BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HỌC VIỆN NGÂN HÀNG NGUYỄN THỊ THU TRANG HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN LONG BIÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2011 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HỌC VIỆN NGÂN HÀNG NGUYỄN THỊ THU TRANG HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN LONG BIÊN Chuyên ngành : Kinh tế tài chính – Ngân hang Mã số : 60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn Khoa học: TS. NGUYỄN HỮU ĐỨC HÀ NỘI - 2011 1 Lêi cam ®oan Em xin cam ®oan luËn v¨n: “Hoµn thiÖn ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ theo ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ t¹i Ng©n hµng N«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n Long Biªn” lµ do em tù nghiªn cøu, d-íi sù h-íng dÉn vµ gióp ®ì cña TS. NguyÔn H÷u §øc, trong ®ã cã tham kh¶o thªm mét sè tµi liÖu liªn quan tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau mµ kh«ng sao chÐp l¹i. Sè liÖu trong bµi lµ sè liÖu do phßng Kinh doanh ngo¹i hèi – NHNo&PTNT Long Biªn cung cÊp.
NÕu cã g× sai em xin hoµn toµn chÞu tr¸ch nhiÖm. Häc viªn thùc hiÖn Nguyễn Thị Thu Trang 2 Môc lôc MôC NéI DUNG TRANG Më ®Çu 6 ch-¬ng 1 Lý luËn chung vÒ ph-¬ng thøc thanh to¸n 9 quèc tÕ theo ph-¬ng thøc TÝn dông chøng tõ 1.1 Tæng quan vÒ thanh to¸n quèc tÕ 9 1.1 C¬ së h×nh thµnh ho¹t ®«ng thanh to¸n quèc tÕ 9 1.2 Kh¸i niÖm vÒ thanh to¸n quèc tÕ 10 1.2 Vai trß cña thanh to¸n quèc tÕ 11 1.2 Ng©n hµng th-¬ng m¹i víi ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ 12 1.3 Thanh to¸n quèc tÕ - Ho¹t ®éng sinh lêi cña Ng©n hµng 12 th-¬ng m¹i 1.3 C¸c ph-¬ng thøc thanh to¸n quèc tÕ chñ yÕu.1 Ph-¬ng thøc chuyÓn tiÒn- Remittance 13 1.2 Ph-¬ng thøc nhê thu - Payment Collection 14 1.3 Ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ 15 1.4 Ph-¬ng thøc thanh to¸n tÝn dông chøng tõ 16 1.1 Kh¸i niÖm vÒ th- tÝn dông (L/C) 16 1.2 Chøc n¨ng cña L/C 16 1.4 C¸c bªn tham gia ph-¬ng thøc L/C 20 1.5 Quy tr×nh nghiÖp vô L/C 21 1.5 Nh÷ng lîi Ých vµ rñi ro ®èi víi c¸c bªn tham gia L/C 23 1.1 §èi víi ng-êi nhËp khÈu 23 1.2 §èi víi ng-êi xuÊt khÈu 25 1.4 §èi víi NHTB/NHHT/NHXN 27 1.6 Kinh nghiÖm vµ bµi häc cña mét sè ng©n hµng trong viÖc 28 hoµn thiÖn ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ theo ph-¬ng thøc TDCT 1.1 Kinh nghiÖm cña mét sè ng©n hµng trong viÖc hoµn thiÖn 29 ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ theo ph-¬ng thøc TDCT 1.2 Bµi häc kinh nghiÖm cho NHNo&PTNT Long Biªn 31 KÕt luËn Ch-¬ng 1 34 Thùc tr¹ng ho¹t ®éng thanh to¸n tÝn dông 35 CH¦¥NG 2 chøng tõ t¹i NHNo&PTNT long biªn 2.1 Giíi thiÖu chung vÒ NHNo&PTNT Long Biªn 35 2.1 Vµi nÐt kh¸i qu¸t vÒ NHNo&PTNT Long Biªn 35 2.2 NhiÖm vô cña kinh doanh ngo¹i hèi t¹i NHNo&PTNT 36 Long Biªn 2.2 Ho¹t ®éng thanh to¸n L/C XuÊt khÈu 37 2.1 Quy tr×nh nghiÖp vô cô thÓ 37 2.2 Thùc tr¹ng ho¹t ®éng thanh to¸n L/C xu©t khÈu t¹i 47 3 NHNo&PTNT Long Biªn 2.3 Ho¹t ®éng thanh to¸n L/C NhËp khÈu 51 2.1 Quy tr×nh nghiÖp vô cô thÓ 51 2.2 Thùc tr¹ng ho¹t ®éng thanh to¸n nhËp khÈu theo ph-¬ng thøc 55 tÝn dông chøng tõ t¹i NHNo&PTNT Long Biªn 2.3 Doanh sè vµ tû träng sö dông c¸c ph-¬ng thøc trong thanh 57 to¸n nhËp khÈu t¹i NHNO&PTNT Long Biªn 2.4 PhÝ thu ®-îc tõ thanh to¸n L/C 58 2.5 C¬ së h¹ tÇng vµ c«ng nghÖ ng©n hµng 59 2.6 Mèi quan hÖ gi÷a ng©n hµng vµ kh¸ch hµng 59 2.7 Nh÷ng h¹n chÕ trong viÖc thanh to¸n b»ng ph-¬ng thøc L/C ë 60 NHNo&PTNT Long Biªn 2.1 VÒ ho¹t ®éng thanh to¸n xuÊt khÈu 60 2.2 VÒ ho¹t ®éng thanh to¸n nhËp khÈu 60 2.3 VÒ chiÕn l-îc më réng kh¸ch hµng 61 2.4 VÒ tr×nh ®é c¸n bé ng©n hµng 62 2.5 C«ng nghÖ ng©n hµng 63 2.6 Quan hÖ b¹n hµng – Ng©n hµng đai lý n-íc ngoµi 63 2.8 Nguyªn nh©n cña nh÷ng h¹n chÕ trªn 64 2.1 Nguyªn nh©n chñ quan 64 2.2 Nguyªn nh©n kh¸ch quan 64 KÕt luËn ch-¬ng 2 66 CH¦¥NG 3 gi¶i ph¸p hoµn thiÖn ho¹t ®éng thanh to¸n 67 quèc tÕ b»ng ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ t¹i NHNo&PTNT long biªn 3.1 Xu h-íng ph¸t triÓn chung cña nÒn kinh tÕ toµn cÇu vµ quan 67 ®iÓm ®Þnh h-íng cña NHNo&PTNT Long Biªn 3.1 C¸c xu h-íng ph¸t triÓn chung cña nÒn kinh tÕ toµn cÇu 67 3.2 §Þnh h-íng ph¸t triÓn lÜnh vùc thanh to¸n quèc tÕ t¹i 68 NHNo&PTNT Long Biªn.2 Mét sè gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn ho¹t ®éng thanh to¸n quèc 70 tÕ theo ph-¬ng thøc L/C t¹i NHNo&PTNT Long Biªn 3.1 VÒ phÝa NHNo&PTNT Long Biªn 70 3.2 VÒ phÝa kh¸ch hµng 76 3.3 KiÕn nghÞ ®èi víi ChÝnh phñ 79 3.4 KiÕn nghÞ ®èi víi Ng©n hµng Nhµ n-íc 79 3.5 KiÕn nghÞ víi NHNo&PTNT ViÖt Nam 80 KÕt luËn ch-¬ng 3 82 KÕt luËn 83 Danh môc tµI liÖu tham kh¶o 85 phô lôc 87 4 Danh s¸ch b¶ng ch÷ c¸i viÕt t¾t TT Ch÷ viÕt t¾t NghÜa ®Çy ®ñ TiÕng Anh TiÕng ViÖt 1 KH Customer Kh¸ch hµng 2 L/C Letter of Credit Th- tÝn dông 3 NH Bank Ng©n hµng 4 NHTM Commercial Bank Ng©n hµng th-¬ng m¹i 5 NHNo&PTNT Agribank Ng©n hµng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n 6 NHCT Viettinbank Ng©n hµng c«ng th-¬ng 7 NHPH Issuing Bank Ng©n hµng ph¸t hµnh 8 NHTB Advising Bank Ng©n hµng th«ng b¸o 9 NHXN Confirming Bank Ng©n hµng x¸c nhËn 10 NHHT Reimbursing Bank Ng©n hµng hoµn tr¶ 11 QHKH Quan hÖ kh¸ch hµng 12 QHQT Quan hÖ quèc tÕ 13 SWIFT Society Worldwide Tæ chøc viÔn th«ng tµi International Finance chÝnh liªn ng©n hµng Telecommunication quèc tÕ 14 TDCT Documentary Credit TÝn dông chøng tõ 15 TT Payment Thanh to¸n 16 TTQT International payment Thanh to¸n quèc tÕ 17 VPBank Ng©n hµng ViÖt Nam thÞnh v-îng 18 WTO World Trade Tæ chøc th-¬ng m¹i Organization thÕ giíi 19 UCP600 Uniform Customs and Quy t¾c thùc hµnh thèng Practice for nhÊt vÒ tÝn dông chøng tõ Documentary No600 600 20 URC522 The ICC Uniform Rules TËp qu¸n thùc hµnh ng©n for Collection No522 hµng quèc tÕ thèng nhÊt 522 21 USD United State Dollar §ång ®« la Mü 22 NHNN Ngân hµng n-íc ngoµi 5 Danh s¸ch c¸c s¬ ®å vµ b¶ng, biÓu ®å 1.1: Quy tr×nh thanh to¸n L/C cã gi¸ trÞ t¹i NHPH S¬ ®å 1.2: Quy tr×nh thanh to¸n L/C cã gi¸ trÞ t¹i NHHT 2.1: Doanh sè vµ tû träng thanh to¸n xuÊt khÈu cña NHNo&PTNT Long Biªn n¨m 2006-2010 B¶ng 2.2: Doanh sè vµ tû träng sö dông ph-¬ng thøc thanh to¸n tÝn dông chøng tõ trong thanh to¸n xuÊt khÈu t¹i NHNo&PTNT Long Biªn n¨m 2006- 2010 B¶ng 2.3: Doanh sè vµ tû träng thanh to¸n nhËp khÈu cña NHNo& Long Biªn n¨m 2006-2010 B¶ng 2.4: Doanh sè vµ tû träng sö dông ph-¬ng thøc thanh to¸n tÝn dông chøng tõ trong thanh to¸n nhËp khÈu t¹i NHNo&PTNT Long Biªn n¨m 2006- 2010 B¶ng 2.5: PhÝ thu ®-îc tõ thanh to¸n cña L/C NHNo&PTNT Long Biªn n¨m 2006-2010 6 më ®Çu 1.TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi nghiªn cøu Tr-íc nÒn kinh tÕ thÕ giíi ngµy cµng ®-îc quèc tÕ ho¸, c¸c quèc gia ®ang ®Èy m¹nh ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng, më cöa, héi nhËp vµ hîp t¸c, thanh to¸n quèc tÕ næi lªn nh- lµ chiÕc cÇu nèi gi÷a kinh tÕ trong n-íc víi kinh tÕ thÕ giíi bªn ngoµi, cã t¸c dông b«i tr¬n vµ thóc ®Èy ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu hµng hãa, dÞch vô, ®Çu t- n-íc ngoµi, thu hót kiÒu hèi vµ c¸c quan hÖ tµi chÝnh tÝn dông quèc tÕ kh¸c. Ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ ngµy cµng kh¼ng ®Þnh ®-îc vai trß trong ho¹t ®éng kinh tÕ quèc d©n nãi chung vµ ho¹t ®éng kinh tÕ ®«i ngo¹i nãi riªng. §Æc biÖt trong bèi c¶nh hiÖn nay, mçi quèc gia ®Òu ®Æt ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i lªn hµng ®Çu, coi ®ã lµ con ®-êng tÊt yÕu trong chiÕn l-îc ph¸t triÓn kinh tÕ cña mçi n-íc.
ViÖt Nam kh«ng n»m ngoµi xu thÕ ®ã, trong thêi gian gÇn ®©y, thanh to¸n quèc tÕ trë thµnh mét dÞch vô thiÕt yÕu cña c¸c ng©n hµng th-¬ng m¹i ViÖt Nam, lµ mét m¾t xÝch quan träng thóc ®Èy c¸c ho¹t kinh doanh kh¸c cña ng©n hµng, ®ång thêi cßn hç trî vµ ph¸t triÓn ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt nhËp khÈu cña c¸c doanh nghiÖp. Thanh to¸n quèc tÕ ra ®êi dùa trªn nÒn t¶ng cña th-¬ng m¹i quèc tÕ, lµ kh©u quan träng trong qu¸ tr×nh mua b¸n hµng ho¸, dÞch vô gi÷a c¸c tæ chøc, c¸c c¸ nh©n thuéc c¸c quèc gia kh¸c nhau. §Ó ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ ®-îc nhanh chãng, an toµn, chÝnh x¸c gi¶i quyÕt ®-îc mèi quan hÖ l-u th«ng hµng ho¸, tiÒn tÖ gi÷a ng-êi mua vµ ng-êi b¸n mét c¸ch tr«i ch¶y, hiÖu qu¶ th× mçi n-íc ph¶i tù lùa chän cho m×nh mét ph-¬ng thøc thanh to¸n quèc tÕ phï hîp. Trong ®ã næi bËt nhÊt lµ ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ, ®©y lµ ph-¬ng thøc thanh to¸n ®-îc sö dông nhiÒu nhÊt v× nã ®¶m b¶o ®-îc an toµn cho c¶ bªn xuÊt khÈu lÉn bªn nhËp khÈu, v× vËy nãi ®Õn më réng ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ t¹i ng©n hµng th× chñ yÕu ®Ò cËp ®Õn më réng ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ.
7 XuÊt ph¸t tõ ®ã, t«i quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi: “ Hoµn thiÖn ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ theo ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ t¹i Ng©n hµng N«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n Long Biªn” lµm ®Ò tµi nghiªn cøu cho luËn v¨n cña m×nh. Môc ®Ých nghiªn cøu XuÊt ph¸t tõ c¬ së thùc tiÔn ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ theo ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ t¹i Ng©n hµng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n (NHNo&PTNT) Long Biªn kÕt hîp víi c¬ së lý luËn chung vÒ thanh to¸n quèc tÕ, tõ ®ã ®Ò xuÊt ra mét sè gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ theo ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ t¹i NHNo&PTNT Long Biªn. §èi t-îng nghiªn cøu vµ ph¹m vi nghiªn cøu - §èi t-îng nghiªn cøu: LuËn v¨n tËp trung nghiªn cøu c¸c c¬ së lý luËn theo th«ng lÖ quèc tÕ, kÕt hîp víi c¸c tµi liÖu liªn quan thu thËp ®-îc vÒ ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ theo ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ t¹i NHNo&PTNT Long Biªn ®Ó ®Ò ra gi¶i ph¸p hoµn thiÖn ho¹t ®éng nµy cña ng©n hµng. - Ph¹m vi nghiªn cøu: T×nh h×nh ho¹t ®éng thanh to¸n quèc tÕ theo ph-¬ng thøc tÝn dông chøng tõ t¹i NHNo&PTNT Long Biªn giai ®o¹n 2005-2010.
Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu LuËn v¨n sö dông ph-¬ng ph¸p thèng kª, ph©n tÝch tæng hîp, tiÕp cËn hÖ thèng lý luËn vµ thùc tiÔn, kÕt hîp víi ph-¬ng ph¸p logic lÞch, duy vËt biÖn chøng.