Luận văn Thạc sĩ: Giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Hồ Hòa Bình

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm phát triển du lịch bền vững tại khu vực hồ Hòa Bình.

• Tác giả: Nguyễn Quốc Vũ
• Người hướng dẫn: Gs. Đỗ Kim Chung
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải pháp phát triển du lịch Hồ Hòa Bình
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan tiềm năng giải pháp phát triển du lịch Hồ Hòa Bình

Luận văn "Giải pháp phát triển du lịch Hồ Hòa Bình" của tác giả Nguyễn Quốc Vũ (2018) cung cấp một cái nhìn toàn diện về các yếu tố nền tảng để đưa khu vực này trở thành một điểm đến hấp dẫn. Hồ Hòa Bình, được ví như “Vịnh Hạ Long trên núi”, sở hữu một tiềm năng du lịch Hồ Hòa Bình to lớn, chưa được khai phá hết. Với diện tích mặt nước rộng lớn khoảng 8.000 ha và hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ, cảnh quan nơi đây mang vẻ đẹp sơn thủy hữu tình, hùng vĩ. Hệ sinh thái đa dạng với các khu bảo tồn thiên nhiên, thảm thực vật phong phú và nguồn lợi thủy sản đặc trưng như cá dầm xanh, cá anh vũ là cơ sở để phát triển các loại hình du lịch sinh thái Hồ Hòa Bình. Bên cạnh đó, vùng lòng hồ là không gian văn hóa đặc sắc của các dân tộc Mường, Thái, Tày, Dao, Mông. Các giá trị văn hóa phi vật thể như lễ hội, phong tục, ẩm thực cùng kiến trúc nhà sàn truyền thống là tài nguyên nhân văn quý giá. Việc bảo tồn văn hóa bản địa không chỉ giữ gìn bản sắc mà còn tạo ra những sản phẩm du lịch đặc thù, thu hút du khách tìm hiểu và trải nghiệm. Luận văn nhấn mạnh, để khai thác hiệu quả những tiềm năng này, cần có một định hướng phát triển du lịch rõ ràng, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm với môi trường, cộng đồng.

1.1. Phân tích tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan độc đáo

Hồ Hòa Bình là một trong những hồ nhân tạo lớn nhất Việt Nam. Cảnh quan nổi bật với mặt nước trong xanh, bao quanh là các dãy núi đá vôi sừng sững. Khu vực này có hơn 47 hòn đảo lớn nhỏ, tạo nên một khung cảnh thiên nhiên kỳ vĩ. Hệ sinh thái rừng quanh hồ còn khá nguyên sơ, là nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật quý hiếm, có giá trị cho các hoạt động nghiên cứu khoa học và du lịch khám phá. Nguồn lợi thủy sản phong phú không chỉ cung cấp sinh kế cho người dân mà còn là một phần quan trọng của trải nghiệm ẩm thực địa phương. Những yếu tố này tạo nên lợi thế cạnh tranh vượt trội cho việc phát triển các sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng cao cấp và du lịch thể thao mặt nước.

1.2. Giá trị văn hóa bản địa trong du lịch cộng đồng tỉnh Hòa Bình

Vùng hồ Hòa Bình là nơi hội tụ văn hóa của nhiều dân tộc thiểu số. Nền văn hóa Mường đặc sắc với những áng mo, lễ hội truyền thống và kiến trúc nhà sàn độc đáo là một điểm nhấn quan trọng. Các bản làng ven hồ như Bản Ngòi, Giang Mỗ, Ké... vẫn giữ được nhiều nét văn hóa nguyên bản. Phát triển du lịch cộng đồng tỉnh Hòa Bình dựa trên các giá trị này giúp tạo sinh kế bền vững cho người dân, đồng thời mang đến cho du khách những trải nghiệm chân thực. Các hoạt động như lưu trú tại nhà dân (homestay), thưởng thức ẩm thực địa phương, tham gia vào các sinh hoạt văn hóa cộng đồng là những sản phẩm hấp dẫn, góp phần đa dạng hóa hệ thống sản phẩm du lịch của khu vực.

II. Phân tích thực trạng du lịch Hồ Hòa Bình và các thách thức

Mặc dù sở hữu tiềm năng lớn, thực trạng du lịch Hồ Hòa Bình vẫn còn đối mặt với nhiều hạn chế và thách thức. Nghiên cứu của Nguyễn Quốc Vũ chỉ ra rằng hệ thống cơ sở hạ tầng du lịch còn thiếu đồng bộ và chất lượng thấp. Giao thông đường thủy và đường bộ kết nối đến các điểm tham quan chưa thuận lợi, các bến cảng, bến thuyền chưa được đầu tư đúng mức. Các sản phẩm du lịch còn đơn điệu, chủ yếu là tham quan tâm linh (Đền Bờ) đi về trong ngày, thiếu các hoạt động vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng cao cấp để giữ chân du khách. Thời gian lưu trú trung bình của khách còn thấp, dẫn đến mức chi tiêu không cao. Một thách thức lớn khác là nguồn nhân lực du lịch Hòa Bình. Đội ngũ lao động trong ngành còn thiếu về số lượng và yếu về kỹ năng chuyên môn, đặc biệt là ngoại ngữ và nghiệp vụ quản lý. Công tác xúc tiến quảng bá du lịch chưa được đầu tư bài bản và thiếu tính chuyên nghiệp, khiến hình ảnh du lịch Hồ Hòa Bình chưa được biết đến rộng rãi. Bên cạnh đó, nhận thức của một bộ phận cộng đồng về làm du lịch bền vững còn hạn chế, vai trò của người dân chưa được phát huy tối đa. Đây là những rào cản chính cần được tháo gỡ để du lịch hồ cất cánh.

2.1. Hạn chế về cơ sở hạ tầng và sản phẩm du lịch nghèo nàn

Báo cáo trong đề tài nghiên cứu khoa học du lịch cho thấy, hệ thống giao thông đến các điểm du lịch vùng lõi còn khó khăn. Các cơ sở lưu trú chủ yếu là nhà nghỉ quy mô nhỏ và homestay tự phát, thiếu các khu nghỉ dưỡng, khách sạn đạt chuẩn. Sản phẩm du lịch hiện tại chưa khai thác hết thế mạnh của lòng hồ. Các hoạt động vui chơi giải trí trên mặt nước còn manh mún, thiếu khu vui chơi giải trí phức hợp. Sự thiếu vắng các sản phẩm du lịch đặc thù khiến du khách ít có lý do quay trở lại.

2.2. Thách thức về nguồn nhân lực và công tác quản lý nhà nước

Chất lượng nguồn nhân lực là một điểm nghẽn. Tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên ngành du lịch còn thấp. Năng lực của các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch từ cấp tỉnh đến địa phương còn hạn chế. Sự phối hợp giữa các cấp, các ngành trong việc triển khai quy hoạch và quản lý tài nguyên chưa thực sự đồng bộ và hiệu quả. Các chính sách phát triển du lịch đã được ban hành nhưng việc thực thi và giám sát còn gặp nhiều khó khăn, chưa tạo được cú hích đủ mạnh để thu hút các nhà đầu tư chiến lược.

III. Giải pháp quy hoạch và phát triển sản phẩm du lịch đặc thù

Để giải quyết các tồn tại, luận văn đề xuất nhóm giải pháp trọng tâm về quy hoạch và phát triển sản phẩm. Trước hết, cần đổi mới công tác quy hoạch theo định hướng thị trường, gắn với mục tiêu phát triển du lịch bền vững. Quy hoạch phải xác định rõ các phân khu chức năng: khu nghỉ dưỡng cao cấp, khu du lịch sinh thái, khu du lịch cộng đồng, khu thể thao mặt nước... để thu hút đầu tư đúng trọng tâm. Dựa trên quy hoạch, cần tập trung xây dựng hệ thống sản phẩm du lịch đặc thù và khác biệt. Thay vì chỉ khai thác du lịch tâm linh, cần đa dạng hóa sản phẩm dựa trên thế mạnh vốn có. Các sản phẩm được đề xuất bao gồm: du lịch nghỉ dưỡng trên các đảo, du thuyền cao cấp tham quan lòng hồ, các môn thể thao mạo hiểm (chèo kayak, lướt ván, dù lượn), du lịch khám phá văn hóa các bản làng dân tộc. Đặc biệt, cần xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp địa phương như cá sông Đà, cam Cao Phong để tích hợp vào chuỗi giá trị du lịch, tạo ra các tour du lịch ẩm thực, du lịch nông nghiệp hấp dẫn. Việc phát triển các tuyến du lịch mới kết nối các điểm đến trong và ngoài tỉnh cũng là một giải pháp quan trọng được đề cập.

3.1. Định hướng phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn

Mọi hoạt động quy hoạch và phát triển cần đặt mục tiêu bền vững lên hàng đầu. Điều này bao gồm việc đánh giá tác động môi trường của các dự án, bảo vệ hệ sinh thái lòng hồ và các khu rừng ven bờ. Việc bảo tồn văn hóa bản địa của các cộng đồng dân tộc phải được xem là một phần không thể tách rời của phát triển du lịch. Cần có cơ chế chia sẻ lợi ích công bằng để người dân địa phương thực sự được hưởng lợi và có trách nhiệm hơn trong việc gìn giữ tài nguyên.

3.2. Xây dựng các sản phẩm du lịch mới lạ và chất lượng cao

Nghiên cứu đề xuất phát triển các tour du thuyền nghỉ đêm trên hồ, tương tự mô hình thành công ở Vịnh Hạ Long. Xây dựng các khu resort sinh thái cao cấp, biệt lập trên các đảo lớn. Tổ chức các sự kiện thể thao mặt nước cấp quốc gia và quốc tế để quảng bá điểm đến. Bên cạnh đó, cần chuẩn hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ tại các điểm du lịch cộng đồng tỉnh Hòa Bình, từ cơ sở vật chất đến kỹ năng phục vụ của người dân. Đây là hướng đi để tạo sự khác biệt và nâng cao giá trị cho Khu du lịch quốc gia Hồ Hòa Bình.

IV. Phương pháp cải thiện hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực

Một hệ thống giải pháp then chốt khác tập trung vào việc cải thiện “phần cứng” và “phần mềm” cho ngành du lịch khu vực. Về hạ tầng, cần ưu tiên đầu tư hoàn thiện hệ thống giao thông kết nối. Nâng cấp các tuyến đường bộ ven hồ, xây dựng các bến cảng du lịch đạt chuẩn, an toàn. Luận văn đề xuất cần có chính sách phát triển du lịch ưu đãi đặc thù để kêu gọi vốn đầu tư từ khu vực tư nhân vào cơ sở hạ tầng du lịch, đặc biệt là hệ thống cơ sở lưu trú cao cấp, khu vui chơi giải trí và các dịch vụ bổ trợ. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thông qua đầu tư công vào các công trình hạ tầng khung. Về nguồn nhân lực du lịch Hòa Bình, cần xây dựng một chiến lược đào tạo và phát triển bài bản. Tăng cường liên kết giữa các cơ sở đào tạo với doanh nghiệp du lịch. Tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ, ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp cho cộng đồng làm du lịch. Chú trọng đào tạo đội ngũ quản lý, hướng dẫn viên chuyên nghiệp, am hiểu văn hóa bản địa. Chính sách thu hút nhân tài, đặc biệt là lao động chất lượng cao, cũng cần được quan tâm để giải quyết bài toán thiếu hụt nhân sự.

4.1. Huy động vốn đầu tư hoàn thiện cơ sở hạ tầng xã hội

Nhà nước cần tập trung nguồn lực đầu tư cho các hạng mục hạ tầng thiết yếu như đường giao thông, hệ thống điện, nước sạch và viễn thông tại các khu vực quy hoạch phát triển du lịch. Đồng thời, cần cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính để thu hút các doanh nghiệp lớn, có tiềm lực tài chính và kinh nghiệm đầu tư vào các dự án du lịch quy mô, tạo ra động lực phát triển lan tỏa cho toàn vùng.

4.2. Chiến lược đào tạo và nâng cao năng lực cho lao động địa phương

Cần xây dựng các chương trình đào tạo tại chỗ, phù hợp với thực tiễn địa phương, đặc biệt cho người dân tham gia làm du lịch cộng đồng. Các chương trình này cần tập trung vào kỹ năng phục vụ, chế biến món ăn, hướng dẫn tham quan và quản lý homestay. Đối với đội ngũ chuyên nghiệp, cần có kế hoạch gửi đi đào tạo tại các trung tâm du lịch lớn hoặc mời chuyên gia về giảng dạy, nhằm nhanh chóng nâng cao chất lượng chung của nguồn nhân lực du lịch Hòa Bình.

V. Kết quả tác động của du lịch đến kinh tế xã hội địa phương

Dữ liệu được phân tích trong khóa luận tốt nghiệp du lịch này cho thấy những tác động tích cực ban đầu của du lịch đến kinh tế - xã hội khu vực. Giai đoạn 2011-2017, lượng khách du lịch đến Khu du lịch Hồ Hòa Bình tăng trưởng trung bình 23,4%/năm. Tổng thu từ du lịch năm 2017 đạt 123,7 tỷ đồng, chiếm 10,17% tổng thu du lịch toàn tỉnh. Những con số này minh chứng cho sức hấp dẫn và tiềm năng của điểm đến. Tác động của du lịch đến kinh tế xã hội thể hiện rõ qua việc tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân địa phương, đặc biệt là những hộ tham gia vào hoạt động du lịch cộng đồng tỉnh Hòa Bình. Du lịch phát triển đã thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giảm phụ thuộc vào nông nghiệp. Tuy nhiên, luận văn cũng chỉ ra rằng những đóng góp này vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng. Thu nhập từ du lịch còn thấp, hiệu quả kinh tế chưa cao do các sản phẩm dịch vụ giá trị gia tăng còn ít. Sự tham gia của cộng đồng tuy có nhưng đôi khi còn mang tính tự phát, cần có sự định hướng và hỗ trợ nhiều hơn từ chính quyền và doanh nghiệp để phát huy hiệu quả và đảm bảo tính bền vững.

5.1. Phân tích SWOT du lịch Hòa Bình dựa trên số liệu thực tiễn

Dựa trên các dữ liệu thực trạng, một phân tích SWOT du lịch Hòa Bình được hình thành. Điểm mạnh (Strengths) là tài nguyên thiên nhiên và văn hóa độc đáo. Điểm yếu (Weaknesses) là hạ tầng, sản phẩm và nhân lực. Cơ hội (Opportunities) đến từ xu hướng du lịch sinh thái, gần gũi thiên nhiên và chính sách của nhà nước quy hoạch thành khu du lịch quốc gia. Thách thức (Threats) là sự cạnh tranh từ các điểm đến khác, nguy cơ ô nhiễm môi trường và sự mai một văn hóa bản địa nếu phát triển không có kiểm soát.

5.2. Đánh giá sự tham gia của cộng đồng vào chuỗi giá trị du lịch

Khảo sát cho thấy sự tham gia của cộng đồng chủ yếu ở các khâu cung cấp dịch vụ đơn giản như lưu trú homestay, ăn uống, bán hàng lưu niệm, chèo thuyền. Người dân chưa tham gia sâu vào các khâu có giá trị gia tăng cao hơn như quản lý, marketing hay điều hành tour. Để nâng cao hiệu quả, cần xây dựng các mô hình hợp tác xã du lịch, tổ du lịch cộng đồng để tăng cường năng lực và sức mạnh tập thể, giúp họ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và hưởng lợi nhiều hơn từ hoạt động du lịch.

VI. Định hướng phát triển Khu du lịch quốc gia Hồ Hòa Bình 2030

Trên cơ sở phân tích và các giải pháp đã đề ra, luận án tiến sĩ về du lịch này phác thảo một định hướng rõ ràng cho tương lai. Mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng Khu du lịch quốc gia Hồ Hòa Bình trở thành trung tâm du lịch lớn nhất của tỉnh Hòa Bình và là một trong những điểm đến hàng đầu của vùng Trung du miền núi phía Bắc. Để đạt được mục tiêu này, vai trò của chính sách phát triển du lịch là cực kỳ quan trọng. Cần có một cơ chế quản lý thống nhất, hiệu quả cho toàn bộ khu du lịch. Tăng cường liên kết vùng trong du lịch là một hướng đi chiến lược. Hồ Hòa Bình cần kết nối chặt chẽ với các điểm du lịch lân cận như Mai Châu (Hòa Bình), Mộc Châu (Sơn La) và Vườn quốc gia Ba Vì (Hà Nội) để tạo thành các chuỗi sản phẩm du lịch liên hoàn, hấp dẫn. Công tác xúc tiến quảng bá du lịch cần được đẩy mạnh một cách chuyên nghiệp, nhắm đến các thị trường mục tiêu trong nước và quốc tế. Tương lai của du lịch Hồ Hòa Bình phụ thuộc vào việc thực thi đồng bộ các giải pháp từ quy hoạch, đầu tư, phát triển sản phẩm đến đào tạo nhân lực, với tầm nhìn dài hạn và cam kết mạnh mẽ từ mọi cấp chính quyền.

6.1. Bài học kinh nghiệm phát triển du lịch lòng hồ và liên kết vùng

Nghiên cứu rút ra nhiều kinh nghiệm phát triển du lịch lòng hồ từ các mô hình thành công trong và ngoài nước như Hồ Thác Bà, Vịnh Hạ Long (Việt Nam) hay Hồ Louise (Canada). Bài học quan trọng là phải cân bằng giữa khai thác và bảo tồn, phát triển các sản phẩm độc đáo gắn với mặt nước và đầu tư mạnh cho hạ tầng kết nối. Đồng thời, việc tạo ra cơ chế liên kết vùng hiệu quả sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực, chia sẻ nguồn khách và tạo ra sức mạnh tổng hợp để cạnh tranh với các khu vực khác.

6.2. Triển vọng và kiến nghị để du lịch Hồ Hòa Bình cất cánh

Triển vọng của du lịch Hồ Hòa Bình là rất lớn, có thể trở thành một thương hiệu du lịch nghỉ dưỡng sinh thái và văn hóa hàng đầu. Để biến tiềm năng thành hiện thực, luận văn kiến nghị Chính phủ và tỉnh Hòa Bình cần ưu tiên nguồn lực đầu tư cho hạ tầng giao thông, ban hành các chính sách đột phá để thu hút các nhà đầu tư chiến lược. Cần thành lập Ban Quản lý Khu du lịch quốc gia Hồ Hòa Bình với đủ thẩm quyền để điều phối và quản lý hiệu quả mọi hoạt động, đảm bảo sự phát triển đồng bộ và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu du lịch Hồ Hòa Bình sở hữu diện tích mặt nước rộng lớn khoảng 8.000 ha cùng cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ với hàng trăm hòn đảo nổi, tạo tiền đề lý tưởng để phát triển hệ sinh thái du lịch nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa. Mặc dù lượng khách du lịch đến địa bàn duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân ấn tượng đạt 23,4%/năm trong giai đoạn 2011 - 2017, đóng góp kinh tế của khu du lịch vẫn chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có. Năm 2017, tổng thu từ khách du lịch tại Khu du lịch Hồ Hòa Bình chỉ đạt 123,7 tỷ đồng, chiếm khiêm tốn 10,17% tổng thu du lịch toàn tỉnh Hòa Bình. Thực trạng khai thác còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng: cơ sở hạ tầng thiếu tính kết nối đồng bộ, sản phẩm du lịch nghèo nàn, chủ yếu tập trung vào hoạt động tâm linh ngắn ngày với mức chi tiêu thấp và thời gian lưu trú ngắn.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện tiềm năng, hiện trạng khai thác và nhận diện các yếu tố cản trở sự phát triển du lịch tại vùng hồ, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp chiến lược nhằm hiện thực hóa Quyết định số 1528/QĐ-TTg ngày 01/8/2016 của Thủ tướng Chính phủ về Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch quốc gia Hồ Hòa Bình đến năm 2030. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát diện tích 52.200 ha thuộc địa giới hành chính của thành phố Hòa Bình và 4 huyện: Đà Bắc, Cao Phong, Tân Lạc, Mai Châu, trong đó tập trung vào phân vùng lõi quy hoạch khoảng 1.200 ha. Đề tài sử dụng dữ liệu thống kê giai đoạn 2015 - 2017 kết hợp điều tra thực tế năm 2017 - 2018. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần nâng cao thu nhập bình quân đầu người khu vực lòng hồ từ mức 27,3 triệu đồng/năm (năm 2016) tiệm cận mặt bằng chung của tỉnh, tạo đòn bẩy thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng tổng hợp lý thuyết kinh tế du lịch và nguyên lý phát triển du lịch sinh thái bền vững. Du lịch được tiếp cận theo Luật Du lịch và chuẩn mực của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), khẳng định đây là ngành kinh tế tổng hợp với 80% đến 90% giá trị nằm ở yếu tố dịch vụ phi vật chất. Sản phẩm du lịch hồ mang tính đặc thù cao, được định hình bởi sự kết hợp giữa tài nguyên cảnh quan mặt nước, địa hình núi đá vôi và không gian văn hóa bản địa của 6 dân tộc chính (Mường, Thái, Kinh, Tày, Dao, Mông).

Cấu trúc không gian phát triển du lịch hồ được phân chia thành 3 phân vùng chức năng cốt lõi: khu vực bờ và mép nước (nơi thiết lập hạ tầng lưu trú, bến cảng, nhà hàng), khu vực mặt nước và các đảo (không gian tổ chức thể thao dưới nước, thưởng ngoạn, trải nghiệm sinh thái), và khu vực dưới mặt nước (phục vụ khám phá, nghiên cứu khoa học). Tác giả đã phân tích các bài học kinh nghiệm quốc tế như mô hình bảo tồn cảnh quan gắn với nghỉ dưỡng cao cấp tại Hồ Louise (Canada), tuyến cảnh quan đô thị nước River Walk tại San Antonio (Hoa Kỳ), và mô hình khai thác sinh thái Hồ Ngũ Hoa Hải (Trung Quốc). Đồng thời, các bài học trong nước từ Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) với hơn 100 tàu lưu trú cao cấp và Hồ Núi Cốc (Thái Nguyên) có diện tích mặt nước 2.500 ha được đối sánh để đúc rút mô hình quản trị phù hợp cho Hồ Hòa Bình.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2015 - 2017 từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hòa Bình, Tổng cục Du lịch với nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập qua 3 đợt khảo sát thực địa trong năm 2017 (tháng 2 dịp lễ hội Đền Bờ, tháng 8 mùa cao điểm hè, và tháng 12 mùa lễ hội cuối năm). Khảo sát xã hội học được triển khai với quy mô mẫu gồm 260 phiếu điều tra, phân bổ cân đối cho các nhóm chủ thể: 105 khách du lịch, 105 hộ dân bản địa tham gia chuỗi cung ứng dịch vụ, 5 doanh nghiệp lữ hành, 21 cán bộ cấp Sở/ngành, 12 cán bộ cấp huyện/thành phố và 12 cán bộ quản lý cấp xã.

Địa bàn khảo sát tập trung tại 3 điểm du lịch trọng điểm đại diện cho các loại hình dịch vụ khác nhau: Đền Bờ (du lịch tâm linh), Công viên nước Ngòi Hoa (vui chơi giải trí mặt nước) và Bản Giang Mỗ (du lịch cộng đồng dân tộc Mường). Tác giả lựa chọn phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp thuận tiện nhằm phản ánh đa chiều góc nhìn cung - cầu. Các công cụ xử lý dữ liệu bao gồm thống kê mô tả (tính giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, phương sai), phương pháp so sánh chuỗi thời gian, phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA) và phương pháp dự báo xu hướng kinh tế. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này đảm bảo tính khách quan, đo lường chính xác các chỉ tiêu về chi tiêu, mức độ hài lòng và năng lực đáp ứng của hệ thống dịch vụ công.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, lượng khách du lịch đến Khu du lịch Hồ Hòa Bình ghi nhận đà tăng trưởng liên tục từ 197.000 lượt (năm 2010) lên 409.500 lượt (năm 2015) và đạt 540.000 lượt (năm 2016). Tuy nhiên, cơ cấu luồng khách bộc lộ sự mất cân đối lớn khi khách nội địa chiếm trên 95% tổng lượng khách (515.000 lượt khách nội địa so với 25.000 lượt khách quốc tế vào năm 2016). Xu hướng tham quan chủ yếu là du lịch tâm linh đi về trong ngày, dẫn đến thời gian lưu trú bình quân chỉ đạt khoảng 1,1 đến 1,3 ngày/khách.

Thứ hai, hiệu quả kinh tế từ hoạt động du lịch còn rất khiêm tốn. Năm 2016, tổng thu nhập từ du lịch của toàn tỉnh Hòa Bình đạt 1.038,3 tỷ đồng, nhưng vùng lõi Hồ Hòa Bình chỉ đóng góp 80 tỷ đồng, chiếm 7,7%. Mặc dù năm 2017 doanh thu tăng lên 123,7 tỷ đồng (chiếm 10,17% toàn tỉnh), mức chi tiêu bình quân của du khách vẫn ở mức thấp, dao động từ 350.000 đến 600.000 đồng/khách/ngày do thiếu các dịch vụ bổ trợ, khu mua sắm đặc sản tập trung và dịch vụ vui chơi giải trí cao cấp.

Thứ ba, điểm nghẽn về hạ tầng kỹ thuật và chất lượng nhân lực là rào cản lớn nhất. Toàn khu vực có tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động đạt khoảng 60% (khoảng 198.000 người trên tổng số 330.000 dân năm 2017), nhưng tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên môn du lịch chỉ đạt 35%. Hệ thống bến cảng thủy nội địa như cảng Bích Hạ, cảng Thung Nai thiếu trang thiết bị hiện đại; mạng lưới đường giao thông kết nối các xã ven hồ có độ dốc trung bình trên 30 độ, gây khó khăn cho việc vận chuyển khách mùa mưa lũ.

Thảo luận kết quả

Thực trạng doanh thu thấp và thời gian lưu trú ngắn bắt nguồn từ sự thiếu hụt các sản phẩm kinh tế đêm, dịch vụ nghỉ dưỡng nổi trên mặt nước và chuỗi hoạt động thể thao mạo hiểm. Các dữ liệu khảo sát được tổng hợp trực quan qua các biểu đồ phân bố mục đích chuyến đi và bảng thống kê cơ cấu chi tiêu của khách du lịch, chỉ rõ rằng hơn 65% du khách chỉ tập trung vào tuyến Đền Thác Bờ trong các tháng đầu năm rồi giảm mạnh vào các mùa khác.

So sánh với mô hình du lịch lòng hồ quốc tế, Hồ Louise duy trì được giá trị sinh thái nguyên bản nhờ kiểm soát mật độ xây dựng và quy chuẩn bảo vệ nguồn nước khắt khe. Ngược lại, tại Hồ Hòa Bình, công tác thu gom và xử lý rác thải, nước thải từ các tàu thuyền du lịch và nhà nổi còn mang tính tự phát, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm nguồn nước cấp cho hạ lưu sông Đà và thủ đô Hà Nội. Sự phối hợp liên ngành giữa Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch với lực lượng cảnh sát giao thông đường thủy và chính quyền 4 huyện chưa tạo thành cơ chế quản lý tích hợp một cửa, làm giảm tính hấp dẫn trong môi trường thu hút đầu tư tư nhân.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện công tác quy hoạch chi tiết và phân khu chức năng theo định hướng thị trường. UBND tỉnh Hòa Bình và Sở Xây dựng cần nhanh chóng rà soát, lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000 cho vùng lõi 1.200 ha giai đoạn 2020 - 2030, phân định rõ khu bảo tồn sinh thái nghiêm ngặt, khu nghỉ dưỡng cao cấp và cụm du lịch cộng đồng nhằm bảo đảm tiêu chí Khu du lịch quốc gia theo Quyết định 1528/QĐ-TTg.

Thứ hai, tập trung nguồn vốn đầu tư công nâng cấp hạ tầng kết nối then chốt. Sở Giao thông vận tải cần ưu tiên nâng cấp mở rộng tuyến tỉnh lộ 435, xây dựng mới hệ thống bến cập tàu đạt chuẩn quốc tế tại cảng Thung Nai và vịnh Ngòi Hoa, phấn đấu nâng năng lực tiếp nhận du thuyền du lịch lên trên 1 triệu lượt khách/năm vào năm 2025. Đồng thời, triển khai hệ thống phao tiêu biển báo và trạm cứu hộ tự động trên 151 km luồng tuyến sông Đà.

Thứ ba, đa dạng hóa chuỗi sản phẩm du lịch đặc thù gắn với bản sắc văn hóa Mường. Khuyến khích các doanh nghiệp lữ hành phát triển mô hình du thuyền nghỉ đêm trên hồ (tương tự Vịnh Hạ Long), xây dựng cụm thể thao mặt nước (chèo thuyền kayak, cano lướt sóng) tại vịnh Ngòi Hoa và phục dựng không gian nhà sàn truyền thống tại Bản Giang Mỗ, Bản Ké. Đẩy mạnh phát triển kinh tế đêm thông qua chợ nổi sinh thái và chuỗi ẩm thực cá lòng hồ, cam Cao Phong.

Thứ tư, chuẩn hóa nguồn nhân lực và tối ưu hóa dịch vụ công. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với các trường đại học, cao đẳng nghề tổ chức đào tạo nghiệp vụ lưu trú, ngoại ngữ và kỹ năng phục vụ cho 100% hộ dân làm homestay, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo du lịch từ 35% lên trên 60% vào năm 2025. Thiết lập cổng thông tin điện tử một cửa hỗ trợ cấp phép đầu tư, quản lý an ninh trật tự và cung cấp dữ liệu tour tuyến trực tuyến cho du khách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Lãnh đạo UBND tỉnh Hòa Bình, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Kế hoạch và Đầu tư, cùng chính quyền thành phố Hòa Bình và các huyện Đà Bắc, Cao Phong, Tân Lạc, Mai Châu có thể sử dụng luận văn làm căn cứ khoa học để xây dựng đề án phân bổ ngân sách, hoàn thiện quy chế quản lý bảo tồn tài nguyên lòng hồ và triển khai các chính sách ưu đãi đầu tư du lịch giai đoạn 2020 - 2030.

Nhóm doanh nghiệp kinh doanh lữ hành và nhà đầu tư: Các tập đoàn phát triển bất động sản nghỉ dưỡng sinh thái, công ty lữ hành đường thủy tìm thấy trong công trình những phân tích chi tiết về dung lượng thị trường, hành vi chi tiêu của 540.000 lượt khách và tiềm năng phát triển các tuyến du lịch mới như Thung Nai - Vịnh Ngòi Hoa - Thác Bờ.

Nhóm viện nghiên cứu, giảng viên và sinh viên: Giới học thuật thuộc các chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế phát triển, Du lịch học và Quản lý tài nguyên môi trường có thể ứng dụng khung phân tích 3 vùng không gian du lịch hồ và bộ công cụ điều tra 260 mẫu thực địa vào các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về kinh tế sinh thái.

Nhóm cộng đồng cư dân và hợp tác xã du lịch địa phương: Các hộ gia đình đồng bào dân tộc Mường, Thái tại các bản du lịch cộng đồng như Bản Giang Mỗ, Bản Ải, Bản Lác tiếp cận được các khuyến nghị thực tiễn về cách thức cải tạo cảnh quan, giữ gìn phong tục truyền thống và nâng cao thu nhập bền vững từ mô hình homestay chuẩn hóa.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chính khiến doanh thu du lịch Hồ Hòa Bình chỉ chiếm hơn 10% tổng thu toàn tỉnh là gì? Nguyên nhân chủ yếu do cơ cấu sản phẩm còn đơn điệu, trên 70% lượng khách đến hồ nhằm mục đích chiêm bái tâm linh tại Đền Thác Bờ trong các tháng đầu năm rồi đi về trong ngày. Cơ sở hạ tầng lưu trú chất lượng cao và các dịch vụ bổ trợ như giải trí đêm, thể thao nước còn thiếu vắng, khiến mức chi tiêu bình quân của khách đạt dưới 600.000 đồng/ngày.

Căn cứ pháp lý quan trọng nhất định hướng phát triển Khu du lịch Hồ Hòa Bình là văn bản nào? Căn cứ mang tính chiến lược cao nhất là Quyết định số 1528/QĐ-TTg ngày 01/8/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch quốc gia Hồ Hòa Bình đến năm 2030. Văn bản này định vị hồ là trọng điểm du lịch quốc gia với quy mô vùng lõi tập trung khoảng 1.200 ha.

Quy mô mẫu và phương pháp khảo sát thực địa trong luận văn được thực hiện như thế nào? Luận văn đã triển khai điều tra xã hội học trực tiếp với tổng quy mô 260 phiếu hỏi qua 3 đợt thực địa năm 2017. Mẫu khảo sát bao gồm 105 du khách, 105 người dân bản địa, 5 doanh nghiệp lữ hành và 45 cán bộ quản lý các cấp từ tỉnh đến xã tại 3 điểm trọng tâm: Đền Bờ, Công viên nước Ngòi Hoa và Bản Giang Mỗ.

Làm thế nào để kéo dài thời gian lưu trú của du khách tại vùng lòng hồ Hòa Bình? Giải pháp đột phá là phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm đêm, bao gồm mô hình tàu du lịch lưu trú nghỉ đêm trên hồ (tương tự Vịnh Hạ Long), tổ chức chợ đêm giao lưu văn hóa Mường tại các bản làng ven hồ và khai thác tour thể thao mạo hiểm chèo kayak, cắm trại trên các đảo nổi.

Bài học nào từ kinh nghiệm quốc tế có thể áp dụng hiệu quả cho Hồ Hòa Bình? Bài học cốt lõi từ Hồ Louise (Canada) là phát triển du lịch nghỉ dưỡng phân khúc cao cấp nhưng phải gắn liền với quy chuẩn nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường sinh thái. Mọi phương tiện thủy và nhà nổi trên Hồ Hòa Bình cần được trang bị hệ thống xử lý chất thải khép kín để bảo vệ tuyệt đối nguồn nước sạch sông Đà.

Kết luận

Nghiên cứu khẳng định tiềm năng to lớn của 8.000 ha mặt nước Hồ Hòa Bình trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hòa Bình và vùng Trung du miền núi phía Bắc.

Hệ thống hóa toàn diện lý luận về kinh tế du lịch hồ và xác lập cơ sở dữ liệu thực chứng tin cậy thông qua bộ chỉ tiêu đánh giá 260 mẫu khảo sát thực địa tại các điểm đến trọng điểm.

Chỉ rõ những điểm nghẽn về hạ tầng thiếu đồng bộ, tỷ lệ lao động qua đào tạo thấp (35%) và đóng góp doanh thu chưa tương xứng (123,7 tỷ đồng năm 2017).

Đề xuất khung giải pháp đồng bộ 4 nhóm chính sách: quy hoạch thị trường vùng lõi 1.200 ha, nâng cấp hạ tầng bến thủy, đa dạng hóa sản phẩm văn hóa Mường và chuẩn hóa nguồn nhân lực đến năm 2030.

Lộ trình ưu tiên giai đoạn 2020 - 2025 cần tập trung hoàn thiện tuyến giao thông huyết mạch tỉnh lộ 435 và quy chế bảo vệ môi trường nước.

Các nhà quản lý, doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư hãy khai thác ngay nguồn cơ sở dữ liệu chi tiết cùng các khuyến nghị trong luận văn để hiện thực hóa mục tiêu đưa Hồ Hòa Bình trở thành Khu du lịch quốc gia đẳng cấp quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN QUỐC VŨ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH HỒ HÒA BÌNH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: GS. Đỗ Kim Chung NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng tất cả các số liệu, thông tin trong luận văn hoàn toàn đúng sự thật và được trích nguồn rõ ràng, các số liệu tôi sử dụng trong luận văn này chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn này đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 14 tháng 5 năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Quốc Vũ i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với tất cả các thầy cô giáo Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Chính sách cùng tất cả các thầy cô giáo Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như hoàn thành luận văn này. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới GS. Đỗ Kim Chung - Giảng viên bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Chính sách, khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã dành nhiều thời gian trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tận tình cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn này. Cuối cùng, với lòng biết ơn sâu sắc nhất xin dành cho gia đình, bạn bè đã giúp đỡ rất nhiều về vật chất và tinh thần để bản thân tôi hoàn thành được chương trình học tập cũng như đề tài nghiên cứu.

Hà Nội, ngày 14 tháng 5 năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Quốc Vũ ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.

vi Danh mục bản đồ, hình, sơ đồ. vii Danh mục biểu đồ. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu.

Những đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển du lịch. Cơ sở lý luận về phát triển du lịch. Khái niệm, bản chất phát triển du lịch.

Vai trò của phát triển du lịch hồ. Đặc điểm phát triển du lịch hồ. Nội dung nghiên cứu giải pháp phát triển du lịch Hồ. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch hồ.

Cơ sở thực tiễn về phát triển du lịch hồ. Kinh nghiệm phát triển du lịch sông hồ trên thế giới. Tình hình phát triển du lịch sông, hồ tại Việt Nam. Những bài học kinh nghiệm cho phát triển du lịch Hồ Hòa Bình.

Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp tiếp cận. Chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu.

Chỉ tiêu phân tích. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng phát triển du lịch hồ Hoà Bình. Tài nguyên du lịch và thực trạng khách du lịch.

Thực trạng công tác quy hoạch cho phát triển du lịch. Thực trạng đầu tư phát triển hạ tầng. Thực trạng sản phẩm và tuyến du lịch. Tình hình nhân lực của ngành du lịch.

Thực trạng cung cấp dịch vụ công cho du lịch. Công tác xúc tiến, quảng bá du lịch. Kết quả và hiệu quả phát triển du lịch Hồ Hòa Bình. Yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của du lịch hồ Hòa Bình.

Ảnh hưởng của thể chế chính sách. Năng lực của các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch. Ảnh hưởng của năng lực doanh nghiệp du lịch. Sự tham gia của cộng đồng trong phát triển du lịch.

Sự phối hợp của các cấp các ngành. Định hướng và giải pháp phát triển du lịch hồ Hòa Bình. Định hướng và mục tiêu phát triển du lịch. Giải pháp phát triển du lịch hồ Hòa Bình.

Kết luận và kiến nghị. 102 Tài liệu tham khảo. 103 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt TTBQ Tăng trưởng bình quân QL Quốc lộ TL Tỉnh lộ TT Thị trấn DN Doanh nghiệp QLNN Quản lý nhà nước ĐVT Đơn vị tính v DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Khu du lịch Hồ Hòa Bình năm 2016.

Đặc điểm các tuyến du lịch hồ Hòa Bình. Đặc điểm các điểm nghiên cứu. Số lượng mẫu điều tra. Ý kiến đánh giá về quy hoạch du lịch Hồ Hòa Bình.

Hiện trạng chỉ tiêu cấp điện trên khu vực Hồ Hòa Bình. Hiện trạng công trình cấp nước sạch. Đánh giá về hạ tầng du lịch Hồ Hòa Bình. Hiện trạng sản phẩm du lịch các điểm nghiên cứu và cả tỉnh.

Đánh giá về sản phẩm du lịch Hồ Hòa Bình. Hiện trạng cơ sở lưu trú của Khu du lịch Hồ Hòa Bình giai đoạn 2011 - 2017. Số lượng người lao động Khu du lịch Hồ Hòa Bình qua các năm. Đánh giá về các dịch vụ công cho du lịch hồ.

Kết quả khách du lịch đến Khu du lịch Hồ Hòa Bình giai đoạn 2011 - 2017. Mức chi tiêu bình quân của khách du lịch đến Hồ Hòa Bình năm 2017. Kết quả tổng thu từ khách du lịch của Khu du lịch Hồ Hòa Bình giai đoạn 2011- 2017. Tác động của các chính sách nếu được ban hành nhằm khuyến khích thu hút đầu tư thúc đẩy phát triển du lịch Hồ Hòa Bình.

Ảnh hưởng của dịch vụ công đối với du lịch hồ. Kết quả tham gia của cộng đồng trong phát triển du lịch tại các điểm nghiên cứu. Dự kiến nhu cầu đầu tư cho các dự án quy hoạch chi tiết phát triển du lịch Hồ Hòa Bình. Dự kiến vốn đầu tư phát triển Khu du lịch Hồ Hòa Bình.

Nhu cầu sử dụng đất phát triển du lịch vùng lõi Khu du lịch Hồ Hòa Bình. 89 vi DANH MỤC BẢN ĐỒ, HÌNH, SƠ ĐỒ Bản đồ 4. Hiện trạng tài nguyên du lịch hồ Hòa Bình. Phân vùng du khách đến Hồ Hòa Bình.

Thời điểm khách đến du lịch Hồ Hòa Bình. Mục đích khách du lịch Hồ Hòa Bình. Cách thức tổ chức đi du lịch. Đối tượng khách du lịch đến Hồ Hòa Bình.

Số lần đến Hồ Hòa Bình của du khách. Thời gian lưu trú của khách. Loại hình lưu trú khách lựa chọn. Một số hình ảnh hồ Louise.

Một số hình ảnh hồ Louise. 106 vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Bản đồ 4. Hiện trạng tài nguyên du lịch hồ Hòa Bình. Phân vùng du khách đến Hồ Hòa Bình.

Thời điểm khách đến du lịch Hồ Hòa Bình. Mục đích khách du lịch Hồ Hòa Bình. Cách thức tổ chức đi du lịch. Đối tượng khách du lịch đến Hồ Hòa Bình.

Số lần đến Hồ Hòa Bình của du khách. Thời gian lưu trú của khách. Loại hình lưu trú khách lựa chọn. Nhu cầu sản phẩm du lịch Hồ Hòa Bình của du khách.

Hiện trạng giao thông đường bộ khu du lịch hồ Hòa Bình. Đánh giá về chất lượng nhân lực của hướng dẫn viên du lịch và nhân viên phục vụ du lịch. Năng lực của doanh nghiệp du lịch ảnh hưởng đến phát triển du lịch. Ảnh hưởng của cộng đồng làm du lịch đến tâm lý của du khách.

Dự kiến quy hoạch phân khu chức năng Khu du lịch Hồ Hòa Bình. Một số hình ảnh hồ Louise. Một số hình ảnh hồ Louise. Một số hình ảnh hồ Sirikit Dam.

106 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Họ và tên học viên: Nguyễn Quốc Vũ Tên đề tài: Giải pháp phát triển du lịch Hồ Hòa Bình. Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Cùng với sự phát triển và định hướng chung của du lịch quốc gia, du lịch Hồ Hòa Bình cũng đang có những bước khởi sắc. Tuy nhiên, việc khai thác du lịch Hồ Hòa Bình còn nhiều hạn chế, như: Hạ tầng du lịch thiếu đồng bộ; cơ sở vật chất du lịch chất lượng thấp, sản phẩm du lịch kém hấp dẫn, thiếu khu vui chơi giải trí mặt nước; khách du lịch chủ yếu là đến các điểm du lịch tâm linh đi về trong ngày, thời gian lưu trú ít; môi trường du lịch và an toàn giao thông còn nhiều bất cập; công tác xúc tiến quảng bá du lịch chưa được quan tâm; vai trò của cộng đồng trong phát triển du lịch chưa được phát huy; đóng góp của du lịch vào phát triển kinh tế xã hội của địa phương còn thấp. Ý thức sâu sắc được những vấn đề nêu trên, chúng tôi thấy cần phải đầu tư nghiên cứu để góp phần vào sự phát triển du lịch hồ Hoà Bình tương xứng với tiềm năng của nó.

Do vậy, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Giải pháp phát triển du lịch Hồ Hòa Bình”. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn trên cơ sở đánh giá tiềm năng và hiện trạng khai thác du lịch Hồ Hòa Bình thuộc địa phận tỉnh Hòa Bình trong thời gian qua, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng phát triển du lịch Hồ Hòa Bình nhằm phát triển kinh tế xã hội của các địa phương khu vực hồ cũng như kinh tế toàn tỉnh trong những năm tới Bằng việc phân tích đánh giá số liệu thứ cấp và khảo sát các cơ quan quản lý du lịch, các doanh nghiệp và cộng đồng làm du lịch, khách du lịch và các bên liên quan khác, nghiên cứu này đã đang được kết quả sau: Luận văn góp phần hệ thống hóa vấn đề lý luận liên quan đến phát triển du lịch nói chung, du lịch hồ nói riêng, bổ sung và đưa ra một số khái niệm về phát triển du lịch hồ, vai trò, đặc điểm của du lịch hồ.