HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VŨ THỊ ĐÔNG HÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN THỦY, TỈNH HÒA BÌNH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Minh Hiền NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi, Vũ Thị Đông Hà là người thực hiện nghiên cứu đề tài: “Giải pháp tăng cường công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình” xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là những số liệu do bản thân tôi tự điều tra, khảo sát, thu thập, xử lý, trình bày trên tinh thần thái độ cầu thị và trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, không sao chép của bất kỳ ai. Tôi xin cam đoan và chịu trách nhiệm hoàn toàn về luận văn của mình.
Ngày 11 tháng 5 năm 2018 Tác giả luận văn Vũ Thị Đông Hà i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và thực hiện nghiên cứu đề tài, “Giải pháp tăng cường công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình” bản thân tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của các tập thể và cá nhân. Tôi xin được bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc tới tất cả các tập thể và các cá nhân đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn PGS. Nguyễn Thị Minh Hiền là người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, hỗ trợ cho tôi tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn.
Tôi chân thành cảm ơn tới các Thầy giáo, Cô giáo Bộ môn Nông nghiệp và Phát triển nông thôn-Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn của Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo và cán bộ UBND huyện Yên Thủy, Phòng Tài nguyên Môi trường huyện Yên Thủy, UBND các xã cùng bà con nông dân trên địa bàn huyện Yên Thủy đã tạo điều kiện và hỗ trợ tôi trong quá trình thu thập số liệu. Cuối cùng, tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo, người thân, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp cơ quan nơi công tác đã giúp đỡ, động viên tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận văn này. Ngày 11 tháng 5 năm 2018 Tác giả luận văn Vũ Thị Đông Hà ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.
viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.
Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Một số khái niệm có liên quan.
Tình trạng manh mún đất đai và tính tất yếu của việc dồn điền đổi thửa. Nhu cầu tích tụ ruộng đất thông qua việc dồn điền đổi thửa. Nguyên tắc dồn điền đổi thửa. Nội dung công tác dồn điền đổi thửa.
Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác dồn diền đổi thửa. Cơ sở thực tiễn. Quá trình tích tụ đất đai và dồn điền đổi thửa của một số nước trên thế giới. Chính sách ruộng đất và tình hình sử dụng ruộng đất ở Việt Nam.
Công tác dồn điền đổi thửa ở một số địa phương Việt Nam và kinh nghiệm thực tiễn. 28 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá tình hình quản lý và sử dụng đất đai trên địa bàn tỉnh Hòa Bình trong những năm gần đây. Phương pháp nghiên cứu.
Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên. Các nguồn tài nguyên. Thực trạng phát triển kinh tế, xã hội.
Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và môi trường. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn địa điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin.
Phương pháp xử lý thông tin. Phương pháp phân tích số liệu. Nội dung và các chỉ tiêu phân tích. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Thực trạng công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Yên Thủy. Khái quát về tình trạng đất đai và tình hình sản xuất nông nghiệp trước dồn điền đổi thửa ở huyện Yên Thủy. Thực trạng công tác quán triệt chủ trương, mục đích, yêu cầu dồn điền đổi thửa tại huyện Yên Thủy. Bộ máy chỉ đạo việc dồn điền đổi thửa.
Phương án thực hiện dồn điền đổi thửa đã thực hiện. Đánh giá chung. Những tác động của công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Yên Thủy. Tác động tích cực.
Tác động tiêu cực. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác dồn điền đổi thửa ở huyện Yên Thủy. Chủ trương chính sách và các qui định về dồn điền đổi thửa. Công tác chỉ đạo và quản lý.
Nhận thức của người dân. Sự phối hợp vận động của các ban ngành, đoàn thể. Yếu tố tài chính. 85 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Các giải pháp tăng cường công tác dồn điền đổi thửa ở huyện Yên Thủy. Nhóm giải pháp thông tin tuyên truyền, nâng cao vai trò, nhận thức của người dân. Nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách. Nhóm giải pháp phát triển nguồn nhân lực.
Nhóm giải pháp phát triển sản xuất hàng hóa. Giải pháp về tài chính. Kết luận và kiến nghị. 99 Tài liệu tham khảo.
103 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BCĐ Ban chỉ đạo BVTV Bảo vệ thực vật CBKNKN Cán bộ khuyến nông khuyến ngư CĐ Chuyển đổi CNH - HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa DĐĐT Dồn điền đổi thửa GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GTTLNĐ Giao thông thủy lợi nội đồng KTTB/TBKT Kỹ thuật tiến bộ/tiến bộ kỹ thuật KHKT Khoa học kỹ thuật NTM Nông thôn mới NTTS Nuôi trồng thủy sản SL/CC Số lượng/Cơ cấu SXNN Sản xuất nông nghiệp TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Uỷ ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thống kê tình hình giao đất cho các đối tượng trong cả nước. Thống kê tình hình cấp GCNQSD cho các loại đất. Mức độ % hoàn thành diện tích cần cấp GCNQSDĐ theo số tỉnh.
Mức độ manh mún ruộng đất ở các vùng. Hiện trạng sử dụng đất năm 2016. Một số chỉ tiêu kinh tế huyện Yên Thủy năm 2016. Diễn biến năng suất, sản lượng một số cây trồng chính.
Tổng hợp tình trạng manh mún đất đai ở huyện Yên Thủy. Tình trạng manh mún đất sản xuất nông nghiệp ở huyện Yên Thủy. Năng xuất cây trông nông nghiệp huyện Yên Thủy. Tình hình chăn nuôi gia súc, gia cầm huyện Yên Thủy giai đoạn 2011 – 2015.
Tình hình tự dồn đổi ruộng đất của các hộ. Tình hình tự dồn đổi ruộng đất của các hộ. Tình hình thay đổi diện tích các thửa đất sau khi dồn điền đổi thửa. Kết quả đầu tư hạ tầng giao thông thuỷ lợi sau khi dồn điền đổi thửa tại 5 xã huyện Yên Thủy.
So sánh tình hình trao đổi ruộng đất giữa các nhóm hộ. Cơ giới hóa trong nông nghiệp trước và sau dồn điền đổi thửa. So sánh cơ cấu lao động các hộ trước và sau dồn điền đổi thửa. Chi phí đầu tư của hộ trước và sau dồn điền đổi thửa.
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế của các hộ trước và sau dồn điền đổi thửa. Công thức luân canh sau dồn điền đổi thửa. Hiệu quả kinh tế bình quân của mô hình Lúa - Cá – Trồng màu cầm tính trên một sào một năm (Theo đơn giá cố định thống kê). So sánh kết quả sản xuất nông nghiệp trước và sau chuyển đổi.
So sánh thu nhập của các hộ trước và sau dồn điền đổi thửa. Ý kiến của nông hộ về công tác DĐĐT. Ý kiến của các cấp chính quyền và người dân. Các khó khăn của nhóm tác nhân trong DĐĐT.
83 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 4. Sơ đồ Bộ máy chỉ đạo DĐĐT huyện Yên Thủy. Sơ đồ Ban chỉ đạo DĐĐT cấp xã. Biểu đồ Sự phân bố thu nhập nông nghiệp của các nhóm hộ điều tra trước và sau dồn điền đổi thửa.
77 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Vũ Thị Đông Hà Tên luận văn: Giải pháp tăng cường công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Dồn điền đổi thửa, tích tụ đất đai là một chủ trương lớn đang được triển khai mạnh mẽ trong sản xuất nông nghiệp nông thôn ở nước ta hiện nay. Tuy nhiên, việc thực hiện DĐĐT ở các tỉnh thành của nước ta nói chung và ở địa phương huyện Yên Thủy nói riêng diễn ra vẫn còn chậm và vẫn còn có những bất cập trong quá trình thực hiện cần phải nghiên cứu giải quyết. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là: 1) Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về tích tụ đất nông nghiệp, dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp; 2) Đánh giá thực trạng công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Yên Thủy tỉnh Hòa Bình; 3) Đánh giá những ảnh hưởng bước đầu, những thuận lợi và khó khăn của quá trình dồn điền đổi thửa đến sản xuất nông nghiệp của các hộ nông dân và 4) Đề xuất giải pháp tăng cường đẩy mạnh công tác DĐĐT trên địa bàn huyện Yên Thủy. Phương pháp nghiên cứu Các số liệu thứ cấp về tình hình đất nông nghiệp, chủ trương, trình tự thực hiện và các kết quả thực hiện việc dồn diền đổi thửa trong thời gian quan được thu thập sách, báo, internet, các báo cáo của các địa phương, số liệu thống kê của huyện Yên Thủy.
Thông tin sơ cấp được thu thập thông qua điều tra phỏng vấn 60 hộ tại 5 xã đã và đang thực hiện công tác DĐĐT.