Luận văn thạc sĩ ueh giải pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại công ty tnhh mtv cho thuê tài chính ngân hàng tmcp ngoại thương việt nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại công ty TNHH MTV cho thuê tài chính ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Đỗ Khắc Tín
• Người hướng dẫn: Pgs. Bùi Kim Yến
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU – HÌNH VẼ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về hoạt động cho thuê tài chính
• 1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 1.1.2. Khái niệm cho thuê tài chính
• 1.1.3. Đặc điểm của hoạt động cho thuê tài chính
• 1.1.4. Các loại hình cho thuê tài chính
• 1.1.4.1. Cho thuê tài chính thông thường
• 1.1.4.2. Mua và cho thuê lại (hoặc lease back hoặc tái cho thuê)
• 1.1.4.3. Cho thuê tài chính giáp lưng
• 1.1.4.4. Cho thuê tài chính hợp vốn
• 1.1.5. Phân biệt cho thuê tài chính và các hình thức tín dụng khác
• 1.1.6. Phân biệt cho thuê tài chính và cho thuê hoạt động
• 1.1.7. So sánh cho thuê tài chính và vay trung dài hạn
• 1.1.8. Lợi ích của hoạt động cho thuê tài chính – vai trò trong nền kinh tế
• 1.1.9. Lợi ích của cho thuê tài chính (đối với bên cho thuê tài chính)
• 1.1.10. Lợi ích của thuê tài chính (đối với bên thuê tài chính)
• 1.1.11. Vai trò hoạt động cho thuê tài chính trong nền kinh tế
• 1.2. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển và yếu tố tác động đến sự phát triển hoạt hoạt động cho thuê tài chính
• 1.2.1. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển hoạt động cho thuê tài chính
• 1.2.1.1. Chỉ tiêu đánh giá sự phát triển qua kết quả hoạt động kinh doanh
• 1.2.1.2. Chỉ tiêu đánh giá sự phát triển qua tăng trưởng dư nợ
• 1.2.1.3. Chỉ tiêu đánh giá sự phát triển qua cơ sở khách hàng
• 1.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển hoạt động cho thuê tài chính
• 1.2.3. Các yếu tố vĩ mô
• 1.2.3.1. Sự phát triển kinh tế
• 1.2.3.2. Sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật
• 1.2.3.3. Hệ thống pháp lý
• 1.2.4. Các yếu tố nội tại
• 1.2.4.1. Khả năng tài trợ
• 1.2.4.2. Quy trình cho thuê
• 1.2.4.3. Hoạt động tiếp thị
• 1.2.5. Các yếu tố khác
• 1.2.5.1. Khách hàng
• 1.2.5.2. Nhà cung ứng
• 1.2.5.3. Ngân hàng/Các công ty cho thuê tài chính khác
• 1.3. Sự phát triển của hoạt động cho thuê tài chính tại một số nước phát triển và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.3.1. Hoạt động cho thuê tài chính tại các nước phát triển
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY TNHH MTV CHO THUÊ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan về thị trường cho thuê tài chính tại Việt Nam
• 2.1.1. Quá trình hình thành thị trường cho thuê tài chính ở Việt Nam
• 2.1.2. Thực trạng hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam
• 2.2. Giới thiệu về Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính NH TMCP Ngoại Thương Việt Nam
• 2.2.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.2.2. Một số đặc điểm của Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• 2.2.3. Cơ cấu tổ chức
• 2.3. Thực trạng hoạt động cho thuê tài chính tại Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam giai đoạn 2009 – 2012
• 2.3.1. Quy trình cho thuê tài chính
• 2.3.2. Nguồn vốn hoạt động
• 2.3.3. Các hình thức cho thuê, giá cả và phương thức thanh toán
• 2.3.3.1. Các hình thức cho thuê hiện đang áp dụng
• 2.3.3.2. Giá cả cho thuê
• 2.3.3.3. Phương thức thanh toán
• 2.3.4. Kết quả hoạt động kinh doanh 2009 - 2012
• 2.3.5. Dư nợ cho thuê tài chính
• 2.3.5.1. Tình hình tăng trưởng dư nợ cho thuê tài chính
• 2.3.5.2. Cơ cấu dư nợ cho thuê tài chính
• 2.3.5.3. Cơ cấu dư nợ theo thành phần kinh tế
• 2.3.5.4. Cơ cấu dư nợ theo tài sản và ngành nghề
• 2.3.5.5. Cơ cấu dư nợ theo địa bàn
• 2.3.5.6. Chất lượng dư nợ cho thuê
• 2.3.6. Cơ sở khách hàng
• 2.3.7. Những thành tựu đạt được
• 2.3.7.1. Kết quả hoạt động cho thuê tài chính tăng trưởng liên tục
• 2.3.7.2. Hoàn thiện bộ máy tổ chức
• 2.3.7.3. Đầu tư thêm trụ sở mới
• 2.3.7.4. Hoàn thiện hệ thống văn bản nội bộ
• 2.3.8. Những hạn chế của Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam và nguyên nhân
• 2.3.8.1. Những hạn chế
• 2.3.8.2. Hoạt động cho thuê tài chính vẫn còn mới mẻ với các doanh nghiệp và công chúng
• 2.3.8.3. Hình thức cho thuê và tài sản cho thuê còn hạn hẹp
• 2.3.8.4. Hạn chế về nguồn vốn
• 2.3.8.5. Lãi suất cho thuê tài chính còn cao
• 2.3.8.6. Hạn chế về nhân sự
• 2.3.8.7. Chưa xây dựng mối quan hệ tốt với các nhà cung cấp
• 2.3.8.8. Nguyên nhân của những hạn chế trên
• 2.3.8.9. Môi trường pháp lý chưa hoàn thiện
• 2.3.8.10. Chi phí sử dụng vốn vẫn còn cao
• 2.3.8.11. Chưa chú trọng đẩy mạnh hoạt động maketing
• 2.3.8.12. Nền kinh tế vẫn còn trong giai đoạn hậu khủng hoảng
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN VÀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY TNHH MTV CHO THUÊ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
• 3.1. Tiềm năng phát triển của thị trường cho thuê tài chính Việt Nam
• 3.1.1. Điều kiện thị trường
• 3.1.2. Mục tiêu của thị trường cho thuê tài chính Việt nam
• 3.1.3. Định hướng phát triển của Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• 3.2. Giải pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• 3.2.1. Đối với Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• 3.2.1.1. Nhóm giải pháp mở rộng nguồn vốn hoạt động
• 3.2.1.2. Nhóm giải pháp hỗ trợ hỗ trợ hoạt động tiếp thị, tăng sức cạnh tranh
• 3.2.1.3. Nhóm giải pháp tiếp thị khách hàng, tăng trưởng dư nợ cho thuê
• 3.2.1.4. Nhóm giải pháp về tổ chức hoạt động tại Công ty
• 3.2.2. Đối với Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam
• 3.2.2.1. Có chính sách hỗ trợ về nguồn vốn
• 3.2.2.2. Hỗ trợ đào tạo chuyên môn cho nhân viên VCBL
• 3.2.2.3. Hỗ trợ VCBL trong việc quảng bá, tiếp thị và phát triển khách hàng thông qua mạng lưới chi nhánh và phòng giao dịch của VCB
• 3.2.2.4. Hỗ trợ VCBL trong những dự án hợp tác với các công ty cho thuê tài chính và các tổ chức tín dụng khác
• 3.2.3. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.2.3.1. Hướng dẫn cụ thể về nghiệp vụ mua và cho thuê lại
• 3.2.3.2. Mở rộng hoạt động thị trường vốn cho các Công ty cho thuê tài chính
• 3.2.4. Đối với chính phủ
• 3.2.4.1. Xây dựng môi trường pháp lý hoàn thiện, ổn định và đồng bộ đối với hoạt động cho thuê tài chính
• 3.2.4.2. Phát triển thị trường mua bán máy móc thiết bị cũ
• 3.2.4.3. Mở rộng thị trường cho thuê
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Vietcombank

Hoạt động cho thuê tài chính tại Vietcombank đang trở thành một trong những giải pháp tài chính quan trọng cho các doanh nghiệp. Với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế, nhu cầu về vốn trung dài hạn ngày càng tăng cao. Vietcombank, với vai trò là một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu tại Việt Nam, cần có những giải pháp cụ thể để phát triển hoạt động cho thuê tài chính, nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh.

1.1. Khái niệm và vai trò của hoạt động cho thuê tài chính

Cho thuê tài chính là hình thức cấp tín dụng trung dài hạn thông qua việc cho thuê tài sản. Hoạt động này không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đầu tư mà còn tạo điều kiện cho việc hiện đại hóa công nghệ sản xuất. Theo Nghị định số 16/2001/NĐ-CP, cho thuê tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho các doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh tín dụng ngân hàng đang bị thắt chặt.

1.2. Tình hình hoạt động cho thuê tài chính tại Vietcombank

Vietcombank đã có những bước tiến đáng kể trong hoạt động cho thuê tài chính. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác và các công ty cho thuê tài chính đang gia tăng, đòi hỏi Vietcombank phải có những chiến lược phát triển hiệu quả hơn.

II. Những thách thức trong hoạt động cho thuê tài chính tại Vietcombank

Mặc dù Vietcombank đã có những thành công nhất định trong hoạt động cho thuê tài chính, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như sự hiểu biết hạn chế của doanh nghiệp về cho thuê tài chính, sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác và các công ty cho thuê tài chính, cùng với môi trường pháp lý chưa hoàn thiện, đang cản trở sự phát triển của hoạt động này.

2.1. Sự hiểu biết hạn chế của doanh nghiệp về cho thuê tài chính

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa hiểu rõ về lợi ích của hoạt động cho thuê tài chính. Điều này dẫn đến việc họ không tận dụng được các sản phẩm tài chính này, làm giảm khả năng tiếp cận vốn cho sản xuất kinh doanh.

2.2. Cạnh tranh từ các ngân hàng và công ty cho thuê tài chính khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng và công ty cho thuê tài chính đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Vietcombank cần phải nâng cao chất lượng dịch vụ và cải thiện các sản phẩm cho thuê tài chính để thu hút khách hàng.

III. Giải pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Vietcombank

Để phát triển hoạt động cho thuê tài chính, Vietcombank cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng.

3.1. Mở rộng nguồn vốn hoạt động cho thuê tài chính

Vietcombank cần tìm kiếm các nguồn vốn mới để phục vụ cho hoạt động cho thuê tài chính. Việc hợp tác với các tổ chức tài chính quốc tế có thể là một giải pháp hiệu quả.

3.2. Tăng cường hoạt động tiếp thị và quảng bá sản phẩm

Cần có các chiến dịch tiếp thị mạnh mẽ để nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về lợi ích của cho thuê tài chính. Việc tổ chức các hội thảo, hội nghị cũng sẽ giúp tăng cường sự hiểu biết và thu hút khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cho thuê tài chính tại Vietcombank

Việc áp dụng các giải pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Vietcombank đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các doanh nghiệp đã bắt đầu nhận thức rõ hơn về lợi ích của cho thuê tài chính, từ đó tăng cường hợp tác với ngân hàng.

4.1. Kết quả đạt được từ hoạt động cho thuê tài chính

Hoạt động cho thuê tài chính tại Vietcombank đã ghi nhận sự tăng trưởng về doanh thu và số lượng khách hàng. Điều này cho thấy sự hiệu quả của các giải pháp đã được triển khai.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng khác

Nghiên cứu các mô hình hoạt động cho thuê tài chính tại các ngân hàng khác sẽ giúp Vietcombank rút ra bài học kinh nghiệm quý báu, từ đó cải thiện và phát triển hoạt động của mình.

V. Kết luận và tương lai của hoạt động cho thuê tài chính tại Vietcombank

Hoạt động cho thuê tài chính tại Vietcombank có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Với những giải pháp đúng đắn, Vietcombank có thể trở thành một trong những ngân hàng dẫn đầu trong lĩnh vực này.

5.1. Tương lai của hoạt động cho thuê tài chính

Dự báo rằng hoạt động cho thuê tài chính sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong những năm tới, đặc biệt là khi nền kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng.

5.2. Định hướng phát triển của Vietcombank

Vietcombank cần xác định rõ định hướng phát triển cho hoạt động cho thuê tài chính, từ đó xây dựng các chiến lược phù hợp để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động cho thuê tài chính đóng vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng đối với nền kinh tế, hỗ trợ các doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất thông qua việc đầu tư hiện đại hóa máy móc thiết bị mà không chịu áp lực nặng nề về tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, tại thị trường Việt Nam, dịch vụ này vẫn còn khá mới mẻ khi tổng dư nợ cho thuê tài chính tại các trung tâm kinh tế lớn như Thành phố Hồ Chí Minh chỉ chiếm khoảng 3% đến 4% tổng dư nợ tín dụng trung và dài hạn của toàn hệ thống tổ chức tín dụng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực tế nhiều doanh nghiệp trong nước đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải đổi mới công nghệ nhưng gặp khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn ngân hàng thương mại do các điều kiện thế chấp khắt khe, trong khi các công ty cho thuê tài chính lại đối mặt với rào cản về chi phí vốn, hạn chế về nguồn lực và khung pháp lý chưa thực sự đồng bộ. Mục tiêu cụ thể của công trình là phân tích toàn diện thực trạng hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Một thành viên Cho thuê tài chính Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam trong giai đoạn 2009 - 2012, từ đó chỉ rõ những thành tựu, hạn chế cùng nguyên nhân cốt lõi và xây dựng hệ thống giải pháp phát triển bền vững đến năm 2020.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ hoạt động cho thuê tài chính, cơ cấu nguồn vốn, quy trình nghiệp vụ và danh mục khách hàng của công ty trên phạm vi toàn quốc trong khoảng thời gian từ năm 2009 đến năm 2012. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc cung cấp các luận cứ khoa học giúp đơn vị tối ưu hóa nguồn vốn điều lệ 500 tỷ đồng, nâng cao chất lượng phục vụ cho mạng lưới hơn 400 khách hàng doanh nghiệp, duy trì mức lợi nhuận trước thuế trên 60 tỷ đồng mỗi năm và định hướng tốc độ tăng trưởng dư nợ lành mạnh từ 15% đến 20% hàng năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết chi phí giao dịch, giải thích sự cần thiết của các định chế tài chính phi ngân hàng trong việc giảm thiểu sự bất đối xứng thông tin và tối ưu hóa chi phí phân bổ vốn trung dài hạn trong nền kinh tế.

Khung lý thuyết của luận văn tập trung làm rõ 5 khái niệm nghiệp vụ cốt lõi:

1. Cho thuê tài chính: Hình thức cấp tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị và động sản, trong đó bên cho thuê nắm giữ quyền sở hữu tài sản còn bên thuê có nghĩa vụ thanh toán tiền thuê định kỳ. Căn cứ theo Nghị định 16/2001/NĐ-CP và Nghị định 65/2005/NĐ-CP, thời hạn cho thuê một tài sản ít nhất phải bằng 60% thời gian trích khấu hao của tài sản đó.
2. Mua và cho thuê lại (leaseback): Phương thức bên cho thuê mua lại tài sản thuộc sở hữu của khách hàng rồi cho chính khách hàng đó thuê lại nhằm chuyển hóa tài sản cố định thành vốn lưu động.
3. Cho thuê tài chính giáp lưng: Cấu trúc giao dịch mà bên thuê thứ nhất chuyển giao quyền sử dụng tài sản cho bên thuê thứ hai dưới sự giám sát chặt chẽ của bên cho thuê.
4. Cho thuê tài chính hợp vốn: Hoạt động đồng tài trợ của từ hai công ty cho thuê tài chính trở lên cho một dự án theo Thông tư 08/2006/TT-NHNN nhằm chia sẻ rủi ro khi giá trị tài sản vượt quá giới hạn cấp tín dụng 25% vốn tự có đối với một khách hàng theo Luật các Tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12.
5. Cho thuê vận hành: Hình thức cho thuê tài sản ngắn hạn, không chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên nội bộ của Công ty Cho thuê tài chính Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam trong giai đoạn 2009 - 2012, kết hợp các báo cáo thị trường của Ngân hàng Nhà nước và Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 100% hồ sơ tín dụng của hơn 400 khách hàng doanh nghiệp cùng toàn bộ các hợp đồng cho thuê tài sản được quản lý tại Hội sở Hà Nội và Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ dữ liệu nội bộ thay vì chọn mẫu ngẫu nhiên nhằm đảm bảo tính bao quát, phản ánh chính xác cấu trúc danh mục tài sản và không bỏ sót các biến động rủi ro tín dụng đặc thù của công ty.

Phương pháp phân tích chủ đạo là thống kê mô tả, phân tích so sánh định lượng chuỗi thời gian kết hợp phương pháp duy vật biện chứng và suy luận logic kinh tế. Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp này là nhằm nhận diện rõ nét quy luật tăng trưởng dư nợ, biến động cơ cấu tài sản và mức độ tập trung vốn qua 4 năm nghiên cứu liên tục từ 2009 đến 2012, từ đó tạo cơ sở thực chứng vững chắc cho các định hướng chiến lược đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô vốn và kết quả kinh doanh của đơn vị ghi nhận sự tăng trưởng ổn định qua các năm. Sau 3 lần tăng vốn điều lệ, quy mô vốn tự có của công ty đã đạt mốc 500 tỷ đồng vào cuối năm 2011, đưa đơn vị lên vị trí thứ 2 về quy mô vốn trong toàn ngành. Tổng vốn huy động tính đến ngày 31/12/2012 đạt 1.027,1 tỷ đồng, tăng trưởng 24,6% so với năm 2011. Lợi nhuận trước thuế năm 2012 đạt trên 60 tỷ đồng, khẳng định hiệu quả hoạt động vượt trội trong bối cảnh nhiều đối thủ cạnh tranh chịu thua lỗ nặng nề.

Thứ hai, cấu trúc nguồn vốn bộc lộ sự mất cân đối và phụ thuộc quá lớn vào nguồn vay từ tổ chức tín dụng. Trong tổng số 1.027,1 tỷ đồng vốn huy động năm 2012, nguồn vốn vay từ các ngân hàng (chủ yếu là ngân hàng mẹ) chiếm tới 972,8 tỷ đồng, tương đương tỷ trọng 94,72%. Ngược lại, nguồn vốn huy động từ tiền gửi của các tổ chức kinh tế và ký quỹ của khách hàng chỉ đạt 54,3 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ khiêm tốn 5,28%. Phân loại theo loại tiền tệ, nguồn vốn bằng đồng Việt Nam chiếm ưu thế áp đảo với 84,14%, trong khi ngoại tệ chiếm 15,86%.

Thứ ba, danh mục khách hàng đạt hơn 400 doanh nghiệp nhưng cơ cấu tài sản cho thuê còn tiềm ẩn rủi ro do tập trung cao vào nhóm phương tiện vận tải và thiết bị thi công xây lắp. Địa bàn kinh doanh chủ yếu tập trung tại hai trung tâm lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, chưa khai thác sâu rộng các khu công nghiệp tại các tỉnh kinh tế trọng điểm lân cận.

Thứ tư, danh mục sản phẩm cho thuê còn đơn điệu, chủ yếu là hình thức cho thuê tài chính 3 bên truyền thống. Các nghiệp vụ mang tính thanh khoản cao và hỗ trợ tái cơ cấu doanh nghiệp như mua và cho thuê lại hoặc cho thuê hợp vốn chiếm tỷ trọng rất nhỏ do vướng mắc thủ tục đăng ký quyền sở hữu tài sản.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế nêu trên xuất phát từ cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan. Về mặt vĩ mô, giai đoạn 2009 - 2012 nền kinh tế chịu tác động kéo dài từ khủng hoảng tài chính toàn cầu, lạm phát và lãi suất cho vay biến động mạnh khiến nhiều doanh nghiệp thu hẹp sản xuất. Mặt khác, hành lang pháp lý cho hoạt động cho thuê tài chính còn bất cập, chưa có quy chế thông thoáng cho việc phát hành giấy tờ có giá để công ty huy động vốn trung dài hạn từ công chúng. Về mặt nội tại, chi phí sử dụng vốn của đơn vị còn cao và các chương trình tiếp thị sản phẩm chưa được đầu tư tương xứng với tiềm năng của mạng lưới ngân hàng mẹ.

Khi so sánh với thị trường quốc tế, thị trường Việt Nam còn rất nhiều dư địa phát triển. Tại Hoa Kỳ, doanh thu từ hoạt động cho thuê tài chính năm 2012 đạt 725 tỷ USD, tài trợ tới 55% tổng nguồn vốn đầu tư máy móc thiết bị và chiếm khoảng 15% đến 20% tổng tín dụng thương mại. Tại Trung Quốc, doanh thu ngành này năm 2012 đạt 252,4 tỷ USD với hơn 560 công ty hoạt động sôi nổi. Tại Hàn Quốc, thị phần cho thuê tài chính chiếm khoảng 21% tổng dư nợ cho vay trung dài hạn.

Toàn bộ dữ liệu thực trạng có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện tốc độ tăng trưởng vốn huy động 24,6%, biểu đồ tròn phân tích cơ cấu nguồn vốn với 94,72% là vốn vay liên ngân hàng, và bảng tổng hợp quy trình cấp tín dụng 10 bước gắn liền với các mốc thẩm định nghiêm ngặt nhằm kiểm soát rủi ro danh mục một cách bài bản.

Đề xuất và khuyến nghị

Hệ thống giải pháp nhằm phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại đơn vị được xây dựng cụ thể như sau:

• Mở rộng và đa dạng hóa các kênh huy động vốn: Hội đồng thành viên và Ban Giám đốc công ty cần chủ động xây dựng phương án phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu trung hạn và trái phiếu doanh nghiệp, đặt mục tiêu giảm tỷ trọng phụ thuộc vào nguồn vốn vay ngân hàng mẹ xuống dưới 75% trong giai đoạn 2014 - 2017 và dưới 60% vào năm 2020, tạo nguồn vốn ổn định với chi phí hợp lý.
• Đẩy mạnh tiếp thị và tái cơ cấu danh mục tài sản cho thuê: Phòng Khách hàng cần tích cực tiếp cận phân khúc doanh nghiệp vừa và nhỏ trong các ngành chế biến, chế tạo, công nghệ cao và y tế. Mục tiêu đặt ra là mở rộng cơ sở khách hàng từ hơn 400 lên trên 600 doanh nghiệp, phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng dư nợ cho thuê bình quân từ 15% đến 20% mỗi năm trong giai đoạn 2014 - 2020.
• Tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ và kiểm soát rủi ro tín dụng: Công ty cần hoàn thiện quy trình cho thuê 10 bước theo hướng tinh gọn, rút ngắn thời gian lập báo cáo thẩm định thông thường xuống dưới 4 ngày làm việc và báo cáo rà soát rủi ro xuống dưới 7 ngày làm việc; đồng thời tổ chức đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật thẩm định máy móc cho 100% cán bộ tín dụng nhằm giảm tỷ lệ nợ xấu xuống dưới mức 2% tổng dư nợ.
• Tăng cường liên kết và khai thác lợi thế hệ sinh thái từ ngân hàng mẹ: Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam cần triển khai chính sách bán chéo sản phẩm thông qua toàn bộ hệ thống chi nhánh, cung ứng các gói vốn tài trợ trung dài hạn với biên độ lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1% đến 1,5%/năm so với thị trường liên ngân hàng để gia tăng sức cạnh tranh cho công ty con.
• Hoàn thiện khung khổ pháp lý từ cơ quan quản lý nhà nước: Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ cần sớm ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết nghiệp vụ mua và cho thuê lại, tạo cơ chế cho các công ty cho thuê tài chính tham gia sâu vào thị trường tiền tệ, đồng thời xúc tiến thành lập sàn giao dịch máy móc thiết bị cũ nhằm gia tăng tính thanh khoản cho tài sản thu hồi trong giai đoạn 2015 - 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban lãnh đạo và chuyên viên nghiệp vụ tại các công ty cho thuê tài chính: Cung cấp mô hình đánh giá cấu trúc nguồn vốn 1.027,1 tỷ đồng, tối ưu hóa quy trình quản trị rủi ro 10 bước và thiết lập hệ thống hạn mức cấp tín dụng an toàn trên quy mô vốn 500 tỷ đồng.
• Chủ doanh nghiệp và Giám đốc tài chính của các doanh nghiệp vừa và nhỏ: Giúp nắm bắt phương thức tiếp cận nguồn tài trợ máy móc thiết bị lên đến 100% giá trị mà không cần thế chấp bất động sản, tối ưu hóa dòng tiền hoạt động và ứng dụng nghiệp vụ leaseback để bổ sung vốn lưu động kịp thời.
• Cơ quan quản lý nhà nước tại Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính: Đóng vai trò là tài liệu thực tiễn phản ánh những điểm nghẽn của Nghị định 16/2001/NĐ-CP và Nghị định 65/2005/NĐ-CP, từ đó hoàn thiện các chính sách thuế và cơ chế phát hành công cụ nợ cho khối tài chính phi ngân hàng.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp nguồn dữ liệu chuỗi thời gian thực chứng giai đoạn 2009 - 2012 để phục vụ nghiên cứu học thuật về thị trường tín dụng trung dài hạn và tài trợ tài sản cố định.

Câu hỏi thường gặp

• Cho thuê tài chính khác biệt như thế nào so với hình thức vay vốn trung dài hạn tại ngân hàng thương mại? Khác biệt lớn nhất nằm ở phương thức giải ngân và quyền sở hữu tài sản. Trong khi vay ngân hàng đòi hỏi doanh nghiệp phải có tài sản thế chấp là bất động sản và được nhận tiền mặt trực tiếp, thì công ty cho thuê tài chính sẽ giải ngân thanh toán trực tiếp cho nhà cung cấp máy móc, đồng thời nắm giữ quyền sở hữu tài sản trong suốt thời gian thuê, giúp doanh nghiệp được tài trợ tới 100% giá trị thiết bị mà không cần bổ sung tài sản thế chấp.

• Quy định pháp lý hiện hành ràng buộc thời hạn cho thuê tài chính tối thiểu là bao lâu? Căn cứ theo Nghị định 16/2001/NĐ-CP và Nghị định 65/2005/NĐ-CP của Chính phủ, thời hạn cho thuê của một hợp đồng cho thuê tài chính ít nhất phải bằng 60% thời gian cần thiết để trích khấu hao tài sản thuê đó. Điều kiện này nhằm đảm bảo bản chất cấp tín dụng trung và dài hạn của giao dịch, phân biệt rõ với nghiệp vụ cho thuê hoạt động ngắn hạn.

• Vì sao tỷ trọng vốn huy động từ tiền gửi khách hàng của công ty chỉ chiếm khoảng 5,28%? Nguyên nhân chủ yếu do quy định của Luật các Tổ chức tín dụng chỉ cho phép công ty cho thuê tài chính nhận tiền gửi có kỳ hạn từ 1 năm trở lên của tổ chức và cá nhân, không được cung cấp dịch vụ thanh toán hay huy động tiền gửi không kỳ hạn. Hạn chế về mạng lưới phòng giao dịch bán lẻ khiến đơn vị phải phụ thuộc 94,72% vào nguồn vốn vay từ các tổ chức tín dụng.

• Nghiệp vụ mua và cho thuê lại mang lại lợi ích gì cho các doanh nghiệp đang thiếu hụt dòng tiền? Nghiệp vụ mua và cho thuê lại cho phép doanh nghiệp bán tài sản cố định thuộc sở hữu của mình cho công ty cho thuê tài chính để thu hồi ngay một lượng tiền mặt lớn bổ sung cho vốn lưu động. Doanh nghiệp sau đó vẫn tiếp tục thuê và vận hành chính tài sản đó để phục vụ sản xuất kinh doanh mà không bị gián đoạn hoạt động.

• Hạn mức cấp tín dụng tối đa cho một khách hàng tại công ty được xác định như thế nào? Theo quy định tại Luật các Tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12, tổng mức dư nợ cấp tín dụng của công ty cho thuê tài chính đối với một khách hàng đơn lẻ không được vượt quá 25% vốn tự có (tương đương tối đa 125 tỷ đồng trên quy mô vốn 500 tỷ đồng) và không được vượt quá 50% vốn tự có đối với một nhóm khách hàng có liên quan.

Kết luận

• Cho thuê tài chính là công cụ tài chính trung dài hạn then chốt giúp các doanh nghiệp đổi mới công nghệ và giảm bớt áp lực tài sản bảo đảm trong nền kinh tế.
• Công ty Cho thuê tài chính Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam đã khẳng định vị thế dẫn đầu với quy mô vốn điều lệ 500 tỷ đồng, phục vụ hơn 400 khách hàng và đạt mức tăng trưởng vốn huy động 24,6% trong năm 2012.
• Điểm nghẽn lớn nhất của đơn vị là cấu trúc vốn huy động còn phụ thuộc tới 94,72% vào các tổ chức tín dụng và danh mục sản phẩm chưa thực sự đa dạng.
• Lộ trình giai đoạn 2014 - 2020 cần tập trung vào việc đa dạng hóa nguồn vốn qua phát hành giấy tờ có giá, tinh gọn quy trình thẩm định 10 bước và phấn đấu tăng trưởng dư nợ 15% đến 20% mỗi năm.
• Sự kết hợp đồng bộ giữa giải pháp nội tại của doanh nghiệp, sự hỗ trợ từ ngân hàng mẹ và khung pháp lý hoàn thiện từ Ngân hàng Nhà nước là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy thị trường phát triển bền vững.

Luận văn đã đóng góp một hệ thống cứ liệu khoa học và thực tiễn phong phú cho ngành tài chính ngân hàng. Quý độc giả, nhà quản trị doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo chi tiết toàn văn đề tài để ứng dụng các giải pháp tối ưu hóa nguồn vốn cho hoạt động đầu tư tài sản cố định ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1. Cơ sở lý thuyết về hoạt động cho thuê tài chính 1. Quá trình hình thành và phát triển Hoạt động cho thuê tài chính như ngày nay chúng ta đang tiến hành, là sự phát triển và hoàn thiện của hoạt động cho thuê tài sản từ xa xưa trong lịch sử phát triển của các hình thái kinh tế xã hội. Hoạt động cho thuê tài chính trong giai đoạn đầu chủ yếu là các giao dịch cho thuê tài sản, cùng với sự phát triển của sản xuất và trao đổi hàng hoá, từ các giao dịch thuê tài sản phát triển thành tín dụng thuê mua và đến nay đã phát tiển thành cho thuê tài chính.

Cho thuê tài sản là một công cụ tài chính đã được sáng tạo ra từ rất sớm trong lịch sử văn minh nhân loại. Theo các tài liệu cổ, các giao dịch về cho thuê tài sản đã xuất hiện vào khoảng năm 2800 trước công nguyên tại thành phố Sumerian – một vùng địa lý thuộc đất nước Irag ngày nay. Trong thời kỳ này tài sản cho thuê chủ yếu là các công cụ phục vụ sản xuất nông nghiệp, các chủ thể tham gia vào ngiệp vụ cho thuê tài sản chủ yếu là những người trực tiếp sản xuất. Đến những năm 1700 trước công nguyên, hoạt động cho thuê tài sản đã được chuẩn hoá theo các quy định cụ thể trong bộ luật do nhà vua Hammunabi của Babilon ban hành.

Tuy nhiên phần lớn các giao dịch thuê tài sản thời cổ đại thuộc hình thức thuê mua theo kiểu truyền thống. Phương thức giao dịch của hình thức này tương tự như phương thức thuê vận hành ngày nay và trong suốt lịch sử hàng nghìn năm tồn tại của nó, đã không có sự thay đổi lớn về tính chất giao dịch. Đến đầu thế kỷ XIX, hoạt động thuê mua đã có sự gia tăng đáng kể về số lượng, chủng loại thiết bị tài sản cho thuê do sự phát triển của sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, giao thông vận tải. Đầu thập niên 50 của thế kỷ trước giao dịch thuê mua đã có LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 những bước phát triển nhảy vọt do hoạt động cho thuê có những thay đổi về tính chất giao dịch, đó là sự xuất hiện của nghiệp vụ cho thuê tài chính.

Cho thuê tài chính sáng tạo trước tiên ở Hoa Kỳ và nó đã trở thành một kênh dẫn vốn, một phương thức tài trợ có tính an toàn cao, tiện lợi và hiệu quả đối với các bên tham gia. Đạo luật đầu tiên về cho thuê tài chính ra đời năm 1960 ở Pháp với tên gọi “Credit Bail”. Cho đến nay nghiệp vụ thuê mua đã phát triển mạnh ở nhiều quốc gia trên thế giới. Trong giao dịch thuê mua ngày nay, các công ty cho thuê tài chính có thể cho thuê cả những nhà máy hoàn chỉnh theo phương thức chìa khoá trao tay.

Đồng thời về mặt chủng loại, hoạt động thuê mua bao gồm từ các thiết bị, dụng cụ văn phòng cho tới những toà nhà lớn, thậm chí cả những tổ hợp năng lượng nguyên tử. Riêng ở khu vực châu Á, hoạt động thuê mua cũng đã có những bước phát triển nhất định vào nững năm 70. Tuy thị trường thuê mua chưa thực sự lớn mạnh như ở châu Âu nhưng nhiều quốc gia đã coi đây là một trong những giải pháp quan trọng giải quyết những khó khăn về vốn, thúc đẩy phát triển kinh tế. Khái niệm cho thuê tài chính Theo Nghị định của Chính Phủ số 16/2001/NĐ-CP ngày 02/05/2001 về tổ chức và hoạt động của công ty cho thuê tài chính định nghĩa: Cho thuê tài chính là hình thức cấp tín dụng trung dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác theo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu đối với các tài sản cho thuê.

Bên thuê sử dụng tài sản thuê và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê đã được hai bên thoả thuận. Khi kết thúc thời hạn thuê, bên thuê được quyền lựa chọn mua lại tài sản thuê hoặc tiếp tục thuê theo các điều kiện đã thoả thuận trong hợp đồng cho thuê tài chính. Tổng số tiền thuê một loại tài sản quy định tại hợp đồng cho thuê tài chính ít nhất phải tương đương với giá trị của tài sản đó tại thời điểm ký hợp đồng. Thời hạn cho thuê một tài sản ít nhất phải bằng 60% thời gian cần thiết để khấu hao tài sản thuê.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc điểm của hoạt động cho thuê tài chính Thuê tài chính là một hợp đồng không thể hủy ngang và phải có một trong các đặc điểm sau: - Quyền sở hữu thường được chuyển giao cho người thuê khi bên thuê thanh toán hết số tiền thuê còn nợ và giá trị còn lại như đã thỏa thuận trong hợp đồng thuê. - Phí thuê có thể được cơ cấu để phù hợp với yêu cầu của bên thuê. - Hợp đồng thuê tài sản có qui định quyền chọn mua tài sản, hai bên có thể thỏa thuận quyền sở hữu hay bán lại tài sản hay tiếp tục thuê khi kết thúc hợp đồng.

- Hiện giá của khoản tiền thuê phải lớn hơn hoặc bằng giá trị thị trường của tài sản tại thời điểm thuê. - Tài sản cho thuê do bên thuê lựa chọn từ nhà cung cấp, không phải do bên cho thuê lựa chọn. - Người cho thuê là chủ sở hữu của tài sản cho thuê trong suốt thời gian của hợp đồng. - Bên thuê độc chiếm quyền sử dụng tài sản thuê trong suốt thời gian của hợp đồng nhưng không được chuyển nhượng quyền sử dụng tài sản thuê cho một bên nào khác trừ khi nhận được đồng ý của bên cho thuê.

- Từ khi thiết bị được chuyển giao cho bên thuê từ nhà cung cấp thì mọi trách nhiệm và rủi ro liên quan đến tài sản cũng đồng thời được chuyển giao cho bên thuê. Các loại hình cho thuê tài chính 1. Cho thuê tài chính thông thường Cho thuê tài chính thông thường là phương thức cho thuê mà trong đó bên cho thuê trực tiếp mua, nhập tài sản mới hoàn toàn từ nhà cung cấp và chuyển giao cho bên thuê sử dụng tài sản đó. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Trong cho thuê tài chính thông thường có sự tham gia đầy đủ của ba chủ thể, bao gồm: Bên cho thuê, bên thuê và bên cung cấp.

Các quan hệ phát sinh giữa các chủ thể tham gia trong cho thuê tài chính thông thường được thể hiện qua sơ đồ sau: BÊN CHO THUÊ (2c) (2a) (1b) (1a) (2d) (3) BÊN CUNG CẤP (2b) BÊN ĐI THUÊ Hình 1.1: Các bước cho thuê tài chính 3 bên (1a): Bên đi thuê và bên cho thuê kí kết hợp đồng thuê tài sản. (1b): Bên cho thuê và bên cung cấp kí kết hợp đồng mua bán tài sản. (2a): Bên cung cấp bàn giao hồ sơ tài sản cho bên cho thuê. (2b): Bên cung cấp chuyển tài sản cho bên đi thuê.

(2c): Bên cho thuê thanh toán tài sản bên cung cấp (2d): Bên cho thuê chuyển quyền sử dụng kèm lịch trả nợ cho bên đi thuê (3): Theo định kì, bên đi thuê thanh toán tiền thuê cho bên cho thuê.  Đây là phương thức cho thuê tài chính được sử dụng phổ biến nhất nhờ những ưu điểm sau: - Bên thuê được quyền lựa chọn nhà cung cấp, trực tiếp thoả thuận, đàm phán với nhà cung cấp về những đặc tính của sản phẩm nhằm lựa chọn ra sản phẩm phù hợp nhất, thoả mãn tối đa yêu cầu của bên thuê. - Bên cho thuê không phải mua sắm trước, như vậy sẽ giảm bớt chi phí về kho bãi, hao mòn trong quá trình dự trữ và hơn nữa còn giúp quay vòng vốn nhanh hơn nhờ không phải dự trữ hàng tồn kho. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 - Bên thuê trực tiếp nhận sản phẩm từ nhà cung cấp, nhờ vậy bên cho thuê giảm được rủi ro xảy ra khi bên thuê từ chối nhận hàng do những sai sót về mặt kỹ thuật.

- Do việc lắp đặt, bảo dưỡng sữa chữa sản phẩm thuộc dịch vụ của nhà cung cấp, bên thuê trực tiếp kiểm tra và tự chịu trách nhiệm về tình trạng của tài sản. Điều này giúp cho bên cho thuê giảm trách nhiệm khi tài sản không đúng quy cách mà bên thuê yêu cầu. Mua và cho thuê lại (hoặc lease back hoặc tái cho thuê) Mua và cho thuê lại là phương thức cho thuê mà trong đó bên mua (bên cho thuê) sẽ mua lại tài sản của bên bán (bên thuê) và sau đó cho bên bán thuê lại chính tài sản này để tiếp tục sử dụng cho sản xuất kinh doanh. Trong phương thức này, tài sản cho thuê là tài sản đã hình thành rồi nên chỉ có hai chủ thể tham gia vào quy trình cho thuê, bao gồm: bên cho thuê (bên mua), bên thuê (bên bán).

Phương thức này thường được áp dụng đối với những khách hàng thiếu vốn lưu động để khai thác các tài sản cố định hiện có nhưng không đủ điều kiện để tiếp cận nguồn vốn vay của NHTM.2: Sơ đồ các bước tái cho thuê LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 (1a): Bên đi thuê và bên cho thuê ký hợp đồng thuê tài chính (1b): Bên cho thuê ký hợp đồng mua tài sản bên đi thuê. (2a): Bên đi thuê lập thủ tục chuyển giao quyền sở hữu cho bên thuê. (2b): Bên cho thuê giao tài sản cho bên đi thuê (2c): Bên cho thuê lập thủ tục chuyển giao quyền sử dụng cho bên đi thuê. (3): Bên đi thuê thanh toán tiền thuê cho bên thuê, theo định kì.

Cho thuê tài chính giáp lưng Cho thuê tài chính giáp lưng là phương thức cho thuê mà trong đó bên thuê thứ nhất (bên trực tiếp ký hợp đồng với bên cho thuê) không phải là bên trực tiếp sử dụng tài sản cho thuê, mà tài sản cho thuê được chuyển giao cho bên thuê thứ hai sử dụng dưới sự giám sát của bên thuê thứ nhất. Cho thuê tài chính giáp lưng được xem là phương thức cho thuê thể hiện sự vận dụng một cách linh hoạt trong nghiệp vụ cho thuê tài chính nhằm hạn chế rủi ro cho bên cho thuê đồng thời mở rộng hoạt động cho thuê tài chính đến với nhiều đối tượng khách hàng. Trong phương thức cho thuê này có hai chủ thể đóng vai trò là bên đi thuê (bên đi thuê thứ nhất, bên đi thuê thứ hai). Thực chất, bên thuê thứ nhất chỉ là bên trung gian, bên đi thuê thứ hai mới là bên có nhu cầu sử dụng tài sản này nhưng bên thuê thứ hai không đủ điều kiện để thuê trực tiếp từ bên cho thuê.