Luận văn thạc sĩ về giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm soát nội bộ tại trường cao đẳng xây dựng số 2

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu giải pháp cải thiện kết quả hoạt động kiểm soát nội bộ tại trường cao đẳng xây dựng số 2 luận văn, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Hồ Thị Thanh Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Văn Nhị
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kiểm Soát Nội Bộ Tại Trường Cao Đẳng Xây Dựng Số 2
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ
• 1.1. Vai trò của kiểm soát nội bộ với công tác quản lý của tổ chức
• 1.2. Sự ra đời của kiểm soát nội bộ
• 1.3. Khái niệm kiểm soát nội bộ
• 1.4. Vai trò, tác dụng của kiểm soát nội bộ với công tác quản lý
• 1.5. Các yếu tố của kiểm soát nội bộ
• 1.5.1. Môi trường kiểm soát
• 1.5.2. Đánh giá rủi ro
• 1.5.3. Hoạt động kiểm soát
• 1.5.4. Thông tin và truyền thông
• 1.6. Đặc điểm kiểm soát nội bộ trong đơn vị hành chính sự nghiệp có thu
• 1.7. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG XÂY DỰNG SỐ 2
• 2.1. Giới thiệu về trường Cao đẳng Xây dựng Số 2
• 2.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.3. Quy trình hoạt động đào tạo tại trường
• 2.4. Mục đích, phạm vi, đối tượng nghiên cứu
• 2.5. Thực tế về kiểm soát nội bộ tại trường Cao đẳng Xây dựng Số 2
• 2.5.1. Môi trường kiểm soát
• 2.5.2. Đánh giá rủi ro
• 2.5.3. Hoạt động kiểm soát
• 2.5.4. Thông tin và truyền thông
• 2.6. Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ tại trường Cao đẳng Xây dựng số 2
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG XÂY DỰNG SỐ 2
• 3.1. Mục tiêu ngắn hạn
• 3.2. Mục tiêu dài hạn
• 3.3. Giải pháp liên quan đến các bộ phận cấu thành hệ thống kiểm soát nội bộ
• 3.3.1. Môi trường kiểm soát
• 3.3.2. Đánh giá rủi ro
• 3.3.3. Hoạt động kiểm soát
• 3.3.4. Thông tin và truyền thông
• 3.3.5. Hoạt động giám sát
• 3.4. Xây dựng cơ chế vận hành hệ thống kiểm soát nội bộ tại trường Cao đẳng Xây dựng Số 2
• 3.4.1. Xây dựng cơ chế vận hành
• 3.4.2. Phân công công tác quản lý
• 3.4.3. Kiểm tra, đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ
• 3.5. Kiến nghị
• 3.5.1. Kiến nghị với Ban Giám hiệu
• 3.5.2. Kiến nghị với phòng Tài chính – Kế toán
• 3.5.3. Kiến nghị với các đơn vị có liên quan
• 3.6. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về kiểm soát nội bộ

Kiểm soát nội bộ là một hệ thống thiết yếu trong quản lý tổ chức, giúp đảm bảo rằng các hoạt động diễn ra hiệu quả và đạt được các mục tiêu đề ra. Hiệu quả kiểm soát không chỉ phụ thuộc vào quy trình mà còn vào môi trường kiểm soát. Theo báo cáo COSO, kiểm soát nội bộ được định nghĩa là một quá trình do ban giám đốc và nhân viên thực hiện nhằm cung cấp sự đảm bảo hợp lý về hiệu quả hoạt động, độ tin cậy của báo cáo tài chính và tuân thủ các quy định pháp luật. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của kiểm soát nội bộ trong việc quản lý rủi ro và bảo vệ tài sản của tổ chức.

1.1. Vai trò của kiểm soát nội bộ

Kiểm soát nội bộ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro và bảo vệ tài sản của tổ chức. Hệ thống này giúp nhà quản lý nhận diện và đánh giá rủi ro, từ đó đưa ra các biện pháp ứng phó hiệu quả. Một hệ thống kiểm soát nội bộ tốt sẽ đảm bảo tính chính xác của các số liệu kế toán và báo cáo tài chính, ngăn chặn hành vi gian lận và đảm bảo mọi thành viên hoạt động theo đúng quy định. Điều này không chỉ giúp tổ chức hoạt động hiệu quả mà còn tạo dựng niềm tin với các bên liên quan.

II. Thực trạng kiểm soát nội bộ tại trường Cao đẳng Xây dựng Số 2

Tại trường Cao đẳng Xây dựng Số 2, hệ thống kiểm soát nội bộ hiện tại đang gặp một số vấn đề cần được cải thiện. Môi trường kiểm soát chưa thực sự vững mạnh, dẫn đến việc đánh giá rủi ro chưa đầy đủ và hoạt động kiểm soát chưa hiệu quả. Việc thiếu sót trong quản lý nội bộ có thể dẫn đến những rủi ro không mong muốn, ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và uy tín của trường. Đánh giá thực trạng cho thấy cần có sự cải tiến trong quy trình kiểm soát và tăng cường đào tạo cho nhân viên để nâng cao năng lực thực hiện.

2.1. Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ

Hệ thống kiểm soát nội bộ tại trường cần được đánh giá một cách toàn diện. Việc phân tích các yếu tố như môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro và hoạt động kiểm soát là rất quan trọng. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc cải tiến quy trình và chính sách kiểm soát để đảm bảo tính hiệu quả. Các biện pháp như tăng cường giám sát, cải tiến quy trình báo cáo và nâng cao năng lực cho nhân viên sẽ giúp cải thiện tình hình hiện tại.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm soát nội bộ

Để nâng cao hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ tại trường Cao đẳng Xây dựng Số 2, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần xây dựng một môi trường kiểm soát vững mạnh, bao gồm việc thiết lập các quy định rõ ràng về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm của từng cá nhân. Thứ hai, việc đào tạo nhân viên là rất cần thiết để nâng cao năng lực và nhận thức về kiểm soát nội bộ. Cuối cùng, cần có các chính sách kiểm soát chặt chẽ hơn để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo tính chính xác của thông tin.

3.1. Xây dựng cơ chế vận hành hệ thống kiểm soát

Cơ chế vận hành hệ thống kiểm soát nội bộ cần được thiết lập rõ ràng, với sự phân công trách nhiệm cụ thể cho từng bộ phận. Việc này không chỉ giúp tăng cường tính hiệu quả mà còn tạo ra sự minh bạch trong hoạt động của trường. Cần có các quy trình kiểm tra và đánh giá định kỳ để đảm bảo rằng hệ thống kiểm soát luôn hoạt động hiệu quả và đáp ứng được các yêu cầu của tổ chức.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kiểm soát nội bộ là một yếu tố thiết yếu trong quản lý tổ chức, đặc biệt trong các đơn vị hành chính sự nghiệp có thu như trường Cao đẳng Xây dựng Số 2. Theo báo cáo COSO năm 1992, kiểm soát nội bộ là một quá trình do ban giám đốc, nhà quản lý và nhân viên thực hiện nhằm đảm bảo các mục tiêu về hiệu quả hoạt động, tính tin cậy của báo cáo tài chính và tuân thủ pháp luật. Trường Cao đẳng Xây dựng Số 2, được thành lập năm 1976 và nâng cấp năm 1999, hoạt động trong lĩnh vực đào tạo với nhiều ngành nghề đa dạng, đồng thời là đơn vị hành chính sự nghiệp có thu tự đảm bảo một phần kinh phí hoạt động.

Nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm soát nội bộ tại trường trong giai đoạn từ năm 2009 đến 2010. Mục tiêu chính là vận dụng lý thuyết kiểm soát nội bộ theo báo cáo COSO để đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ hiện tại, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm giảm thiểu rủi ro, nâng cao tính chính xác của báo cáo tài chính và đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp nhà quản lý sử dụng hiệu quả các nguồn lực, bảo vệ tài sản và nâng cao chất lượng quản trị tại trường, góp phần vào sự phát triển bền vững của đơn vị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên khuôn khổ lý thuyết kiểm soát nội bộ của báo cáo COSO năm 1992, trong đó hệ thống kiểm soát nội bộ gồm năm thành phần chính: môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và truyền thông, và giám sát.

• Môi trường kiểm soát: Bao gồm tính chính trực, năng lực nhân viên, cơ cấu tổ chức, phân chia quyền hạn và chính sách nhân sự. Đây là nền tảng tạo điều kiện cho hệ thống kiểm soát nội bộ hoạt động hiệu quả.
• Đánh giá rủi ro: Quá trình nhận dạng, phân tích và đánh giá các rủi ro có thể ảnh hưởng đến mục tiêu của đơn vị, bao gồm rủi ro hoạt động, rủi ro xử lý thông tin và rủi ro nguồn lực hệ thống.
• Hoạt động kiểm soát: Các chính sách và thủ tục nhằm giảm thiểu rủi ro, bao gồm kiểm soát nghiệp vụ, kiểm soát ứng dụng và kiểm soát chung.
• Thông tin và truyền thông: Hệ thống thu nhận, xử lý và truyền đạt thông tin chính xác, kịp thời giữa các bộ phận trong đơn vị.
• Giám sát: Quá trình đánh giá liên tục và định kỳ để đảm bảo hệ thống kiểm soát nội bộ hoạt động hiệu quả.

Ngoài ra, luận văn còn vận dụng các khái niệm về đơn vị hành chính sự nghiệp có thu, đặc điểm tài chính và quản lý trong lĩnh vực giáo dục đào tạo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận khoa học kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn.

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thu thập từ trường Cao đẳng Xây dựng Số 2 thông qua quan sát, phỏng vấn trực tiếp với 3 người thuộc Ban Giám hiệu, phòng Đào tạo và phòng Tài vụ, cùng bảng câu hỏi khảo sát theo mẫu COSO điều chỉnh phù hợp với đơn vị hành chính sự nghiệp có thu.
• Phương pháp phân tích: Phân tích định tính và định lượng dựa trên kết quả khảo sát, so sánh với các tiêu chuẩn lý thuyết về kiểm soát nội bộ. Các số liệu được tổng hợp, đánh giá mức độ thực hiện các yếu tố kiểm soát nội bộ như tính chính trực, phân chia quyền hạn, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát và truyền thông nội bộ.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong năm 2010, tập trung phân tích thực trạng hoạt động kiểm soát nội bộ trong năm học 2009-2010 và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả trong các năm tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Môi trường kiểm soát còn nhiều hạn chế: Kết quả khảo sát cho thấy 67% nhà quản lý nhận thức được vai trò của tính chính trực và đạo đức nghề nghiệp, tuy nhiên chỉ khoảng 33% đơn vị có hướng dẫn cụ thể về các hành vi vi phạm và khuyến khích nhân viên thực hiện đúng chuẩn mực. Áp lực sử dụng hết kinh phí cuối năm dẫn đến nguy cơ hành vi thiếu trung thực.

2. Ban Giám hiệu chưa được cung cấp đầy đủ thông tin kịp thời: Khoảng 66% Ban Giám hiệu tham gia khảo sát cho biết chưa nhận được đầy đủ và kịp thời các báo cáo tài chính và hoạt động, ảnh hưởng đến việc ra quyết định quản lý.

3. Phân chia quyền hạn và trách nhiệm chưa đồng bộ: Mặc dù có văn bản phân chia quyền hạn rõ ràng, nhưng 100% các phòng ban chưa thực hiện kiểm tra, giám sát lẫn nhau hiệu quả, đồng thời chưa có bảng mô tả công việc cụ thể, làm tăng rủi ro sai sót và gian lận.

4. Hoạt động đánh giá rủi ro chưa được thực hiện thường xuyên: Đơn vị chỉ thực hiện đánh giá rủi ro khi có sự thay đổi nhân sự hoặc bộ phận mới, chiếm khoảng 33% tần suất đánh giá, trong khi các yếu tố bên ngoài như thay đổi môi trường kinh doanh gần như không được quan tâm.

5. Chính sách nhân sự chưa phát huy hiệu quả: Mặc dù có quy chế khen thưởng và kỷ luật, nhưng việc thực hiện chưa triệt để, phần lương thêm được trả đồng đều không phân biệt hiệu quả công việc, gây ảnh hưởng tiêu cực đến động lực và tính trung thực của nhân viên.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ đặc thù đơn vị hành chính sự nghiệp có thu, nơi mà áp lực sử dụng kinh phí và cơ chế quản lý còn nhiều bất cập. Việc thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban dẫn đến thông tin không được truyền đạt kịp thời, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý. So với các nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, trường Cao đẳng Xây dựng Số 2 có mức độ nhận thức về kiểm soát nội bộ tương đối tốt nhưng còn thiếu các biện pháp thực thi và giám sát hiệu quả.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ phần trăm các yếu tố kiểm soát nội bộ được thực hiện đầy đủ, giúp minh họa rõ ràng các điểm mạnh và điểm yếu của hệ thống hiện tại. Bảng tổng hợp kết quả khảo sát cũng hỗ trợ đánh giá chi tiết từng yếu tố.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường kiểm soát minh bạch, tăng cường truyền thông nội bộ và nâng cao năng lực nhân sự để giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm soát nội bộ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và phổ biến quy định đạo đức nghề nghiệp rõ ràng: Ban Giám hiệu cần ban hành các quy định cụ thể về hành vi được khuyến khích và xử lý vi phạm, đồng thời tổ chức các buổi đào tạo định kỳ về đạo đức nghề nghiệp nhằm nâng cao nhận thức nhân viên. Thời gian thực hiện trong 6 tháng, chủ thể là Ban Giám hiệu phối hợp phòng Tổ chức Hành chính.

2. Cải thiện hệ thống thông tin và truyền thông nội bộ: Thiết lập quy trình cung cấp thông tin tài chính và hoạt động kịp thời, minh bạch giữa các phòng ban và Ban Giám hiệu. Áp dụng phần mềm quản lý thông tin để đảm bảo tính chính xác và nhanh chóng. Thời gian triển khai 9 tháng, do phòng Tài vụ và phòng Công nghệ Thông tin thực hiện.

3. Phân công, phân chia quyền hạn và trách nhiệm rõ ràng, có giám sát chéo: Xây dựng bảng mô tả công việc chi tiết cho từng vị trí, đồng thời thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát lẫn nhau giữa các bộ phận để hạn chế sai sót và gian lận. Thời gian thực hiện 1 năm, do Ban Giám hiệu và phòng Tổ chức Hành chính chủ trì.

4. Tăng cường hoạt động đánh giá và quản lý rủi ro thường xuyên: Thiết lập quy trình nhận dạng, phân tích và đánh giá rủi ro định kỳ, bao gồm cả các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động của trường. Đào tạo cán bộ quản lý về kỹ năng đánh giá rủi ro. Thời gian thực hiện 1 năm, do phòng Đào tạo và phòng Tài vụ phối hợp thực hiện.

5. Hoàn thiện chính sách khen thưởng và kỷ luật dựa trên hiệu quả công việc: Xây dựng hệ thống đánh giá năng lực và hiệu quả công việc minh bạch, áp dụng trả lương thêm theo xếp hạng ABC để khuyến khích nhân viên nâng cao chất lượng công việc. Thời gian thực hiện 6 tháng, do Ban Giám hiệu và phòng Tổ chức Hành chính đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám hiệu các trường cao đẳng, đại học: Giúp hiểu rõ vai trò và cách thức xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả, từ đó nâng cao chất lượng quản lý và sử dụng nguồn lực.

2. Phòng Tài chính – Kế toán các đơn vị hành chính sự nghiệp có thu: Cung cấp cơ sở để cải tiến quy trình kiểm soát tài chính, đảm bảo tính chính xác và tuân thủ các quy định pháp luật.

3. Nhà quản lý và cán bộ phụ trách kiểm soát nội bộ: Hỗ trợ nâng cao năng lực đánh giá rủi ro, thiết kế và vận hành các hoạt động kiểm soát phù hợp với đặc thù đơn vị.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Kế toán, Quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo quý giá về ứng dụng lý thuyết kiểm soát nội bộ trong thực tiễn đơn vị hành chính sự nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục đào tạo.

Câu hỏi thường gặp

1. Kiểm soát nội bộ là gì và tại sao nó quan trọng đối với đơn vị hành chính sự nghiệp có thu?
   Kiểm soát nội bộ là quá trình do nhà quản lý và nhân viên thực hiện nhằm đảm bảo hoạt động hiệu quả, báo cáo tài chính chính xác và tuân thủ pháp luật. Nó giúp bảo vệ tài sản, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả quản lý trong đơn vị hành chính sự nghiệp có thu.

2. Các yếu tố chính của hệ thống kiểm soát nội bộ theo báo cáo COSO là gì?
   Bao gồm môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và truyền thông, và giám sát. Mỗi yếu tố đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hệ thống kiểm soát nội bộ hoạt động hiệu quả.

3. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả hoạt động kiểm soát nội bộ tại một đơn vị?
   Thông qua khảo sát thực trạng các yếu tố kiểm soát nội bộ, phân tích số liệu về việc thực hiện các chính sách, thủ tục, đánh giá mức độ tuân thủ và hiệu quả giảm thiểu rủi ro, đồng thời so sánh với các tiêu chuẩn lý thuyết.

4. Những khó khăn thường gặp khi triển khai kiểm soát nội bộ tại các đơn vị hành chính sự nghiệp?
   Bao gồm áp lực sử dụng hết kinh phí, thiếu sự phối hợp giữa các phòng ban, chính sách khen thưởng chưa hiệu quả, và thiếu hoạt động đánh giá rủi ro thường xuyên.

5. Giải pháp nào giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát nội bộ trong trường Cao đẳng Xây dựng Số 2?
   Xây dựng quy định đạo đức rõ ràng, cải thiện hệ thống thông tin nội bộ, phân chia quyền hạn và trách nhiệm minh bạch, tăng cường đánh giá rủi ro định kỳ, và hoàn thiện chính sách khen thưởng dựa trên hiệu quả công việc.

Kết luận

• Hệ thống kiểm soát nội bộ tại trường Cao đẳng Xây dựng Số 2 còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong môi trường kiểm soát, phân chia quyền hạn và đánh giá rủi ro.
• Việc thiếu thông tin kịp thời và chính sách nhân sự chưa phát huy hiệu quả ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và kiểm soát.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao tính chính trực, cải thiện truyền thông nội bộ, phân công trách nhiệm rõ ràng và tăng cường đánh giá rủi ro.
• Thời gian triển khai các giải pháp đề xuất từ 6 tháng đến 1 năm, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Ban Giám hiệu và các phòng ban liên quan.
• Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các đơn vị hành chính sự nghiệp có thu và các nhà quản lý trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm soát nội bộ và quản trị đơn vị.

Quý độc giả và các nhà quản lý được khuyến khích áp dụng các giải pháp nghiên cứu để cải thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững cho đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ 1.1 - Vai trò của kiểm soát nội bộ với công tác quản lý của tổ chức 1.1 - Sự ra đời của kiểm soát nội bộ Sự ra đời của hệ thống kiểm soát nội bộ (Internal Control System) về cơ bản được chia thành 3 giai đoạn sau: * Giai đoạn tiền COSO (Từ năm 1992 trở về trước): Năm 1929, Công bố của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Federal Reserve Bulletin) lần đầu tiên đưa ra khái niệm về kiểm soát nội bộ và công nhận vai trò của hệ thống kiểm soát nội bộ trong doanh nghiệp. Vào thời điểm này kiểm soát nội bộ được hiểu đơn giản là một biên pháp giúp cho việc như: bảo vệ tiền không bị các nhân viên gian lận; bảo vệ tài sản không bị thất thoát; ghi chép kế toán chính xác; tuân thủ chính sách của nhà quản lý. Giữa thập niên những năm 1970, kiểm soát nội bộ chủ yếu hướng vào cách thức cải tiến hệ thống kiểm soát nội bộ và vận dụng trong các cuộc kiểm toán. Năm 1977, khái niệm kiểm soát nội bộ lần đầu tiên xuất hiện trong văn bản pháp luật Điều Luật Hành vi hối lộ ở nước ngoài.

Điều này là do sau vụ bê bối Watergate (phát hiện các khoản thanh toán bất hợp pháp cho chính phủ nước ngoài), Quốc hội Mỹ thông qua Điều Luật này. Từ năm 1980 - 1988, kiểm soát nội bộ được chú trọng hơn (do sự kiện nhiều công ty cổ phần niêm yết ở Hoa Kỳ sụp đổ) và nhiều qui định hướng 123doc ‐4‐ dẫn được ban hành. Những quy định này đưa ra nhằm hướng đến mục tiêu phát triển vai trò của kiểm soát nội bộ trong tổ chức. Tuy nhiên, vẫn chưa có một hệ thống lý luận có tính chuẩn mực về kiểm soát nội bộ vì vẫn còn tồn tại một số bất đồng giữa các quy định này.

* Giai đoạn Báo cáo COSO (năm 1992): Ủy ban COSO (Committed Of Sponsoring Organization) là Ủy ban gồm nhiều tổ chức nghề nghiệp nhằm hỗ trợ cho Ủy ban Treadway như: Hiệp hội kế toán viên công chứng Hoa Kỳ (AICPA), Hội Kế toán Hoa Kỳ (AAA), Hiệp hội các nhà quản trị tài chính (FEI), Hiệp hội kiểm toán viên nội bộ (IIA) và Hiệp hội kế toán viên quản trị (IMA). COSO đưa ra khuôn mẫu lý thuyết chuẩn cho kiểm soát nội bộ. Báo cáo COSO năm 1992 có 4 phần: - Phần 1: Tóm tắt dành cho nhà quản lý. - Phần 2: Khuôn khổ chung của kiểm soát nội bộ.

- Phần 3: Báo cáo cho bên ngoài - Phần 4: Các công cụ đánh giá kiểm soát nội bộ Báo cáo COSO là tài liệu nghiên cứu về định nghĩa kiểm soát nội bộ một cách đầy đủ và có hệ thống. * Giai đoạn hậu COSO (Từ năm 1992 đến nay): Từ khi báo cáo COSO ra đời, nhiều nghiên cứu mở rộng và phát triển trên nhiều lĩnh vực như: - COBIT _ 1996 (Control Objective For Information and Related Technology) do ISACA ban hành. COBIT là hệ thống kiểm soát nội bộ phát 123doc ‐5‐ triển theo hướng công nghệ thông tin, nhấn mạnh đến hệ thống kiểm soát trong môi trường CIS. - SAS 78 _ 1995 và SAS 94 _ 2001: Các chuẩn mực kiểm toán Hoa Kỳ chuyển sang sử dụng báo cáo COSO là nền tảng đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ trong kiểm toán độc lập về kiểm toán báo cáo tài chính và ảnh hưởng của công nghệ thông tin đến việc xem xét kiểm soát nội bộ trong báo cáo tài chính.

- Báo cáo Basel _ 1998 của Ủy ban Basel về vận dụng kiểm soát nội bộ của COSO vào hệ thống ngân hàng và các tổ chức tín dụng. - ERM _ 2001 (Enterprise Risk Management Framework): Hệ thống đánh giá rủi ro doanh nghiệp phục vụ cho công tác quản trị.2 - Khái niệm kiểm soát nội bộ Kiểm soát nội bộ được định nghĩa trong báo cáo COSO như sau:“Kiểm soát nội bộ là một quá trình bị chi phối bởi ban giám đốc, nhà quản lý và các nhân viên của đơn vị, được thiết kế để cung cấp một sự đảm bảo hợp lý nhằm đạt được các mục tiêu sau đây: Mục tiêu về sự hữu hiệu và hiệu quả của hoạt động Mục tiêu về sự tin cậy của báo cáo tài chính Mục tiêu về sự tuân thủ các luật lệ và quy định” Kiểm soát nội bộ là một quá trình: là một chuỗi các hoạt động hiện diện rộng khắp trong doanh nghiệp. Kiểm soát nội bộ phải là một bộ phận giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu của mình. Kiểm soát nội bộ bị chi phối bởi ban giám đốc, nhà quản lý và nhân viên trong doanh nghiệp và ngược lại, kiểm soát nội bộ tác động đến hành vi 123doc ‐6‐ con người.

Con người đặt ra mục tiêu và đưa cơ chế kiểm soát vào vận hành hướng tới các mục tiêu đã định. Đảm bảo hợp lý: một hệ thống kiểm soát nội bộ tốt đến đâu cũng tiềm tang những hạn chế (sai lầm của con người, sự lạm quyền của nhà quản lý, sự thông đồng của các thành viên và những hạn chế khác) do đó hệ thống kiểm soát nội bộ chỉ cung cấp một sự đảm bảo hợp lý. Các mục tiêu: mỗi doanh nghiệp có các mục tiều khác nhau. Có thể chia các mục tiêu của doanh nghiệp thành 3 nhóm cơ bản sau: - Nhóm mục tiêu về hoạt động - Nhóm mục tiêu về báo cáo tài chính.

- Nhóm mục tiêu về sự tuân thủ 1.3 - Vai trò của kiểm soát nội bộ với công tác quản lý của đơn vị Kiểm soát là một khâu quan trọng trong mọi quy trình quản trị. Hệ thống kiểm soát nội bộ thực chất là tổng hợp các hoạt động, các biện pháp, các kế hoạch, các nội quy mà đơn vị thực hiện nhằm bảo đảm đơn vị hoạt động hiệu quả và đạt được các mục tiêu đơn vị đặt ra một cách hợp lý. Như vậy hệ thống kiểm soát nội bộ giúp nhà quản lý giám sát tình hình thực tế tại đơn vị của mình và từ đó giúp nhà quản lý đạt được những điều sau: - Giảm bớt nguy cơ rủi ro trong sản xuất kinh doanh: hệ thống kiểm soát nội bộ tốt sẽ giúp nhà quản lý nhận dạng được rủi ro, phân tích và đánh giá rủi ro, do đó đơn vị sẽ có các biện pháp ứng phó với rủi ro. - Giúp đơn vị bảo vệ được tài sản: hoạt động kiểm soát vật chất nếu được tiến hành thường xuyên trong đơn vị thì sẽ giúp đơn vị bảo vệ được tài sản khỏi hư hỏng, mất mát , sử dụng có hiệu quả.

123doc ‐7‐ - Bảo đảm tính chính xác của các số liệu kế toán và các báo cáo tài chính. - Ngăn chặn được các hành vi gian lận, bảo đảm mọi thành viên hoạt động theo đúng nội quy, quy chế của đơn vị: trong bất kỳ một tổ chức thì sự thống nhất và xung đột về quyền lợi chung và quyền lợi riêng của người lao động và người sử dụng lao động là không tránh khỏi. Như vậy cần có hệ thống kiểm soát nội bộ để đảm bảo rằng mọi nhân viên không vì quyền lợi riêng mà làm thiệt hại đến lợi ích chung của đơn vị. - Bảo đảm cho đơn vị hoạt động hiệu quả, đạt được các mục tiêu đề ra một cách thích hợp; bảo đảm nhà quản lý sử dụng tối ưu các nguồn lục.2 - Các yếu tố của kiểm soát nội bộ 1.1 - Môi trường kiểm soát Những nhân tố của môi trường kiểm soát (theo báo cáo COSO 1992) gồm có : - Tính chính trực và các giá trị đạo đức.

- Năng lực đội ngũ nhân viên. - Hội đồng Quản trị và Ủy ban Kiểm toán. - Triết lý quản lý và phong cách điều hành. - Cơ cấu tổ chức.

- Phân chia quyền hạn và trách nhiệm. - Chính sách nhân sự.1 - Tính chính trực và các giá trị đạo đức 123doc ‐8‐ Tính chính trực và các giá trị đạo đức là tính cách, bản chất của con người thể hiện qua các hoạt động hằng ngày trong một tổ chức. Nó chịu sự tác động của văn hóa tổ chức. Sự hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ trước tiên phụ thuộc trực tiếp vào tính chính trực và tôn trọng các giá trị đạo đức của những thành viên liên quan đến quá trình kiểm soát.

Tính chính trực và tôn trọng các giá trị đạo đức là yếu tố chính của môi trường kiểm soát, nó tác động đến các thành phần khác trong hệ thống kiểm soát nội bộ. Tiêu chí đánh giá nhân tố này bao gồm: – Sự tồn tại quy định về đạo đức nghề nghiệp hoặc thông lệ kinh doanh được chấp nhận, quy định xử lý các trường hợp mâu thuẫn về quyền lợi và những quy định chuẩn mực về đạo đức khác. Những quy định này phải được áp dụng trong thực tế. – Quy định về cách thức đối xử với khách hàng, nhà cung cấp phải dựa trên một tinh thần trung thực và công bằng.

– Loại bỏ sức ép đối với việc thỏa mãn mục tiêu phi hiện thực đặc biệt là đối với mục tiêu trong ngắn hạn, giới hạn phạm vi áp dụng phương pháp khuyến khích vật chất đơn thuần dựa trên kết quả công việc.2 - Đảm bảo về năng lực Đảm bảo về năng lực là đảm bảo cho nhân viên có được những kỹ năng và hiểu biết để thực hiện nhiệm vụ của mình. Một tổ chức chỉ có thể đạt được các mục tiêu khi cán bộ nhân viên ở mọi cấp đảm bảo về năng lực và trình độ phù hợp. Do đó nhà quản lý khi tuyển dụng cần xem xét về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm phù hợp với nhiệm vụ được giao, đồng thời phải luôn có sự giám sát, huấn luyện thường xuyên. 123doc ‐9‐ Tiêu chí đánh giá nhân tố này: - Mọi công việc cụ thể trong tổ chức phải có bảng mô tả các tác vụ một cách rõ ràng.

Bảng mô tả này có thể dưới dạng một bảng mô tả công việc hoặc dưới một hình thức khác. - Mỗi công việc cần phải được phân tích về yêu cầu đối với kiến thức và kỹ năng.3 - Hội đồng Quản trị và Ủy ban Kiểm toán Sự hữu hiệu của Hội đồng quản trị và của Ủy ban kiểm toán có ảnh hưởng quan trọng đến môi trường kiểm soát. Ủy ban kiểm toán trực thuộc Hội đồng quản trị, gồm những thành viên trong và ngoài Hội đồng quản trị nhưng không tham gia vào việc điều hành doanh nghiệp. Ủy ban kiểm toán có thể có những đóng góp quan trọng cho việc thực hiện các mục tiêu của doanh nghiệp thông qua việc kiểm tra các hoạt động tuân thủ luật pháp, giám sát việc lập báo cáo tài chính.