Chương 1: Tổng quan nghiên cứu về các CSQLNN nhằm phát triển HTC trên địa bàn huyện Ba Vì -Chương 2: Cơ sở lý luận về giải pháp CSQLNN nhằm phát triển HTC trên địa bàn huyện Ba Vì -Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích thực trạng các CSQLNN nhằm phát triển HTC trên địa bàn huyện Ba Vì -Chương 4: Các kết luận và đề xuất để xây dựng và hoàn thiện hệ thống CSQLNN nhằm phát triển HTC trên địa bàn huyện Ba Vì GV hướng dẫn: TS Ngô Xuân Bình 4 SV thực hiện: Nguyễn Thị Yến 42F6 Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa kinh tế CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC NHẰM PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG CHỢ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BA VÌ 2. Các khái niệm và định nghĩa cơ bản 2. Khái niệm về quản lý nhà nước đối với HTC -Trước hết ta cần tìm hiểu khái niệm về Quản lý nhà nước: Quản lý nhà nước chính là sự tác động và điều chỉnh mang tính quyền lực của nhà nước đối với các quá trình và hành vi xã hội-nghĩa là quản lý toàn bộ xã hội. -Quản lý nhà nước về thương mại là sự quản lý của nhà nước đối với hoạt động thương mại bằng các công cụ, chính sách, luật pháp nhằm đạt được các mục tiêu đề ra.
-Vậy quản lý nhà nước đối với HTC chính là việc nhà nước dùng các công cụ, chính sách, luật pháp nhằm đạt được các mục tiêu đề ra đối với HTC. Khái niệm về chính sách quản lý nhà nước đối với HTC -Trước tiên ta tìm hiểu khái niệm về công cụ quản lý nhà nước về kinh tế: Công cụ quản lý nhà nước về kinh tế là tổng thể những phương tiện hữu hình và vô hình mà nhà nước sử dụng để tác động đến mọi chủ thể kinh tế trong xã hội nhằm thực hiện các mục tiêu quản lý kinh tế quốc dân. -Chính sách là một trong các công cụ chủ yếu của nhà nước sử dụng để quản lý nền kinh tế quốc dân. Dưới dạng chung nhất, mỗi chính sách cụ thể là một tập các giải pháp nhất định để thực hiện các mục tiêu bộ phận trong quá trình đạt tới các mục tiêu chung của sự phát triển kinh tế xã hội.
Một chính sách bất kỳ gồm hai bộ phận: các mục tiêu cần đạt và các giải pháp áp dụng để đạt mục tiêu. -Như vậy chính sách quản lý của nhà nước đối với HTC là công cụ của nhà nước sử dụng để quản lý HTC, nó là một tập các giải pháp nhất định để nhà nước thực hiện mục tiêu đặt ra đối với HTC. GV hướng dẫn: TS Ngô Xuân Bình 5 SV thực hiện: Nguyễn Thị Yến 42F6 Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa kinh tế 2. Khái niệm về chợ -Ta có thể hiểu khái niệm chợ theo một cách tổng quát nhất: “ Chợ là một loại hình thương mại có tính chất truyền thống, là bộ phận cấu thành quan trọng trong mạng lưới thương mại xã hội, Chợ được hình thành và phát triển do nhu cầu trao đổi lưu thông hàng hóa và dịch vụ.
Đó là môi trường thuận lợi cho hoạt động trao đổi mua bán để thỏa mãn nhu cầu thường nhật của dân cư. Chợ được nhà nước cho phép hoạt động dưới sự quản lý và kiểm soát của nhà nước ”. Khái niệm về hệ thống chợ -Để đi đến khái niệm về hệ thống chợ trước hết ta đi đến khái niệm hệ thống: “ Hệ thống được hiểu là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm một tổ hợp các phần tử có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, phụ thuộc lẫn nhau và có sự tác động qua lại lẫn nhau”. -Đi theo khái niệm hệ thống đó thì HTC được hiểu là tập hợp tất cả các chợ trên một địa bàn cố định, các chợ này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, và sự phát triển hay đi xuống của bất cứ chợ nào trong HTC đều có ảnh hưởng đến các chợ còn lại trong hệ thống.
Các lý thuyết về vấn đề CSQLNN nhằm phát triển HTC 2. Vai trò của HTC đối với việc phát triển kinh tế xã hội (KTXH) 2. Là cầu nối giữa người sản xuất và người tiêu dùng Hệ thống chợ được hình thành và phát triển trên cơ sở nhu cầu trao đổi mua bán hàng hóa dịch vụ của người dân. HTC kết nối giữa sản xuất với tiêu dùng nhằm giải quyết đầu ra cho người sản xuất, đảm bảo cho quá trình tái sản xuất diễn ra liên tục không ngừng, nâng cao hiệu quả sản xuất, làm sản xuất phát triển.
Cùng với nó HTC cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng kịp thời và đầy đủ nhu cầu của người tiêu dùng, nâng cao mức sống của người tiêu dùng. Mặt khác HTC còn kết nối giữa sản xuất với sản xuất, cung cấp các tư liệu sản xuất từ các cơ sở sản xuất này đến các cơ sở sản xuất khác hoặc đến với người dân. GV hướng dẫn: TS Ngô Xuân Bình 6 SV thực hiện: Nguyễn Thị Yến 42F6 Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa kinh tế 2. Giải quyết công ăn việc làm cho một số lượng lao động Hệ thống chợ có thể giải quyết được một số lượng công ăn việc làm nhất định cho người dân, cả người lao động trực tiếp và người lao động gián tiếp, bao gồm: Những người kinh doanh trực buôn bán và cung cấp các dịch vụ trong phạm vi HTC, hoặc những người không trực tiếp làm việc tại HTC nhưng hoạt động của họ là để phục vụ cho sự hoạt động của HTC như: vận chuyển hàng hóa, sản xuất hàng hóa, cung ứng hàng hóa… Khi nền kinh tế hàng hóa ngày càng phát triển, hệ thống chợ càng phát triển thì khối lượng công ăn việc làm mà HTC giải quyết được càng tăng lên, góp phần cải thiện đời sống nhân dân.
Góp phần đảm bảo lưu thông hàng hóa thông suốt Chợ được hình thành và phát triển là để phục vụ nhu cầu trao đổi hàng hóa dịch vụ, do vậy chức năng lưu thông hàng hóa là một chức năng vốn có của chợ. Các chợ hợp thành HTC là mạng lưới lưu chuyển hàng hóa trong cả nước. HTC tạo nên mối quan hệ chặt chẽ giữa thị trường thành thị với thị trường nông thôn và miền núi thông qua sự lưu chuyển hàng hóa từ vùng này đến các vùng khác.Thông qua HTC dòng hàng hóa sẽ được lưu thông từ nông thôn miền núi ra thành thị và ngược lại. Hàng hóa từ thành thị về nông thôn chủ yếu là vật tư nông nghiệp và sản phẩm công nghiệp, còn dòng hàng hóa từ nông thôn ra thành thị chủ yếu là nông sản phẩm để phục vụ tiêu dùng của người dân thành phố.
Như vậy nhờ có HTC mà hàng hóa được lưu chuyển thông suốt trên khắp các vùng miền nói riêng và thị trường cả nước nói chung, có ý nghĩa to lớn trong việc thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển. Đóng góp vào ngân sách nhà nước HTC đóng góp cho ngân sách nhà nước một khoản thu nhất định, đó là các khoản thuế của các chủ thể kinh doanh buôn bán trong chợ và các khoản thu từ các hoạt động dịch vụ do chợ tổ chức. Có ý nghĩa về mặt văn hóa GV hướng dẫn: TS Ngô Xuân Bình 7 SV thực hiện: Nguyễn Thị Yến 42F6 Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa kinh tế Không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế, HTC còn thể hiện vai trò của mình trong lĩnh vực văn hóa. Chợ là nơi thể hiện một cách khá rõ nét những phong tục tập quán và thói quen sinh hoạt của người dân địa phương, thể hiện nét văn hóa truyền thống của mỗi vùng, mỗi dân tộc.
Trong xu thế quốc tế hóa mạnh mẽ như hiện nay, ngành du lịch ngày càng phát triển thì chợ cũng ngày càng là địa điểm thăm quan thú vị đối với nhiều người. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của HTC 2. Quy mô hệ thống chợ -Quy mô của HTC được thể hiện trên các mặt: quy mô của cơ sở vật chất kỹ thuật (CSVCKT) của HTC, số điểm kinh doanh trong các chợ và khối lượng hàng hóa lưu chuyển qua chợ trong một đơn vị thời gian. +Nói đến CSVCKT là nói đến các yếu tố như: phạm vi của chợ-là khu vực được quy hoạch dành cho các hoạt động của chợ bao gồm diện tích để bố trí các điểm kinh doanh, khu vực dịch vụ và đường bao quanh chợ.
Ngoài ra còn một yếu tố rất quan trọng đó là cơ sở hạ tầng được xây dựng trên phạm vi chợ.Khi hệ thống chợ càng phát triển thì càng cần thiết phải mở rộng phạm vi chợ và đầu tư vào xây dựng cơ sở hạ tầng trong chợ vì đó chính là cơ sở và tiền đề cho chợ phát triển. +Số điểm kinh doanh trong chợ là số các quầy hàng, sạp hàng, kiốt, cửa hàng được bố trí cố định trong phạm vi chợ theo thiết kế xây dựng chợ và có diện tích quy chuẩn tối thiểu là 3m2/điểm. Số điểm kinh doanh trong chợ phụ thuộc trực tiếp vào phạm vi và cơ sở hạ tầng của chợ, phạm vi chợ càng rộng, cơ sở hạ tầng càng tiên tiến thì số điểm kinh doanh trong chợ càng tăng. +Khối lượng hàng hóa lưu thông qua chợ là con số thể hiện tổng khối lượng hàng hóa được mua và bán tại chợ trong một đơn vị thời gian nhất định.Con số này sẽ gia tăng dần cùng với quá trình phát triển của chợ.
Cơ cấu chủng loại hàng hóa kinh doanh tại hệ thống chợ -Ở đây ta nói đến số lượng các mặt hàng được trao đổi mua bán ở chợ và cơ cấu của những mặt hàng đó. Ngoại trừ chợ chuyên doanh ra thì các loại chợ khác như GV hướng dẫn: TS Ngô Xuân Bình 8 SV thực hiện: Nguyễn Thị Yến 42F6 Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa kinh tế chợ tổng hợp, chợ dân sinh, chợ nông thôn, chợ tạm, chợ biên giới cửa khẩu…nếu có số lượng chủng loại các mặt hàng càng phong phú đa dạng thì chứng tỏ chợ càng phát triển.Thêm vào đó những chợ càng phát triển thì tỉ trọng các mặt hàng có giá trị cao trong tổng giá trị hàng hóa lưu chuyển tại chợ càng cao. Đặc điểm và phương thức hoạt động của các chủ thể kinh doanh trong chợ -Nhìn vào đặc điểm quy mô và phương thức hoạt động của các chủ thể kinh doanh trong HTC ta có thể đánh giá được trình độ phát triển của hệ thống chợ. Các chợ kém phát triển thông thường các chủ thể hoạt động theo những phương thức đơn giản, thụ động và đơn điệu hơn so với những chợ phát triển.
Nguyên nhân chính của tình trạng đó là do sức mua của các chợ kém phát triển thường là thấp.