Phần mở đầu: Trình bày giới thiệu khái quát về tầm quan trọng và sự cần thiết nghiên cứu của đề tài, nêu lên mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể, câu hỏi nghiên cứu, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Chƣơng 1: Cơ sở lý thuyết: Trình bày cơ sở lý thuyết và những vấn đề lý luận liên quan đến vấn đề nghiên cứu, cụ thể nhƣ: Khái niệm liên quan đến đất đai, khái quát về quy hoạch sử dụng đất và dự án, khái quát về bồi thƣờng và giải phóng mặt bằng (GPMB), hỗ trợ và tái định cƣ, các khái niệm về thu nhập hộ gia đình, các khái niệm liên quan đến việc làm và giải quyết việc làm. Bên cạnh đó, lƣợc khảo tài liệu nghiên cứu, tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu phù hợp. Cuối cùng, trình bày khung nghiên cứu, đề cập đến một số khái niệm liên quan đến các vấn đề cần nghiên cứu và các phƣơng pháp phân tích sử dụng để giải quyết các mục tiêu của đề tài.
Bên cạnh đó, tiến hành xây dựng và hoàn chỉnh bộ thang đo, áp dụng vào nghiên cứu chính thức. Chƣơng 2: Phân tích thực trạng tình hình phát triển kinh tế của các hộ dân bị ảnh hƣởng của dự án mở rộng Khu công nghiệp VSIP 2: Phân tích những kết quả đạt đƣợc và thảo luận kết quả nghiên cứu. Chƣơng 3: Đề xuất giải pháp: Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm phát triển kinh tế cho các hộ dân bị ảnh hƣởng của dự án. 7 Phần kết luận và kiến nghị: Đƣa ra kết luận về những kết quả đạt đƣợc và chƣa đạt đƣợc của nghiên cứu, đồng thời đề xuất một số kiến nghị để thực hiện các giải pháp đã đề ra.
8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1. Khái niệm liên quan đến đất đai 1. Nhà nước giao đất Nhà nƣớc giao đất là việc Nhà nƣớc trao quyền sử dụng đất bằng quyết định hành chính cho đối tƣợng có nhu cầu sử dụng đất. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là giấy chứng nhận do cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền cấp cho ngƣời sử dụng đất để bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của ngƣời sử dụng đất.
Nhà nước thu hồi đất Theo Luật Đất đai năm 2013 đã đƣợc Quốc hội thông qua ngày 29/11/2013 có hiệu lực vào ngày 01/07/2014, tại Khoản, Điều 4 đã quy định: “Nhà nƣớc thu hồi đất là việc Nhà nƣớc quyết định thu lại quyền sử dụng đất của ngƣời đƣợc Nhà nƣớc trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của ngƣời sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai”. Có nhiều trƣờng hợp bị Nhà nƣớc thu hồi đất, sau đây là một trong các trƣờng hợp bị thu hồi đất: - Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; - Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai; - Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con ngƣời. Đất nông nghiệp Đất nông nghiệp do cộng đồng dân cƣ sử dụng đƣợc quy định nhƣ sau: - Đất đƣợc Nhà nƣớc giao cho cộng đồng dân cƣ sử dụng để bảo tồn bản sắc dân tộc gắn với phong tục, tập quán của các dân tộc thiểu số; 9 - Cộng đồng dân cƣ đƣợc giao đất nông nghiệp có trách nhiệm bảo vệ diện tích đất đƣợc giao, đƣợc sử dụng đất kết hợp với mục đích sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, không đƣợc chuyển sang sử dụng vào mục đích khác. Đất phi nông nghiệp - Đất ở tại nông thôn: Đất ở của hộ gia đình, cá nhân tại nông thôn bao gồm đất để xây dựng nhà ở, xây dựng các công trình phục vụ đời sống, vƣờn, ao trong cùng một thửa đất thuộc khu dân cƣ nông thôn, phù hợp với quy hoạch xây dựng điểm dân cƣ nông thôn đã đƣợc cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền xét duyệt.
- Đất ở tại đô thị:Bao gồm đất để xây dựng nhà ở, xây dựng các công trình phục vụ đời sống trong cùng một thửa đất thuộc khu dân cƣ đô thị, phù hợp với quy hoạch xây dựng đô thị đã đƣợc cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền xét duyệt. Quy hoạch sử dụng đất Nội dung quy hoạch sử dụng đất bao gồm: - Điều tra, nghiên cứu, phân tích, tổng hợp điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và hiện trạng sử dụng đất, đánh giá tiềm năng đất đai. - Xác định phƣơng hƣớng, mục tiêu sử dụng đất trong kỳ quy hoạch - Xác định diện tích các loại đất phân bổ cho nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh. - Xác định diện tích đất phải thu hồi để thực hiện các công trình dự án.
- Xác định các biện pháp sử dụng, bảo vệ, cải tạo đất và bảo vệ môi trƣờng. - Giải pháp tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất. Khái quát về phát triển kinh tế 1. Khái niệm Phát triển bao hàm nhiều sự thay đổi, nó không chỉ tăng trƣởng kinh tế nhanh, bền vững mà nó còn phải thay đổi cơ cấu xã hội, địa vị của ngƣời dân và thể chế trong nƣớc để giảm đƣợc bất bình đẳng, xóa bỏ nghèo đói, tạo nhiều công ăn việc làm cho ngƣời lao động.
Chỉ tiêu đo lường phát triển kinh tế Để đo lƣờng phát triển kinh tế, ngƣời ta thƣờng sử dụng một số chỉ tiêu sau: 10 - Khả năng đáp ứng những nhu cầu tối thiểu của con ngƣời (thức ăn, nhà ở, y tế và sự an toàn xã hội). - Khả năng tự chủ của con ngƣời và dân tộc. - Khả năng tự do lựa chọn của con ngƣời. Khái quát về bồi thƣờng và giải phóng mặt bằng 1.
Bồi thường Bồi thƣờng: Bồi thƣờng khi Nhà nƣớc thu hồi đất là việc Nhà nƣớc trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho ngƣời bị thu hồi đất. Trong đó, giá trị quyền sử dụng đất là giá trị bằng tiền của quyền sử dụng đất đối với một diện tích đất xác định trong thời hạn sử dụng đất xác định. Giải phóng mặt bằng: phóng mặt bằng là quá trình thực hiện các công việc liên quan đến di chuyển nhà cửa, cây cối của ngƣời dân trên phần đất quy hoạch. Việc di dời này nhằm phục vụ cho mục đích cải tạo, quy hoạch đô thị hay mở rộng vốn đất hoặc xây dựng các công trình mới.
Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng của việt nam Ngày 29/11/2013, Quốc hội đã thông qua Luật Đất đai năm 2013, Luật này sẽ có hiệu lực kể từ 01/7/2014. So với Luật Đất đai 2003, Luật Đất đai (sửa đổi) có 14 chƣơng với 212 điều, tăng 7 chƣơng và 66 điều. Theo đó, Luật đất đai đã có những điểm mới quan trọng sau: - Luật Đất đai sửa đổi quy định việc xác định loại đất theo một trong các căn cứ sau đây: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đã đƣợc cấp trƣớc ngày 10 tháng 12 năm 2009; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; Giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 100 của Luật này đối với trƣờng hợp chƣa đƣợc cấp Giấy chứng nhận quy định tại khoản 1 Điều 11; Quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất của cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền đối với trƣờng hợp chƣa đƣợc cấp Giấy chứng nhận trƣớc ngày 10/12/2009; Đối với trƣờng hợp không có giấy tờ quy định nhƣ trên thì việc xác định loại đất thực hiện theo quy định của Chính phủ. 11 - Luật Đất đai sửa đổi cụ thể hóa các quyền và trách nhiệm của Nhà nƣớc đối với đất đai nhƣ: Quy định rõ các quyền của Nhà nƣớc đối với đất đai nhƣ quyền của đại diện chủ sở hữu, quyền quyết định mục đích sử dụng đất, quy định hạn mức sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất, quyền quyết định thu hồi- trƣng dụng đất đai, quyền quyết định giá đất, quyết định chính sách tài chính về đất đai…; đồng thời Luật cũng quy định rõ trách nhiệm của Nhà nƣớc đối với đất đai nhƣ: quy định rõ 15 nội dung quản lý của Nhà nƣớc đối với đất đai; trách nhiệm cụ thể của Nhà nƣớc về quản lý đất đai; những bảo đảm của Nhà nƣớc đối với ngƣời sử dụng đất, trách nhiệm của Nhà nƣớc về đất ở, đất sản xuất nông nghiệp cho đồng bào dân tộc thiểu số, trách nhiệm của Nhà nƣớc trong việc xây dựng, cung cấp thông tin đất đai và trách nhiệm của Công chức địa chính tại xã, phƣờng, thị trấn.
- Luật đất đai năm 2013 đã bổ sung những nội dung chính trong việc điều tra cơ bản, đánh giá về tài nguyên đất đai để phục vụ cho việc phát triển kinh tế - xã hội mà Luật Đất đai năm 2003 chƣa có quy định cụ thể nhƣ: Lập, chỉnh lý bản đồ địa chính; quy định các hoạt động điều tra, đánh giá đất đai… - Luật quy định cụ thể rõ ràng chi tiết từ các nguyên tắc đến nội dung và mở rộng dân chủ, công khai trong quá trình lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; quy định về đảm bảo quyền lợi của ngƣời sử dụng đất trong vùng quy hoạch nhƣ: Lấy ý kiến của nhân dân về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở cấp quốc gia và cấp tỉnh đƣợc thực hiện thông qua hình thức công khai thông tin về nội dung của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trên trang thông tin điện tử của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng, Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh; việc lấy ý kiến đóng góp của nhân dân về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện đƣợc thực hiện thông qua hình thức tổ chức hội nghị, lấy ý kiến trực tiếp và công khai thông tin về nội dung của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trên trang thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh và UBND cấp huyện. - Luật quy định đầy đủ, rõ ràng và chi tiết các đối tƣợng đƣợc Nhà nƣớc giao đất, cho thuê đất và điều kiện để đƣợc giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tƣ.