Nghiên cứu giải pháp tăng cường năng lực cho nông dân tại huyện Đông Anh, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu đề xuất giải pháp tăng cường năng lực cho nông dân để phát triển bền vững nông thôn tại, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

Trường đại học

Đại học Quốc gia Hà Nội

Chuyên ngành

Khoa Học Bền Vững

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

luận văn thạc sĩ

2017

101
0
0

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ

MỞ ĐẦU

0.1. Lý do chọn đề tài

0.2. Mục tiêu nghiên cứu

0.3. Đối tượng nghiên cứu

0.4. Phạm vi nghiên cứu

0.5. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu

0.6. Ý nghĩa của đề tài

0.7. Cấu trúc luận văn

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1.1. Tổng quan nghiên cứu

1.1.1. Nghiên cứu trên thế giới

1.2. Nghiên cứu tại khu vực Đông Anh, Hà Nội

1.3. Cơ sở lý thuyết về năng lực

1.3.1. Khung năng lực

1.3.2. Tăng cường năng lực

1.3.3. Cơ sở lý thuyết phát triển bền vững và phát triển nông thôn bền vững

1.4. Phát triển bền vững

1.5. Cơ sở lý thuyết phát triển nông thôn bền vững

1.5.1. Nguyên tắc của phát triển nông thôn bền vững

1.5.2. Các phương diện của phát triển nông thôn bền vững

2. CHƯƠNG 2: CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Cách tiếp cận

2.1.1. Cách tiếp cận liên ngành

2.1.2. Tiếp cận theo khung sinh kế bền vững

2.1.3. Tiếp cận dựa vào cộng đồng nông dân và sự kết hợp Từ trên xuống với Từ dưới lên

2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu

2.2.1. Địa điểm nghiên cứu

2.2.2. Phương pháp thu thập dữ liệu sẵn có

2.2.3. Phương pháp nghiên cứu thực địa

2.2.4. Công cụ thu thập thông tin định tính và định lượng

2.2.5. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu

3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

3.1. Tổng quan điều kiện tự nhiên thôn Hội Phụ, Đông Hội, Đông Anh

3.1.1. Đặc điểm vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên

3.1.2. Cảnh quan và không gian

3.2. Hiện trạng phát triển nông thôn ở làng Hội Phụ, xã Đông Hội, Đông Anh trên khía cạnh kinh tế, xã hội, môi trường, văn hóa

3.2.1. Đặc điểm kinh tế nông thôn ở thôn Hội Phụ

3.2.2. Đặc điểm xã hội nông thôn ở thôn Hội Phụ

3.2.3. Đặc điểm Văn hóa nông thôn ở làng Hội Phụ

3.2.4. Đặc điểm môi trường nông thôn ở thôn Hội Phụ

3.3. Năng lực và các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực của nông dân nông thôn làng Hội Phụ, Đông Anh

3.3.1. Nhận diện các nhóm năng lực của nông dân làng Hội Phụ

3.3.2. Kết quả phân tích SWOT các nhóm năng lực người nông dân nông thôn ở làng Hội Phụ, Đông Hội, Đông Anh, Hà Nội

3.3.3. Đánh giá ảnh hưởng của các nhóm năng lực của người nông dân đến quá trình phát triển bền vững nông thôn ở làng Hội Phụ, Đông Anh, Hà Nội

3.3.4. Những yếu tố ảnh hưởng đến năng lực phát triển bền vững nông thôn ở người nông dân làng Hội Phụ, Đông Anh, Hà Nội

3.4. Một số giải pháp cơ bản tăng cƣờng năng lực cho ngƣời nông dân để phát triển bền vững nông thôn huyện Đông Anh (trƣờng hợp làng Hội Phụ)

3.4.1. Tính cấp thiết của việc nâng cao năng lực cho nông dân tại khu vực nông thôn trên địa bàn huyện Đông Anh, trường hợp làng Hội Phụ

3.4.2. Truyền thông, giáo dục nâng cao nhận thức các mục tiêu phát triển bền vững nông thôn cho người nông dân

3.4.3. Giải pháp đào tạo nghề chuyển đổi sinh kế, gắn với chuyển dịch cơ cấu kinh tế, dịch vụ nông thôn cho nông dân

3.4.4. Giải pháp nâng cao năng lực cho nông dân trên phương diện tài chính

3.4.5. Giải pháp nâng cao năng lực cho nông dân trên phương diện tiếp cận thị trường nông thôn

3.4.6. Giải pháp xây dựng các thể chế xã hội nông thôn dựa vào cộng đồng, hợp tác xã và các tổ chức nghề nghiệp của nông dân

3.4.7. Đẩy mạnh xây dựng lối sống văn hóa cho người nông dân khu vực nông thôn

3.4.8. Giải pháp tăng cường giáo dục bảo vệ môi trường cho nông dân tại khu vực nông thôn

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA CÁC KHOA HỌC LIÊN NGÀNH NGUYỄN HỒNG HÀ NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG NĂNG LỰC CHO NÔNG DÂN ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NÔNG THÔN TẠI HUYỆN ĐÔNG ANH, HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC BỀN VỮNG HÀ NỘI – 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA CÁC KHOA HỌC LIÊN NGÀNH NGUYỄN HỒNG HÀ NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG NĂNG LỰC CHO NÔNG DÂN ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NÔNG THÔN TẠI HUYỆN ĐÔNG ANH, HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC BỀN VỮNG Chuyên ngành: KHOA HỌC BỀN VỮNG Mã số : Chương trình đào tạo thí điểm Người hướng dẫn khoa học: TS. Lƣơng Thị Thu Hằng HÀ NỘI – 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn: Nghiên cứu đề xuất giải pháp tăng cường năng lực cho nông dân để phát triển bền vững nông thôn tại huyện Đông Anh, Hà Nội là công trình nghiên cứu do cá nhân tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Lương Thị Thu Hằng. Luận văn không sao chép các công trình nghiên cứu của người khác. Số liệu và kết quả của luận văn chưa từng được công bố ở bất kì một công trình khoa học nào khác. Các thông tin thứ cấp sử dụng trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, được trích dẫn đầy đủ, trung thực và đúng quy cách. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính xác thực và nguyên bản của luận văn. Hà Nội, ngày 20 tháng 05 năm 2017 Tác giả Nguyễn Hồng Hà i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trước tiên, học viên xin gửi lời biết ơn sâu sắc tới cô giáo, TS. Lương Thị Thu Hằng, là người hướng dẫn khoa học, dành rất nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Học viên xin chân thành cảm ơn đến thầy cô khoa Các khoa học liên ngành, Đại học Quốc gia Hà Nội và gửi lời biết ơn sâu sắc đến thầy cô trực tiếp lên lớp giảng dạy chương trình đào cao học Khoa học bền vững. Học viên xin cảm ơn sự giúp đỡ quý báu của người dân, chính quyền địa phương tại huyện Đông Anh, Hà Nội, đã cung cấp thông tin, tài liệu giúp tôi hoàn thiện luận văn. Mặc dù, Học viên đã có nhiều cố gắng, song do điều kiện về thời gian và trình độ nghiên cứu còn nhiều hạn chế nên luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót. Học viên rất mong nhận được các ý kiến đóng góp của Thầy Cô và các bạn để luận văn được hoàn thiện hơn. Hà Nội, ngày 20 tháng 05 năm 2017 Tác giả Nguyễn Hồng Hà ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Việt CTNS Chương trình nghị sự CSXH Chính sách xã hội CĐ Cao đẳng ĐH Đại học DFID Cơ quan phát triển quốc tế Anh HDI Chỉ số phát triển con người HTX Hợp tác xã PTBV Phát triển bền vững PTNT Phát triển nông thôn NN & PTNN Nông nghiệp & phát triển nông thôn NLC Năng lực chung NLR Năng lực riêng SWOT Strength – Điểm mạnh, Weakness – Điểm yếu, Opportunity – Cơ hội, Threat – Thách thức). THPT Trung học phổ thông UBND Ủy ban nhân dân VAC Mô hình Vườn –Ao –Chuồng iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1. Một số khái niệm về năng lực 10 Bảng 1. Mô tả các cấp độ của năng lực 12 Bảng 3. Cơ cấu nhân khẩu tại thôn Hội Phụ, Đông Hội, Đông Anh, Hà Nội 27 2016. Tổng hợp trình độ học vấn làng Hội Phụ, Đông Hội, Đông Anh 29 2016 Bảng 3. Một số biểu hiện năng lực tiêu biểu ở người nông dân làng Hội Phụ, 35 Đông Hội, Đông Anh Bảng 3. Phân tích SWOT các nhóm năng lực cơ bản của người nông dân 36 làng Hội Phụ, Đông Hội, Đông Anh Bảng 3. Ảnh hưởng của năng lực đến phát triển bền vững nông thôn tại làng 43 Hội Phụ, Đông Hội, Đông Anh iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ Trang Hình 1. Khung logic kết quả nghiên cứu thảo luận của đề tài 22 Biểu đồ 3. Thống kê học sinh làng Hội Phụ đỗ vào các trường ĐH, CĐ giai 30 đoạn 1994 - 2004 Biểu đồ 3. Thống kê học sinh làng Hội Phụ đỗ vào các trường ĐH, CĐ giai 30 đoạn 1994 - 2014 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang Lời cam đoan………………………………………………………………. 2 Danh mục các chữ viết tắt …………………………………………………. 3 Danh mục các bảng ………………………………………………………… 4 Danh mục các biểu đồ ……………………………………………………… 5 MỞ ĐẦU…………………………………………………………………… 1 1. Lý do chọn đề tài……………………………………………………. Mục tiêu nghiên cứu………………………………………………… 2 3. Đối tượng nghiên cứu………………………………………………. Phạm vi nghiên cứu…………………………………………………. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu…………………………………… 3 6. Ý nghĩa của đề tài…………………………………………………… 3 7. Cấu trúc luận văn……………………………………………………. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT 5 1. Tổng quan tài liệu……………………………………………………. Nghiên cứu trên thế giới………………………………………. Nghiên cứu ở Việt Nam………………………………………… 7 1. Nghiên cứu tại khu vực Đông Anh, Hà Nội……………………. Cơ sở lý thuyết về năng lực……………………………………. Khung năng lực………………………………………………. Tăng cường năng lực………………………………………….Cơ sở lý thuyết phát triển bền vững và phát triển nông thôn bền vững 13 1. Phát triển bền vững…………………………………………… 22 1. Cơ sở lý thuyết phát triển nông thôn bền vững……………… 13 1. Nguyên tắc của phát triển nông thôn bền vững……………. Các phương diện của phát triển nông thôn bền vững………. CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Cách tiếp cận…………………………………………………………. Cách tiếp cận liên ngành………………………………………. 18 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tiếp cận theo khung sinh kế bền vững…………………………. Tiếp cận dựa vào cộng đồng nông dân và sự kết hợp Từ trên 19 xuống với Từ dưới lên……………………………………………………… 2. Phƣơng pháp nghiên cứu……………………………………………. Địa điểm nghiên cứu……………………………………………. Phương pháp thu thập dữ liệu sẵn có……………………………. Phương pháp nghiên cứu thực địa………………………………. Công cụ thu thập thông tin định tính và định lượng……………. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu……………………………. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN……………… 23 3. Tổng quan điều kiện tự nhiên thôn Hội Phụ, Đông Hội, ĐôngAnh. Đặc điểm vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên……………………. Cảnh quan và không gian………………………………………. Hiện trạng phát triển nông thôn ở làng Hội Phụ, xã Đông Hội, 25 Đông Anh trên khía cạnh kinh tế, xã hội, môi trƣờng, văn hóa………. Đặc điểm kinh tế nông thôn ở thôn Hội Phụ……………………. Đặc điểm xã hội nông thôn ở thôn Hội Phụ……………………… 27 3. Đặc điểm Văn hóa nông thôn ở làng Hội Phụ…………………… 30 3. Đặc điểm môi trường nông thôn ở thôn Hội Phụ………………… 33 3. Năng lực và các yếu tố ảnh hƣởng đến năng lực của nông dân 35 nông thôn làng Hội Phụ, Đông Anh……………………………………… 3. Nhận diện các nhóm năng lực của nông dân làng Hội Phụ……. Kết quả phân tích SWOT các nhóm năng lực người nông dân 36 nông thôn ở làng Hội Phụ, Đông Anh, Hà Nội……………………………. Đánh giá ảnh hưởng của các nhóm năng lực của người nông 43 dân đến quá trình phát triển bền vững nông thôn ở làng Hội Phụ, Đông Anh, Hà Nội………………………………………………………………… 3. Những yếu tố ảnh hưởng đến năng lực phát triển bền vững nông 51 thôn ở người nông dân làng Hội Phụ, Đông Anh, Hà Nội…………………. Một số giải pháp cơ bản tăng cƣờng năng lực cho ngƣời nông dân để phát triển bền vững nông thôn huyện Đông Anh (trƣờng hợp làng 55 Hội Phụ)……………………………………………………………………. vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tính cấp thiết của việc nâng cao năng lực cho nông dân tại khu 55 vực nông thôn trên địa bàn huyện Đông Anh, trường hợp làng Hội Phụ…. Truyền thông, giáo dục nâng cao nhận thức các mục tiêu phát 57 triển bền vững nông thôn cho người nông dân……………………………. Giải pháp đào tạo nghề chuyển đổi sinh kế, gắn với chuyển dịch 58 cơ cấu kinh tế, dịch vụ nông thôn cho nông dân…………………………… 3. Giải pháp nâng cao năng lực cho nông dân trên phương diện tài 60 chính………………………………………………………………………… 3. Giải pháp nâng cao năng lực cho nông dân trên phương diện tiếp 61 cận thị trường nông thôn……………………………………………………. Giải pháp xây dựng các thể chế xã hội nông thôn dựa vào cộng 62 đồng, hợp tác xã và các tổ chức nghề nghiệp của nông dân. Đẩy mạnh xây dựng lối sống văn hóa cho người nông dân khu 63 vực nông thôn………………………………………………………………. Giải pháp tăng cường giáo dục bảo vệ môi trường cho nông dân 64 tại khu vực nông thôn………………………………………………………. 65 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ………………………………………. 70 TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………………………… 72 PHỤ LỤC…………………………………………………………………. 75 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Năng lực và phát triển năng lực đang là vấn đề được các ngành khoa học quan tâm nghiên cứu và ứng dụng ở nhiều lĩnh vực khác nhau như giáo dục và đào tạo, xã hội, môi trường. Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược phát triển nông thôn, nông nghiệp và nông dân thì việc nghiên cứu năng lực và giải pháp tăng cường năng lực cho nông dân, đặc biệt là năng lực của người nông dân tại các khu vực ven đô, ngoại thành là vấn đề khoa học có tính cấp thiết, tính thực tiễn cao cần được quan tâm nghiên cứu. Đông Anh là huyện ven đô thành phố Hà Nội đang chịu nhiều ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa. Hoạt động sản xuất nông nghiệp vẫn là ngành kinh tế quan trọng của huyện Đông Anh, ngoài 01 thị trấn Đông Anh, 23 xã còn lại có cơ cấu kinh tế chủ yếu dựa trên nền tảng sản xuất nông nghiệp. Tận dụng lợi thế về đất đai, vị trí ven đô gần Hà Nội với nhu cầu tiêu thụ nông sản lớn, các xã trên địa bàn huyện Đông Anh đã và đang tích cực chuyển đổi cơ cấu kinh tế, dịch vụ nông nghiệp và nông thôn. Đến thời điểm hiện nay, huyện Đông Anh đã xây dựng nhiều vùng sản xuất hàng hóa. Cụ thể như vùng lúa hàng hóa 628ha, tập trung tại các xã Xuân Nộn, Thụy Lâm, Dục Tú, Liên Hà; vùng rau an toàn 787ha tập trung tại các xã Vân Nội, Tiên Dương, Nam Hồng, Bắc Hồng; vùng trồng hoa, cây cảnh hơn 500ha tại các xã Tiên Dương, Uy Nỗ, Tàm Xá, Vĩnh Ngọc (UBND huyện Đông Anh, 2016). Diện mạo nông thôn tại các xã trên địa bàn huyện Đông Anh đang biến đổi nhanh theo xu hướng tốt hơn. Hiện nay, khu vực nông thôn huyện Đông Anh đứng trước nhiều thách thức trong quá trình phát triển, các thách thức đó bao gồm: quá trình thu hẹp diện tích đất nông nghiệp để dành cho phát triển cơ sở hạ tầng, xây dựng các khu đô thị, xây dựng khu nhà ở, khu công nghiệp; Người nông dân đang có xu hướng “chán ruộng”, không mặn mà với đồng ruộng, bỏ đất, thiếu lao động làm nông nghiệp.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ