạnh tại khu vực phƣờng Hồng Hải . Thành phần chất thải rắn sinh hoạt của chợ Hạ Long 1 thuộc phƣờng Bạch Đằng . Thành phần chất thải rắn sinh hoạt tại Trung tâm Quan trắc và Phân tích Môi trƣờng (phƣờng Hồng Hải) thuộc địa bàn nghiên cứu . Tổng hợp số lƣợng công nhận tại các tổ vệ sinh quản lý trên địa bàn phía Đông thành phố Hạ Long . Hiện trạng phƣơng tiện vận chuyển rác thải sinh hoạt của Công ty CP Môi trƣờng Đô thị INDEVCO . Tổng hợp các tuyến thu gom chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn phƣờng Bạch Đằng – TP. Tổng hợp các tuyến thu gom chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn phƣờng Hồng Hải – TP. Tổng hợp các tuyến thu gom chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn phƣờng Hồng Hà – TP. Mức thu phí thu gom rác thải sinh hoạt tại các phƣờng khu vực phía Đông TP. Phƣơng thức lƣu chứa CTR sinh hoạt khi phân loại tại nguồn . Vị trí các trạm trung chuyển rác chính thống và không chính thống tại khu vực nghiên cứu .82 DANH MỤC HÌNH Hình 1. Sơ đồ vị trí thành phố Hạ Long . Sơ đồ vị trí phƣờng Bạch Đằng. Sơ đồ vị trí phƣờng Hồng Hải . Sơ đồ vị trí phƣờng Hồng Hà . Quy trình thu gom CTR sinh hoạt . Tỷ lệ phát sinh chất thải rắn từ các nguồn phát sinh tại địa bàn phƣờng Bạch Đằng, Hồng Hải và Hồng Hà . Đồ thị lƣợng CTRSH phát sinh tại 20 phƣờng của TP. Số lƣợng công nhân vệ sinh môi trƣờng tại các phƣờng khu vực nghiên cứu . Mô hình công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải . Mô hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt có phân loại dự kiến áp dụng cho khu vực nghiên cứu . Thùng chứa rác 660 lít Hình 3. Vận chuyển thùng rác bằng xe ba gác đạp . Sơ đồ mạng lƣới thu gom sơ cấp tại khu vực 03 phƣờng Bạch Đằng, phƣờng Hồng Hải và phƣờng Hồng Hà.78 vii MỞ ĐẦU Hạ Long là một thành phố đô thị loại I trực thuộc tỉnh Quảng Ninh, gồm 20 phƣờng, có diện tích là 27.195,03 ha, có quốc lộ 18A chạy qua tạo thành chiều dài của thành phố, có vịnh Hạ Long 2 lần đƣợc UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên và văn hóa của thế giới; đƣợc tổ chức New7wonders bầu chọn là một trong bảy kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới. Thành phố Hạ Long là một thành phố du lịch và công nghiệp có tốc độ đô thị hóa tăng nhanh, cuộc sống của ngƣời dân ngày càng đƣợc cải thiện, nhu cầu cuộc sống vật chất và sử dụng tài nguyên ngày càng lớn kéo theo sự gia tăng lƣợng chất thải rắn nói chung và lƣợng chất thải rắn sinh hoạt nói riêng ngày càng nhiều. Thành phố Hạ Long có địa hình đa dạng, đƣợc chia làm hai khu vực chính là khu vực phía Tây thành phố gồm 7 phƣờng chủ yếu là hoạt động phát triển du lịch và cảng biển và khu vực phía Đông thành phố gồm 13 phƣờng gồm các hoạt động công nghiệp, chính trị, thƣơng mại và phát triển đô thị. Do vậy, công tác thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt của thành phố hiện cũng đƣợc chia làm 2 khu vực. Chất thải rắn phát sinh khu vực các phƣờng phía Tây của thành phố gồm 7 phƣờng: Bãi Cháy, Giếng Đáy, Việt Hƣng, Hà Khẩu, Hùng Thắng, Tuần Châu và Đại Yên đƣợc đƣa về bãi rác Hà Khẩu để xử lý bằng hình thức chôn lấp. Chất thải rắn sinh hoạt thu gom từ các phƣờng khu vực phía Đông thành phố gồm 13 phƣờng: Hồng Gai, Hồng Hải, Cao Thắng, Cao Xanh, Hồng Hà, Bạch Đằng, Hà Tu, Trần Hƣng Đạo, Hà Lầm, Hà Phong, Yết Kiêu, Hà Trung, Hà Khánh đƣợc đƣa về bãi rác Đèo Sen để xử lý cũng bằng hình thức chôn lấp và một phần chất thải rắn sinh hoạt đƣợc đƣa về Nhà máy xử lý rác Hạ Long tại phƣờng Hà Khánh do Công ty xử lý chất thải Hạ Long quản lý để chế biến thành phân hữu cơ. Hiện nay, tại thành phố Hạ Long mỗi ngày có khoảng 243,8 tấn chất thải rắn các loại thải ra môi trƣờng, trong đó chất thải rắn sinh hoạt chiếm khoảng 90%, số còn lại là chất thải rắn công nghiệp, y tế và xây dựng.