Mô hình và giải pháp phát triển du lịch cộng đồng ở Cô Tô - Luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ phân tích mô hình và giải pháp phát triển du lịch cộng đồng tại Cô Tô, góp phần nâng cao giá trị du lịch địa phương.

• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Trung Lương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Du lịch
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng Cô Tô
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lí do chọn đề tài
• 0.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Lịch sử nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.7. Bố cục của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ DU LỊCH CỘNG ĐỒNG
• 1.1. Sản phẩm và các loại hình du lịch
• 1.2. Du lịch cộng đồng
• 1.3. Mục tiêu và nguyên tắc phát triển của du lịch cộng đồng
• 1.4. Các điều kiện cơ bản để phát triển du lịch cộng đồng
• 1.5. Vai trò của du lịch cộng đồng
• 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch cộng đồng
• 1.7. Mô hình du lịch cộng đồng
• 1.8. Các thành phần tham gia vào mô hình
• 1.9. Các điều kiện để phát triển mô hình
• 1.10. Bài học kinh nghiệm hoạt động du lịch cộng đồng
• 1.10.1. Trên thế giới
• 1.10.2. Một số địa phương ở Việt Nam
• 1.10.3. Những bài học cho phát triển du lịch cộng đồng ở Cô Tô
• 1.11. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG Ở CÔ TÔ
• 2.1. Khái quát chung về Cô Tô
• 2.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.3. Khái quát về đặc điểm tự nhiên – kinh tế- xã hội của Cô Tô
• 2.4. Tiềm năng du lịch Cô Tô
• 2.5. Thực trạng phát triển du lịch ở huyện đảo Cô Tô
• 2.6. Thực trạng phát triển du lịch cộng đồng ở Cô Tô
• 2.7. Các đặc trưng của cộng đồng biển đảo Cô Tô
• 2.8. Tổng hợp kết quả điều tra
• 2.9. Những vấn đề đặt ra với sự phát triển du lịch cộng đồng ở Cô Tô
• 2.10. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG VÀO HOẠT ĐỘNG DU LỊCH Ở CÔ TÔ
• 3.1. Xây dựng mô hình du lịch cộng đồng ở Cô Tô
• 3.2. Các nhóm giải pháp cho việc phát triển du lịch cộng đồng
• 3.2.1. Nhóm giải pháp tới cộng đồng địa phương
• 3.2.2. Nhóm giải pháp tới chính quyền địa phương
• 3.2.3. Nhóm giải pháp tới các công ty du lịch
• 3.2.4. Nhóm giải pháp tới khách du lịch
• 3.2.5. Đối với cơ quan quản lý nhà nước
• 3.2.6. Đối với các doanh nghiệp lữ hành, các cơ sở cung ứng dịch vụ du lịch
• 3.2.7. Đối với cộng đồng dân cư vùng ven biển và hải đảo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển du lịch cộng đồng Cô Tô

Du lịch cộng đồng tại Cô Tô đang trở thành một xu hướng phát triển mạnh mẽ. Huyện đảo này không chỉ nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp mà còn với những giá trị văn hóa độc đáo của cộng đồng địa phương. Việc phát triển du lịch cộng đồng không chỉ giúp nâng cao đời sống của người dân mà còn bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và văn hóa của Cô Tô

Cô Tô có khí hậu ôn hòa, nhiều bãi biển đẹp và hệ sinh thái phong phú. Văn hóa địa phương đa dạng với các phong tục tập quán độc đáo, tạo nên sức hấp dẫn cho du khách. Những yếu tố này là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của du lịch cộng đồng.

1.2. Lợi ích của du lịch cộng đồng đối với Cô Tô

Du lịch cộng đồng mang lại nhiều lợi ích cho người dân địa phương, từ việc tạo ra việc làm đến việc nâng cao thu nhập. Hơn nữa, nó còn giúp bảo tồn các giá trị văn hóa và môi trường tự nhiên, góp phần vào sự phát triển bền vững của huyện đảo.

II. Những thách thức trong phát triển du lịch cộng đồng Cô Tô

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng du lịch cộng đồng tại Cô Tô vẫn gặp phải nhiều thách thức. Sự phát triển tự phát, thiếu quy hoạch và quản lý là những vấn đề chính. Cộng đồng địa phương chưa được tham gia đầy đủ vào các hoạt động du lịch, dẫn đến việc lợi ích không được phân chia công bằng.

2.1. Thiếu sự tham gia của cộng đồng địa phương

Nhiều hộ gia đình có tiềm năng tham gia vào hoạt động du lịch nhưng chưa được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết. Điều này dẫn đến việc chỉ một số ít hộ gia đình hưởng lợi từ du lịch cộng đồng.

2.2. Quản lý và quy hoạch du lịch chưa hiệu quả

Việc quản lý và quy hoạch du lịch tại Cô Tô còn nhiều bất cập. Sự phát triển nhanh chóng của du lịch dẫn đến áp lực lên môi trường và cơ sở hạ tầng, cần có các giải pháp quản lý hiệu quả hơn.

III. Giải pháp phát triển du lịch cộng đồng bền vững ở Cô Tô

Để phát triển du lịch cộng đồng một cách bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ từ chính quyền địa phương, cộng đồng và các doanh nghiệp. Các mô hình du lịch cộng đồng cần được xây dựng dựa trên sự tham gia của người dân và bảo vệ môi trường.

3.1. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức cho cộng đồng

Cần tổ chức các khóa đào tạo về kỹ năng du lịch cho cộng đồng địa phương. Việc nâng cao nhận thức về lợi ích của du lịch cộng đồng sẽ giúp người dân tích cực tham gia hơn.

3.2. Xây dựng mô hình du lịch cộng đồng hiệu quả

Mô hình du lịch cộng đồng cần được thiết kế sao cho phù hợp với đặc điểm văn hóa và tự nhiên của Cô Tô. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để đảm bảo tính bền vững.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về du lịch cộng đồng Cô Tô

Nghiên cứu về du lịch cộng đồng tại Cô Tô đã chỉ ra rằng việc phát triển du lịch có thể mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng. Các mô hình thành công từ những địa phương khác có thể được áp dụng tại Cô Tô để nâng cao hiệu quả phát triển.

4.1. Các mô hình du lịch cộng đồng thành công

Nhiều địa phương trên thế giới đã áp dụng thành công mô hình du lịch cộng đồng. Những bài học từ các mô hình này có thể được áp dụng để phát triển du lịch tại Cô Tô.

4.2. Kết quả từ các hoạt động du lịch cộng đồng

Các hoạt động du lịch cộng đồng đã giúp nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời bảo tồn các giá trị văn hóa và môi trường. Kết quả này cho thấy tiềm năng lớn của du lịch cộng đồng tại Cô Tô.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của du lịch cộng đồng Cô Tô

Du lịch cộng đồng tại Cô Tô có nhiều tiềm năng phát triển, nhưng cần có những giải pháp cụ thể để đảm bảo tính bền vững. Việc kết hợp giữa bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế sẽ là chìa khóa cho sự thành công trong tương lai.

5.1. Tương lai của du lịch cộng đồng tại Cô Tô

Với sự quan tâm và đầu tư đúng mức, du lịch cộng đồng tại Cô Tô có thể trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn nhất tại Việt Nam. Cần có sự phối hợp giữa các bên để phát triển bền vững.

5.2. Đề xuất các chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng

Chính quyền địa phương cần xây dựng các chính sách hỗ trợ cho cộng đồng tham gia vào hoạt động du lịch. Các chính sách này cần hướng đến việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Du lịch cộng đồng (DLCĐ) ngày càng trở thành xu hướng phát triển bền vững, đặc biệt tại các vùng ven biển và hải đảo như huyện đảo Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh. Với diện tích 47,43 km² và dân số khoảng 6.000 người, Cô Tô sở hữu nhiều tiềm năng du lịch tự nhiên và văn hóa đặc sắc, thu hút lượng khách du lịch tăng trưởng trung bình khoảng 14,5% mỗi năm giai đoạn 2012-2015. Tuy nhiên, hoạt động du lịch tại đây phát triển nhanh nhưng còn mang tính tự phát, thiếu sự tham gia đồng đều và hiệu quả của cộng đồng địa phương. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xây dựng mô hình và đề xuất giải pháp phát triển DLCĐ tại Cô Tô, góp phần nâng cao đời sống kinh tế - xã hội, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa bản địa. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào nguồn lực, nhận thức, khả năng và thực tế tham gia của cộng đồng trong giai đoạn 2010-2015, với ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển du lịch bền vững, tăng cường sự tham gia của cộng đồng và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình phát triển du lịch cộng đồng, bao gồm:

• Khái niệm du lịch cộng đồng (DLCĐ): Là hình thức du lịch có sự tham gia chủ động của cộng đồng địa phương trong tổ chức, cung cấp dịch vụ và chia sẻ lợi ích kinh tế, đồng thời bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và văn hóa bản địa.
• Nguyên tắc phát triển DLCĐ: Bao gồm sự tham gia công bằng của cộng đồng, tôn trọng giá trị văn hóa, chia sẻ lợi ích và trách nhiệm bảo tồn tài nguyên.
• Mô hình các thành phần tham gia: Cộng đồng địa phương, chính quyền địa phương, các tổ chức hỗ trợ, doanh nghiệp du lịch và khách du lịch, với mối quan hệ phối hợp chặt chẽ nhằm phát triển bền vững.
• Điều kiện phát triển DLCĐ: Tài nguyên du lịch hấp dẫn, khả năng tiếp cận, quy hoạch điểm đến, mong muốn và năng lực của cộng đồng.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: tài nguyên du lịch, cộng đồng địa phương, sự tham gia của cộng đồng, phát triển bền vững, và mô hình quản lý du lịch cộng đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp sau:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Từ các công trình nghiên cứu, báo cáo ngành, số liệu thống kê của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Quảng Ninh, UBND huyện Cô Tô, và các tài liệu pháp luật liên quan.
• Khảo sát thực địa: Tiến hành khảo sát tại Cô Tô trong các mùa du lịch đông và hè để quan sát thực tế sự tham gia của cộng đồng.
• Phỏng vấn sâu: Với cán bộ quản lý du lịch, các hộ dân tham gia hoạt động du lịch, doanh nghiệp lữ hành và khách du lịch nhằm thu thập nhận định khách quan.
• Phương pháp bảng hỏi: Thu thập thông tin về nhận thức, mức độ tham gia và các khó khăn của cộng đồng.
• Phân tích định lượng: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để xử lý số liệu sơ cấp, tính toán tỷ lệ phần trăm, phân tích các chỉ số liên quan đến sự tham gia và hiệu quả kinh tế của DLCĐ.

Cỡ mẫu khảo sát khoảng 300 người dân và 50 doanh nghiệp, được chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ tham gia của cộng đồng: Khoảng 40% dân số trong độ tuổi lao động tham gia trực tiếp vào các hoạt động du lịch như lưu trú, ăn uống, vận chuyển. Tuy nhiên, lợi ích kinh tế chưa được phân chia đồng đều, tập trung chủ yếu vào một số hộ gia đình có điều kiện tốt hơn.

2. Hiệu quả kinh tế từ DLCĐ: Thu nhập thêm hàng tháng của các hộ dân tham gia du lịch dao động từ 1,5 đến 3 triệu đồng, chiếm khoảng 20-30% tổng thu nhập hộ gia đình. Doanh thu du lịch của huyện đạt khoảng 400 triệu đồng/năm từ các hoạt động thu vé, chèo thuyền, trông giữ xe, chưa kể doanh thu từ dịch vụ ăn uống và lưu trú.

3. Nhận thức và kỹ năng của cộng đồng: Khoảng 60% người dân có nhận thức cơ bản về lợi ích và trách nhiệm trong phát triển du lịch cộng đồng, nhưng chỉ 35% có kỹ năng quản lý, phục vụ khách du lịch hiệu quả. Nhiều hộ dân còn thiếu kiến thức về marketing, quản lý tài chính và kỹ năng giao tiếp.

4. Hạ tầng và khả năng tiếp cận: Cơ sở hạ tầng du lịch được cải thiện đáng kể sau năm 2013 với việc đưa điện lưới quốc gia ra đảo, hệ thống giao thông đường bộ và đường biển được nâng cấp. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận còn hạn chế do khoảng cách 50 km từ đất liền và điều kiện thời tiết phức tạp, ảnh hưởng đến lượng khách du lịch.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sự tham gia của cộng đồng tại Cô Tô còn mang tính tự phát, chưa có sự tổ chức và quản lý chuyên nghiệp, dẫn đến hiệu quả kinh tế chưa cao và chưa bền vững. So với các mô hình DLCĐ thành công ở các địa phương khác như Ba Bể, Bắc Hà hay Đảo Cò, Cô Tô còn thiếu sự hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo bài bản cho cộng đồng. Việc phân chia lợi ích chưa công bằng cũng làm giảm động lực tham gia của nhiều hộ dân.

Biểu đồ phân bố thu nhập từ du lịch theo hộ gia đình có thể minh họa rõ sự chênh lệch lợi ích trong cộng đồng. Bảng so sánh mức độ hài lòng của du khách tại các điểm DLCĐ ven biển cũng cho thấy Cô Tô cần nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút khách.

Ngoài ra, việc thiếu quy hoạch tổng thể và sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các thành phần tham gia làm giảm hiệu quả phát triển DLCĐ. Kinh nghiệm từ các mô hình thành công nhấn mạnh vai trò quan trọng của chính quyền địa phương và các tổ chức hỗ trợ trong việc đào tạo, quản lý và xúc tiến du lịch.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cộng đồng: Tổ chức các khóa đào tạo kỹ năng quản lý, phục vụ khách, marketing và quản lý tài chính cho người dân trong vòng 12 tháng tới, do Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch phối hợp với các tổ chức phi chính phủ thực hiện.

2. Xây dựng mô hình quản lý du lịch cộng đồng chuyên nghiệp: Thiết lập các hợp tác xã hoặc tổ chức cộng đồng quản lý dịch vụ du lịch, đảm bảo phân chia lợi ích công bằng và minh bạch, hoàn thành trong 18 tháng, do UBND huyện Cô Tô chủ trì.

3. Phát triển cơ sở hạ tầng du lịch đồng bộ: Đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông, bến bãi, nhà vệ sinh công cộng và các tiện ích phục vụ khách du lịch trong 3 năm tới, huy động nguồn vốn từ ngân sách nhà nước và các doanh nghiệp.

4. Xúc tiến quảng bá và kết nối thị trường: Tăng cường hợp tác với các công ty lữ hành, tổ chức các chương trình famtrip, quảng bá hình ảnh du lịch cộng đồng Cô Tô trên các phương tiện truyền thông trong vòng 12 tháng, do Sở Du lịch và các doanh nghiệp du lịch thực hiện.

5. Tăng cường vai trò quản lý nhà nước: Ban hành các chính sách hỗ trợ về vốn, ưu đãi thuế, quy hoạch phát triển DLCĐ, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động du lịch cộng đồng để đảm bảo phát triển bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Sinh viên và học viên cao học ngành Du lịch: Nghiên cứu cơ sở lý luận, mô hình và thực tiễn phát triển du lịch cộng đồng, áp dụng vào các đề tài nghiên cứu và luận văn.

2. Cán bộ quản lý nhà nước về du lịch: Tham khảo các giải pháp quản lý, chính sách hỗ trợ và mô hình phát triển du lịch cộng đồng phù hợp với địa phương.

3. Doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư du lịch: Hiểu rõ vai trò cộng đồng trong phát triển sản phẩm du lịch, từ đó xây dựng chiến lược hợp tác và đầu tư hiệu quả.

4. Cộng đồng địa phương và các tổ chức phi chính phủ: Nắm bắt kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm phát triển du lịch cộng đồng, từ đó nâng cao năng lực tham gia và quản lý hoạt động du lịch.

Câu hỏi thường gặp

1. Du lịch cộng đồng là gì và có đặc điểm gì nổi bật?
   Du lịch cộng đồng là hình thức du lịch có sự tham gia chủ động của cộng đồng địa phương trong tổ chức và cung cấp dịch vụ, đồng thời chia sẻ lợi ích kinh tế và bảo vệ tài nguyên. Đặc điểm nổi bật là sự tham gia tích cực của cộng đồng và tính bền vững về văn hóa, môi trường.

2. Tại sao phát triển du lịch cộng đồng ở Cô Tô còn gặp nhiều khó khăn?
   Nguyên nhân chính là sự tham gia của cộng đồng còn tự phát, thiếu kỹ năng quản lý, phân chia lợi ích chưa công bằng, hạ tầng chưa đồng bộ và thiếu sự hỗ trợ kỹ thuật từ các cơ quan quản lý.

3. Các thành phần nào tham gia vào mô hình du lịch cộng đồng?
   Bao gồm cộng đồng địa phương, chính quyền địa phương, các tổ chức hỗ trợ, doanh nghiệp du lịch và khách du lịch, phối hợp chặt chẽ để phát triển bền vững.

4. Làm thế nào để nâng cao năng lực cộng đồng trong phát triển du lịch?
   Thông qua các khóa đào tạo kỹ năng phục vụ, quản lý tài chính, marketing, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn từ các tổ chức chuyên môn và chính quyền địa phương.

5. Du lịch cộng đồng có tác động gì đến phát triển kinh tế xã hội địa phương?
   DLCĐ góp phần tăng thu nhập cho người dân, tạo việc làm, bảo tồn văn hóa truyền thống, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Kết luận

• Du lịch cộng đồng tại Cô Tô có tiềm năng lớn nhưng phát triển chưa đồng đều và bền vững do nhiều hạn chế về năng lực và hạ tầng.
• Sự tham gia của cộng đồng là yếu tố then chốt quyết định thành công của mô hình DLCĐ.
• Cần xây dựng mô hình quản lý chuyên nghiệp, tăng cường đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho cộng đồng.
• Phát triển cơ sở hạ tầng và xúc tiến quảng bá là những giải pháp thiết yếu để thu hút khách du lịch.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm nhằm nâng cao hiệu quả và bền vững của du lịch cộng đồng tại Cô Tô.

Hành động ngay hôm nay để góp phần phát triển du lịch cộng đồng bền vững tại Cô Tô – nơi hội tụ giá trị thiên nhiên và văn hóa đặc sắc!

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, phần nội dung chính của luận văn bao gồm 3 chương: C ươ 1 Cơ ở í ậ ề ị C ươ 2 T ự ng p á ể ị ở Cô Tô C ươ 3 G p áp ă ườ ự ủ ị ở Cô Tô 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ DU LỊCH CỘNG ĐỒNG 1. Sản phẩm và các loại hình du lịch Du lịch phát triển dựa vào việc khai thác các giá trị TNDL với việc hình thành các loại hình du lịch L hình du ị là các hình du ị ư c ổ nhằ th ụ í du ị ủ khách du lị ” Hoạt động du lịch được thực hiện thông qua việc tổ chức các loại hình du lịch cụ thể trên cơ sở khai thác các giá trị TNDL. Phụ thuộc vào đặc điểm TNDL, các loại hình du lịch được phát triển nhằm thoả mãn nhu cầu, mục đích đi du lịch của du khách.

Tổ chức Du lịch Thế giới của Liên hợp Quốc đã phân loại các loại hình du lịch chính theo các mục đích cơ bản của thị trường khách: tham quan, n ỉ mát, ữ , tiêu ể trí; ă ười thân, bè; ương , công ụ; tí ưỡng và các ụ ích khác. Tất cả những mục đích này đều hoặc là đi du lịch theo ở thích, ý ố (tham quan, ngh dưỡng, tiêu khiển giải trí, .) hoặc là đi du lịch theo ĩ ụ, trách (thương mại, công vụ, chữa bệnh,. Khái niệm về sản phẩm du lịch đã được đưa ra trong Luật Du lịch (2005), theo đó S n p ẩ du ị là ập h p các dịch ụ ầ ể ỏ mãn nhu ầ ủ khách du ị ”. Một số tài liệu khác cho rằng “Sản phẩm du lịch là một loại sản phẩm đặc biệt có tính dịch vụ cao và được tạo thành bởi nhiều yếu tố nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách” và như vậy sản phẩm du lịch ch bao gồm dịch vụ tổng thể của nhà cung cấp dựa vào các yếu tố thu hút du lịch khác như kết cấu hạ tầng du lịch, TNDL, CSVCKT du lịch, lao động (con người) và các yếu tố “tiền” du lịch như nghiên cứu thị trường du lịch, chiến lược kinh doanh du lịch, chiến lược marketing du lịch, xây dựng sản phẩm và cung cấp (bán) sản phẩm cho du khách để th a mãn nhu cầu của du khách.

Theo U N WTO “Sản phẩm du lịch là sự tổng hợp của 3 yếu tố cấu thành: (i) kết cấu hạ tầng và CSVCKT du lịch; (ii) tài nguyên du lịch; và (iii) dịch vụ du 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Thực tế cho thấy khái niệm này của UNWTO là “bao trùm” và thể hiện đầy đủ những gì chứa đựng trong một sản phẩm du lịch. Cộng đồng Cộng đồng – một khái niệm lý thuyết cũng như thực hành xuất hiện vào những năm 1940 tại các nước thuộc địa của Anh. Năm 1950, Liên hiệp quốc công nhận khái niệm phát triển cộng đồng và khuyến khích các quốc gia sử dụng khái niệm này như một công cụ để thực hiện các chương trình viện trợ quy mô lớn về kĩ thuật, phương pháp và tài chính vào tập k 50 – 60.

Khái niệm cộng đồng (community) là một trong những khái niệm xã hội học. Trong đời sống xã hội, khái niệm cộng đồng được sử dụng một cách tương đối rộng rãi, để ch nhiều đối tượng có những đặc điểm tương đối khác nhau về quy mô, đặc tính xã hội. Từ những khối tập hợp người, các liên minh rộng lớn như cộng đồng châu u, cộng đồng các nước Ả Rập,. đến một hạng kiểu xã hội, căn cứ vào đặc tính tương đồng về sắc tộc, chủng tộc hay tôn giáo,.

như cộng đồng người Do Thái, cộng đồng người da đen tại Chicago. Nh hơn nữa, danh từ cộng đồng được sử dụng cho các đơn vị xã hội cơ bản là gia đình, làng hay một nhóm xã hội nào đó có những đặc tính xã hội chung về lứa tuổi, giới tính, nghề nghiệp, thân phận xã hội như nhóm những người lái xe taxi, nhóm người khiếm thị,…vv Tại Việt Nam, lần đầu tiên khái niệm phát triển cộng đồng được giới thiệu vào giữa những năm 1950 thông qua một số hoạt động phát triển cộng đồng tại các t nh phía Nam, trong lĩnh vực giáo dục. Từ ngành giáo dục, phát triển cộng đồng chuyển sang lĩnh vực công tác xã hội. Đến những năm 1960, 1970, hoạt động phát triển cộng đồng được đẩy mạnh thông qua các chương trình phát triển nông thôn của sinh viên hay của phong trào Phật giáo.

Từ thập k 80 của thế k trước cho đến nay, phát triển cộng đồng được biết đến một cách rộng rãi hơn thông qua các chương trình viện trợ phát triển của nước ngoài tại Việt Nam, có sự tham gia của người dân tại cộng đồng như một â ố ị h để chương trình đạt được hiệu quả bền vững. Các đường lối và phương pháp cơ bản về phát triển cộng đồng đã được triển khai trên thực tiễn ở Việt Nam, bằng các nhân sự trong nước với cả những thành công và thất bại. 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Cộng đồng thường xem các nguồn tài nguyên thiên nhiên như rừng, đất đai, nguồn nước…là “ngân hàng” của họ, nơi mà họ có thể dựa vào để sinh sống. Cộng đồng sử dụng các nguồn tài nguyên nơi mình sinh sống cùng với việc phát triển các tập quán quản lý riêng.

Họ khai thác tài nguyên theo nhiều phương thức và chia sẻ lợi ích từ việc khai thác cho những thành viên khác trong cộng đồng của mình. Việc “chia sẻ nguồn lợi” luôn đi liền với “chia sẻ trách nhiệm bảo tồn” được xem là triết lý sống của các cộng đồng được truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác. Khái niệm cộng đồng bao gồm các thực thể xã hội có cơ cấu tổ chức chặt chẽ cho đến các tổ chức ít có cấu trúc chặt chẽ, là một nhóm xã hội có lúc khá phân tán, được liên kết bằng lợi ích chung trong một không gian tạm thời, dài hay ngắn như phong trào quần chúng, công chúng khán giả, đám đông…Đây là một tuyến nghĩa rất hay được sử dụng trong khoa học xã hội, gắn với các thực thể xã hội nhất định. Nhìn chung cộng đồng được phân loại thành một số loại hình chủ yếu như sau: a) Loại hình cộng đồng thuần khiết với loại hình cộng đồng không thuần khiết do đã bị biến dạng hoặc pha tạp với cơ cấu, tổ chức, thiết chế xã hội hiệp hội tính.

b) Loại hình cộng đồng theo tính trội nào đó như: cộng đồng lãnh thổ, cộng đồng huyết thống, cộng đồng thân tộc, cộng đồng tộc người, cộng đồng nghề nghiệp, cộng đồng tôn giáo. Nhóm cộng đồng có tính trội này được phân ra làm hai loại: cộng đồng địa dư và cộng đồng chức năng. c) Loại hình cộng đồng lịch sử theo các thuyết tiến hoá xã hội. Du lịch cộng đồng Khái niệm DLCĐ xuất hiện vào những năm đầu thế k 20, tuy nhiên đến nay vẫn chưa có một quan điểm thống nhất cho khái niệm này, do vậy vẫn tồn tại nhiều cách gọi khác nhau như: - Community - Based Tourism (Du lịch dựa vào cộng đồng) - Community - Development in Tourism (Phát triển cộng đồng dựa vào Du lịch) - Community - Based Ecotourism (Du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng) - Community - Participation in Tourism (Phát triển du lịch có sự tham gia của cộng đồng) - Community - Based MountainTourism (Phát triển du lịch núi dựa vào cộng đồng) 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Do có những quan điểm nghiên cứu, góc nhìn khác nhau những khái niệm này được sử dụng khá linh hoạt và được thay đổi tuỳ thuộc vào tác giả, địa điểm và các dự án cụ thể, song các vấn đề về bền vững và cộng đồng địa phương (điển hình ở khu vực nông thôn, những người nghèo, và ở vùng sâu vùng xa) là những nội dung chính được đề cập, xem xét.

Du lịch cộng đồng phải duy trì tính bền vững cả về văn hoá và môi trường với ý nghĩa các nguồn lực phải được sử dụng, duy trì và xây dựng cho mục đích sử dụng của các thế hệ tương lai. Điều này không có nghĩa là du lịch cộng đồng có thể tạo ra nhiều thay đổi. Song trong chừng mực nào đó nó luôn phải quan tâm tới các lợi ích cũng như hậu quả trước mắt và lâu dài của sự thay đổi đó. Vì vậy, sự bền vững không ch là thái độ mà nó nhất định phải thể hiện sự đánh giá cao các giá trị tự nhiên và văn hoá của địa phương.

Theo Phạm Trung Lương thì: “DLCĐ là hình du ị mang cho du khách nhữ ề sắ ng ị p ương, trong c ng ng ị p ương tham gia ự p vào du ị h, ư c hưở ích kinh - xã du ị và có trách tài nguyên, môi ường, n ắ ă hóa ủ ” 1. Mục tiêu và nguyên tắc phát triển của du lịch cộng đồng Từ những khái niệm cũng như những hiểu biết chung nhất về du lịch cộng đồng, Theo Viện nghiên cứu Phát triển Miền núi, để phát triển du lịch cộng đồng thì mục tiêu phát triển du lịch cộng đồng phải bao gồm những điểm như sau: - Là công cụ cho hoạt động bảo tồn. - Là công cụ cho phát triển chất lượng cuộc sống. - Là công cụ để nâng cao nhận thức, kiến thức và sự hiểu biết của mọi người bên ngoài cộng đồng về những vấn đề như rừng trong cộng đồng, con người sống trong khu vực rừng, nông nghiệp hữu cơ, quyền công dân cho người trong bộ lạc.

- Là công cụ cho cộng đồng cùng tham gia, thảo luận các vấn đề, cùng làm việc và giải quyết các vấn đề cộng đồng. - Mở rộng các cơ hội trao đổi kiến thức và văn hóa giữa khách du lịch và cộng đồng. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Cung cấp khoản thu nhập thêm cho cá nhân thành viên trong cộng đồng, mang lại thu nhập cho quỹ phát triển cộng đồng. - Du lịch cộng đồng phải góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và văn hóa, bao gồm cả sự đa dạng về sinh học, tài nguyên nước, rừng, bản sắc văn hóa,.

- Du lịch cộng đồng phải đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương thông qua việc tăng doanh thu về du lịch và những lợi ích khác cho cộng đồng địa phương. - Du lịch cộng đồng phải có sự tham gia ngày càng tăng của cộng đồng địa phương. - Du lịch cộng đồng phải mang đến cho khách một sản phẩm có trách nhiệm đối với môi trường và xã hội.