Chương 1. TONG QUAN VE THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUAN LÝ GIAM NƯỚC THÁT THOÁT THÁT THU 1. Tổng quan về các giải pháp kỹ thuật giảm thất thoát nước đã thực hiện trong nước và trên thế giới 1.1 Tổng quan chung về thất thoát nước Nước thất thoát thất thu là lượng nước sạch sau khi được xử lý tại các nhà máy đưa vào mạng lưới cap nước nhưng không thu được tiên. + Các thành phần của nước thất thoát thất thu - Nước tiêu thụ hợp pháp nhưng không thu được tiền là lượng nước tiêu thụ hợp pháp nhưng không thu được tiền.
Lượng nước này chỉ có thể giảm được khi thay đôi chính sách. Lượng nước này bao gôm: e Nước chữa cháy « _ Nước súc xả đường ống trong công tác bảo trì mang lưới. « Nuc dùng trong công tac lắp đặt đồng hồ miễn phí cho khách hang « Cac điểm uống nước công cộng miễn phí. - Thất thoát vô hình (hay Thất thoát thương mại) là lượng nước mất di do: « Sai số đồng hồ khách hàng (đồng hồ thiếu chính xác, cỡ đồng hồ không phù hợp với mức tiêu thụ của khách hàng .) ¢ Sai sót trong quá trình đọc số đồng hồ nước « Sai sót trong quá trình xử lý số liệu (lỗi nhập liệu sai, khách hàng dùng nước nhưng chưa có danh bộ .) « Do khách hàng gian lận, dùng nước bat hợp pháp (khách hàng tác động vào đồng hồ để ghi nhận lượng nước dùng thấp hơn thực tế, đấu nỗi nước bat hợp pháp không qua đồng hồ .) - Thất thoát hữu hình (hay Thất thoát cơ hoc/vat lý) là lượng nước mất đi trên hệ thong mạng lưới đường ống, phần nước này thường ton tại dưới dạng bể ống hoặc TÒ TỈ: Học viên: Trần Cao Hiển - CTN11-CS2 Page 4 Trưởng Đại học Thủy Lợi Luận văn Thạc sĩ e _ Trên ông chuyên tải và ông phân phôi.
e Trên các môi nôi, phụ tùng chuyên ngành cùng các thiệt bị mạng lưới gan trên mạng lưới đường ống cấp nước. « Trén ống dich vụ trước khi vào nhà khách hàng. ¢ Nền và tường của các bề chứa dịch vụ. « Tran nước qua bề chứa cung như tháp cắt áp trong khu vực + Ý nghĩa của việc giảm thất thoát nước - Lượng nước thu hồi được từ việc giảm thất thoát nước giúp cắt giảm lượng nước thô khai thác để sản xuất nước sạch nhằm khai thác bền vững tài nguyên nước - Trong điều kiện nguồn vốn tài chính ngày càng eo hẹp, giá nước không được điều chỉnh, tình hình tài chính đầu tư giảm tỷ lệ thất thoát nước theo chiều sâu còn hạn chế.
Do đó việc nâng cao hiệu quả công tác quản lý giảm thất thoát nước trong thời gian tiếp theo là cần thiết và đáp ứng được nhu cầu thực tiễn tại Công ty. - Bảo vệ môi trường: giảm lượng điện năng, hóa chất sử dụng sản xuất nước sạch góp phần giảm ô nhiễm môi trường. - Bảo vệ hạ tầng đô thị do việc thất thoát nước gây ra như xói mòn, sụt nên đường.2 Giải pháp thực hiện tại các đơn vị trong nước 1.1 Di dời đồng hồ nước ra ngoài khuôn viên bat động sản Đây là công tác quan trọng trong việc giảm nước không doanh thu và quản lý khách hàng tại đơn vị nhằm chủ động trong công tác biên đọc chỉ số nước và tiếp cận DHN cũng như chủ động trong công tác đò tìm điểm rò ri, tránh làm phiền đến khách hàng. Công tác này đã góp phần vào công tác quản lý đồng hồ nước và giảm thất thoát nước như sau: - Về công tác quản lý đồng hồ nước: + Công tác đọc chỉ số va tiếp cận đồng hồ nước thuận lợi, hạn chế tình trạng tính bình quân khi nhà đóng cửa.
+ Kiểm soát được chì niêm, tránh tình trạng khách hàng làm đứt chì. Học viên: Trần Cao Hiển - CTN11-CS2 Page 5 Trường Đại học Thủy Lợi Luận vấn Thạc sĩ ~ Về công tác giảm thất thoát nước + Việc gắn hộp báo vệ khắc phục được tỉnh trạng khách hàng tác động đến dang hồ nước ảnh hưởng đến độ chính xắc. + Công tác gắn hộp bảo vệ và dời đồng hồ nước ra ngoài bất động sản khắc. phục được tỉnh trạng khách hành chêm ngoại vật, đặt nam châm.
++ Công tác đặt leakpen kiểm tra rò rỉ thuận lợi, không ảnh hướng đến khách "hàng trong quá trình tác nghiệp. + Ngăn ngừa được các trường hợp sử dụng nước bất hợp pháp như : nhả dang xây dựng, các hộ, đơn vị sản xuất kinh doanh (nhà trọ, nước uồng., các trưởng hợp nghĩ ngờ gian lận hoặc có lịch sử gian lận, những khu tái định cu, khu bit thự gây khó khăn trong công tác đọc số hing ky Khi thiết kế mạng lưới cắp nước mới phải đưa DMA vào ngay từ giai đoạn thết Kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ thất thoát nước của từng DMA hàng tháng, ngay cả với sắc DMA có tỷ lệ thất thoát thắt thu thấp “Tổng quan về t lệ điễm rô rỉ thì 10.66% rò ri là trên ống phân phối, 9.349 là trên ống nginh khách hàng, do đó việc thing kê được các nguyên nhân bé a gii pháp hữu hiệu để ngăn ngừa tò rỉ Hoc viên: Trần Cao Hiển - CTN11-CS2 Page 6 Trưởng Đại học Thủy Lợi Luận văn Thạc sĩ Hình 1.1: Tổng quan về tỷ lệ điểm rò ri Học viên: Trần Cao Hiển - CTN11-CS2 Page 7 Trưởng Đại học Thủy Lợi Luận văn Thạc sĩ Xi tại trí Van coc: 3.7% Xitaivi trí Van bị: 47% Xi taivitridal ` nước: 3.1% Xi taivi tri Van gộc lênhợp ên Bề trông cai: 10.2: Thống kê các vi trí rò ri Giảm thiểu thời gian nhận biết, định vị và sửa chữa điểm xì bé nhằm hạn chế tối đa lượng nước thất thoát. Tăng cường công tác giám sát, theo dõi và xử lý kịp thời nhằm đảm bảo công tac thi công lắp đặt và sửa bể đúng kỹ thuật, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các sự cố xì bé do việc thi công các công trình ngầm khác gây ra phủn phối d lệ và lá lượng nước 4m14 6mng Hướ Seay ogee lạ) Sy i le n nd Lượng rwtức that thoát theo thet gian: Bk rel Wade bate Soke Satyr tiếng dry thách hàag xỉ bề với Ma ượn rg lồng sử tới giai bá PS guy Tổng sử eae túi Pod: 770 rà Male độ. d4 | soupy tinh | gy L.ượng nước ro ri trên ông cai bị bể trung bình 4n”⁄h Học viên: Trần Cao Hiển - CTN11-CS2 Page 8 Trưởng Đại học Thủy Lợi Luận văn Thạc sĩ M ẩLn31N0] I ngng HIYỨC ro ritren ông ngành bj be frung hình 0.4m" h uo Sun3iW]"g Nhận biết càng sớm điểm rò ri thì dé xử lý càng sớm, càng hạn chế được lượng nước thất thoát.
Từ đó thực hiện theo quy trình dò tìm và sửa chữa điểm rò rỉ một cách nhanh chong va kip thời.3 Đồng bộ vật tư thiết bi cap nước Công tác chuẩn hóa đồng bộ vật tư, thiết bị cấp nước là một trong những giải pháp được xem là lâu đài nhằm kiềm hãm và kéo giảm tỷ lệ thất thoát nước. Qua nghiên cứu và học hỏi từ các đơn vi nhận thấy hiện nay các đơn vi có tương đồng về địa chất và điều kiện tự nhiên đã dưa vào sử dụng ống nhựa HDPE với ưu điểm độ bền cao và chống ăn mòn vật liệu khi sử dụng tại các khu vực có đất nền yếu, địa chất công trình có mực nước ngầm nhiễm mặn, nhiễm phèn gây hiện tượng mục rỉ các bulon tại các vi trí liên kết dẫn đến rò rỉ. Tuy nhiên do hiện nay ống nhựa HDPE mác PE100 với cấp áp lực PN10 có thé bi móp ống bởi lực siết của bulong và đai ốc khi lắp đặt đai khởi thủy và ảnh hưởng đến chất lượng mối hàn khi hàn với phụ tùng HDPE (do bề dày ống nhỏ hơn bề dày phụ tùng).Do đó, giải pháp là vẫn sử dụng ống nhựa HDPE mác PE100, tuy nhiên cấp áp lực cần được nâng lên với PN12.5 theo tiêu chuẩn ISO 4427-1-2007, ISO 4427-2- 2007 và ISO 11922-1-1997 với chiều dày như sau: Học viên: Trần Cao Hiển - CTN11-CS2 Page 9 Trưởng Đại học Thủy Lợi Luận văn Thạc sĩ „ Độ dày (mm) STT Loại ông €min Cmax 1 HDPE OD125 9.1: Cấp độ dày đường ống HDPE 1.3 Các giải pháp thực hiện trên thế giới: Theo nghiên cứu của các chuyên gia thuộc lĩnh vực giảm nước thất thoát — thất thu trên Thế giới, tình hình nước thất thoát — thất thu ở các nước, các khu vực nhìn chung có sự khác biệt về tỷ lệ nước thất thoát — thất thu và có liên quan đến trình độ phát triển và tài chính. UGc TINH NƯỚC THAT THOÁT - THAT THU thị được hệ thông củp nưức in Tế (2002) | [Engưiingay] hữu bình | thương mại Các mre phat triển Ving Au-A (CTS) Các nước dang phat tren | (trong số 1.903) Nguồn: Ủy bạn Cấn Nước & Vệ sinh Moi trường.
ae nh : l TONG CONG Tai liệu thao luận số 8 (W. Kingdom, R, Liemberger, P, Marin) Hình 1.4 : Ước tính nước thất thoát that thu các khu vực trên thé giới + Tình hình thực hiện giảm nước thất thoát — thất thu ở Manila (Philippine) Sự khác biệt trong công tác thực hiện giảm nước thất thoát — thất thu tại 02 khu vực Đông — Tay Manila (Philippine) Hoc vién: Tran Cao Hién - CTN11-CS2 Page 10 Trưởng Đại học Thủy Lợi Luận văn Thạc sĩ 80% 70% tNhưoaớáuc b®aso6oFs= 19 7 19 9 20 1 20 3 20 5 20 7 20 9 Hình 1.5 : Biểu đồ tỷ lệ that thoát nước Manila (Philippine) Hơn 1/3 lượng nước sạch được khai thác hiện nay lại bị thất thoát, rò rỉ bởi mạng lưới cung cấp nước sạch đô thị trước khi đến đối tượng sử dụng nước. Tỷ lệ thất thoát nước ở các nước dang phát triên rat cao gap 2,33 lân so với các nước phát triên. Ở một số nước phát triển như Đan Mạch, Đức, Nhật thì tỷ lệ thất thu gần như băng không, và chỉ còn tỷ lệ thất thoát do kỹ thuật.
+ Tình hình thất thoát nước tại một số nước trong khu vực: Tỷ lệ nước không doanh thu ở các nước 45% 39% 35% 79% 25% 20% 15% 10% 6% is 5 5% R Yi ge Sở i e x 3 s F5 bal Hình 1.6 : Biểu đồ ty lệ thất thoát nước ở các nước trên thé giới Học viên: Trần Cao Hiển - CTN11-CS2 Page 11 Trưởng Đại học Thủy Lợi Luận văn Thạc sĩ + Tổng quan các nghiên cứu, dự án quốc tê về giảm thất thoát nước: ¢ Dự án Cape Town (South Africa): Sử dụng van giảm áp để giảm thiêu rò ri. Kết quả: Giảm chi phí sản xuất nước 8,3 triệu USD/ năm.