ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ---------------------- LƯU ANH TUẤN MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI - 2009 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ---------------------- LƯU ANH TUẤN MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Nguyễn Thị Kim Chi Hà Nội - Năm 2009 MỤC LỤC Trang BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT…………………………………….1 DANH MỤC BẢNG BIỂU…………………………………………………….2 PHẦN MỞ ĐẦU………………………………………………………………. NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH …………. Tổng quan về du lịch. Khái niệm về du lịch. Thể loại du lịch. Vai trò của phát triển du lịch. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch. Kinh nghiệm phát triển du lịch của một số nước trong khu vực và bài học cho Việt Nam. Kinh nghiệm của một số nước……………………………………….Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam………. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH HÀ NỘI. Vị trí du lịch Hà Nội trong chiến lược phát triển du lịch cả nước và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Vị trí của Hà Nội trong chiến lược phát triển du lịch của cả nước. Vị trí của du lịch trong chiến lược phát triển KTXH của Hà Nội. Tiềm năng du lịch của Hà Nội. Thực trạng hoạt động du lịch của Hà Nội……………………………41 2. Khái quát kết quả kinh doanh của ngành Du lịch Hà Nội. Kết cấu hạ tầng phục vụ cho du lịch………………………………. Thị trường khách du lịch……………………………………………. Doanh thu, thu nhập từ du lịch……………………………………. Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch……………………………. Tuyến, điểm, sản phẩm du lịch………………………………………53 2. Các thành phần kinh tế tham gia kinh doanh trong lĩnh vực du lịch………………………………………………………. Nguån nh©n lùc du lÞch………………………………………………58 2. Đánh giá chung…………………………………………………………59 2. Một số kết quả đạt được trong hoạt động phát triển du lịch. ĐỊNH HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH HÀ NỘI…. Những xu thế phát triển và một số dự báo chủ yếu của du lịch thế giới và khu vực. Xu thế phát triển của du lịch thế giới………………………………. Một số dự báo thị trường du lịch thế giới và khu vực ASEAN. Dự báo phát triển du lịch Hà Nội đến năm 2020. Định hướng phát triển du lịch Hà Nội đến 2020……………………69 3. Mục tiêu chiến lược phát triển du lịch Hà Nội đến năm 2020. Một số chỉ tiêu phát triển du lịch Hà Nội đến năm 2020. Giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện mục tiêu phát triển du lịch Hà Nội đến năm 2020……………………. Giải pháp về phía cơ quan quản lý nhà nước……………. Giải pháp về phía doanh nghiệp du lịch của Hà Nội……. Đề xuất và kiến nghị…………. 100 TÀI LIỆU THAM KHẢO………….105 BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt Nghĩa đầy đủ 1 AFTA Khu vực mậu dịch tự do của ASEAN 2 ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông nam Á 3 CNH Công nghiệp hoá 4 CPH Cổ phần hóa 5 ICOR Hệ số đầu tư tăng trưởng 6 FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài 7 GDP Tổng sản phẩm quốc nội 8 HĐH Hiện đại hoá 9 SNG Các nước thuộc cộng đồng các quốc gia độc lập 10 TW Trung ương 11 UBND Ủy ban nhân dân 12 USD Đô la Mỹ 13 UNESCO Tổ chức giáo dục khoa học và văn hoá của Liên hợp quốc 14 UNWTO Tổ chức du lịch thế giới 15 VAT Thuế giá trị gia tăng 16 WTO Tổ chức thương mại thế giới 1 DANH MỤC BẢNG Trang Bảng 2. Kết quả kinh doanh Du lịch……………. L-îng khách du lịch quốc tế đến Hà Nội và Việt Nam thời kỳ 2003 – 2007………. L-îng kh¸ch cña c¸c thÞ tr-êng hµng ®Çu ®Õn Hµ Néi…………. Số lượng cơ sở lưu trú trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Sè l-îng doanh nghiÖp l÷ hµnh vµ vËn chuyÓn kh¸ch du lÞch . Thèng kª sè l-îng lao ®éng cña ngµnh Du lÞch Hà Nội……………. Dự báo số lượng khách đến 2010 và tầm nhìn 2020. Dự báo doanh thu từ du lịch…………………………. Dự báo về số phòng khách sạn cần có 2010-2020…………. Nhu cầu lao động trong ngành du lịch 2010-2020……………….86 DANH MỤC BIỂU Biểu đồ 2. Cơ cấu chi tiêu của du khách tại Hà Nội………………………….57 2 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngày nay, du lịch đã trở thành nhu cầu không thể thiếu được trong đời sống xã hội loài người và phát triển với tốc độ ngày càng nhanh trên phạm vi toàn thế giới, nó đã thu hút khoảng 200 triệu lao động với doanh thu 3. Ở nước ta, thực tế ngành du lịch chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong GDP. Là một nước do xuất phát điểm từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, các chỉ tiêu mức sống còn chênh lệch lớn so với nhiều quốc gia trên thế giới; trong điều kiện đó với nước ta phát triển du lịch là điều kiện tốt nhất để thu hút được nguồn ngoại tệ, khai thác được nguồn lao động dư thừa, thực hiện xuất khẩu tại chỗ và xuất khẩu vô hình, tạo tiền đề cho phát triển các ngành kinh tế khác và chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Trong điều kiện đổi mới kinh tế theo hướng thúc đẩy hợp tác quốc tế thì du lịch giữ một vai trò hết sức quan trọng, thông qua du lịch làm cho thế giới hiểu rõ đất nước, con người, nền văn hoá phong phú lâu đời và lịch sử hào hùng của dân tộc, trên cơ sở đó tranh thủ được cảm tình của nhân dân thế giới, tăng cường tình hữu nghị và hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân ta với nhân dân thế giới, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho việc duy trì hoà bình và hợp tác quốc tế. Bắt nhịp vào xu hướng phát triển du lịch của cả nước, hoạt động du lịch của Hà Nội trong những năm qua đã đạt được những hiệu quả kinh tế - xã hội bước đầu đã góp phần cho kinh tế vùng phát triển, dân trí được nâng cao, tạo ra nhiều công ăn việc làm cho nhân dân thủ đô, góp phần gìn giữ bản sắc văn hoá, bảo vệ môi trường sinh thái, gìn giữ an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Kết quả đó đã thể hiện sự nhất quán giữa nhận thức và hành động, thể hiện sự quan tâm chỉ đạo của Thành phố và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch. Tuy nhiên, trong thời gian qua tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến động, ảnh hưởng trực tiếp tới phát triển du lịch, mặt khác bắt đầu từ ngày 1 tháng 8 năm 2008 Hà Nội được mở rộng lãnh thổ, Hà Tây sát nhập vào Hà Nội, đặt cho ngành du lịch của Thành phố 3 trước những thách thức mới. Thực tế, trong thời gian qua hoạt động của du lịch Hà Nội đã có kết quả tốt, tuy nhiên, kết quả đó chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu nhiệm vụ mới đề ra, đó là phát triển nhanh du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng gia tăng. Trong hoàn cảnh hiện tại, hoạt động du lịch của Hà Nội thực sự cần những giải pháp toàn diện và đồng bộ để mở đường định hướng và thực thi đổi mới hoạt động du lịch của Thành phố và đạt hiệu quả kinh tế - xã hội cao. Xuất phát từ những tiếp cận đó, tôi đã chọn đề tài “Một số giải pháp phát triển du lịch Hà Nội” làm đề tài luận văn thạc sỹ ngành Quản trị kinh doanh. Tình hình nghiên cứu Thời gian qua, ở nước ta cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu về du lịch như: - "Đào tạo Marketing và xúc tiến du lịch bền vững ở Việt nam". Đề tài của Viện nghiên cứu phát triển du lịch thuộc Tổng Cục Du lịch. - "Nghiên cứu và đánh giá một số đặc điểm của thị trường Nhật Bản và Trung Quốc nhằm phát triển nguồn khách của Du lịch Việt Nam". Đề tài của Viện nghiên cứu phát triển du lịch thuộc Tổng Cục Du lịch - “Du lịch Hải phòng - Thực trạng, phương hướng và giải pháp” luận văn cao học của tác giả Phạm Thị Khánh Ngọc, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội - “Thị trường du lịch quốc tế ở Việt Nam. Hiện trạng và giải pháp” luận văn cao học của tác giả Trịnh Minh Phương, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội - “Các giải pháp thu hút khách Việt Nam đi du lịch nước ngoài tại Công ty cổ phần Thương mại và Du lịch quốc tế Vinatour” luận văn cao học của tác giả Nguyễn Thị Minh Thu, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội 4 Liên quan đến du lịch của Hà Nội có các đề tài như: “Nghiên cứu những giải pháp phát triển du lịch lữ hành của Thủ đô”, “Thực trạng hoạt động kinh doanh và một số định hướng, giải pháp chủ yếu để các khách sạn Hà Nội kinh doanh có hiệu quả”, “Các giải pháp nâng cao chất lượng các tour du lịch trên địa bàn Hà Nội”, “Đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của du lịch phục vụ chiến lược hội nhập đối với kinh tế Hà Nội”. Các đề tài và bài viết trên đã đề cập đến các khía cạnh khác nhau của du lịch cũng như phát triển du lịch, các giải pháp du lịch và giải pháp thu hút khách cho du lịch địa phương. Tuy nhiên, nhiều vấn đề về du lịch của TP. Hà Nội mới chỉ có những bài báo, xã luận đề cập những khía cạnh nhất định, mà chưa có bài viết một cách hoàn chỉnh, hệ thống, sâu sắc; hơn nữa, từ khi Hà Tây sát nhập vào Hà Nội thì có nhiều vấn đề đã được thay đổi và nhiều câu hỏi được đặt ra như giải pháp nào để phát triển du lịch Hà Nội mới trong điều kiện có thêm nhiều di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh…, có sự thay đổi về không gian, cấp quản lý… nhiều vấn đề phức tạp hơn. Do vậy, giải quyết được vấn đề nêu trên sẽ góp phần quan trọng vào sự hiểu biết thực trạng hoạt động kinh doanh du lịch của Hà Nội và các giải pháp khắc phục những tồn tại, thúc đẩy phát triển tiềm năng du lịch nơi đây, thu hút khách du lịch cho một địa phương có rất nhiều địa điểm du lịch hấp dẫn như Hà Nội. Đặc biệt trong tình hình Việt Nam đã là thành viên của Tổ chức thương mại thế giới WTO vào tháng 11-2006, và Hà Tây sát nhập vào Hà Nội vừa qua, sẽ có nhiều vấn đề mới liên quan, tác động đến du lịch nước ta nói chung và du lịch Hà Nội nói riêng 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển du lịch Hà Nội.