CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC GIÁM SÁT CHẤT LƯỢNG THI CÔNG CÔNG TRÌNH THỦY LỢI 1.1 Khái quát chung về công tác giám sát chất lượng thi công Khái niệm về giám sát: Giám sát thi công xây dựng công trình là một trong những công tác đóng vai trò rất quan trọng giúp đảm bảo chất lượng công trình. Ngoài một đội ngũ kỹ sư tư vấn giỏi, một nhà thầu thi công xây dựng có kinh nghiệm, năng lực thì vai trò của công tác giám sát thi công xây dựng công trình là rất lớn. Công tác giám sát thi công xây dựng giúp quản lý hoạt động tiến độ xây dựng trên công trình hiệu quả hơn, nâng cao chất lượng thi công đảm bảo công trình luôn bền vững theo thời gian và nâng cao công năng của công trình, giám sát và quán xuyến toàn bộ hoạt động trên công trường, đảm bảo nhà thầu thực hiện đúng các quy chuẩn kỹ thuật, an toàn lao động, vệ sinh môi trường và phòng cháy chữa cháy trên công trình. Khái niệm về giám sát xây dựng: Giám sát xây dựng là chỉ các công tác đôn đốc, kiểm tra, chỉ đạo và đánh giá công việc của những người tham gia công trình.
Nó lấy hạng mục các hoạt động của công trình xây dựng làm đối tượng; lấy quy định, pháp luật, chính sách và tiêu chuẩn kỹ thuật có liên quan, văn bản hợp đồng công trình làm chỗ dựa, lấy quy phạm thực hiện công việc, lấy nâng cao hiệu quả xây dựng làm mục đích. Trong mọi hoạt động xây dựng bao gồm lập khảo sát xây dựng, quy hoạch xây dựng, thiết kế xây dựng công trình, lập dự án đầu tư xây dựng công trình, thi công xây dựng công trình, giám sát thi công xây dựng công trình, quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình, lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng và các hoạt động khác có liên quan đến công trình xây dựng đều cần có sự giám sát. Khái niệm về giám sát thi công xây dựng công trình: Giám sát thi công xây dựng công trình là một trong hoạt động giám sát xây dựng để theo dõi, kiểm tra khối lượng, tiến độ xây dựng và kiểm tra về chất lượng công trình, an toàn lao động và vệ sinh môi trường trong thi công xây dựng công trình theo đúng hợp đồng kinh tế và tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành và thiết kế được duyệt theo điều kiện kỹ thuật của công trình. Giám sát thi công xây dựng luôn nắm vững các văn bản, quy phạm pháp luật về quản lý và đầu tư xây dựng cơ bản của Nhà nước giúp phòng ngừa các sai sót dẫn đến hư hỏng 5 hay sự cố.
Giám sát thi công xây dựng công trình luôn nắm vững nội dung của hồ sơ thiết kế được duyệt có nhiệm vụ theo dõi - kiểm tra - xử lý - nghiệm thu - báo cáo các công việc liên quan tại công trường. - Nhiệm vụ, điều kiện về năng lực của tổ chức, cá nhân giám sát thi công Nhiệm vụ cơ bản của kỹ sư giám sát thi công: Để hiểu rõ hơn về công tác này, tác giả xin giới thiệu qua các phần việc cơ bản của một giám sát thi công xây dựng trong giai đoạn thi công xây dựng gồm: Nghiệm thu xác nhận khi công trình thi công bảo đảm đúng thiết kế, theo tiêu chuẩn, quy định tiêu chuẩn xây dựng và bảo đảm chất lượng. Yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng thực hiện theo đúng hợp đồng đã ký kết. Từ chối nghiệm thu khi công trình chất lượng không đảm bảo đúng như thiết kế được duyệt và đưa gia biện pháp cứng rắn với nhà thầu thi công về công trình không đạt yêu cầu chất lượng.
Đề xuất với chủ đầu tư xây dựng công trình những bất hợp lý về thiết kế để kịp thời sửa đổi,. Trong mỗi công trình, phần việc của người được giám sát công trình sẽ nhiều ít khác nhau. Thông thường là người giám sát các hoạt động thi công, khảo sát, tư vấn giám sát. Theo dõi tiến độ triển khai công trình.
Điều tra, thu thập số liệu hiện trạng trong công tác đền bù và giải phóng mặt bằng,. Một công trình thường có 2 giám sát: - Kỹ sư tư vấn giám sát (TVGS, gọi tắt là giám sát bên A): được chủ đầu tư (CĐT) thuê để tư vấn cho CĐT về tất cả những gì liên quan đến công trình xây dựng, đồng thời giám sát công tác thi công của nhà thầu xây dựng trên cơ sở bản vẻ thiết kế đã được công ty thiết kế lập. Kỹ sư TVGS chịu trách nhiệm trước pháp luật và CĐT về chất lượng của công trình; - Kỹ sư giám sát thi công (GSTC, kỹ thuật B, giám sát B): triển khai bản vẽ thiết kế ra thực địa: kiểm tra và chỉ đạo công nhân thi công theo bản vẽ, hồ sơ thiết kế, hồ sơ trúng thầu đã được CĐT phê duyệt. - Điều kiện về năng lực hành nghề giám sát thi công: Hiện nay, có nhiều tổ chức tư vấn thiết kế đăng ký thêm lĩnh vực hành nghề giám sát thi công bên cạnh chủ đầu tư.
Và luật pháp cũng có những quy định: Muốn được phép hành nghề giám sát thi công 6 xây dựng công trình, tổ chức tư vấn thiết kế, ngoài những yêu cầu năng lực cho công tác lập dự án, công tác thiết kế, còn phải có năng lực về giám sát công trình. Những kỹ sư trong tổ chức tư vấn thiết kế muốn được hành nghề giám sát thi công xây dựng công trình phải có trình độ đại học trở lên thuộc chuyên ngành phù hợp với lĩnh vực hành nghề xin đăng ký và đã trực tiếp tham gia thi công xây dựng ít nhất là 5 năm làm giám sát thi công xây dựng công trình hoặc thiết kế công trình và đã qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ giám sát thi công xây dựng. Chất lượng của một công trình tuỳ thuộc vào năng lực cán bộ GSTC xây dựng công trình. Người giám sát giỏi, có đạo đức thì công trình luôn đảm bảo chất lượng theo tiêu trí đề gia và ngược lại.
Chính vì thế, để trở thành một kỹ sư tư vấn GSTC công trình không phải là điều đơn giản. Và nếu không có đạo đức, người giám sát dễ nhắm mắt trước những bất hợp lý khi thi công xây dựng công trình. Theo điều 26 Nghị định 46/2015/NĐ-CP quy định về nguyên tắc chung trong công tác giám sát thi công xây dựng công trình [1]: - Chủ đầu tư được quyền tự thực hiện giám sát thi công xây dựng công trình hoặc thuê tổ chức tư vấn đủ điều kiện năng lực theo quy định thực hiện giám sát một, một số hoặc toàn bộ các nội dung quy định tại Khoản 1 Điều 26 nghị định 46/2015/NĐ-CP [1]. - Chủ đầu tư có trách nhiệm thực hiện kiểm tra việc giám sát thi công xây dựng của tổng thầu.
Chủ đầu tư được quyền cử đại diện tham gia nghiệm thu kiểm tra, công việc xây dựng, giai đoạn chuyển bước thi công công việc quan trọng của công trình và phải được thỏa thuận trước với tổng thầu trong kế hoạch kiểm tra, nghiệm thu theo quy định tại Điều 25 Điểm a Khoản 3 Nghị định này [1]. - Chủ đầu tư: Tự thực hiện giám sát thi công xây dựng công trình khi có đủ điều kiện năng lực giám sát thi công xây dựng và tự chịu trách nhiệm về việc giám sát của mình; - Nhà thầu giám sát thi công công trình xây dựng: Phải có đủ năng lực và điều kiện phù hợp với loại, cấp công trình xây dựng để ký kết hợp đồng và thực hiện việc giám sát theo hợp đồng; 7 Trường hợp áp dụng loại hợp đồng tổng thầu thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình (tổng thầu EPC) hoặc hợp đồng chìa khóa trao tay, trách nhiệm thực hiện giám sát thi công xây dựng được quy định như sau: Tổng thầu thực hiện trách nhiệm giám sát thi công xây dựng đối với phần việc mà mình thực hiện và phần việc do nhà thầu phụ thực hiện. Tổng thầu được thuê nhà thầu tư vấn đủ điều kiện năng lực theo quy định hoặc tư thực hiện giám sát một số hoặc toàn bộ các nội dung và phải được quy định trong hợp đồng xây dựng giữa tổng thầu với chủ đầu tư. - Đối với cá nhân tham gia giám sát công trình xây dựng: Cá nhân phải có kinh nghiệm và năng lực để tham gia giám sát công trình xây dựng và được Bộ Xây dựng cấp chứng chỉ giám sát công trình xây dựng.
Cá nhân phải chịu hoàn toàn thách nhiệm trước chủ đầu tư khi tham gia hoạt động giám sát công trình xây dựng cũng như trước pháp luật. - Điều kiện để cấp chứng chỉ giám sát công trình xây dựng: Việc cấp chứng chỉ hành nghề Giám sát thi công xây dựng công trình kể từ ngày 30/06/2016 được thực hiện theo Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/06/2015 của Chính phủ [2] và Thông tư số 17/2016/TT-BXD ngày 30/06/2016 của Bộ Xây dựng [3]. Cá nhân phải đáp ứng được các điều kiện về cấp chứng chỉ hành nghề Giám sát thi công xây dựng công trình như sau: + Điều kiện về chuyên môn: Có đủ năng lực hành vi dân sự về quyền công dân theo quy định của pháp luật; đối với người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài phải có giấy phép cư trú tại Việt Nam theo quy định của pháp luật. Có hồ sơ đăng ký cấp chứng chỉ có đạo đức nghề nghiệp theo quy định và đã nộp lệ phí theo quy định.
Có bằng tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng hoặc bằng tốt nghiệp đại học trở lên (đối với chứng chỉ hành nghề Giám sát thi công xây dựng công trình cấp 8 IV) thuộc nội dung theo chuyên ngành đào tạo phù hợp với nội dung đăng ký hành nghề, do cơ sở đào tạo hợp pháp của Việt Nam hoặc nước ngoài cấp. Có chứng nhận bồi dưỡng nghiệp vụ giám sát thi công xây dựng phù hợp với loại công trình đăng ký cấp chứng chỉ do cơ sở đào tạo được Bộ Xây dựng công nhận cấp. + Điều kiện về năng lực: Điều kiện để đạt chứng chỉ giám sát hạng I: Kỹ sư phải có kinh nghiệm trực tiếp giám sát thi công ít nhất 1 (một) công trình cấp I hoặc 2 (hai) công trình cấp II cùng loại theo phần việc liên quan đến nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề. Điều kiện đạt chứng chỉ giám sát Hạng II: Kỹ sư phải có kinh nghiệm trực tiếp giám sát thi công hoặc chủ trì thiết kế, thi công ít nhất 1 (một) công trình cấp II hoặc 2 (hai) công trình cấp III cùng loại theo phần việc liên quan đến nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề.
