LỜI MỞ ĐẦU Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam đang phát triển không ngừng, từng bước hội nhập vào nền kinh tế khu vực và nền kinh tế thế giới. Dưới sự quản lý của Nhà nước, các doanh nghiệp có nhiều cơ hội mới nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức lớn đối với các doanh nghiệp. Trong nền kinh tế nhiều thành phần như hiện nay, các doanh nghiệp đều là các tác nhân thúc đẩy nề kinh tế phát triển. Các ngành sản xuất kinh doanh đang từng bước trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Hầu hết các loại sản phẩm sản xuất ra không thể không có bao bì để đóng gói. Bao bì gồm có nhiều loại khác nhau, mỗi loại có tính năng và tác dụng riêng. Vì vậy ngành sản xuất bao bì nói chung và sản xuất bao bì carton nói riêng là ngành không thể thiếu được trong tiến trình phát triển kinh tế của đất nước. Xí nghiệp bao bì Hùng Vương trực thuộc Công ty cổ phần bao bì Việt Nam, có địa điểm sản xuất đặt tại Hải Phòng.
Là một trong những thành phố lớn của cả nước, một trung tâm kinh tế lớn của khu vực Đông Bắc, tập trung nhiều khu công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, sản xuất nhiều ngành hàng, đa dạng nhiều loại sản phẩm. Chọn ngành sản xuất bao bì là nhiệm vụ sản xuất chính của xí nghiệp và là một quyết định hết sức đúng đắn của cán bộ lãnh đạo nói riêng, của tập thể cán bộ công nhân viên xí nghiệp nói chung. Là một doanh nghiệp tồn tại và phát triển hơn 10 năm trong nề kinh tế thị trường nhiều thành phần, xí nghiệp bao bì Hùng Vương luôn khẳng định được vị thế của mình trong lĩnh vực sản xuất bao bì. Sau một thời gian thực tập tại xí nghiệp, được đi sâu tìm hiểu hoạt động sản xuất kinh doanh của xí nghiệp, em đã nhận thức được sự quan trọng của các vấn đề tài chính trong xí nghiệp.
Vì vậy em quyết định chọn đề tài “ Thực trạng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động tại xí nghiệp bao bì Hùng vương” làm đề tài khóa luận. Mục đích là để thực hành những kiến thức đã học vào vận dụng thực tế, qua đó em xin đưa ra một số ý kiến, giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả sử dụng nguồn vốn lưu động tại xí nghiệp. Kết cấu bài khóa luận gồm 3 phần: Phần I: Một số nét khái quát về xí nghiệp bao bì Hùng Vương. Phần II: Thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của xí nghiệp bao bì Hùng Vương.
Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại xí nghiệp bao bì Hùng Vương. Lê Nguyên Nhung _ QT1101N 3 Thực trạng và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động tại xí nghiệp Hùng Vương Phần 1: Lý luận chung về vốn lƣu động và hiệu quả sử dụng vốn lƣu động của doanh nghiệp. Vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Vốn đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung luôn có một vai trò hết sức quan trọng.
Từ trước tới nay, tùy theo từng hoàn cảnh kinh tế, vốn được hiểu và quan niệm theo từng góc độ khác nhau. Theo quan điểm của Mác thì: vốn (tư bản) không phải là vật, là tư liệu sản xuất, không phải là phạm trù vĩnh viễn. Tư bản là giá trị mang lại giá trị thặng dư bằng cách bóc lột lao động làm thuê. Để tiến hành sản xuất, nhà tư bản ứng tiền ra mua tư liệu sản xuất và sức lao động, nghĩa là tạo ra các yếu tố của quá trình snr xuất.
Các yếu tố này có vai trò khác nhau trong việc tạo ra giá trị thặng dư. Mác chia tư bản thành tư bản bất biến và tư bản khả biến. Tư bản bất biến là bộ phận tư bản tồn tại dưới hình thức tư liệu sản xuất( máy móc, thiết bị, nhà xưởng,.) mà giá trị của nó được chuyển nguyên vẹn vào sản phẩm. Còn tư bản khả biến là bộ phận tư bản tồn tại dưới hình thức lao động, trong quá trình sản xuất thay đổi về lượng, tăng lên do hàng hóa tăng.
Định nghĩa về vốn của Mác có tầm khái quát lớn vì nó bao hàm đầy đủ bản chất và vai trò của vốn. Bản chất của vốn là giá trị, mặc dù nó được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau: tài sản cố định, nguyên vật liệu, tiền công. Tuy nhiên, do hạn chế về trình độ phát triển của nền kinh tế, Mác chỉ bó hẹp khái niệm về vốn trong khu vực sản suất vật chất và cho rằng chỉ có quá trình sản xuất mới tạo ra giá trị thặng dư cho nền kinh tế.Samuelson, đại diện tiêu biểu của học thuyết tăng trưởng kinh tế hiện đại, coi đất đai và lao động là các yếu tố ban đầu sơ khai, còn vốn và hàng hoá chỉ là kết quả của sản xuất. Vốn bao gồm các loại hàng hoá lâu bền được sản xuất ra và được sử dụng như các đầu vào hữu ích trong quá trình sản xuất sau đó.
Một số hàng hoá vốn có thể tồn tại trong vài năm, trong khi đó một số khác có thể tồn tại trong một thế kỷ hoặc lâu hơn. Đặc điểm cơ bản nhất của hàng hoá vốn thể hiện ở chỗ chúng vừa là sản phẩm đầu ra vừa là yếu tố đầu vào trong sản xuất. Về bản chất vốn là phương pháp sản xuất gián tiếp tốn thời gian. David Begg, trong cuốn “Kinh tế học” ông đã đưa ra hai định nghĩa về vốn là: Vốn hiện vật và vốn tài chính cùa doanh nghiệp.
Vốn hiện vật là dự trữ các Lê Nguyên Nhung _ QT1101N 4 Thực trạng và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động tại xí nghiệp Hùng Vương hàng hoá đã sản xuất ra để sản xuất các hàng hoá khác. Vốn tài chính là các giấy tờ có giá và tiền mặt của doanh nghiệp. Nhìn chung, cả Samuelson và Begg đều có một quan điểm chung thống nhất cơ bản là các vốn là một đầu vào của quá trình sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, quan điểm này cho thấy vốn vẫn bị đồng nhất với tài sản của doanh.
Thực chất, vốn kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ tài sản của doanh nghiệp huy động vào quá trình sản xuất kinh doanh nhằm mục đích sinh lời. Như vậy, doanh nghiệp dù hoạt động trong bất cứ lĩnh vực nào cũng cần có một lượng vốn nhất định. Trong nền kinh tế thị trường, vốn là điều kiện tiên quyết, có ý nghĩa quyết định tới mọi khâu trong quá trình sản xuất kinh doanh.Vốn kinh doanh là điều kiện để duy trì sản xuất, đổi mới thiết bị công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng việc làm và thu nhập cho người lao động. Từ đó, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường, mở rộng xuất khẩu, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Vốn là một phạm trù kinh tế, là điều kiện tiên quyết cho bất cứ doanh nghiệp, ngành nghề kinh tế kỹ thuật, dịch vụ nào trong nền kinh tế. Để tiến hành hoạt động kinh doanh được, doanh nghiệp cần phải nắm giữ một lượng vốn nhất định nào đó. Số vốn này thể hiện giá trị toàn bộ tài sản và các nguồn lực của doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh. Vì vậy vốn kinh doanh có vai trò quyết định trong việc thành lập, hoạt động và phát triển của doanh nghiệp.
Cụ thể: - Vốn kinh doanh của các doanh nghiệp thương mại có vai trò quyết định trong việc thành lập, hoạt động, phát triển của từng loại hình doanh nghiệp theo luật định. - Vốn đóng vai trò quyết định mở rộng đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, đổi mới quy trình công nghệ, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh, góp phần tăng năng suất lao động và giảm giá thành chi phí của doanh nghiệp. - Vốn là một nguồn lực quan trọng để phát huy tài năng của ban lãnh đạo doanh nghiệp, nó là một điều kiện thực hiện các chiến lược, sách lược kinh doanh, nó cũng là “dầu nhớt” bôi trên cho cỗ máy kinh tế vận động. - Vốn kinh doanh của doanh nghiệp là yếu tố về giá trị.
Như vậy, doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ nhu vầu về vốn kinh doanh sẽ giúp cho doanh nghiệp chủ động về tài chính, mở rộng sản xuất kinh doanh, tạo sức cạnh tranh. Còn ngược lại, Lê Nguyên Nhung _ QT1101N 5 Thực trạng và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động tại xí nghiệp Hùng Vương nếu vốn không được bảo tồn và tăng lên trong mỗi chu kỳ kinh doanh thì vốn đã bị thiệt hại, đó là hiện tượng mất vốn. Sự thiệt hại lớn dẫn đến doanh nghiệp mất khả năng thanh toán, sẽ làm cho doanh nghiệp bị phá sản, tức là vốn kinh doanh đã bị sử dụng một cách lãng phí, không có hiệu quả. Phân loại vốn.
Phân loại vốn theo nguồn hình thành. Vốn chủ sở hữu. Vốn chủ sở hữu là số vốn của các chủ sở hữu, các nhà đầu tư góp vốn liên doanh, liên kết thông qua đó doanh nghiệp không phải cam kết thanh toán. Do vậy, vốn chủ sở hữu không phải là một khoản nợ.
Vốn huy động của doanh nghiệp. Ngoài các hình thức của vốn chủ sở hữu thì doanh nghiệp còn một loại vốn mà vai trò của nó khá quan trọng, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường, đó là vốn huy động. Để đạt được một số vốn cần thiết cho một dự án hay một nhu cầu thiết yếu của doanh nghiệp mà đòi hỏi trong một thời gian ngắn nhất mà doanh nghiệp không đủ số vốn còn lại trong doanh nghiệp thì đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự liên doanh liên kết, phát hành trái phiếu hay huy động các nguồn vốn khác dưới hình thức vay nợ hay các hình thức khác như: - Vốn vay - Vốn liên doanh, liên kết - Vốn tín dụng thương mại - Vốn tín dụng thuê mua. Phân loại vốn theo hình thức chu chuyển.
Trong quá trình sản xuất và tái sản xuất, vốn vận động một cách liên tục. Nó biểu hiện bằng những hình thái vật chất khác nhau, từ tiền mặt đến tư liệu lao động, hàng hoá dự trữ. Sự khác nhau về mặt vật chất này tạo ra đặc điểm chu chuyển vốn, theo đó người ta phân chia vốn thành hai loại là vốn cố định và vốn lưu động. Vốn cố định.