Giải pháp phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp phân tích hay giải pháp phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại thị xã phổ yên tỉnh thái nguyên, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Hữu Duân
• Người hướng dẫn: PGS. Dương Văn Sơn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải pháp phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Phổ Yên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.1.1. Một số khái niệm, thuật ngữ liên quan
• 1.1.2. Phát triển, kinh tế hợp tác, HTX và HTX nông nghiệp
• 1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.3. Điều kiện kinh tế xã hội
• 2.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.5.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.5.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu của đề tài
• 2.5.3.1. Nhóm chỉ tiêu phản ánh quy mô phát triển của HTX nông nghiệp
• 2.5.3.2. Nhóm chỉ tiêu phản ánh về lao động, việc làm
• 2.5.3.3. Nhóm chỉ tiêu về vốn và thu nhập
• 2.5.3.4. Nhóm chỉ tiêu về biến số trong mô hình hồi quy đa biến
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng hoạt động và phát triển HTX nông nghiệp trên địa bàn thị xã Phổ Yên
• 3.2. Quá trình phát triển HTX trên địa bàn thị xã Phổ Yên
• 3.3. Tình hình hoạt động và phát triển HTX nông nghiệp thị xã Phổ Yên
• 3.4. Hạn chế, yếu kém và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của HTX nông nghiệp tại thị xã Phổ Yên
• 3.5. Nguyên nhân của hạn chế, yếu kém. Một số yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của HTX
• 3.6. Quan điểm, định hướng và giải pháp phát triển HTX nông nghiệp ở thị xã Phổ Yên
• 3.6.1. Quan điểm, định hướng và mục tiêu
• 3.6.2. Một số giải pháp nhằm phát triển HTX nông nghiệp ở thị xã Phổ Yên
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại Phổ Yên

Hợp tác xã nông nghiệp tại Phổ Yên, Thái Nguyên đang đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế địa phương. Mô hình này không chỉ giúp tăng cường sức mạnh tập thể mà còn tạo ra cơ hội cho nông dân trong việc tiếp cận thị trường và công nghệ mới. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng gặp nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Đặc điểm của hợp tác xã nông nghiệp tại Phổ Yên

Hợp tác xã nông nghiệp tại Phổ Yên chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực sản xuất nông sản, dịch vụ và chế biến. Đặc điểm này giúp các HTX tận dụng được nguồn lực địa phương và phát huy thế mạnh của từng vùng.

1.2. Vai trò của hợp tác xã trong phát triển nông nghiệp

Hợp tác xã nông nghiệp không chỉ giúp nông dân tăng thu nhập mà còn góp phần vào việc xây dựng nông thôn mới. Các HTX tham gia vào chuỗi giá trị sản phẩm, từ sản xuất đến tiêu thụ, tạo ra giá trị gia tăng cho nông sản.

II. Thách thức trong phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại Phổ Yên

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng hợp tác xã nông nghiệp tại Phổ Yên vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu vốn, quản lý yếu kém và sự thiếu hụt thông tin thị trường đang cản trở sự phát triển bền vững của các HTX.

2.1. Thiếu vốn và nguồn lực

Nhiều hợp tác xã gặp khó khăn trong việc huy động vốn đầu tư cho sản xuất. Điều này dẫn đến việc không thể mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng sản phẩm.

2.2. Quản lý và tổ chức yếu kém

Một số HTX hoạt động không hiệu quả do thiếu kinh nghiệm quản lý. Việc này làm giảm khả năng cạnh tranh và ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài của HTX.

III. Giải pháp phát triển hợp tác xã nông nghiệp hiệu quả tại Phổ Yên

Để phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại Phổ Yên, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao năng lực cho các HTX mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững.

3.1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng cán bộ

Đào tạo cán bộ quản lý cho các HTX là rất cần thiết. Việc này giúp nâng cao năng lực quản lý và điều hành, từ đó cải thiện hiệu quả hoạt động của HTX.

3.2. Hỗ trợ tài chính và tiếp cận thị trường

Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính cho các HTX, giúp họ dễ dàng tiếp cận nguồn vốn. Đồng thời, tạo điều kiện cho các HTX tham gia vào các hội chợ, triển lãm để quảng bá sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Phổ Yên

Nghiên cứu cho thấy rằng các hợp tác xã nông nghiệp tại Phổ Yên đã có những bước tiến đáng kể trong việc cải thiện sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để đảm bảo sự phát triển bền vững.

4.1. Kết quả đạt được từ các hợp tác xã

Nhiều HTX đã thành công trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Điều này không chỉ giúp tăng thu nhập cho nông dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các mô hình thành công

Các mô hình HTX thành công tại Phổ Yên cho thấy rằng việc áp dụng công nghệ mới và quản lý hiệu quả là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của HTX.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho hợp tác xã nông nghiệp

Phát triển hợp tác xã nông nghiệp tại Phổ Yên là một nhiệm vụ quan trọng, cần có sự quan tâm và hỗ trợ từ các cấp chính quyền. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cho các HTX và tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp bền vững, đảm bảo lợi ích cho nông dân và cộng đồng.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và tiếp cận nguồn lực hỗ trợ cho phát triển hợp tác xã nông nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế hợp tác và hợp tác xã (HTX) nông nghiệp đang được Đảng và Nhà nước Việt Nam đặc biệt quan tâm, việc nghiên cứu các giải pháp phát triển HTX nông nghiệp tại thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên trở nên cấp thiết. Tính đến năm 2018, thị xã Phổ Yên có khoảng trên 50 HTX hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó HTX nông nghiệp chiếm tỷ lệ lớn. Tuy nhiên, thực trạng cho thấy có đến 80% HTX hoạt động kém hiệu quả, nhiều HTX chỉ mang tính hình thức, chưa thực sự tham gia sản xuất kinh doanh hoặc không có báo cáo tài chính, dẫn đến tình trạng giải thể hoặc ngừng hoạt động.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm cập nhật và hệ thống hóa cơ sở lý luận, thực tiễn về kinh tế hợp tác và HTX nông nghiệp; đánh giá thực trạng hoạt động, sự phát triển về lượng và chất của các HTX nông nghiệp trên địa bàn; phân tích các khó khăn, thách thức và yếu tố ảnh hưởng; từ đó đề xuất các giải pháp phát triển phù hợp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ các HTX nông nghiệp trên địa bàn thị xã Phổ Yên, với số liệu thứ cấp thu thập từ năm 2013 đến 2018 và số liệu sơ cấp thu thập năm 2018 phản ánh hoạt động năm 2017.

Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học, thực tiễn cho các nhà quản lý địa phương trong việc hoạch định chính sách phát triển HTX nông nghiệp, đồng thời giúp các HTX nâng cao hiệu quả hoạt động, góp phần phát triển kinh tế nông thôn bền vững. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm quy mô HTX, vốn, lao động, thu nhập và hiệu quả sản xuất kinh doanh, tạo nên bức tranh toàn diện về tình hình phát triển HTX nông nghiệp tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế hợp tác, tập trung vào các khái niệm chính như: kinh tế hợp tác, hợp tác xã, HTX nông nghiệp và mô hình HTX kiểu mới theo Luật HTX năm 2012. Kinh tế hợp tác được hiểu là hình thức hợp tác tự nguyện, phối hợp giữa các chủ thể kinh tế nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và lợi ích thành viên. HTX nông nghiệp là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, hoạt động trên nguyên tắc tự chủ, bình đẳng và dân chủ trong quản lý, cung cấp dịch vụ đa dạng cho thành viên trong lĩnh vực nông nghiệp.

Luật HTX năm 2012 được xem là cơ sở pháp lý quan trọng, quy định rõ các đặc trưng của HTX kiểu mới như: số lượng thành viên tối thiểu 7 người, quyền lợi và nghĩa vụ thành viên, cơ cấu tổ chức, phân phối thu nhập dựa trên mức độ sử dụng dịch vụ, và các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Ngoài ra, các nguyên tắc hợp tác xã quốc tế cũng được vận dụng để đánh giá tính hiệu quả và bền vững của HTX.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu bao gồm số liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo chính thức của UBND thị xã Phổ Yên, Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên, các công trình nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước, cùng số liệu sơ cấp thu thập trực tiếp từ 15 HTX nông nghiệp đang hoạt động trên địa bàn thông qua phiếu điều tra và phỏng vấn sâu với giám đốc HTX, cán bộ quản lý và các thành viên.

Phương pháp phân tích số liệu sử dụng phần mềm Excel và PivotTable để xử lý thống kê mô tả, tính toán các đại lượng như độ lệch chuẩn, sai số chuẩn và hệ số biến động nhằm đánh giá tính đồng nhất và phân bố dữ liệu. Phương pháp phân tích hồi quy đa biến được áp dụng để xác định mối quan hệ giữa các biến độc lập (tuổi giám đốc, vốn, số thành viên, trình độ giám đốc, nghề nghiệp giám đốc) với các biến phụ thuộc (giá trị sản xuất, lợi nhuận HTX, thu nhập người lao động). Phân tích này giúp làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của HTX.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2017 đến 2019, trong đó thu thập số liệu sơ cấp năm 2018, xử lý và phân tích số liệu trong năm 2018-2019, hoàn thiện luận văn đầu năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và phát triển HTX: Thị xã Phổ Yên có trên 50 HTX hoạt động, trong đó 15 HTX nông nghiệp được khảo sát cho thấy vốn điều lệ trung bình tăng từ khoảng 500 triệu đồng năm 2013 lên trên 1 tỷ đồng năm 2017, số thành viên trung bình tăng từ 30 lên 45 người, thể hiện sự mở rộng về quy mô. Tuy nhiên, 80% HTX hoạt động kém hiệu quả, nhiều HTX chỉ hoạt động hình thức hoặc không có hoạt động sản xuất kinh doanh thực sự.

2. Hiệu quả sản xuất kinh doanh: Giá trị sản xuất bình quân của các HTX khảo sát đạt khoảng 2 tỷ đồng/năm, lợi nhuận trung bình khoảng 200 triệu đồng/năm, thu nhập bình quân người lao động trong HTX đạt khoảng 4 triệu đồng/tháng. So với các HTX nông nghiệp ở các tỉnh lân cận, hiệu quả này còn thấp hơn khoảng 15-20%.

3. Khó khăn và thách thức: Các HTX gặp nhiều khó khăn như thiếu vốn (chiếm 65% ý kiến), thiếu cán bộ quản lý có trình độ chuyên môn (70%), thị trường tiêu thụ sản phẩm hạn chế (60%), và thiếu sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương (55%). Ngoài ra, nhiều HTX mới thành lập nhằm đáp ứng tiêu chí xây dựng nông thôn mới nhưng thiếu hoạt động thực chất.

4. Yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả: Phân tích hồi quy đa biến cho thấy vốn điều lệ, trình độ giám đốc và số lượng thành viên có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến giá trị sản xuất và lợi nhuận HTX (p < 0.05). Nghề nghiệp trước đây của giám đốc cũng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động, trong đó giám đốc có kinh nghiệm nông nghiệp quản lý HTX có hiệu quả cao hơn 12% so với các giám đốc khác.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng hoạt động kém hiệu quả là do sự thiếu hụt nguồn lực tài chính và nhân lực chất lượng cao, cùng với việc thiếu liên kết thị trường và hỗ trợ kỹ thuật. So với các mô hình HTX thành công ở các tỉnh như Hải Dương, An Giang, HTX tại Phổ Yên còn hạn chế trong việc áp dụng công nghệ và tổ chức sản xuất tập trung. Kết quả phân tích cho thấy việc nâng cao trình độ quản lý và tăng cường vốn là yếu tố then chốt để cải thiện hiệu quả.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng vốn và số thành viên theo năm, bảng so sánh lợi nhuận và thu nhập lao động giữa các HTX, cũng như biểu đồ phân bố các khó khăn theo tỷ lệ phần trăm ý kiến phản hồi. Những kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đây về phát triển HTX nông nghiệp tại Việt Nam và các nước trong khu vực, khẳng định vai trò quan trọng của chính sách hỗ trợ và đào tạo cán bộ quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực quản lý HTX: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý kinh doanh, kỹ thuật nông nghiệp và marketing cho cán bộ quản lý và thành viên HTX nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng điều hành. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Liên minh HTX tỉnh phối hợp với các trường đại học nông nghiệp thực hiện.

2. Huy động và tăng cường nguồn vốn cho HTX: Khuyến khích các HTX tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi từ ngân hàng chính sách, quỹ hỗ trợ phát triển HTX, đồng thời xây dựng quỹ nội bộ để tăng cường vốn hoạt động. Mục tiêu tăng vốn điều lệ trung bình lên ít nhất 1,5 tỷ đồng trong vòng 3 năm, do UBND thị xã và Liên minh HTX phối hợp thực hiện.

3. Phát triển liên kết thị trường và chuỗi giá trị: Hỗ trợ HTX xây dựng thương hiệu, liên kết với doanh nghiệp chế biến và phân phối để mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, giảm chi phí trung gian. Thời gian triển khai 2 năm, do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các HTX thực hiện.

4. Tăng cường hỗ trợ kỹ thuật và ứng dụng công nghệ: Cung cấp dịch vụ khuyến nông, chuyển giao công nghệ mới, áp dụng kỹ thuật canh tác hiện đại nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Thời gian thực hiện liên tục, do Trạm Khuyến nông thị xã và các đơn vị chuyên môn đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý địa phương: Giúp hoạch định chính sách phát triển HTX nông nghiệp phù hợp với điều kiện thực tế, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và đóng góp vào phát triển kinh tế nông thôn.

2. Ban lãnh đạo và thành viên HTX: Cung cấp kiến thức về mô hình quản lý, các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động, giúp HTX xây dựng chiến lược phát triển bền vững.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành kinh tế nông nghiệp: Là tài liệu tham khảo khoa học về phát triển kinh tế hợp tác, phương pháp nghiên cứu và phân tích số liệu thực tiễn.

4. Các tổ chức hỗ trợ phát triển nông nghiệp và hợp tác xã: Giúp thiết kế các chương trình đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và tài chính phù hợp với nhu cầu thực tế của HTX nông nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nhiều HTX nông nghiệp ở Phổ Yên hoạt động kém hiệu quả?
   Nguyên nhân chính là thiếu vốn, thiếu cán bộ quản lý có trình độ, thị trường tiêu thụ hạn chế và thiếu sự hỗ trợ kỹ thuật. Ví dụ, 65% HTX phản ánh khó khăn về vốn và 70% cho biết thiếu nhân lực chất lượng cao.

2. Luật HTX năm 2012 có điểm gì mới so với luật trước?
   Luật HTX 2012 quy định rõ hơn về số lượng thành viên tối thiểu, quyền lợi và nghĩa vụ thành viên, cơ cấu tổ chức, phân phối thu nhập dựa trên mức độ sử dụng dịch vụ, và chính sách hỗ trợ của Nhà nước, giúp HTX hoạt động hiệu quả và minh bạch hơn.

3. Các yếu tố nào ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hoạt động của HTX?
   Vốn điều lệ, trình độ giám đốc và số lượng thành viên là những yếu tố có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến giá trị sản xuất và lợi nhuận HTX, theo phân tích hồi quy đa biến.

4. Giải pháp nào ưu tiên để phát triển HTX nông nghiệp tại Phổ Yên?
   Ưu tiên đào tạo nâng cao năng lực quản lý, tăng cường vốn, phát triển liên kết thị trường và hỗ trợ kỹ thuật, nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và thu nhập thành viên.

5. HTX nông nghiệp có vai trò gì trong phát triển nông thôn?
   HTX giúp tập trung nguồn lực, cung cấp dịch vụ đầu vào và đầu ra, nâng cao hiệu quả sản xuất của hộ nông dân, đồng thời là cầu nối giữa Nhà nước và người dân trong phát triển kinh tế xã hội nông thôn.

Kết luận

• HTX nông nghiệp tại thị xã Phổ Yên đang phát triển về quy mô nhưng còn nhiều hạn chế về hiệu quả hoạt động và quản lý.
• Vốn, trình độ quản lý và số lượng thành viên là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của HTX.
• Các khó khăn chủ yếu gồm thiếu vốn, thiếu nhân lực chất lượng cao, thị trường hạn chế và thiếu hỗ trợ kỹ thuật.
• Luật HTX năm 2012 tạo khung pháp lý thuận lợi cho phát triển HTX kiểu mới, nhấn mạnh quyền lợi thành viên và quản lý dân chủ.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm đào tạo quản lý, tăng vốn, phát triển thị trường và hỗ trợ kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động HTX trong 2-3 năm tới.

Next steps: Triển khai các chương trình đào tạo, huy động vốn và xây dựng liên kết thị trường theo kế hoạch đề xuất. Các nhà quản lý và HTX cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp này.

Các cơ quan chức năng, Liên minh HTX và các HTX nông nghiệp tại Phổ Yên cần nhanh chóng áp dụng các giải pháp nghiên cứu nhằm thúc đẩy phát triển HTX bền vững, góp phần nâng cao đời sống nông dân và phát triển kinh tế nông thôn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận của đề tài 1. Một số khái niệm, thuật ngữ liên quan 1.Phát triển, kinh tế hợp tác, HTX và HTX nông nghiệp 1. Phát triển Theo triết học phát triển là khái niệm dùng để khái quát những vận động theo chiều hướng tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn.

Cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ ra đời thay thế cái lạc hậu. Theo Raanan Weitz (1995), phát triển được coi là một quá trình phát triển liên tục làm tăng trưởng mức sống của con người và giúp phân phối công bằng những thành quả tăng trưởng trong xã hội. Kinh tế hợp tác Kinh tế hợp tác là một hình thức quan hệ kinh tế hợp tác tự nguyện, phối hợp, hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau giữa các chủ thể kinh tế, kết hợp sức mạnh của từng thành viên với ưu thế sức mạnh tập thể giải quyết tốt hơn những vấn đề của sản xuất, kinh doanh và đời sống kinh tế, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và lợi ích của mỗi thành viên. Trong lĩnh vực nông nghiệp, Kinh tế hợp tác tồn tại ở một số hình thức chủ yếu, cụ thể: - Tổ hợp tác: Tổ hợp tác thường có quy mô nhỏ, có nội dung hoạt động hẹp, đơn mục tiêu, hình thành và hoạt động trên cơ sở hợp tác giản đơn, chưa có tổ chức chặt chẽ, thường có vốn quỹ chung, hoạt động chưa có điều lệ, không phải đăng ký kinh doanh nên chưa phải là pháp nhân kinh tế.

Các tổ hợp tác trong nông nghiệp thường không cố định. - Hợp tác xã: Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tự chủ, có cơ cấu tổ chức chặt chẽ, có vốn quỹ chung, được cấp đăng ký kinh doanh và có tư cách pháp nhân. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Luật HTX nước ta quy định “Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tự chủ do những người lao động có nhu cầu, lợi ích chung, tự nguyện cùng góp vốn, góp sức lập ra theo quy định của pháp luật”. Ở nước ta HTX được xem là hình thức cơ bản của KTHT.

- Hội (câu lạc bộ) nghề nghiệp: Hội (câu lạc bộ) nghề nghiệp là một hình thức hợp tác có phạm vi hoạt động linh hoạt, thường gắn với một loại sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi hay một lĩnh vực hoạt động nào đó (nhu hội sinh vật cảnh, hội làm vướn, hội nuôi ong), song không phải là một tổ chức sản xuất kinh doanh, không có tư cách pháp nhân. Các thành viên tham gia chủ yếu là để trao đổi, giúp đỡ nhau về kinh nghiệm sản xuất, kỹ thuật sản xuất và tiêu thụ sản phẩm - Hiệp hội theo sản phẩm hay nhóm sản phẩm: Đây là hình thức hợp tác có phạm vi hoạt động rộng, có thể là phạm vi một xã, một miền hay cả nước. Thành viên của hiệp hội là những chủ thể kinh tế (có thể thuộc các thành phần kinh tế khác nhau) tham gia hiệp hội nhằm phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau trong sản xuất kinh doanh. Hiệp hội có điều lệ hoạt động song không phải là đơn vị sản xuất kinh doanh.

Như vây, mỗi hình thức KTHT nêu trên đều có vị trí, vai trò quan trọng thích hợp trong những điều kiện nhất định mà khi hình thức hợp tác nào có thể thay thế. Bất kỳ một sự áp đặt hình thức hợp tác không phù hợp nào cũng đều dẫn đến làm giảm hiệu quả hoạt động và làm suy yếu kinh tế hợp tác. Hợp tác xã Theo Liên Minh HTX quốc tế (International Cooperative Alliance- ICA): HTX là một tổ chức tự trị của những người tự nguyện liên hiệp lại để đáp ứng các nhu cầu và nguyện vọng chung của họ về kinh tế, xã hội và văn hóa thông qua một xí nghiệp cùng sở hữu và quản lý dân chủ. Đến năm 1995, định nghĩa này đã được hoàn thiện, theo đó HTX thành lập dựa trên ý nghĩa tự cứu giúp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 mình, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng, công bằng và đoàn kết.

Theo truyền thống của những người sáng lập ra HTX, các thành viênHTX tin tưởng vào ý nghĩa đạo đức, về tính trung thực, cởi mở, trách nhiệm xã hội và quan tâm chăm sóc người khác”. Theo Tổ chức lao động quốc tế (ILO): HTX là sự liên kết của những người đang gặp phải những khó khăn kinh tế giống nhau, tự nguyện liên kết nhau lại trên cơ sở bình đẳng quyền lợi, nghĩa vụ sử dụng tài sản mà họ có chuyển giao vào HTX. Phù hợp với nhu cầu chung và giải quyết những khó khăn đó chủ yếu bằng sự tự chủ, tự chịu trách nhiệm và bằng cách sử dụng các chức năng kinh doanh trong tổ chức hợp tác phục vụ cho lợi ích vật chất và tinh thần chung,… Theo Luật HTX năm 1996: HTX là tổ chức kinh tế tự chủ do những người lao động có nhu cầu lợi ích chung, tự nguyện cùng góp vốn, góp sức lập ra để phát huy sức mạnh tập thể, cùng giúp nhau thực hiện có hiệu quả hơn các hoạt động sản xuất kinh doanh. Theo Luật HTX năm 2003: HTX là đơn vị kinh tế tự chủ do cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân có nhu cầu, lợi ích chung tự nguyện cùng góp vốn, góp sức lập ra theo quy định của Pháp luật để phát huy sức mạnh của tập thể, của từng thành viên, cùng giúp nhau thực hiện có hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, góp phần phát triển kinh tế xã hội.

Theo Luật Hợp tác xã năm 2012: Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã. HTX nông nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 a) Khái niệm HTX nông nghiệp trước là một tổ chức kinh tế hợp tác của những người sản xuất nông nghiệp. Được thành lập trên nguyên tắc tự nguyện, dân chủ nhằm đáp ứng những yêu cầu về dịch vụ đa dạng trong sản xuất nông - lâm - nghiệp và đời sống của chính các thành viêntham gia. HTX nông nghiệp có thể là các tổ chức kinh tế hợp tác của nông dân, ít nhất trên 3 lĩnh vực: Thứ nhất, đó là lĩnh vực cung ứng các yếu tố đầu vào của sản xuất như phân bón, thuốc trừ sâu,… hợp tác trong khâu làm đất, thuỷ lợi; thứ hai, trong lĩnh vực giải quyết đầu ra của sản xuất nông nghiệp bao gồm hoạt động thu mua chế biến đóng gói và tiêu thụ nông sản ở thị trường trong và ngoài nước; thứ ba, trong lĩnh vực trực tiếp tổ chức sản xuất tập trung trong trồng trọt, chăn nuôi, kể cả nuôi trồng thuỷ sản.

b)Phân loại HTX nông nghiệp Theo Thông tư 09 ngày 17/4/2017 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về hướng dẫn, phân loại và đánh giá HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, HTX nông nghiệp được chia thành 7 loại, cụ thể: - Hợp tác xã trồng trọt: Là hợp tác xã có hoạt động sản xuất trồng trọt (trồng cây hàng năm, cây lâu năm; nhân và chăm sóc cây giống nông nghiệp) và dịch vụ trồng trọt có liên quan; dịch vụ sau thu hoạch; xử lý hạt giống để nhân giống. - Hợp tác xã chăn nuôi: Là hợp tác xã có hoạt động sản xuất chăn nuôi (trâu, bò, ngựa, lừa, la, dê, cừu, lợn, gia cầm và chăn nuôi khác); dịch vụ chăn nuôi có liên quan; săn bắt, đánh bẫy và hoạt động dịch vụ có liên quan. - Hợp tác xã lâm nghiệp: Là hợp tác xã có hoạt động sản xuất lâm nghiệp (trồng và chăm sóc rừng; khai thác gỗ và lâm sản khác; thu nhặt sản phẩm từ rừng không phải gỗ và lâm sản khác) và dịch vụ lâm nghiệp có liên quan. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 - Hợp tác xã thủy sản: Là hợp tác xã có hoạt động nuôi trồng thuỷ sản (nuôi trồng thuỷ sản biển, nội địa; sản xuất giống thuỷ sản); khai thác thủy sản (khai thác thủy sản biển và nội địa, bao gồm cả bảo quản thuỷ sản ngay trên tàu đánh cá).

- Hợp tác xã diêm nghiệp: Là hợp tác xã có hoạt động khai thác muối (khai thác muối mỏ, đập vụn muối và sàng muối; sản xuất muối từ nước biển, nước mặn ở hồ hoặc nước mặn tự nhiên khác; nghiền, tẩy rửa, và tinh chế muối phục vụ cho sản xuất) và dịch vụ có liên quan đến phục vụ khai thác muối. - Hợp tác xã nước sạch nông thôn: Là hợp tác xã có hoạt động khai thác, xử lý và cung cấp nước sạch (khai thác nước từ sông, hồ, ao; thu nước mưa; thanh lọc nước để cung cấp; khử muối của nước biển để sản xuất nước như là sản phẩm chính; phân phối nước thông qua đường ống, bằng xe hoặc các phương tiện khác) cho nhu cầu sinh hoạt trên địa bàn nông thôn. - Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp: Là hợp tác xã có hoạt động từ hai lĩnh vực hoạt động của các hợp tác xã được phân loại tại các HTX trên trở lên. Vai trò của HTX nông nghiệp trong phát triển nông thôn a) Kinh tế hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp Hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp là một nhu cầu khách quan, là con đường phát triển tất yếu của kinh tế hộ nông dân.

Bởi lẽ, do đặc điểm của sản xuất nông nghiệp, cây trồng vật nuôi đều là những cơ thể sống chịu ảnh hưởng trực tiếp của ngoại cảnh như thời tiết thuỷ văn, khí hậu và các sinh vật khác. Cùng với các điều kiện thuận lợi, sản xuất nông nghiệp gặp không ít khó khăn, trở ngại do tác động của thời tiết, khí hậu và các yếu tố sâu bênh, thú dữ phá hoại. Từ thời xa xưa các hộ nông dân đã có nhu cầu hợp tác với nhau để hỗ trợ, giúp nhau vượt qua khó khăn, nâng cao hiệu quả sản xuất. Khi nền sản xuất còn mang nặng tính tự cung tự cấp thì quá trình hợp tác mang tính chất hợp tác lao động theo mùa vụ, đổi công, cùng làm giúp nhau nhằm đáp ứng yêu cầu thời vụ hoặc tăng thêm sức mạnh để giải quyết những LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 công việc mà từng hộ gia đìng không có khả năng thực hiện hoặc làm riêng rẽ thì không có hiệu quả cao.