MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài Năm 2007 là năm đánh dấu mốc quan trọng đối với ngành xuất khẩu gạo Việt Nam. Đó là chất lượng và giá gạo xuất khẩu của Việt Nam tăng và bằng gạo Thái Lan. Trong các nguồn cung sản lượng lúa cho cả nước thì An Giang tiếp tục vượt ngưỡng ba triệu tấn, đứng đầu cả nước về sản xuất lúa, góp phần đưa Việt Nam trở thành nước đứng hàng thứ nhì trên thế giới về xuất khẩu gạo. Theo dự đoán của các chuyên gia về lương thực thế giới thì trong năm 2008 giá gạo thế giới có thể tăng 20% và tiếp tục tăng ở những năm tiếp theo.
Nguyên nhân là Thái Lan_ một cường quốc đứng đầu về xuất khẩu gạo trên thế giới đặt chỉ tiêu xuất khẩu cho năm 2008 là 8,7 triệu tấn giảm 0,7 triệu tấn so với năm 2007. Bên cạnh đó, nguồn cung của các nước có thế mạnh về xuất khẩu gạo như Ấn Độ, Pakistan,…ngày càng hạn chế trong khi đó nhu cầu về gạo ở các nước Trung Quốc, Bangladesh, Trung Đông, Châu Phi,…tăng đáng kể trong thời gian vừa qua. Chính những yếu tố này đã tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam nói chung và gạo An Giang nói riêng phát triển mạnh cả số lượng lẫn chất lượng. Việt Nam xuất khẩu gạo ra thị trường thế giới ngày càng nhiều nhưng giá trị gạo xuất khẩu chưa được đánh giá cao.
Đa số gạo xuất khẩu của Việt Nam cũng như gạo An Giang đều chưa có thương hiệu, chất lượng gạo không ổn định, giá gạo xuất khẩu luôn thấp hơn so với gạo của Thái Lan và các nước có thế mạnh về gạo trong khu vực. Công ty Cổ Phần Du Lịch An Giang và các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước dần dần nhận thức được vấn đề này. Họ đã và đang cố gắng xây dựng và phát triển thương hiệu gạo Việt Nam nói chung và An Giang nói riêng để nâng cao giá trị gạo xuất khẩu. Ngoài việc thực hiện nâng cao chất lượng, tạo dựng thương hiệu, để góp phần nâng cao giá trị gạo xuất khẩu đem lại nguồn thu ngoại tệ cao, thiết yếu doanh nghiệp phải nâng cao nghiệp vụ kinh doanh xuất khẩu gạo, một vấn đề mà các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam còn rất hạn chế và chưa quan tâm đến khâu đầu ra cho xuất khẩu.
Trong quá trình thực tập tại công ty Cổ Phần Du Lịch An Giang, tôi nhận thấy việc thực hiện nghiệp vụ xuất khẩu gạo của các nhân viên còn nhiều điểm hạn chế nên đã làm cho giá trị gạo xuất khẩu chưa tương xứng khả năng vốn có của công ty. Chính vì vậy, để góp phần cho công ty thực hiện tốt khâu đầu ra cho sản phẩm gạo xuất khẩu, tạo chuỗi liên hoàn từ khâu đầu vào đến khâu đầu ra cho gạo xuất khẩu, làm tăng giá trị mặt hàng gạo và tăng tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu, tôi quyết định chọn đề tài: “Thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu gạo cho công ty cổ phần Du Lịch An Giang”.s Nguyễn Lan Duyên SVTH: Nguyễn Minh Phúc_DH5KD Trang 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả XK gạo cho cty CP Du Lịch An Giang 1.2 Mục tiêu nghiên cứu Đề tài nghiên cứu này nhằm đạt được các mục tiêu sau: Phân tích tình hình thực hiện nghiệp vụ xuất khẩu gạo của công ty như phương thức thực hiện marketing xuất khẩu, thao tác thực hiện hợp đồng xuất khẩu, phương thức thanh toán xuất khẩu, phương thức vận tải và bảo hiểm trong hợp đồng xuất khẩu, các bộ chứng từ liên quan đến xuất khẩu. Đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả của nghiệp vụ kinh doanh xuất khẩu gạo và marketing xuất khẩu.3 Phạm vi nghiên cứu Lĩnh vực hoạt động của công ty Cổ Phần Du Lịch An Giang rất đa dạng và phong phú bao gồm hai lĩnh vực chính là kinh doanh du lịch (du lịch lữ hành, lưu trú, ẩm thực,…) và thương mại (kinh doanh xuất khẩu lương thực và thủy sản, chế biến và bảo quản thủy hải sản, mua bán xe gắn máy hai bánh, phương tiện vận tải,…) Tuy nhiên, do giới hạn về thời gian nên tôi chỉ tập trung phân tích một mặt hàng xuất khẩu chính của công ty là mặt hàng gạo. Trong phần phân tích thực trạng xuất khẩu gạo của công ty, do giới hạn về thời gian và thông tin khó thu thập nên tôi sẽ không phân tích hết từng thị trường, từng khách hàng cụ thể của công ty mà chỉ phân tích những thị trường tiêu biểu, những khách hàng lớn của công ty.
Còn đối với việc phân tích hợp đồng xuất khẩu của công ty thì tôi chỉ phân tích một vài hợp đồng đặc trưng, tiêu biểu của công ty. Các số liệu về kim ngạch xuất khẩu gạo, cơ cấu thị trường xuất khẩu, phương thức thanh toán, lượng hợp đồng xuất khẩu,…chỉ được phân tích từ năm 2005 - 2007.4 Phương pháp nghiên cứu 1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu Tôi thực hiện đề tài này chủ yếu dựa vào việc thu thập các nguồn dữ liệu thứ cấp, bên cạnh đó cũng có thu thập dữ liệu sơ cấp. Hai nguồn dữ liệu này được tiến hành thu thập cụ thể như sau: Dữ liệu thứ cấp: các dữ liệu về phân tích được thu thập qua các bảng báo cáo kết quả kinh doanh xuất khẩu của công ty, qua sách, báo, tạp chí, cục thống kê và các website như: www. Dữ liệu sơ cấp: khi đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu gạo, tôi có tiến hành phỏng vấn và lấy ý kiến của Trưởng phòng kinh doanh xuất nhập khẩu của công ty nhằm lựa chọn các giải pháp phù hợp nhất với tình hình xuất khẩu thực tế của công ty.s Nguyễn Lan Duyên SVTH: Nguyễn Minh Phúc_DH5KD Trang 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả XK gạo cho cty CP Du Lịch An Giang 1.2 Phương pháp xử lý dữ liệu Phương pháp thống kê, mô tả, tổng hợp số liệu: dùng các công cụ thống kê để tập hợp dữ liệu rồi sau đó tôi tiến hành phân tích, so sánh, đánh giá, rút ra kết luận về nguyên nhân của sự thay đổi.
Phương pháp nghiên cứu marketing: sử dụng kênh phân phối, ma trận SWOT để phân tích thực trạng marketing xuất khẩu của công ty, đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả marketing xuất khẩu.5 Ý nghĩa đề tài Đề tài này giúp Ban lãnh đạo công ty xem xét lại các nghiệp vụ ngoại thương khi thực hiện xuất khẩu gạo, những khâu công ty thực hiện tốt, những khâu chưa thực hiện tốt hay chưa thực hiện được. Qua đó tôi đề ra các giải pháp nâng cao nghiệp vụ xuất khẩu, kỹ năng marketing xuất khẩu cho công ty nhằm nâng cao giá trị và tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu gạo cho công ty, khẳng định thương hiệu gạo công ty trên thương trường thế giới, đem lại lợi nhuận cao cho công ty trong việc kinh doanh mặt hàng gạo xuất khẩu.s Nguyễn Lan Duyên SVTH: Nguyễn Minh Phúc_DH5KD Trang 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả XK gạo cho cty CP Du Lịch An Giang Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.1 Khái quát xuất khẩu 2.1 Định nghĩa xuất khẩu Xuất khẩu là một quá trình thu doanh lợi (profits) bằng cách bán các sản phẩm hoặc các dịch vụ ra các thị trường nước ngoài, thị trường khác với thị trường trong nước. Cho nên, việc tìm hiểu thị trường nước ngoài rất cần thiết nếu muốn sản phẩm hay dịch vụ có thể thâm nhập thị trường đó.2 Thẩm định tiềm năng xuất khẩu Tiềm năng xuất khẩu (export potential) là khả năng thu lợi của công ty trong cơ hội kinh doanh ở nước ngoài. Các đặc tính nội tại (internal characteristics) của công ty có thể quyết định một nhà xuất khẩu thành công, ngoài ra còn có các yếu tố ngoại tại (external factors) chi phối hoạt động kinh doanh của công ty.
Các yếu tố nội tại quyết định tiềm năng xuất khẩu của một công ty: gồm hai dạng độc lập nhau là sẵn sàng tổ chức xuất khẩu và sẵn sàng về sản phẩm. Sẵn sàng về tổ chức để xuất khẩu: một yếu tố nội tại về tổ chức xác dịnh trang thiết bị tốt như thế nào để tham gia vào giao dịch xuất khẩu. Các yếu tố này bao gồm: - Năng lực chế biến: thiết bị máy móc phải đủ để cung cấp cho thị trường trong nước cộng với khả năng bổ sung để đáp ứng nhu cầu của thị trường nước ngoài. - Quản trị và tổ chức: xuất khẩu yêu cầu thời gian quản trị bổ sung, đặc biệt trong giai đoạn đầu phát triển thị trường.
Nếu như cơ cấu quản trị hiện thời được nới rộng một cách rời rạc do kinh doanh nội địa, sẽ khó cho ta gánh vác các việc mới phát sinh do xuất khẩu. Tương tự, tổ chức hiện thời của công ty có thể không phù hợp cho việc giải quyết thương mại xuất khẩu. - Nguồn tài chính: tiếp thị ở nước ngoài đòi hỏi vốn lưu động bổ sung, vốn để điều tra thị trường, cổ động, thích nghi sản phẩm,.Thật là không khôn ngoan nếu bắt đầu xuất khẩu khi mà tài chính của công ty không đủ để kinh doanh ngay cả trong nước. - Kiến thức kỹ thuật: một công ty với lực lượng lao động có kỹ thuật có thể có khả năng phát triển và thích nghi hóa sản phẩm sẽ có tiềm năng lớn hơn so với một công ty không có khả năng như thế.
- Bí quyết marketing: mặc dù việc đánh giá tiếp thị ở thị trường trong nước thường không trực tiếp áp dụng ở nước ngoài, chúng ta cũng nhận thấy kinh nghiệm của các công ty ở thị trường trong nước tốt có thể thích hợp với yêu cầu của kinh doanh xuất khẩu. - Kinh nghiệm xuất khẩu: những thành tích xuất khẩu mà công ty đạt được cho tới hôm nay và những bài học kinh nghịệm rút ra từ các thành công hay thất bại đã qua cũng chính là tiềm năng xuất khẩu.s Nguyễn Lan Duyên SVTH: Nguyễn Minh Phúc_DH5KD Trang 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả XK gạo cho cty CP Du Lịch An Giang - Mục tiêu quản trị và các ưu tiên: các kế hoạch hiện hành về quản trị đối với kinh doanh nội địa chẳng hạn như các đầu tư, khai trương mặt hàng, phát triển lực lượng bán hàng đều có mối liên hệ trực tiếp về tiềm năng xuất khẩu. Điều này đòi hỏi tiềm năng và cố gắng trong quản trị, nếu không, có thể hạn chế khả năng của công ty trong phát triển kinh doanh xuất khẩu.