BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH -------------------- ĐỖ MINH HIỀN GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH MỘT THÀNH VIÊN KEXIM VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế tài chính – Ngân hàng Mã số: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS. TRƯƠNG THỊ HỒNG Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 MỤC LỤC MỤC LỤC . 1 BẢNG VIẾT TẮT .i DANH MỤC BẢNG, BIẾU VÀ SƠ ĐỒ . ii PHẦN MỞ ĐẦU . iii CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH .1 TỔNG QUAN VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH: .1 Lịch sử hình thành và quá trình phát triển: .2 Khái niệm và Bản chất của CTTC .3 Các hình thức CTTC chủ yếu .1 Cho thuê tài chính có sự tham gia của hai bên .2 Cho thuê tài chính có sự tham gia của ba bên .3 Cho thuê tài chính có sự tham gia của bốn bên .4 Thuê mua giáp lƣng (Under Lease) .4 Các chủ thể trong hoạt động CTTC: .2 Bên cho thuê .3 Nhà cung ứng tài sản .4 Nhà cung ứng vốn .5 Các yếu tố cơ bản tác động tới hoạt động CTTC .1 Nhu cầu doanh nghiệp .2 Khả năng đáp ứng của Bên cho thuê tài chính .3 Môi trƣờng pháp lý .6 Lợi ích của CTTC .1 Đối với nền kinh tế .2 Đối với Bên thuê .3 Đối với Bên cho thuê .7 Rủi ro trong CTTC .1 Rủi ro từ Bên đi thuê .2 Rủi ro từ Bên cho thuê .3 Rủi ro từ Môi trƣờng pháp lý hiện hành .2 SỰ PHÁT TRIỂN NGÀNH CTTC VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM . 18 Kết luận Chƣơng 1:. 20 CHƢƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH MTV KEXIM VIỆT NAM. 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 KHÁI QUÁT VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM .1 Văn bản pháp luật áp dụng đối với hoạt động CTTC ở Việt Nam .2 Khái niệm của hoạt động CTTC ở Việt Nam .2 Các đối tƣợng trong quan hệ CTTC .3 Quy trình CTTC .4 Các điều khoản và điều kiện cơ bản của CTTC .2 THỰC TRANG HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM .1 Chủ thể tham gia thị trƣờng CTTC Việt Nam .2 Hàng hóa trên thị trƣờng CTTC Việt Nam .3 Các phƣơng thức CTTC ở Việt Nam .4 Giá cả CTTC ở Việt Nam .5 Đánh giá thị trƣờng CTTC ở Việt Nam .3 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH MTV KEXIM VIỆT NAM (KEXIM VLC) .1 Lịch sử hình thành và phát triển Kexim VLC .1 Sự hình thành Kexim VLC .2 Sự phát triển Kexim VLC .2 Cơ cấu tổ chức và hoạt động của Kexim VLC .3 Các hoạt động nghiệp vụ của Kexim VLC .1 Nghiệp vụ chính .2 Các nghiệp vụ hỗ trợ .4 PHÂN TÍCH NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH MTV KEXIM VIỆT NAM 32 2.1 Thị trƣờng hoạt động của Kexim VLC .2 Đối thủ cạnh tranh của Kexim VLC .3 Đối tƣợng khách hàng của Kexim VLC .5 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH MTV KEXIM VIỆT NAM: .1 Thực trạng Số lƣợng dự án và Giá trị thuê tài chính.2 Thực trạng Dƣ nợ và Phân loại dƣ nợ tín dụng CTTC .1 Tình hình dƣ nợ .2 Phân loại nợ tín dụng cho thuê .3 Hiệu quả hoạt động CTTC .4 Điểm mạnh của Kexim VLC .1 Tiềm lực về vốn .2 Chi phí cung cấp dịch vụ thấp .3 Tiềm lực về khách hàng .5 Điểm yếu của Kexim VLC và các nguyên nhân .1 Tính chuyên nghiệp chƣa cao .2 Quá “cầu toàn” khi chọn khách hàng, làm cho thị trƣờng của mình trở nên đơn điệu. 46 Kết luận Chƣơng 2:. 48 CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH MTV KEXIM VIỆT NAM . 49 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH MTV KEXIM VIỆT NAM .1 Cơ hội cho Kexim VLC .2 Thách thức đối với Kexim VLC .2 ĐỊNH HƢỚNG HOẠT ĐỘNG CHO CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH MTV KEXIM VIỆT NAM .3 CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KEXIM VLC .1 Xây dựng chiến lƣợc kinh doanh: .1 Xây dựng chiến lƣợc tạo nguồn vốn: .2 Xây dựng chiến lƣợc mở rộng thị trƣờng: .2 Cải cách phƣơng thức quản trị điều hành .1 Hoàn thiện cơ cấu tổ chức của công ty .2 Xây dựng một qui trình chuẩn để điều hành công ty .3 Xây dựng chiến lƣợc nhân sự .4 CÁC KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI NHÀ NƢỚC .1 Hoàn thiện môi trƣờng pháp lý .2 Nâng cao sự hiểu biết về hoạt động CTTC . 60 Kết luận Chƣơng 3:. 62 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 66 Phụ lục 01: Các văn bản pháp luật về Cho thuê tài chính. 66 Phụ lục 02: Các văn bản pháp luật liên quan đến nghiệp vụ Cho thuê tài chính. 67 Phụ lục 03: Danh sách các công ty Cho thuê tài chính tính đến quý III, năm 2011. 68 Phụ lục 04: Sự khác nhau về thực hiện phân loại nợ trong Quyết định 493 và Quyết định 18. 69 Phụ lục 05: Các điều khoản và điều kiện cơ bản của CTTC. 70 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com i BẢNG VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chú thích BLC Công ty CTTC TNHH MTV Ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam CTTC Cho thuê tài chính DN Doanh nghiệp DNNN Doanh nghiệp nhà nƣớc DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa ĐTNN Đầu tƣ nƣớc ngoài IASC Uỷ ban tiêu chuẩn kế toán quốc tế HTX Hợp tác xã KCX Khu chế xuất KCN Khu công nghiệp Kexim VLC Công ty CTTC TNHH MTV Kexim Việt Nam MTV Một thành viên NH Ngân hàng NHNN Ngân hàng nhà nƣớc TCTD Tổ chức tín dụng TCN Trƣớc công nguyên TNHH Trách nhiệm hữu hạn XHCN Xã hội chủ nghĩa LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ii DANH MỤC BẢNG, BIẾU VÀ SƠ ĐỒ Bảng/Sơ đồ/Biểu đồ Tên Trang Bảng 1.1 Các hình thức CTTC chủ yếu. 05 Số lƣợng khách hàng của Công ty từ năm 1997 - Bảng 2.1 35 2011 theo ngành nghề hoạt động. So sánh tình hình tài chính của Công ty qua các Bảng 2. Một số chỉ tiêu đánh giá kết quả hoạt động từ Bảng 2. Số lƣợng khách hàng thuê từ năm 1997- Quý 3 Biểu đồ 2. Đối tƣợng khách hàng theo loại hình doanh Biểu đồ 2. Đối tƣợng khách hàng theo phƣơng thức vốn Biểu đồ 2.3 36 hình thành doanh nghiệp. Tổng số dự án xét duyệt cho thuê từ 1997- Quý Biểu đồ 2. Tổng giá trị dự án xét duyệt cho thuê và thực tế Biểu đồ 2.5 giải ngân dự án dự án từ năm 1997- Quý III năm 37 2011. Tổng tài sản và dƣ nợ tài sản cho thuê từ năm Biểu đồ 2. Tình hình phân loại dƣ nợ từ năm 2005 – Quý Biểu đồ 2.1 Quy trình cho thuê tài chính.1 Sơ đồ tổ chức của Kexim VLC. 31 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iii PHẦN MỞ ĐẦU 1. Ý nghĩa nghiên cứu: Công cuộc Đổi mới kinh tế Việt Nam đã đi qua ¼ thế kỷ, trải qua nhiều khó khăn thử thách nhƣng đã thu đƣợc nhiều thành tích đáng khích lệ. Nền kinh tế đã có tốc độ tăng trƣởng tƣơng đối cao trong một thời gian dài, đời sống nhân dân đƣợc nâng lên rõ rệt, cơ cấu kinh tế đã đƣợc chuyển dịch theo hƣớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Song, một trong những đổi mới quan trọng nhất và mang tính cơ bản nhất của công cuộc Đổi mới là việc chuyển đổi nền kinh tế từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng XHCN, từ một nền kinh tế đơn thành phần (chủ yếu là quốc doanh và HTX) sang nền kinh tế đa thành phần với tỷ trọng của khu vực ngoài nhà nƣớc ngày càng gia tăng. Cơ chế thị trƣờng đã đƣợc vận hành ngày càng hiệu quả hơn, góp phần không nhỏ cho việc nâng cao năng suất lao động cũng nhƣ tính hợp lý của quá trình phân phối kết quả lao động. Một trong những tiền đề để đạt đƣợc những kết quả đáng ghi nhận trên là sự hình thành và phát triển một hệ thống tài chính phù hợp với kinh tế thị trƣờng ở Việt Nam. Hệ thống ngân hàng 2 cấp đã đƣợc hình thành từ đầu những năm 90’ của thế kỷ trƣớc, từng bƣớc phát triển và hoàn thiện, nhiều tổ chức tài chính phi ngân hàng đã đƣợc hình thành, thị trƣờng tài chính cũng đƣợc mở cửa tƣơng ứng với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. Hoạt động của hệ thống tài chính (cả ngân hàng và phi ngân hàng) đã đƣợc đa dạng hóa, lúc đầu chỉ có những hoạt động đơn giản nhƣ đi vay và cho vay và hiện nay đã có nhiều dịch vụ đa dạng hơn và cho thuê tài chính (CTTC) là một trong những hoạt động đa dạng đó. Ngay trong giai đoạn đầu của quá trình cải cách hệ thống tài chính, Chính phủ Việt Nam đã chú ý và quan tâm đến hoạt động CTTC, vì thế ngày từ 1995 Chính phủ đã ban hành những quy định pháp lý đầu tiến cho loại hình hoạt động này. Sự ra đời các hoạt động CTTC đã góp phần hỗ trợ cho việc giải quyết vấn đề vốn cho nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Trong suốt LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iv những năm qua, quá trình cải cách kinh tế ở Việt Nam luôn đƣợc gắn với quá trình cải cách hệ thống doanh nghiệp nhà nƣớc (DNNN), khuyến khích hình thành và phát triển khu vực kinh tế tƣ nhân. Sau hơn 30 năm thực hiện kinh tế kế hoạch hóa tập trung, khu vực kinh tế tƣ nhân hầu nhƣ không có tiềm lực đáng kể, hầu hết các doanh nghiệp thuộc khu vực này đều là những doanh nghiệp nhỏ hoặc rất nhỏ, luôn gặp khó khăn về vốn cho đầu tƣ và sản xuất. Chính vì vậy, về nguyên tắc, việc ra đời hoạt động CTTC đã đáp ứng đƣợc nhu cầu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ nói chung và sự phát triển của nền kinh tế nói riêng. Tuy vậy, hoạt động CTTC đã phát triển một cách hết sức chậm chạp trong suốt 15 năm qua. Tính đến thời điểm tháng 11/2011 mới chỉ có 12 công ty cho thuê tài chính đang hoạt động, trong đó có 08 công ty 100% vốn trong nƣớc, 01 công ty liên doanh, và 03 công ty 100% vốn nƣớc ngoài.
