Lêi më ®Çu ThÕ giíi ngµy nay ngµy cµng cã khuynh híng tiÕn tíi sù héi nhËp. §iÒu nµy ®· t¹o ®iÒu kiÖn hÕt søc thuËn lîi cho c¸c quèc gia ph¸t triÓn vµ më réng c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i, trong ®ã th¬ng m¹i quèc tÕ ®ãng vai trß quan träng. ViÖt Nam víi chñ tr¬ng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ më, ®Èy nhanh qu¸ tr×nh héi nhËp víi nÒn kinh tÕ trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi còng ®· t¨ng c- êng mèi quan hÖ hîp t¸c quèc tÕ th«ng qua ho¹t ®éng th¬ng m¹i quèc tÕ nh»m thu hót ®Çu t, khai th«ng nguån lùc ®Ó phôc vô cho qu¸ tr×nh C«ng nghiÖp ho¸- HiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc. §ãng gãp mét phÇn kh«ng nhá vµo ho¹t ®éng th¬ng m¹i quèc tÕ chÝnh lµ ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ.
ChÊt lîng vµ tèc ®é ph¸t triÓn th¬ng m¹i quèc tÕ phô thuéc vµo rÊt nhiÒu yÕu tè, trong ®ã thanh to¸n quèc tÕ gi÷ vai trß hÕt søc quan träng. Trong nh÷ng n¨m võa qua, ho¹t ®éng th¬ng m¹i quèc tÕ nãi chung vµ ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ nãi riªng cña níc ta ®· tr¶i qua nh÷ng bíc th¨ng trÇm, nhng ®ang ngµy cµng hoµn thiÖn vµ ph¸t triÓn. Trong qu¸ tr×nh häc tËp t¹i trêng, ®îc sù híng dÉn chØ b¶o tËn t×nh cña c¸c thÇy c« gi¸o, em ®· tiÕp thu ®îc nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ ng©n hµng th¬ng m¹i. §Õn khi thùc tËp t¹i NHCT §«ng Anh, em nhËn thÊy thanh to¸n quèc tÕ ®· ®îc ng©n hµng 1 xem lµ mét trong nh÷ng ho¹t ®éng chñ yÕu trong ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh.
Vµ trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ cña NHCT §«ng Anh rÊt ph¸t triÓn, thÞ phÇn thanh to¸n xuÊt nhËp khÈu cña NHCT §«ng Anh chiÕm tû träng kh¸ lín trong tæng kim ng¹ch thanh to¸n xuÊt nhËp khÈu cña toµn hÖ thèng Ng©n hµng C«ng th¬ng. Tuy nhiªn, hiÖn nay ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ cña ng©n hµng vÉn cßn tån t¹i mét sè h¹n chÕ cÇn ph¶i kh¾c phôc, cïng víi nã lµ sù c¹nh tranh gay g¾t cña c¸c ng©n hµng trong vµ ngoµi níc. Bëi vËy, viÖc nghiªn cøu ®Ó hoµn thiÖn, më réng ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ t¹i NHCT §«ng Anh lµ v« cïng cÇn thiÕt. XuÊt ph¸t tõ lý do trªn, nªn em ®· chän ®Ò tµi: " Gi¶i ph¸p më réng ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ t¹i Ng©n hµng C«ng th- ¬ng ViÖt Nam – Chi nh¸nh §«ng Anh" lµm ®Ò tµi cho chuyªn ®Ò cña m×nh.
KÕt cÊu chuyªn ®Ò gåm ba phÇn: Ch¬ng I: Ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ cña Ng©n hµng th¬ng m¹i. Ch¬ng II: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ t¹i NHCT §«ng Anh Ch¬ng III: Gi¶i ph¶p më réng ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ t¹i NHCT §«ng Anh. 2 Hoµn thµnh chuyªn ®Ò nµy tríc hÕt em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c c« chó, anh chÞ Phßng kh¸ch hµng doanh nghiÖp cña NHCT §«ng Anh ®· t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho em trong qu¸ tr×nh thùc tËp. Em xin c¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o trong khoa Ng©n hµng tr- êng Häc ViÖn Ng©n Hµng ®· d¹y dç vµ gióp ®ì em trong nh÷ng n¨m häc võa qua.
Ch¬ng 1 Ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ cña ng©n hµng th- ¬ng m¹i 1. Kh¸i qu¸t vÒ Ng©n hµng th¬ng m¹i 1. Ng©n hµng th¬ng m¹i 3 1. Kh¸i niÖm Ng©n hµng th¬ng m¹i , Ng©n hµng lµ c¸c tæ chøc tµi chÝnh cung cÊp mét danh môc c¸c dÞch vô tµi chÝnh ®a d¹ng nhÊt- ®Æc biÖt lµ tÝn dông, tiÕt kiÖm, dÞch vô thanh to¸n vµ thùc hiÖn nhiÒu chøc n¨ng tµi chÝnh nhÊt so víi bÊt kú mét tæ chøc kinh doanh nµo trong nÒn kinh tÕ.
Theo luËt c¸c tæ chøc tÝn dông níc Céng hoµ X· héi chñ nghÜa ViÖt Nam th×: “Ho¹t ®éng ng©n hµng lµ ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn tÖ vµ dÞch vô ng©n hµng víi néi dung thêng xuyªn lµ nhËn tiÒn göi vµ sö dông sè tiÒn nµy ®Ó cÊp tÝn dông vµ cung øng c¸c dÞch vô thanh to¸n". Nh vËy, ng©n hµng lµ mét tæ chøc trung gian tµi chÝnh quan träng nhÊt cña nÒn kinh tÕ. Chøc n¨ng cña ng©n hµng th¬ng m¹i Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ mét doanh nghiÖp ®Æc biÖt, kinh doanh dÞch vô tiÒn tÖ. NHTM kh«ng trùc tiÕp s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt nh nh÷ng doanh nghiÖp thuéc lÜnh vùc s¶n xuÊt kinh doanh nhng t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho qóa tr×nh s¶n xuÊt, lu th«ng vµ ph©n phèi s¶n phÈm x· héi b»ng c¸ch cung øng vèn tÝn dông, vèn ®Çu t cho c¸c doanh nghiÖp, c¸c tæ chøc kinh tÕ më réng kinh doanh, gãp phÇn t¨ng nhanh tèc ®é ph¸t triÓn kinh tÕ.
Vai trß quan träng cña ng©n hµng th¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ ®îc thÓ hiÖn qua c¸c chøc n¨ng cña nã nh: 4 - T¹o ph¬ng tiÖn thanh to¸n - Trung gian tµi chÝnh - Trung gian thanh to¸n. C¸c ho¹t ®éng c¬ b¶n cña ng©n hµng th¬ng m¹i Nh chóng ta ®· biÕt, NHTM lµ mét tæ chøc kinh doanh trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ víi ho¹t ®éng chñ yÕu vµ thêng xuyªn lµ nhËn tiÒn göi cña kh¸ch hµng víi tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶ vµ sö dông sè tiÒn ®ã ®Ó cho vay, ®Çu t, thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô thanh to¸n vµ c¸c nghiÖp vô trung gian kh¸c nh»m thu ®îc lîi nhuËn tèi ®a trªn c¬ së ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thanh kho¶n. Cã thÓ ph©n c¸c ho¹t ®éng cña NHTM thµnh ba ho¹t ®éng c¬ b¶n lµ: - Ho¹t ®éng huy ®éng vèn. - Ho¹t ®éng sö dông vèn (cho vay vµ ®Çu t).
- Ho¹t ®éng trung gian thanh to¸n vµ c¸c lo¹i h×nh dÞch vô kh¸c. Ba ho¹t ®éng nµy cã mèi quan hÖ chÆt chÏ, hç trî lÉn nhau vµ cã vai trß quan träng trong viÖc quyÕt ®Þnh ®Õn sù thµnh c«ng trong ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng. Ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ cña ng©n hµng th- ¬ng m¹i 5 1. Kh¸i niÖm thanh to¸n quèc tÕ Trªn thÕ giíi, trong thêi ®¹i ngµy nay, mçi quèc gia ®éc lËp thêng xuyªn ph¶i tiÕn hµnh nh÷ng mèi quan hÖ ®a d¹ng vµ phøc t¹p, trªn mäi lÜnh vùc: kinh tÕ, chÝnh trÞ, v¨n ho¸- x· héi, ngo¹i giao, hîp t¸c ®Çu t.Trong ®ã, quan hÖ kinh tÕ thêng chiÕm vÞ trÝ quan träng vµ lµ c¬ së cho c¸c mèi quan hÖ quèc tÕ kh¸c.
Qu¸ tr×nh tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng nªu trªn, tÊt yÕu n¶y sinh nh÷ng nhu cÇu chi tr¶, thanh to¸n tiÒn tÖ gi÷a c¸c chñ thÓ ë c¸c quèc gia kh¸c nhau. Tõ ®ã n¶y sinh nhu cÇu thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ. Thanh to¸n quèc tÕ lµ viÖc thùc hiÖn c¸c nghÜa vô tiÒn tÖ, n¶y sinh trªn c¬ së c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ vµ phi kinh tÕ gi÷a c¸c tæ chøc hay c¸ nh©n níc nµy víi tæ chøc hay c¸ nh©n níc kh¸c, hoÆc gi÷a mét quèc gia víi tæ chøc quèc tÕ, th«ng qua quan hÖ gi÷a c¸c ng©n hµng cã liªn hÖ. Cïng víi xu híng kh«ng ngõng më réng quan hÖ th¬ng m¹i vµ c¸c mèi quan hÖ kh¸c gi÷a c¸c quèc gia trªn thÕ giíi, ®ßi hái ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ còng ph¶i ®îc më réng, hoµn thiÖn ®Ó ®¸p øng yªu cÇu phôc vô tèt h¬n.
Vai trß cña ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ cña ng©n hµng th¬ng m¹i Ngµy nay, trong xu híng toµn cÇu ho¸ nÒn kinh tÕ vµ th¬ng m¹i quèc tÕ ngµy cµng ph¸t triÓn th× TTQT ®· trë thµnh mét ho¹t 6 ®éng c¬ b¶n, kh«ng thÓ thiÕu cña c¸c NHTM. Ho¹t ®éng TTQT cña NHTM lµ mét m¾t xÝch kh«ng thÓ thiÕu ®îc trong toµn bé d©y truyÒn thùc hiÖn mét hîp ®ång ngo¹i th¬ng. Thùc hiÖn tèt vai trß trung gian thanh to¸n cña m×nh trong ho¹t ®éng TTQT, NHTM ®· ®ãng gãp rÊt nhiÒu cho kh¸ch hµng, cho nÒn kinh tÕ còng nh cho chÝnh b¶n th©n ng©n hµng. §èi víi kh¸ch hµng Vai trß trung gian thanh to¸n trong ho¹t ®éng TTQT cña NHTM gióp cho qu¸ tr×nh thanh to¸n theo yªu cÇu cña kh¸ch hµng ®îc tiÕn hµnh nhanh chãng, chÝnh x¸c, an toµn tiÖn lîi vµ tiÕt kiÖm tèi ®a chi phÝ.
Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn thanh to¸n, nÕu kh¸ch hµng kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng tµi chÝnh cÇn ®Õn sù tµi trî cña ng©n hµng th× ng©n hµng sÏ chiÕt khÊu chøng tõ xuÊt khÈu. Qua viÖc thùc hiÖn thanh to¸n ng©n hµng cßn cã thÓ gi¸m s¸t ®îc t×nh h×nh kinh doanh cña doanh nghiÖp ®Ó cã nh÷ng t vÊn cho kh¸ch hµng vµ ®iÒu chØnh chiÕn lîc kh¸ch hµng. §èi víi nÒn kinh tÕ TTQT lµ chiÕc cÇu nèi liÒn gi÷a c¸c quèc gia trong ho¹t ®éng kinh doanh ®èi ngo¹i. Ho¹t ®éng thanh to¸n t¹o ®iÒu kiÖn thóc ®Èy ho¹t ®éng ngo¹i th¬ng ph¸t triÓn, ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh s¶n xuÊt lu th«ng hµng ho¸, t¨ng nhanh tèc ®é chu chuyÓn vèn, gãp phÇn ph¸t triÓn kinh tÕ.
Bªn c¹nh ®ã, ho¹t ®éng TTQT lµm t¨ng khèi lîng thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt trong nÒn kinh tÕ, ®ång thêi thu hót mét lîng ngo¹i tÖ ®¸ng kÓ vµo ViÖt Nam. 7 §èi víi b¶n th©n ng©n hµng Ho¹t ®éng TTQT cã vai trß hÕt søc quan träng ®èi víi b¶n th©n NHTM. Tríc hÕt, nã t¹o ra mét kho¶n lîi nhuËn kh«ng nhá ®ãng gãp vµo kho¶n lîi nhuËn chung cña ng©n hµng. Ngoµi ra, nã cßn hç trî cho c¸c ho¹t ®éng kh¸c cña ng©n hµng.
Ho¹t ®éng TTQT còng gióp cho ng©n hµng thu hót thªm kh¸ch hµng cã nhu cÇu TTQT, trªn c¬ së ®ã ng©n hµng t¨ng ®îc quy m« ho¹t ®éng cña m×nh. Nhê ®Èy m¹nh ho¹t ®éng TTQT mµ ng©n hµng ®Èy m¹nh ®- îc ho¹t ®éng tÝn dông tµi trî xuÊt nhËp khÈu. §ång thêi ng©n hµng ph¸t triÓn ®îc c¸c nghiÖp vô kh¸c nh kinh doanh ngo¹i tÖ, b¶o l·nh. Ho¹t ®éng TTQT gióp cho ng©n hµng t¹o ®îc uy tÝn trªn thÞ trêng quèc tÕ còng nh uy tÝn ®èi víi kh¸ch hµng, tõ ®ã ng©n hµng cã thÓ khai th¸c ®îc c¸c nguån vèn tµi trî cña c¸c ng©n hµng níc ngoµi vµ nguån vèn trªn thÞ trêng tµi chÝnh quèc tÕ ®Ó ®¸p øng nhu cÇu cña kh¸ch hµng.
Ho¹t ®éng TTQT còng lµm t¨ng cêng quan hÖ ®èi ngo¹i cña ng©n hµng, t¨ng cêng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña ng©n hµng, ®ång thêi gióp cho ng©n hµng vît khái ph¹m vi quèc gia vµ hoµ nhËp víi c¸c ng©n hµng thÕ giíi. 8 Tãm l¹i, cã thÓ kh¼ng ®Þnh vai trß vai träng cña ho¹t ®éng TTQT cña NHTM ®èi víi kh¸ch hµng, nÒn kinh tÕ vµ b¶n th©n ng©n hµng. C¸c ®iÒu kiÖn trong thanh to¸n quèc tÕ cña ng©n hµng th¬ng m¹i Th«ng thêng trong quan hÖ thanh to¸n gi÷a c¸c níc, c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn quyÒn lîi vµ nghÜa vô mµ ®«i bªn ®Ò ra ®Ó gi¶i quyÕt vµ thùc hiÖn ®îc quy ®Þnh l¹i thµnh nh÷ng ®iÒu kiÖn gäi lµ ®iÒu kiÖn thanh to¸n quèc tÕ. Nh÷ng ®iÒu kiÖn ®ã bao gåm: ®iÒu kiÖn vÒ tiÒn tÖ, vÒ ®Þa ®iÓm, vÒ thêi gian vµ vÒ ph¬ng thøc thùc hiÖn thanh to¸n .