chương I Luật Du lịch của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 44/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005). Nhìn chung, du lịch là tổng hợp các hiện tượng và các mối quan hệ phát sinh từ tác động qua lại giữa khách du lịch, các nhà kinh doanh, chính quyền và cộng đồng dân cư địa phương trong quá trình thu hút và tiếp đón khách du lịch. Ngoài ra, du lịch còn được giải thích ý nghĩa theo cách tiếp cận của các đối tượng liên quan. Đối với người đi du lịch: Du lịch là cuộc hành trình và lưu trú của họ ở ngoài nơi cư trú để thoả mãn các nhu cầu khác nhau: hoà bình, hữu nghị, tìm kiếm kinh nghiệm sống hoặc thoả mãn các nhu cầu về vật chất và tinh thần khác.
Đối với người kinh doanh du lịch: Du lịch là quá trình tổ chức các điều kiện về sản xuất và phục vụ nhằm thoả mãn, đáp ứng các nhu cầu của người du lịch và đạt được mục đích số một của mình là thu lợi nhuận. Đối với chính quyền địa phương: Du lịch là việc tổ chức các điều kiện về hành chính, về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật để phục vụ khách du lịch, là tổng hợp các hoạt động kinh doanh nhằm tạo điều kiện cho khách du lịch trong việc hành trình và lưu trú, là cơ hội để bán các sản phẩm của địa phương, tăng thu ngoại tệ, tăng thu nhập, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho dân địa phương. Đối với cộng đồng dân cư sở tại: 11 0 0 Du lịch là một hiện tượng kinh tế xã hội mà hoạt động du lịch tại địa phương mình, vừa đem lại những cơ hội để tìm hiểu nền văn hoá, phong cách của những người ngoài địa phương mình, vừa là cơ hội để ìm việc làm, phát huy các nghề cổ truyền, tăng thu nhập nhưng đồng thời cũng gây ảnh hưởng đến đời sống người dân sở tại như về môi trường, trật tự an ninh XH, nơi ăn, chốn ở,… Ngoài khái niệm chung về du lịch, các khái niệm khách du lịch, hoạt động du lịch, tài nguyên du lịch, điểm và khu du lịch và du lịch bền vững… cũng cần được làm rõ.2 Các loại hình du lịch 1.1 Phân loại tổng quát Các loại hình du lịch được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, tuy nhiên tại Việt Nam cách phân loại phổ biến nhất là: Phân loại theo lãnh thổ, phân loại theo mục đích di chuyển, phân loại theo hình thức du lịch,.1 Du lịch sinh thái (Ecotourism) Định nghĩa về du lịch sinh thái Việt Nam: Du lịch sinh thái là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản địa, gắn với giáo dục môi trường, có đóng góp cho nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững, với sự tham gia tích cực của cộng đồng đại phương. Du lịch sinh thái có thể còn được hiểu dưới những tên gọi khác nhau : - Du lịch thiên nhiên ( Nature Tourism).
- Du lịch dựa vào thiên nhiên ( Nature – Based Tourism). - Du lịch môi trường ( Enviromental Tourism). - Du lịch đặc thù ( Particular Tourism). - Du lịch xanh ( Green Tourism).
- Du lịch thám hiểm ( Adventure Tourism). - Du lịch bản xứ ( Indigenous Tourism) - Du lịch có trách nhiệm ( Responsible Tourism) - Du lịch nhạy cảm ( Sensitized Tourism) - Du lịch nhà tranh ( Cottage Tourism) 12 0 0 - Du lịch bền vững ( Sustainable Tourism). Sự khác nhau giữa du lịch sinh thái với các loại hình du lịch thiên nhiên khác thể hiện trên các mặt sau : + Có mức độ giáo dục cao đối với môi trường và sinh thái, thông qua những hướng dẫn viên có nghiệp vụ lành nghề. + Du lịch sinh thái tạo ra mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên hoang dã cùng với ý thức được giáo dục để biến bản thân du khách thành những người đi tiên phong trong công tác bảo tồn môi trường.
+ Phát triển du lịch sinh thái sẽ làm giảm thiểu tác động tiêu cực của du khách đến văn hóa và môi trường, đảm bảo cho địa phương được hưởng nguồn lợi tài chính do du lịch mang lại và chú trọng đến những đóng góp tài chính cho việc bảo tồn thiên nhiên.2 Du lịch văn hóa : Là loại hình du lịch mà du khách muốn được thẩm nhận bè dày văn hóa của một nước, một vùng thông qua các di tích lịch sử, văn hóa, những phong tục tập quán còn hiện diện. Cũng có nhiều cách biểu đạt khác nhau của định nghĩa văn hóa du lịch, tiêu biểu có 3 cách sau : - Du lịch văn hóa là tổng của cải vật chất và của cải tinh thần có liên quan đến du lịch. - Du lịch văn hóa là kết quả tác động lẫn nhau giữa chủ thể du lịch ( du khách), khách thể du lịch ( tài nguyên du lịch) với môi giới du lịch ( ngành du lịch). - Du lịch văn hóa là một loại hình thái văn hóa của đời sống du lịch.
- Du lịch văn hóa là một loại hình văn hóa đặc thù, lấy giá trị nhân tố nội tại của văn hóa chung làm chỗ dựa, lấy các yếu tố du lịch làm căn cứ, tác dụng với quá trình hoạt động du lịch. - Du lịch văn hóa là nội dung văn hóa do du lịch – hiện tượng xã hội độc đáo này thể hiện ra, là văn hóa do du khách và người làm công tác du lịch tích lũy và sáng tạo ra trong hoạt động du lịch. Du lịch văn hóa có những đặc trưng cơ bản sau : - Tính tổng hợp. Vừa có hình thái văn hóa vật chất, vừa có hình thái văn hóa tinh thần.
13 0 0 Vừa có văn hóa cổ đại, cừa có văn hóa cận đại, hiện đại. Vừa có văn hóa truyền thống ban địa vừa có văn hóa nước ngoài du nhập. Có tín ngưỡng tôn giáo, quan niệm xã hội, kiểu mẫu chính trị. Vừa có truyền thống lịch sử, phong thổ nhân tình.
- Tính khu vực. Văn hóa bất kể của cả loài người hay của một quần thể cá biệt, bất kể của nhiều nhân tố phức tạp hay của một nhân tố, thì sự kế thừa lịch sử và biến đổi trong không gian cảu nó đều có liên quan đến một khu vực, một lãnh thổ cụ thể. Mỗi vùng, mỗi lãnh thổ có ét đặc trưng riêng, độc đáo về văn hóa du lịch, nó tạo thành sức hấp dẫn đặc trưng riêng để thu hút du khách. - Tính kế thừa.
Tất cả các cảnh quan văn hóa đều là kết quả của sự diễn biến lâu dài của văn hóa nhân loại( bao gồm văn hóa du lịch) hình thành trong quá trình lịch sử tất yếu có tính kế thừa mãnh liệt. - Tính xung đột. Tính xung đột của du lịch văn hóa không những chỉ văn hóa được sinh ra trong xung đột, va chạm của văn hóa khác nhau, mà còn xảy ra trong nội bộ hệ thống du lịch văn hóa. Du khách và nhân viên phục vụ du lịch tới từ các nước, các khu vực khác nhau, điều này tất yếu dẫn đến sự hình thành mâu thuẫn và sinh ra xung đột trong hoạt động du lịch, từ đó tác động đến các mặt của du lịch văn hóa.2 Phân loại cụ thể các loại hình du lịch : Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ được phân thành hai loại chính : 1.1 Du lịch quốc tế : ( International Tourism) Là loại hình du lịch mà ở đó điểm xuất phát và điểm đến của du khách nằm ở lãnh thổ các quốc gia khác nhau, du khách phải đi qua biên giới và tiêu thụ ngoại tệ ở nơi đến du lịch.
Du lịch quốc tế cũng chia thành hai loại cụ thể : + Du lịch quốc tế chủ động ( Inbound Tourism) : là hình thức du lịch của khách ngoại quốc đến một nước nào đó và tiêu thụ tiền tại nước đó. 14 0 0 + Du lịch quốc tế bị động ( Outbound Tourism) : là hình thức du lịch của khách quốc tế từ nước lưu trú đi ra nước ngoài du lịch.2 Du lịch nội bộ ( Domestis Tourism) Du lịch nội địa được hiểu là các hoạt động tổ chức, phục vụ người trong nước đi du lịch, nghỉ ngơi và tham quan các đối tượng du lịch trong lãnh thổ quốc gia, về cơ bản không co sự giao dịch, thanh toán bằng ngoại tệ. Căn cứ vào nhu cầu đi du lịch của du khách : 1.3 Du lịch chữa bệnh : Du khách đi du lịch do nhu cầu điều trị các loại bệnh tật về thể xác và tinh thần nhằm mục đích phục hồi sức khỏe, ví dụ : + Chữa bệnh bằng khí hậu ( thay đổi vùng khí hậu) + Chữa bệnh bằng phương pháp thủy lý như tắm nước nóng, bùn khoáng, tắm biển. + Chữa bệnh bằng phương pháp y học cổ truyền như châm cứu, bấm huyệt.4 Du lịch nghỉ ngơi, giải trí.
Nhu cầu chính của du khách là nghỉ ngơi, giải trí để phục hồi thể lực và tinh thần, đưa lại sự thư giãn, thoải mái. Nhằm phục vụ tốt cho hai loại hình này, các doanh nghiệp , các tổ chức du lịch phải thiết kế các chương trình vui chơi, giải trí đa dạng, phong phú, đặc sắc để tạo sự thu hút du khách. Ví dụ : các tổ hợp vui chơi giải trí nổi tiếng của các quốc gia như Disneyland ở Hoa Kỳ, pháp, Nhật Bản. Thế giới thu nhỏ ở Trung Quốc, Thái Lan.5 Du lịch thể thao.
Loại hình du lịch thể thao được chia làm hai loại : + Du lịch thể thao chủ động : bao gồm các chuyến đi du lịch và lưu trú để du khách tham gia trực tiếp vào các hoạt động thể thao. Ví dụ như : du khách đi du lịch leo núi, săn bắn, câu cá, trượt tuyết. + Du lịch thể thao bị động : là chuyến đi du lịch của du khách để xem các cuộc thi đấu thể thao, thế vận hội. Thể thao và du lịch là hai hoạt động có ảnh hưởng mang tính kinh tế và xã hội lớn nhất trên thế giới hiện nay.
15 0 0 Những sự kiện thể thao lớn như đại hội Olympic, vô địch điền kinh thế giới, World cup hay cuộc đua xe vòng quanh nước Pháp là những hình ảnh rất tốt cho những thành phố hay nước đang cai tổ chức và thu hút lượng du khách lớn đến du lịch. Thể thao trở thành một sản phẩm quan trọng của nước du lịch điểm đến.
