phần mở đầu, tài liệu tham khảo, phụ lục và kết luận, nội dung luận văn bao gồm ba chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý các khoản thu ngân sách nhà nước từ đất. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý các khoản thu ngân sách nhà nước từ đất trên địa bàn tỉnh Long An trong thời gian qua Chƣơng 3: Các giải pháp, tăng cường quản lý các khoản thu ngân sách nhà nước từ đất tại Cục Thuế tỉnh Long An. Luan van 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÁC KHOẢN THU NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TỪ ĐẤT 1.1 Tổng quan về nguồn thu của ngân sác nhà nƣớc [13] 1.1 Thu ngân sách nhà nƣớc 1.1 Khái niệm Thu ngân sách nhà nước là việc Nhà nước sử dụng quyền lực của mình để huy động, tập trung một phần nguồn tài chính Quốc gia hình thành ngân sách nhà nước để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.2 Đặc điểm - Thu ngân sách nhà nước phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình phân chia các nguồn lực tài chính quốc gia giữa nhà nước với các chủ thể trong xã hội. Sự phân chia đó là một tất yếu khách quan, xuất phát từ yêu cầu thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.
- Thu ngân sách nhà nước chứa đựng các quan hệ phân phối dưới hình thức giá trị nảy sinh trong quá trình nhà nước dùng quyền lực tập trung một phần nguồn tài chính quốc gia hình thành NSNN.2 Một số nguồn thu cơ bản - Tổng số thu ngân sách nhà nước, bao gồm thu nội địa, thu từ dầu thô, thu từ hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu, thu viện. - Thu ngân sách nhà nước bao gồm: + Toàn bộ các khoản thu từ thuế, lệ phí; + Toàn bộ các khoản phí thu từ các hoạt động dịch vụ do cơ quan nhà nước thực hiện, trường hợp được khoán chi phí hoạt động thì được khấu trừ; các khoản phí thu từ các hoạt động dịch vụ do đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước thực hiện nộp ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật; + Các khoản viện trợ không hoàn lại của Chính phủ các nước, các tổ chức, cá nhân ở ngoài nước cho Chính phủ Việt Nam và chính quyền địa phương; + Các khoản thu khác theo quy định của pháp luật. Trong các nguồn thu của ngân sách nhà nước thì Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước. Luan van 7 Với chức năng phân phối lại thu nhập quốc dân, thuế bằng nhiều cách hình thành nên nguồn tài chính tập trung lớn nhất phục vụ cho chi tiêu công cộng.
Ngân sách nhà nước được tập hợp từ nhiều nguồn khác nhau, nhằm đảm bảo yêu cầu chi tiêu chung cho nhu cầu công cộng. Trong tất cả các nguồn thu, thông thường số thu về thuế chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng số thu ngân sách nhà nước.3 Vai trò thu ngân sách nhà nƣớc - Thu ngân sách nhà nước chính là việc tạo lập quỹ ngân sách nhà nước, từ đó ngân sách nhà nước mới có khả năng phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ này nhằm thực hiện các chức năng của Nhà nước, đảm bảo nhu cầu chi tiêu của Nhà nước, có thu thì mới có chi, thu phải tốt thì chi mới có thể tốt, vậy nên có thể khẳng định rằng thu ngân sách nhà nước có vai trò đặc biệt quan trọng; từ đó giúp cho Nhà nước thực hiện tốt chức năng quản lý và có điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội. - Thu ngân sách nhà nước là công cụ quan trọng để huy động nguồn tài chính, do đó để giữ vững cân đối thu – chi ngân sách và phát triển nguồn thu bền vững đòi hỏi thu ngân sách nhà nước phải dựa trên nguyên tắc nuôi dưỡng nguồn thu và kích thích tăng trưởng kinh tế, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước. - Thu ngân sách nhà nước là nhằm huy động nguồn lực tài chính để đáp ứng nhu cầu chi tiêu Nhà nước (chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, chi dự trữ quốc gia, chi trả nợ lãi, chi viện trợ, chi cải cách tiền lương, tinh giản biên chế…), đảm bảo sự tồn tại và phát triển của Nhà nước, nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; và là công cụ quan trọng để giúp cho Nhà nước thực hiện tốt chức năng điều tiết vĩ mô nền kinh tế theo định hướng của Nhà nước.
- Thu ngân sách nhà nước có tác dụng kích thích tăng trưởng kinh tế, điều tiết nền kinh tế vĩ mô, tạo nên cơ cấu kinh tế hợp lý. Nhà nước có thể sử dụng nguồn thu ngân sách nhà nước để tài trợ, trợ cấp cho một số doanh nghiệp sản xuất kinh doanh những ngành nghề, mặt hàng cần khuyến khích phát triển hoặc cần cung cấp đến vùng sâu vùng xa ở miền núi, hải đảo. Nhà nước cũng có thể sử dụng nguồn thu ngân sách nhà nước để đầu tư trực tiếp cho các công trình trọng điểm của cả nước Luan van 8 hoặc của từng vùng, đầu tư vào những việc tư nhân không muốn làm hoặc không có khả năng làm. - Thu ngân sách nhà nước còn có vai trò là giúp cho Nhà nước có nguồn ngân sách nhà nước để đảm bảo cho quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội; an sinh xã hội, giáo dục, y tế…; còn giúp cho Nhà nước duy trì hoạt động của các cơ quan nhà nước, cơ quan Đảng cộng sản Việt Nam và các tổ chức chính trị -xã hội.4 Thu ngân sách địa phƣơng 1.1 Đặc điểm Trong thời gian vừa qua, Nước ta tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước gắn bó chặt chẽ với việc tổ chức bộ máy Nhà nước và vai trò, vị trí của bộ máy đó trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước theo Hiến pháp.
Mỗi cấp chính quyền có một cấp ngân sách riêng, cung cấp phương tiện vật chất cho cấp chính quyền đó thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình trên vùng lãnh thổ. Việc hình thành hệ thống chính quyền Nhà nước các cấp là một tất yếu khách quan nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước trên mọi vùng lãnh thổ của đất nước. Chính sự ra đời của hệ thống chính quyền Nhà nước nhiều cấp đó. Cấp ngân sách được hình thành trên cơ sở cấp chính quyền Nhà nước, phù hợp với mô hình tổ chức hệ thống chính quyền Nhà nước ta hiện nay, hệ thống ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách Trung ương và ngân sách Địa phương.
Trong đó, ngân sách Trung ương giữ vai trò chủ đạo trong hệ thống ngân sách nhà nước, được bắt nguồn từ vị trí, vai trò của chính quyền trung ương trong cả nước. Ngân sách địa phương được sử dụng gồm nguồn thu được hưởng 100%, số thu được phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) đối với các khoản thu phân chia và số bổ sung cân đối từ ngân sách cấp trên để cân đối thu, chi ngân sách cấp mình, bảo đảm các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh được giao. Thu ngân sách cấp tỉnh phản ánh nhiệm vụ thu theo lãnh thổ, đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ tổ chức quản lý toàn diện kinh tế, xã hội của chính quyền cấp tỉnh. Thu ngân sách cấp xã, phường, thị trấn có tầm quan trọng đặc biệt và cũng có đặc thù riêng: nguồn thu được khai thác trực tiếp trên địa bàn và nhiệm vụ chi cũng được bố trí để phục vụ cho mục đích trực tiếp của cộng đồng dân cư trong xã mà Luan van 9 không thông qua một khâu trung gian nào.
Thu ngân sách xã là đảm bảo điều kiện tài chính để chính quyền xã chủ động khai thác các thế mạnh về đất đai, phát triển kinh tế, xã hội, xây dựng nông thôn mới, thực hiện các chính sách xã hội, giữ gìn an ninh, trật tự trên địa bàn.2 Cơ cấu thu ngân sách địa phƣơng Theo Luật NSNN năm 2015: Ngân sách nhà nước gồm ngân sách Trung ương và Ngân sách địa phương. Ngân sách địa phương gồm ngân sách của các cấp chính quyền địa phương. Ngân sách cấp tỉnh giữ vai trò chủ đạo, đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ chiến lược, quan trọng của địa phương như: Các dự án đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội có tác động đến toàn địa phương, đến nhiều huyện, từng khu vực của địa phương; Các chính sách xã hội quan trọng; Điều phối hoạt động kinh tế của địa phương; Đảm bảo quốc phòng, an ninh và hỗ trợ những huyện chưa cân đối được thu - chi ngân sách. Ngân sách cấp huyện, xã được phân cấp nguồn thu bảo đảm chủ động thực hiện những nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội trong phạm vi quản lý.