Luận văn thạc sĩ ueh giải pháp đẩy mạnh hoạt động tín dụng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thương mại cổ phần quân đội tại thành phố hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp nâng cao tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thương mại cổ phần quân đội TP.HCM.

• Tác giả: Lê Thị Quỳnh Tiên
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Đức
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp đẩy mạnh hoạt động tín dụng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân Đội tại Thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về tín dụng ngân hàng
• 1.1.1. Khái niệm về tín dụng ngân hàng
• 1.1.2. Bản chất của tín dụng ngân hàng
• 1.1.3. Các hình thức cấp tín dụng ngân hàng
• 1.1.4. Vai trò của tín dụng ngân hàng
• 1.2. DNNVV trong nền kinh tế
• 1.2.1. Khái niệm DNNVV
• 1.2.2. Tiêu chuẩn của DNNVV
• 1.2.2.1. Trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Khái quát hoạt động kinh doanh của Ngân Hàng TMCP Quân Đội
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.3. Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân Hàng TMCP Quân Đội
• 2.1.3.1. Về quy mô hoạt động
• 2.1.3.2. Về hoạt động tín dụng
• 2.1.3.3. Về hoạt động huy động vốn
• 2.1.3.4. Về kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.2. Sơ lược về hoạt động của DNNVV trên địa bàn Tp.
• 2.2.1. Vị trí địa lý, tình hình kinh tế xã hội Tp.
• 2.2.2. Đặc trưng của DNNVV trên địa bàn
• 2.2.3. Quy mô và đóng góp của DNNVV trong khu vực Tp.
• 2.3. Thực trạng đẩy mạnh hoạt động tín dụng đối với DNNVV tại Ngân hàng TMCP Quân Đội khu vực Tp.
• 2.3.1. Phân tích thực trạng hoạt động tín dụng đối với DNNVV tại Ngân hàng TMCP Quân Đội khu vực Tp.
• 2.3.2. Phân loại khách hàng DNNVV tại MB
• 2.3.3. Quy trình cho vay đối với DNNVV tại MB
• 2.3.4. Về số lượng khách hàng DNNVV
• 2.3.5. Về tăng trưởng dư nợ
• 2.3.6. Về doanh số cho vay – thu nợ
• 2.3.7. Về nợ quá hạn và nợ xấu
• 2.3.8. Về thu thuần từ hoạt động cho vay
• 2.3.9. Về các phương thức và điều kiện cho vay
• 2.3.10. Khảo sát thực tế về thực trạng hoạt động tín dụng đối với DNNVV tại MB khu vực Tp.
• 2.3.11. Đánh giá thực trạng đẩy mạnh hoạt động tín dụng đối với DNNVV của Ngân Hàng TMCP Quân Đội tại Tp.
• 2.3.11.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.11.2. Những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Định hướng phát triển của Ngân Hàng TMCP Quân Đội đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020
• 3.2. Định hướng và chủ trương chung trong hoạt động của Ngân Hàng TMCP Quân Đội
• 3.3. Định hướng đẩy mạnh hoạt động tín dụng cho các DNNVV của MB
• 3.4. Giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động tín dụng đối với DNNVV của Ngân Hàng TMCP Quân Đội tại Tp.
• 3.4.1. Nhóm giải pháp dành do MB tại Tp.HCM tổ chức thực hiện
• 3.4.2. Giải pháp mang tính chính sách
• 3.4.3. Giải pháp mang tính nghiệp vụ
• 3.4.4. Nhóm giải pháp hỗ trợ
• 3.4.4.1. Đối với Chính phủ, Bộ ngành liên quan
• 3.4.4.2. Đối với Ngân Hàng Nhà Nước
• 3.4.4.3. Đối với UBND Tp.
• 3.4.4.4. Đối với các DNNVV
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Quân Đội

Tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại ngân hàng TMCP Quân Đội đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế. DNNVV là một phần không thể thiếu trong nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ngân hàng TMCP Quân Đội đã có những chính sách và giải pháp nhằm hỗ trợ DNNVV, giúp họ tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn.

1.1. Khái niệm và vai trò của tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa

Tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa là hình thức cấp vốn cho các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, giúp họ phát triển sản xuất và kinh doanh. Vai trò của tín dụng không chỉ dừng lại ở việc cung cấp vốn mà còn hỗ trợ DNNVV trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo ra việc làm.

1.2. Tình hình tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Quân Đội

Ngân hàng TMCP Quân Đội đã triển khai nhiều chương trình tín dụng dành riêng cho DNNVV. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc tiếp cận vốn, như điều kiện vay vốn và lãi suất tín dụng.

II. Vấn đề và thách thức trong tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Mặc dù ngân hàng TMCP Quân Đội đã có nhiều nỗ lực trong việc hỗ trợ DNNVV, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc đáp ứng các điều kiện vay vốn, dẫn đến việc hạn chế khả năng tiếp cận tín dụng.

2.1. Các điều kiện vay vốn khó khăn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Nhiều DNNVV không đủ điều kiện về tài sản đảm bảo hoặc lịch sử tín dụng để được vay vốn. Điều này tạo ra rào cản lớn cho họ trong việc tiếp cận nguồn vốn cần thiết.

2.2. Lãi suất tín dụng và ảnh hưởng đến doanh nghiệp nhỏ và vừa

Lãi suất tín dụng cao có thể gây khó khăn cho DNNVV trong việc trả nợ. Điều này ảnh hưởng đến khả năng phát triển và mở rộng kinh doanh của họ.

III. Giải pháp nâng cao tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Quân Đội

Để nâng cao tín dụng cho DNNVV, ngân hàng TMCP Quân Đội cần triển khai các giải pháp đồng bộ. Những giải pháp này không chỉ giúp DNNVV tiếp cận vốn dễ dàng hơn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững.

3.1. Cải thiện quy trình vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Ngân hàng cần đơn giản hóa quy trình vay vốn, giảm bớt các thủ tục hành chính phức tạp để DNNVV có thể dễ dàng tiếp cận nguồn vốn.

3.2. Chính sách lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Cần có chính sách lãi suất ưu đãi cho DNNVV, giúp họ giảm bớt gánh nặng tài chính và khuyến khích họ đầu tư mở rộng sản xuất.

3.3. Tăng cường hỗ trợ tư vấn tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Ngân hàng nên cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính cho DNNVV, giúp họ hiểu rõ hơn về các sản phẩm tín dụng và cách quản lý tài chính hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa

Nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện tín dụng cho DNNVV không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn cho ngân hàng và nền kinh tế. Các chương trình hỗ trợ tín dụng đã giúp nhiều DNNVV vượt qua khó khăn và phát triển bền vững.

4.1. Kết quả từ các chương trình tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Nhiều DNNVV đã thành công trong việc mở rộng quy mô sản xuất nhờ vào các chương trình tín dụng của ngân hàng TMCP Quân Đội. Điều này đã góp phần tạo ra nhiều việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các doanh nghiệp nhỏ và vừa thành công

Các doanh nghiệp thành công thường có chiến lược kinh doanh rõ ràng và biết cách tận dụng nguồn vốn hiệu quả. Họ cũng thường xuyên cập nhật thông tin và xu hướng thị trường để điều chỉnh hoạt động kinh doanh.

V. Kết luận và tương lai của tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Quân Đội

Tín dụng cho DNNVV tại ngân hàng TMCP Quân Đội có tiềm năng phát triển lớn. Tuy nhiên, cần có những chính sách và giải pháp cụ thể để khắc phục các vấn đề hiện tại. Tương lai của tín dụng DNNVV sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của ngân hàng.

5.1. Tầm nhìn phát triển tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Ngân hàng TMCP Quân Đội cần xây dựng một tầm nhìn dài hạn cho tín dụng DNNVV, tập trung vào việc phát triển bền vững và hỗ trợ doanh nghiệp trong mọi giai đoạn.

5.2. Đề xuất các chính sách hỗ trợ từ chính phủ

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ rõ ràng cho DNNVV, bao gồm cả việc giảm thuế và hỗ trợ tài chính để khuyến khích sự phát triển của họ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hồ Chí Minh là đầu tàu kinh tế năng động nhất cả nước, đóng góp khoảng một phần ba tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và tập trung hơn một phần tư tổng số doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) của Việt Nam. Giai đoạn 2010–2012, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân của thành phố đạt 10,4%, vượt trội so với mức trung bình 5,9% của cả nước. Đến cuối năm 2012, địa bàn thành phố có 151.854 DNNVV, chiếm 96% tổng số doanh nghiệp, đóng góp hơn 50% GDP và tạo việc làm cho khoảng 70% lực lượng lao động địa phương.

Dù giữ vai trò huyết mạch, khu vực DNNVV thường xuyên đối mặt với rào cản tiếp cận vốn ngân hàng do hạn chế về tài sản bảo đảm và năng lực quản trị tài chính. Trong khi đó, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội (MB) xác định phát triển thị trường phía Nam là trọng tâm chiến lược giai đoạn 2011–2015 nhưng việc khai thác mảng khách hàng này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng ngân hàng đối với DNNVV, phân tích toàn diện thực trạng cấp tín dụng của MB tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2010–2012, chỉ ra các nút thắt cốt lõi và đề xuất hệ thống giải pháp khả thi. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp MB tối ưu hóa danh mục cho vay, duy trì tốc độ tăng trưởng dư nợ trên 20% mỗi năm gắn liền với kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng an toàn 2%, đồng thời thúc đẩy dòng vốn chảy vào khu vực kinh tế tư nhân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp của hai nền tảng lý thuyết tài chính hiện đại: Lý thuyết Thông tin bất đối xứng (Asymmetric Information Theory) và Lý thuyết Trung gian tài chính (Financial Intermediation Theory). Lý thuyết thông tin bất đối xứng giải thích hiện tượng phân phối hạn mức tín dụng (credit rationing) và rủi ro đạo đức khi ngân hàng thiếu dữ liệu minh bạch về doanh nghiệp đi vay. Trong khi đó, lý thuyết trung gian tài chính làm rõ vai trò của ngân hàng trong việc chuyển hóa các khoản tiền gửi nhàn rỗi thành nguồn vốn tài trợ sản xuất nhằm giảm thiểu chi phí giao dịch xã hội.

Luận văn vận dụng các khái niệm cốt lõi theo Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 về cấp tín dụng và cho vay. Tiêu chuẩn phân loại DNNVV được đối chiếu giữa Nghị định 56/2009/NĐ-CP (quy định tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng hoặc số lao động dưới 300 người) với quy định nội bộ của MB (tổng tài sản dưới 500 tỷ đồng và doanh thu thuần dưới 1.000 tỷ đồng). Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hoạt động đẩy mạnh tín dụng được phân nhóm rõ ràng gồm: nhóm chỉ tiêu quy mô (số lượng khách hàng, doanh số cho vay, mức tăng trưởng dư nợ) và nhóm chỉ tiêu chất lượng (tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu và vòng quay vốn tín dụng).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp duy vật biện chứng kết hợp các kỹ thuật phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ số tài chính và tổng hợp diễn dịch. Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ Báo cáo thường niên của MB giai đoạn 2010–2012, Niên giám Thống kê Thành phố Hồ Chí Minh và các báo cáo định kỳ của Ngân hàng Nhà nước.

Nhằm làm rõ các rào cản thực tế, tác giả thực hiện khảo sát định lượng với cỡ mẫu 120 đối tượng, bao gồm 80 đại diện ban giám đốc DNNVV đang quan hệ tín dụng và 40 cán bộ tín dụng tại các chi nhánh MB trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng (stratified random sampling) được áp dụng theo các nhóm ngành nghề thương mại, dịch vụ, sản xuất công nghiệp và xây dựng. Việc lựa chọn phương pháp này giúp thu thập đánh giá đa chiều về mức độ đáp ứng của sản phẩm vay, lãi suất và thủ tục hành chính. Timeline nghiên cứu tập trung vào chuỗi dữ liệu 3 năm (2010–2012), thời điểm MB triển khai tái cơ cấu theo tư vấn của McKinsey và ban hành quy trình tín dụng mới theo Quyết định số 3533/QĐ-MB-HS.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô khách hàng và dư nợ tín dụng DNNVV tại MB tăng trưởng vượt bậc. Số lượng khách hàng DNNVV thiết lập quan hệ tín dụng tăng từ khoảng 8.000 doanh nghiệp năm 2008 lên 32.030 khách hàng vào cuối năm 2012, tương đương mức tăng trưởng gần 50% so với năm 2010. Tổng dư nợ cho vay toàn hệ thống MB năm 2012 đạt 74.479 tỷ đồng, tăng 26% so với năm 2011, vượt xa chỉ tiêu 17% do Ngân hàng Nhà nước giao và cao hơn nhiều mức tăng trưởng bình quân 9% của toàn ngành ngân hàng.

Thứ hai, hoạt động huy động vốn tạo nền tảng thanh khoản vững chắc. Tổng nguồn vốn huy động của MB năm 2012 đạt 152.384 tỷ đồng, trong đó huy động từ tổ chức kinh tế và dân cư đạt 117.747 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 77%. Lợi nhuận trước thuế năm 2012 đạt 3.090 tỷ đồng, tăng 18% so với năm 2011, giữ vững tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) ở mức cao 27,46% và tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) đạt 1,97%.

Thứ ba, chất lượng tín dụng được kiểm soát vượt trội so với mặt bằng chung. Tỷ lệ nợ xấu của MB năm 2012 chỉ ở mức 1,84%, thấp hơn rất nhiều so với tỷ lệ nợ xấu trung bình 4,26% của toàn hệ thống ngân hàng thương mại.

Thứ tư, tính tổn thương của cộng đồng doanh nghiệp địa phương vẫn ở mức cao. Năm 2012, Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận 22.000 DNNVV giải thể hoặc ngừng hoạt động, tăng gần gấp đôi so với 11.131 doanh nghiệp năm 2010. Cơ cấu nguồn vốn của khối DNNVV cho thấy sự phụ thuộc lớn vào đòn bẩy tài chính khi vốn vay chiếm từ 54% đến 57% tổng nguồn vốn, trong khi vốn chủ sở hữu chỉ chiếm 43% đến 46%.

Thảo luận kết quả

Sự bứt phá của MB xuất phát từ kỷ luật điều hành chặt chẽ của một định chế tài chính gốc quân đội, cùng việc phân tách rõ ràng trách nhiệm giữa khâu quan hệ khách hàng, thẩm định độc lập và quản lý rủi ro. Tuy nhiên, hoạt động cấp tín dụng cho DNNVV tại Thành phố Hồ Chí Minh vẫn tập trung chủ yếu vào nhóm thương mại dịch vụ với các khoản vay ngắn hạn có tài sản bảo đảm là bất động sản. Các khoản vay trung và dài hạn tài trợ đổi mới công nghệ còn chiếm tỷ trọng khiêm tốn.

Khi đối chiếu với kinh nghiệm quốc tế, Nhật Bản đã giải quyết bài toán thiếu tài sản bảo đảm thông qua Hiệp hội Bảo lãnh Tín dụng và các định chế chuyên biệt như Ngân hàng Shoko Chukin; Indonesia áp dụng quy định buộc các ngân hàng thương mại dành tối thiểu 20% hạn mức tín dụng cho DNNVV; còn Thái Lan thành lập Quỹ hỗ trợ DNNVV với quy mô 260 triệu Baht để hỗ trợ lãi suất ưu đãi 8%/năm. Tại Việt Nam, sự thiếu vắng cơ chế bảo lãnh tín dụng hiệu quả và việc áp dụng điều kiện thế chấp khắt khe đã làm chậm tiến độ khơi thông nguồn vốn.

Các phát hiện nghiên cứu được minh họa trực quan qua biểu đồ đường thể hiện khoảng cách tăng trưởng tín dụng giữa MB (26%) và toàn ngành (9%), kết hợp bảng cân đối cơ cấu nợ thể hiện tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát chặt chẽ dưới 2% liên tục trong 3 năm.

Đề xuất và khuyến nghị

Hệ thống giải pháp nhằm đẩy mạnh tín dụng DNNVV được thiết kế đồng bộ với sự tham gia của nhiều chủ thể:

• Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng và linh hoạt hóa điều kiện bảo đảm (Chủ thể: Ban Điều hành và Khối Khách hàng Doanh nghiệp vừa và nhỏ MB): Phát triển các gói cấp hạn mức tín dụng dựa trên dòng tiền luân chuyển, bao thanh toán và thế chấp bằng khoản phải thu hoặc hàng tồn kho. Mục tiêu nâng tỷ trọng dư nợ tín chấp và bảo lãnh dòng tiền lên 25% tổng dư nợ DNNVV trong giai đoạn 2013–2015.
• Tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ (Chủ thể: Khối Thẩm định và Khối Vận hành MB): Chuẩn hóa mẫu biểu thẩm định riêng biệt cho doanh nghiệp siêu nhỏ, cắt giảm các tầng nấc phê duyệt trung gian để rút ngắn thời gian thẩm định từ 5–7 ngày xuống dưới 48 giờ, giúp giảm 15% chi phí vận hành khoản vay vào cuối năm 2014.
• Nâng cấp chính sách bảo lãnh tín dụng và hỗ trợ lãi suất (Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh): Kiện toàn tổ chức Quỹ Bảo lãnh Tín dụng DNNVV thành phố với vốn điều lệ trên 500 tỷ đồng, nâng tỷ lệ bảo lãnh lên mức 70–80% giá trị phương án vay vốn khả thi cho các ngành công nghiệp phụ trợ giai đoạn 2013–2016.
• Minh bạch hóa năng lực tài chính và chuẩn hóa kế toán (Chủ thể: Cộng đồng DNNVV và các Hiệp hội ngành nghề): Thực hiện kiểm toán độc lập báo cáo tài chính thường niên và áp dụng hóa đơn điện tử, phấn đấu 100% doanh nghiệp tiếp cận vốn giảm được chi phí lãi vay từ 1% đến 2% mỗi năm nhờ nâng cấp xếp hạng tín nhiệm nội bộ trước năm 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Tham khảo mô hình phân đoạn khách hàng (doanh thu dưới 1.000 tỷ đồng) và quy trình thẩm định 5 giai đoạn theo chuẩn mực MB để mở rộng dư nợ an toàn, kiểm soát nợ xấu dưới 2%.
• Chủ doanh nghiệp và giám đốc tài chính khối DNNVV: Hiểu rõ khẩu vị rủi ro và các tiêu chí chấm điểm tín dụng của ngân hàng thương mại, từ đó tái cấu trúc tỷ lệ nợ vay trên tổng nguồn vốn (hiện ở mức 54–57%) và hoàn thiện hồ sơ vay vốn hiệu quả.
• Cơ quan hoạch định chính sách và Ngân hàng Nhà nước: Vận dụng các bài học kinh nghiệm về chính sách hạn ngạch 20% của Indonesia và quỹ hỗ trợ lãi suất của Thái Lan để hoàn thiện khung pháp lý về bảo lãnh tín dụng tại Việt Nam.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo với chuỗi số liệu thực chứng giai đoạn 2010–2012, phương pháp tiếp cận định lượng và mô hình giải quyết xung đột thông tin bất đối xứng trong ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

• Tiêu chí phân loại DNNVV của MB có điểm gì khác so với quy định tại Nghị định 56/2009/NĐ-CP? MB căn cứ trên hai tiêu chí định lượng là tổng tài sản dưới 500 tỷ đồng và doanh thu thuần dưới 1.000 tỷ đồng, chia thành 3 phân khúc: siêu nhỏ (doanh thu dưới 20 tỷ), nhỏ (20 đến dưới 200 tỷ) và vừa (200 đến dưới 1.000 tỷ đồng). Điểm khác biệt lớn là MB không phân loại theo quy mô lao động hay ngành nghề như Nghị định 56/2009/NĐ-CP (vốn dưới 100 tỷ đồng và lao động dưới 300 người), giúp ngân hàng linh hoạt tiếp cận các doanh nghiệp có doanh số lớn.

• Yếu tố nào giúp MB kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở mức 1,84% năm 2012, thấp hơn nhiều so với mức 4,26% của toàn ngành? MB duy trì kỷ luật tín dụng nghiêm ngặt theo đặc thù quân đội, phân định độc lập giữa chuyên viên thẩm định và cán bộ bán hàng theo Quyết định 3533/QĐ-MB-HS. Đồng thời, ngân hàng chủ động phối hợp với công ty quản lý nợ MB AMC xử lý dứt điểm các khoản nợ nhóm 3 đến nhóm 5 ngay khi phát sinh dấu hiệu rủi ro.

• Tại sao các DNNVV tại Thành phố Hồ Chí Minh gặp khó khăn khi tiếp cận vốn ngân hàng dù chiếm 96% số lượng doanh nghiệp? Nguyên nhân chủ yếu do hơn 54% cơ cấu vốn của DNNVV là nợ vay, năng lực tài chính mỏng và thiếu tài sản thế chấp đạt chuẩn (chủ yếu là bất động sản). Hơn nữa, năm 2012 có 22.000 doanh nghiệp địa phương phá sản, buộc các ngân hàng phải siết chặt điều kiện an toàn tín dụng.

• Việt Nam có thể tiếp thu bài học kinh nghiệm gì từ các quỹ hỗ trợ tín dụng quốc tế? Việt Nam có thể học hỏi mô hình Quỹ hỗ trợ DNNVV của Thái Lan với quy mô 260 triệu Baht cung cấp lãi suất ưu đãi 8%/năm kết hợp đào tạo quản trị, hoặc hệ thống bảo lãnh tín dụng của Nhật Bản giúp các định chế tư nhân giải ngân vốn trung dài hạn mà không đòi hỏi 100% tài sản thế chấp.

• Định hướng tăng trưởng tín dụng DNNVV của MB sau năm 2012 đặt ra mục tiêu gì? MB định hướng duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng phân khúc DNNVV trên 20% mỗi năm, phấn đấu giữ vững vị thế trong top 3 ngân hàng thương mại cổ phần hàng đầu Việt Nam đến năm 2015, đồng thời mở rộng quy mô từ 32.030 khách hàng hiện hữu và tập trung tài trợ các ngành sản xuất chế biến.

Kết luận

• Luận văn khẳng định vai trò trụ cột của 151.854 DNNVV trong việc đóng góp hơn 50% GDP và giải quyết 70% việc làm tại Thành phố Hồ Chí Minh.
• MB ghi nhận kết quả kinh doanh vượt bậc giai đoạn 2010–2012 với dư nợ đạt 74.479 tỷ đồng, tăng trưởng tín dụng 26% và tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát chặt ở mức 1,84%.
• Nghiên cứu chỉ rõ điểm nghẽn lớn nhất trong việc mở rộng tín dụng là rào cản thông tin bất đối xứng và cơ cấu vốn vay của doanh nghiệp chiếm tỷ trọng cao tới 54–57%.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp thực thi cho giai đoạn 2013–2015, trọng tâm là linh hoạt hóa điều kiện cấp tín dụng dựa trên dòng tiền và tái cấu trúc quy trình thẩm định.
• Xác định lộ trình chiến lược đến năm 2020 nhằm kết nối nguồn lực ngân hàng với các quỹ bảo lãnh công, hướng tới mục tiêu đưa MB trở thành ngân hàng thuận tiện nhất cho cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Nền kinh tế thị trường ở nước ta tồn tại nhiều thành phần kinh tế, trong đó có thành phần kinh tế tư nhân. Đảng và Nhà nước ta tiếp tục khẳng định quan điểm phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) là một thành phần kinh tế quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho các DNNVV vừa phát huy tính chủ động sáng tạo, vừa nâng cao năng lực quản lý, điều hành, mở rộng các mối quan hệ, liên kết với nhiều doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm và nâng cao đời sống người dân.

Là trung tâm kinh tế năng động nhất và phát triển của cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh là nơi tập trung nhiều nhất số lượng các DNNVV (chiếm khoảng 1/4 số lượng DNNVV trong cả nước), tỷ trọng GDP chiếm 1/3 của cả nước, giải quyết cho khoảng 70% lao động trên địa bàn thành phố, có thể nói đây là thành phần kinh tế năng động nhất và có tốc độ tăng trưởng khá nhanh so với những thành phần khác. Hiện nay, với chiến lược kinh doanh giai đoạn 2011-2015, Ngân Hàng TMCP Quân Đội (MB) đang triển khai kế hoạch phát triển tại thị trường miền Nam, đặc biệt là khu vực Tp. Trong đó, chú trọng đẩy mạnh các hoạt động tín dụng tài trợ cho doanh nghiệp trên địa bàn. Mặc dù vậy, phân khúc thị trường DNNVV vẫn chưa được khai thác hiệu quả và toàn diện.

Trong khi đó, theo đánh giá chung, lợi ích thu được từ DNNVV nói chung và thông qua hoạt động tín dụng nói riêng mang về lợi nhuận đáng kể cho các ngân hàng thương mại do một số đặc thù của loại hình doanh nghiệp này. Xác định được tầm quan trọng của DNNVV đối với nền kinh tế nói chung và MB nói riêng, từ những phân tích và đánh giá về hoạt động tín dụng đối với các DNNVV trong quá trình công tác tại MB, nhằm phục vụ phần nào trong việc triển khai chiến lược kinh doanh của MB tại Tp.HCM thời gian tới, tôi mạnh dạn nghiên cứu và thực hiện luận văn Thạc sĩ với đề tài “Giải pháp đẩy mạnh hoạt động tín dụng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Ngân Hàng Thƣơng Mại Cổ Phần Quân Đội tại Thành phố Hồ Chí Minh”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục tiêu nghiên cứu Luận văn đi vào tìm hiểu và phản ánh tình hình hoạt động tín dụng đối với các DNNVV của MB trên địa bàn Tp.HCM, phân tích những khó khăn còn tồn tại, từ đó tìm ra nguyên nhân và đưa ra giải pháp kiến nghị nhằm đẩy mạnh hoạt động tín dụng đối với DNNVV tại MB khu vực Tp.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu là các vấn đề liên quan đến hoạt động tín dụng ngân hàng mà cụ thể là hoạt động cho vay đối với các DNNVV về mặt lý luận và thực tiễn. - Phạm vi nghiên cứu và đưa ra kết luận tại NH TMCP Quân Đội khu vực Tp.HCM trong vòng 03 năm qua, giai đoạn 2010-2012 4. Phƣơng pháp nghiên cứu Nội dung của luận văn được nghiên cứu theo phương pháp duy vật biện chứng kết hợp với các phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp và diễn dịch. Bố cục đề tài Nội dung luận văn bao gồm 03 chương: Chƣơng 1: Tổng quan về tín dụng ngân hàng đối với DNNVV của ngân hàng thương mại.

Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động tín dụng đối với các DNNVV tại NH TMCP Quân Đội trên địa bàn Tp. Chƣơng 3: Giải pháp đẩy mạnh hoạt động tín dụng đối với các DNNVV của NH TMCP Quân Đội tại Tp.HCM LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan về tín dụng ngân hàng 1. Khái niệm về tín dụng ngân hàng Tín dụng ngân hàng là một giao dịch về tài sản giữa bên cho vay và bên đi vay, trong đó các ngân hàng, các tổ chức tín dụng vừa là bên đi vay vừa là bên cho vay.

Bên cho vay chuyển giao tạm thời quyền sử dụng tài sản cho bên đi vay trong thời gian thỏa thuận, bên đi vay có nghĩa vụ hoàn trả lại vô điều kiện đầy đủ vốn và lãi cho bên cho vay khi đến thời hạn thanh toán. Theo Khoản 14 và 16 Điều 4 Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12: - Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. - Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Như vậy, nếu xem xét tín dụng ngân hàng như một quá trình, có thể phát biểu tín dụng ngân hàng là sự vận động của giá trị vốn lần lượt qua ba giai đoạn gồm: Giai đoạn cho vay, giai đoạn sử dụng vốn và giai đoạn hoàn trả 1.

Bản chất của tín dụng ngân hàng Sự xuất hiện và tồn tại của tín dụng gắn liền với sự xuất hiện và tồn tại của nền kinh tế hàng hóa - tiền tệ. Trong nền kinh tế hàng hóa tiền tệ tồn tại một hiện tượng dư thừa tạm thời của một số chủ thể có trong tay những khoản vốn chưa sử dụng; đồng thời cũng tại thời điểm này, lại có những chủ thể đang ở trạng thái ngược lại - họ đang bị thiếu vốn, đang có nhu cầu cần được bổ sung vốn tiền tệ. Đây chính là một mâu thuẫn rất thường xuyên, phổ biến và không thể không được giải quyết. Xét về bản chất kinh tế, ẩn sau mâu thuẫn trên chính là sự phản ánh hiện tượng ách tắc của dòng chu chuyển vốn tiền tệ trong nền kinh tế.

Về nguyên lý chung, có LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 thể giải quyết mâu thuẫn trên bằng hai công cụ chính: Thông qua công cụ tài chính (cấp phát của ngân sách nhà nước) và công cụ tín dụng.  Về công cụ tài chính: sử dụng công cụ tài chính thông qua việc dùng nguồn vốn ngân sách nhà nước cấp phát là không phù hợp với hai lý do cơ bản sau: - Thứ nhất, phương pháp ngân sách dựa trên nguyên tắc không hoàn lại. Trong khi thực chất những nhu cầu vốn tiền tệ này chỉ là nhu cầu tạm thời. - Thứ hai, nếu các chủ thể trong quan hệ này là khu vực ngoài quốc doanh thì hành vi này chính là việc lấy tài sản công để cấp phát cho các đối tượng tư nhân.

 Về công cụ tín dụng: dựa trên nguyên lý cơ bản là ứng vốn có hoàn trả. Khi một chủ thể lâm vào tình trạng tạm thời thiếu vốn, họ sẽ được đáp ứng nhu cầu bằng khoản cho vay của chủ thể có vốn. Ngược lại một chủ thể ở trạng thái tạm thời thừa vốn, họ có thể tìm kiếm được một khoản lợi nhuận nhất định từ hành vi chuyển giao tạm thời quyền sử dụng số vốn nhàn rỗi đó cho chủ thể khác. Như vậy, thông qua công cụ này mâu thuẫn giữa tạm thời thừa và thiếu vốn trong nền kinh tế xã hội được giải quyết một cách hợp lý, dòng chảy vốn tiền tệ đã được khơi thông, đáp ứng nhu cầu của các chủ thể có liên quan.

Sự xuất hiện của các tổ chức tín dụng làm trung gian tài chính trong nền kinh tế đã làm cho các dòng chảy vốn ngày càng mạnh mẽ, giải quyết mọi nhu cầu của các chủ thể thừa vốn và thiếu vốn. Các hình thức cấp tín dụng ngân hàng  Theo hình thức cấp tiền vay - Thấu chi - Cho vay trực tiếp từng lần - Cho vay theo hạn mức tín dụng - Cho vay luân chuyển - Cho vay trả góp - Cho vay khác  Theo thời hạn cho vay : Bao gồm cho vay ngắn hạn, cho vay trung hạn và cho vay dài hạn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5  Theo Tài sản đảm bảo: Cho vay có tài sản đảm bảo và cho vay không có tài sản đảm bảo.  Theo mục đích sử dụng vốn: Cho vay sản xuất và lưu thông hàng hóa và cho vay tiêu dùng  Theo đối tượng cho vay Phân loại theo tiêu chí này thì có 2 loại hình cho vay là cho vay khách hàng cá nhân và cho vay khách hàng doanh nghiệp.

Theo đó, cho vay Khách hàng doanh nghiệp có thể chia nhỏ hơn: - Phân theo thành phần kinh tế: cho vay doanh nghiệp quốc doanh và cho vay doanh nghiệp ngoài quốc doanh. - Phân theo quy mô doanh nghiệp: cho vay doanh nghiệp lớn và cho vay DNNVV. Vai trò của tín dụng ngân hàng Đối với các NHTM, cho vay là hoạt động mang lại thu nhập chính cho ngân hàng, dùng chi trả các khoản lãi tiền gửi và các khoản chi phí quản lý, trang thiết bị, tiền lương và các khoản chi phí khác để duy trì hoạt động của ngân hàng. Đối với khách hàng của NHTM, cho vay là hoạt động cơ bản kết nối những nguồn vốn nhàn rỗi với những người thực sự có nhu cầu về vốn trong nền kinh tế.

Đối với nền kinh tế, vai trò của tín dụng ngân hàng thể hiện như sau: Thứ nhất, NHTM là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế: Bằng nguồn vốn huy động được trong xã hội thông qua hoạt động tín dụng, NHTM đã cung cấp vốn cho mọi hoạt động kinh tế, đáp ứng nhu cầu vốn một cách kịp thời cho quá trình sản xuất. Thứ hai, NHTM là cầu nối các doanh nghiệp với thị trường: sự phát triển của tín dụng ngân hàng đã làm biến đổi hoạt động trong các nhà máy, xí nghiệp khơi dậy sức sống bằng các dây chuyền sản xuất hiện đại năng suất cao, thực hiện chuyển giao công nghệ từ các nước tiên tiến, đào tạo đội ngũ lao động phù hợp với sự phát triển của khoa học - kỹ thuật - công nghệ cao.