ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGUYỄN THỊ HƢỜNG MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG LẠNG SƠN LUẬN VĂN THẠC SỸ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG Hà Nội - 2012 1 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGUYỄN THỊ HƯỜNG MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG LẠNG SƠN Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng Mã số: 60 34 20 LUẬN VĂN THẠC SỸ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. QUÁCH MẠNH HÀO Hà Nội - 2012 2 MỤC LỤC Trang Danh mục ký hiệu, chữ viết tắt. i Danh mục bảng biểu. ii Mở đầu. 1 CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Hoạt động cơ bản của NHTM. Khái niệm và đặc điểm của NHTM. Vai trò của NHTM trong nền kinh tế thị trường. Các chức năng của NHTM. Hoạt động cơ bản của NHTM. Hoạt động huy động vốn của NHTM. Vai trò của nguồn vốn huy động. Các hình thức huy động vốn. Hiệu quả huy động vốn của NHTM. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả huy động của NHTM. Ý nghĩa của việc nâng cao hiệu quả huy động vốn. Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động huy động vốn của NHTM. Kinh nghiệm huy động vốn của một số ngân hàng. Ngân hàng Citi Bank. Ngân hàng Standard Chartered Bank. Ngân hàng ANZ. Một số bài học kinh nghiệm đối với NHTM Việt Nam.36 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NHTMCP CÔNG THƢƠNG LẠNG SƠN. Đặc điểm kinh tế xã hội của địa phƣơng và khái quát về NHTMCP Công thƣơng Lạng Sơn. Tình hình phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Khát quát về NHTMCP Công thương Lạng Sơn. Kết quả hoạt động kinh doanh của NHTMCP Công thương Lạng Sơn trong 3 năm gần nhất (2009-2011). Thực trạng hoạt động huy động vốn của Chi nhánh NHTMCP Công thƣơng Lạng Sơn. Về quy mô nguồn vốn huy động. Về cơ cấu nguồn vốn huy động. Tình hình sử dụng vốn. Hoạt động tín dụng. Hoạt động khác. Đánh giá kết quả hoạt động huy động vốn tại Chi nhánh.Kết quả đạt được.Hạn chế và nguyên nhân.73 CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NHTMCP CÔNG THƢƠNG LẠNG SƠN TRONG THỜI GIAN TỚI. Mục tiêu hoạt động phục vụ phát triển kinh tế của Tỉnh, phƣơng hƣớng kinh doanh cơ bản và định hƣớng hoạt động huy động vốn trong thời gian tới của NHTMCP Công thƣơng Lạng Sơn. Mục tiêu hoạt động phục vụ phát triển kinh tế của Tỉnh, phương hướng kinh doanh cơ bản. Định hướng hoạt động huy động vốn. Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn tại NHTMCP Công thƣơng Lạng Sơn.1 Mở rộng mạng lưới và tiếp tục đa dạng hoá các hình thức huy động85 3. Thực hiện chính sách lãi suất linh hoạt và hợp lý. Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt. Đẩy mạnh chính sách khách hàng. Huy động vốn phải gắn chặt với yêu cầu sử dụng vốn có hiệu quả. Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ. Coi trọng chất lượng phục vụ khách hàng. Thay đổi thời gian phục vụ khách hàng. Đẩy mạnh chiến lược Marketing cho toàn bộ hoạt động của Chi nhánh. Thành lập phòng Marketing. Hiện đại hoá công nghệ ngân hàng. Một số kiến nghị với cơ quan quản lý cấp trên.Kiến nghị với Nhà nước. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước. Kiến nghị với NHTMCP Công thương Việt Nam. 103 Tài liệu tham khảo. 104 5 DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa Chi nhánh Ngân hàng thương mại cổ phần 1 Chi nhánh Công thương Lạng Sơn 2 DNCV Dư nợ cho vay 3 DSCV Doanh số cho vay 4 DSTN Doanh số thu nợ 5 NHCT Ngân hàng Công thương 6 NHTM Ngân hàng thương mại 7 NHTMCP Ngân hàng thương mại cổ phần Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương 8 Vietinbank Việt Nam 9 VND Việt Nam đồng i DANH MỤC CÁC BẢNG TT Số hiệu Tên bảng Trang 1 Bảng 2.1 Số liệu hoạt động của NHCT Lạng Sơn giai 42 đoạn 2009-2011 2 Bảng 2.2 Tốc độ tăng trưởng huy động vốn qua các năm 43 2009-2011 3 Bảng 2.3 Hoạt động thanh toán qua Chi nhánh NHTMCP 45 Công thương Lạng Sơn qua 3 năm 2009- 2011 4 Bảng 2.4 Khối lượng vốn huy động theo kế hoạch 46 5 Bảng 2.5 Khối lượng vốn huy động 47 6 Bảng 2.6 Cơ cấu nguồn vốn huy động theo hình thức 49 huy động 7 Bảng 2.7 Kết quả huy động vốn theo kỳ hạn nguồn tiền gửi 52 8 Bảng 2. 8 Cơ cấu nguồn vốn huy động theo loại tiền tệ 56 9 Bảng 2. 9 Tình hình chung về sử dụng vốn của Chi 59 nhánh qua các năm 10 Bảng 2.10 Tình hình tín dụng theo thời hạn vay 61 11 Bảng 2.11 Tình hình biến động các khoản mục tín dụng 62 theo thời hạn vay 12 Bảng 2.12 Tình hình chung về chất lượng tín dụng của 66 Chi nhánh 13 Bảng 2.13 Tình hình biến động các khoản mục về chất 67 lượng tín dụng 14 Bảng 2.14 Tình hình các hoạt động khác tại NHCT Lạng Sơn 69 ii LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết Nền kinh tế nước ta sau những năm đổi mới đã đạt được nhiều kết quả to lớn. Đất nước đã vượt qua những khó khăn, đời sống của nhân dân ngày càng được cải thiện. Những thành tựu của công cuộc đổi mới đất nước đã tạo ra những điều kiện, tiền đề quan trọng ban đầu đưa nước ta chuyển sang thời kỳ phát triển mới, đó là đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá với mục tiêu: “. Sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển; tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại”. Để đạt được mục tiêu đó, đòi hỏi cần phải có vốn. Vốn là một trong những yếu tố quyết định của quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Với chức năng trung tâm tài chính, các ngân hàng thương mại đã thực hiện tốt phương châm “đi vay để cho vay”, nỗ lực thu hút nhiều nguồn vốn nhàn rỗi để cung ứng vốn cho các dự án đầu tư, cho vay các doanh nghiệp, hộ gia đình, góp phần kích thích sản xuất, lưu thông hàng hoá và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, trước xu hướng hội nhập nền kinh tế thế giới và nhu cầu tăng trưởng kinh tế của đất nước các ngân hàng thương mại cần phải nỗ lực, cải tiến hơn nữa để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đã đặt ra. Chính vì vậy tác giả đã chọn đề tài: "Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Chi nhánh Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn" cho luận văn tốt nghiệp của mình nhằm đáp ứng đòi hỏi thiết thực của thực tiễn, vừa mang tính thời sự trong hoạt động của ngân hàng hiện nay. Tình hình nghiên cứu Đã có nhiều đề tài nghiên cứu về hoạt động huy động vốn tại các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên với mỗi một ngân hàng khác nhau lại có 1 cách thức huy động vốn khác nhau và tại mỗi thời điểm tuỳ thuộc vào tình hình hoạt động của ngân hàng, các ngân hành sẽ đưa ra các cách thức huy động thay đổi để đáp ứng nhu cầu của mình. Vậy nên tác giả đã mạnh dạn chọn đề tài này cho luận văn tốt nghiệp của mình. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Nghiên cứu lý luận cơ bản về ngân hàng thương mại và hoạt động huy động vốn, trong đó làm rõ tầm quan trọng và các nhân tố ảnh hưởng đến công tác huy động vốn. Đồng thời tiến hành phân tích thực trạng hoạt động huy động vốn để đề xuất các biện pháp, giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển huy động vốn tại Chi nhánh Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn. Đối tƣợng và phạm vị nghiên cứu Những vấn đề cơ bản về huy động vốn của các ngân hàng thương mại. Đánh giá thực trạng huy động vốn của Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Chi nhánh Lạng Sơn trong giai đoạn 2009 - 2011, tìm ra điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của các tồn tại trong công tác huy động vốn tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Chi nhánh Lạng Sơn. Phƣơng pháp nghiên cứu Khóa luận được thực hiện trên cơ sở vận dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như phân tích, so sánh, thống kê, tổng hợp… 6. Đóng góp mới của luận văn - Đề tài đã phân tích được thực trạng về hoạt động huy động vốn của Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Chi nhánh tỉnh Lạng Sơn và những vấn đề tồn tại cần được tiếp tục giải quyết để hoàn thiện trong tương lai. - Đề tài đã đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động huy động của Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn nói riêng. Bố cục của luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục các chữ viết tắt, danh mục các bảng và danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn được kết cấu làm 3 chương: Chương 1: Lý luận chung về hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại Chương 2: Thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng thương mại cổ phần công thương Lạng Sơn Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng thương mại cổ phần công thương Lạng Sơn trong thời gian tới. 3 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Hoạt động cơ bản của ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm và đặc điểm của ngân hàng thương mại Ngân hàng là các tổ chức tài chính cung cấp các danh mục dịch vụ tài chính đa dạng nhất - đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm, dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế. [18, tr7] Ngân hàng thương mại (NHTM) không trực tiếp tham gia sản xuất và lưu thông hàng hoá nhưng nó góp phần phát triển kinh tế xã hội thông qua việc cung ứng vốn tín dụng cho nền kinh tế, thực hiện các chức năng thanh toán và dịch vụ ngân hàng. Sự lưu thông tiền tệ trong nền kinh tế giống như mạch máu tuần hoàn trong cơ thể con người. Hệ thống ngân hàng được ví như con kênh thu hút cung ứng tiền cho hoạt động kinh tế. Ngân hàng là một loại hình tổ chức quan trọng đối với nền kinh tế.