Luận văn thạc sĩ hay đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp đẩy nhanh công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn thành phố điện biên phủ tỉnh điện biên giai đoạn 2017 2019

Luận văn thạc sĩ đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Điện Biên Phủ giai đoạn 2017-2019.

• Tác giả: Trương Thị Thanh Huệ
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Văn Thơ
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm - Đại Học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Và Đề Xuất Các Giải Pháp Đẩy Nhanh Công Tác Cấp Giấy Chứng Nhận Quyền Sử Dụng Đất Trên Địa Bàn Thành Phố Điện Biên Phủ, Tỉnh Điện Biên Giai Đoạn 2017 - 2019
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết đề tài
• 1.2. Mục tiêu đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Khái quát về đăng ký đất, nhà ở, tài sản gắn liền với đất
• 2.1.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Phân loại Đăng ký đất đai, nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất
• 2.1.2.1. Đăng ký đất đai lần đầu
• 2.1.2.2. Đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất
• 2.1.3. Đặc điểm của đăng ký đất đai
• 2.1.3.1. Đăng ký đất mang tính đặc thù của quản lý Nhà nước về đất đai
• 2.1.3.2. Đăng ký đất thực hiện với đối tượng đặc biệt là đất đai
• 2.1.3.3. Đăng ký đất đai thực hiện theo phạm vi đơn vị hành chính cấp xã, phường
• 2.1.4. Vai trò của đăng ký đất đai
• 2.1.4.1. Đăng ký đất là cơ sở để bảo vệ chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai
• 2.1.4.2. Đăng ký đất là điều kiện đảm bảo để Nhà nước quản lý chặt chẽ toàn bộ quỹ đất trong phạm vi lãnh thổ
• 3. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
• 3.1. Thời gian, địa điểm và đối tượng nghiên cứu
• 3.1.1. Thời gian nghiên cứu
• 3.1.2. Thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên
• 3.1.3. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu
• 3.1.4. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình sử dụng đất trên địa bàn thành phố Điện Biên, tỉnh Điện Biên
• 3.1.4.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.2. Đánh giá kết quả công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên giai đoạn 2017 – 2019
• 3.3. Đánh giá của người dân về công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên giai đoạn 2017 – 2019
• 3.4. Thuận lợi, khó khăn, nguyên nhân tồn tại và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp
• 3.5.2. Phương pháp điều tra thu thập tài liệu sơ cấp
• 3.5.3. Phương pháp thống kê so sánh, phân tích và tổng hợp số liệu
• 4. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và tình hình sử dụng đất của thành phố Điện Biên Phủ
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.2. Sơ lược Tình hình quản lý đất đai trên địa bàn TP Điện Biên Phủ
• 4.3. Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất trên địa bàn thành phố Điện Biên, tỉnh Điện Biên giai đoạn 2017 – 2019
• 4.4. Đánh giá hiểu biết của người dân và ý kiến của cán bộ chuyên môn về việc đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
• 4.5. Những tồn tại, khó khăn và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên
• 4.5.1. Những thuận lợi
• 4.5.2. Tồn tại, khó khăn
• 4.5.3. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đăng ký đất đai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn Thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Điện Biên Phủ

Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Điện Biên Phủ giai đoạn 2017-2019 đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết. Việc cấp giấy chứng nhận không chỉ là một thủ tục hành chính mà còn là một yếu tố quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của người sử dụng đất. Đất đai là tài nguyên quý giá, và việc quản lý hiệu quả sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

1.1. Khái niệm và vai trò của giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là văn bản pháp lý xác nhận quyền sử dụng đất của cá nhân, tổ chức. Nó không chỉ bảo vệ quyền lợi của người sử dụng mà còn là cơ sở để Nhà nước quản lý đất đai hiệu quả.

1.2. Tình hình cấp giấy chứng nhận tại Điện Biên Phủ giai đoạn 2017 2019

Trong giai đoạn này, công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn như thủ tục hành chính phức tạp và thiếu thông tin.

II. Những thách thức trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Điện Biên Phủ đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như lấn chiếm đất đai, tranh chấp quyền sử dụng đất và sự thiếu hụt thông tin chính xác đã gây khó khăn cho quá trình cấp giấy chứng nhận. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân mà còn làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.

2.1. Vấn đề lấn chiếm đất đai và xây dựng trái phép

Lấn chiếm đất đai và xây dựng trái phép là một trong những vấn đề nghiêm trọng tại Điện Biên Phủ. Điều này không chỉ gây khó khăn cho công tác cấp giấy chứng nhận mà còn ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội.

2.2. Thiếu thông tin và sự minh bạch trong quy trình cấp giấy chứng nhận

Sự thiếu hụt thông tin và quy trình không minh bạch đã làm giảm niềm tin của người dân vào công tác cấp giấy chứng nhận. Cần có các biện pháp cải cách để nâng cao tính minh bạch và hiệu quả.

III. Giải pháp cải cách thủ tục hành chính trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Để nâng cao hiệu quả công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cần thực hiện các giải pháp cải cách thủ tục hành chính. Việc đơn giản hóa quy trình, áp dụng công nghệ thông tin và tăng cường đào tạo cho cán bộ quản lý đất đai là những biện pháp cần thiết.

3.1. Đơn giản hóa quy trình cấp giấy chứng nhận

Cần rút ngắn thời gian và giảm bớt các bước không cần thiết trong quy trình cấp giấy chứng nhận. Điều này sẽ giúp người dân dễ dàng tiếp cận hơn với dịch vụ.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai

Việc áp dụng công nghệ thông tin sẽ giúp cải thiện tính chính xác và minh bạch trong công tác cấp giấy chứng nhận. Hệ thống quản lý điện tử sẽ giúp người dân theo dõi tiến trình cấp giấy chứng nhận.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại Điện Biên Phủ

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc cải cách công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có thể mang lại nhiều lợi ích cho người dân và chính quyền địa phương. Các giải pháp đề xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý đất đai và bảo vệ quyền lợi của người sử dụng đất.

4.1. Đánh giá kết quả công tác cấp giấy chứng nhận

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ cấp giấy chứng nhận đã tăng lên đáng kể trong giai đoạn 2017-2019. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải thiện để đáp ứng nhu cầu của người dân.

4.2. Ứng dụng các giải pháp vào thực tiễn

Các giải pháp đề xuất cần được triển khai đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng. Điều này sẽ đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong công tác cấp giấy chứng nhận.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Điện Biên Phủ cần được cải cách mạnh mẽ để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội. Việc nâng cao hiệu quả quản lý đất đai không chỉ bảo vệ quyền lợi của người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

5.1. Tầm quan trọng của việc cải cách công tác cấp giấy chứng nhận

Cải cách công tác cấp giấy chứng nhận là cần thiết để đảm bảo quyền lợi của người sử dụng đất và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các mô hình quản lý đất đai tiên tiến để nâng cao hiệu quả công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Điện Biên Phủ sở hữu tổng diện tích tự nhiên 6.444,10 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm tỷ trọng chi phối với 76,51% tương đương 4.930,47 ha, đất phi nông nghiệp chiếm 22,70% tương đương 1.463,11 ha, và đất chưa sử dụng còn lại khoảng 50,53 ha chiếm 0,78%. Cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng và sự gia tăng dân số lên 42.848 người thuộc 21 dân tộc anh em vào năm 2019, áp lực đối với công tác quản lý tài nguyên đất đai ngày càng trở nên cấp thiết. Hoạt động đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất không chỉ là một trong 15 nội dung cốt lõi của quản lý nhà nước theo Luật Đất đai 2013, mà còn là công cụ pháp lý tối cao bảo vệ quyền, nghĩa vụ hợp pháp của người sử dụng đất, ngăn ngừa tranh chấp và thúc đẩy thị trường bất động sản vận hành minh bạch.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Đánh giá thực trạng kết quả cấp giấy chứng nhận, nhận diện những vướng mắc phát sinh từ việc lấn chiếm, xây dựng trái phép, bất cập hồ sơ địa chính, và phân tích nhận thức xã hội của cộng đồng dân cư cũng như đội ngũ thực thi công vụ. Mục tiêu cụ thể là phân tích toàn diện kết quả thực hiện giai đoạn 2017 - 2019 trên địa bàn 9 xã, phường; tổng hợp mức độ hài lòng của người dân; xác định nguyên nhân của các hồ sơ tồn đọng; và đề xuất hệ thống giải pháp đẩy nhanh tiến độ cấp giấy. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp đóng góp giải pháp nâng tỷ lệ hoàn thành cấp giấy từ mức 96,81% lên mức tối đa, cắt giảm thời gian xử lý thủ tục hành chính xuống dưới 20 ngày làm việc và tạo lập cơ sở dữ liệu số hóa đồng bộ cho toàn thành phố.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp giữa lý thuyết quản trị công hiện đại về đăng ký bất động sản và học thuyết địa chính trong quản lý nhà nước về tài nguyên đất đai. Khung phân tích vận dụng các nguyên tắc pháp lý nền tảng được quy định tại Luật Đất đai 2013, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 44/2014/NĐ-CP, Nghị định số 45/2014/NĐ-CP, Thông tư số 23/2014/TT-BTNMT và Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Các khái niệm trung tâm bao gồm:

• Đăng ký đất đai, nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất lần đầu: Quy trình thủ tục bắt buộc nhằm thiết lập và ghi nhận tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản vào hồ sơ địa chính chính quy theo Điều 3 Thông tư 24/2014/TT-BTNMT.
• Đăng ký biến động đất đai: Việc thực hiện thủ tục ghi nhận sự thay đổi về thông tin thửa đất, mục đích sử dụng, chủ sở hữu hoặc các giao dịch chuyển nhượng, thế chấp, thừa kế theo Điều 95 Luật Đất đai 2013.
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Chứng thư pháp lý do Nhà nước ban hành thống nhất toàn quốc gồm 04 trang in hoa văn trống đồng màu hồng cánh sen khổ 190mm x 265mm để xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp theo Điều 3 và Điều 105 Luật Đất đai 2013.
• Hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu địa chính: Hệ thống tài liệu dạng giấy hoặc số hóa thể hiện đầy đủ thông tin không gian, thuộc tính pháp lý của từng thửa đất theo đơn vị hành chính cấp xã.

Bên cạnh đó, đề tài tham chiếu mô hình đăng ký đất đai tại Thụy Điển với tính pháp lý gắn liền hệ thống đăng ký tòa án và cơ chế quản lý đất đai công hữu tại Trung Quốc, rút ra bài học về việc quản lý chặt chẽ theo đơn vị hành chính cơ sở và chuẩn hóa quy trình cấp đổi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực địa trong khung thời gian từ tháng 8/2019 đến tháng 10/2020:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập các văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo tổng kết giai đoạn 2017 - 2019 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Điện Biên, Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Điện Biên Phủ, Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất và số liệu hiện trạng sử dụng đất năm 2019 trên diện tích 6.444,10 ha.
• Dữ liệu sơ cấp và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích với tổng quy mô 180 đối tượng khảo sát. Cụ thể gồm 150 phiếu điều tra hộ gia đình, cá nhân, tổ chức nộp hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận chia đều cho 3 cụm không gian đại diện: Cụm phường trung tâm (phường Him Lam: 50 phiếu), Cụm phường ven đô (phường Tân Thanh: 50 phiếu), và Cụm xã ngoại thành (xã Thanh Minh: 50 phiếu). Đồng thời, đề tài tiến hành phỏng vấn sâu 30 cán bộ chuyên môn trực tiếp làm công tác địa chính tại Phòng Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng Đăng ký đất đai và cán bộ địa chính cấp xã.
• Phương pháp phân tích và xử lý: Lý do lựa chọn phân tầng không gian và phỏng vấn chuyên gia xuất phát từ sự khác biệt rõ rệt về lịch sử quản lý đất đai, mức độ biến động quy hoạch và tính chất phức tạp của nguồn gốc đất giữa khu vực lõi đô thị và vùng ven. Toàn bộ số liệu định lượng được tổng hợp, kiểm tra chéo, thống kê mô tả và so sánh tương quan thông qua phần mềm bảng tính chuyên dụng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả tổng hợp công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ giai đoạn 2017 - 2019 ghi nhận 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, tỷ lệ cấp giấy chứng nhận lần đầu chung toàn thành phố đạt kết quả tích cực với 96,81%. Trong đó, nhóm hộ gia đình và cá nhân đạt 97,01% (cấp được 3.203 giấy trên tổng nhu cầu 3.302 giấy). Nhóm tổ chức đạt tỷ lệ hoàn thành 94,98% (cấp được 186 giấy trên 196 giấy cần cấp). Tuy nhiên, nhóm cơ sở tôn giáo và tín ngưỡng có tỷ lệ cấp thấp nhất, chỉ đạt 71,43% (cấp được 10 giấy trên tổng số 14 cơ sở), tạo ra điểm nghẽn chính kéo giảm tỷ lệ bình quân của thành phố.

Thứ hai, kết quả cấp giấy chứng nhận phân hóa theo loại đất của hộ gia đình, cá nhân: Đối với đất ở, toàn thành phố cấp được 2.034 giấy đạt tỷ lệ 97,02%, tương đương diện tích 26,79 ha (đạt 87,45% so với tổng diện tích cần cấp là 28,01 ha). Phường Him Lam dẫn đầu với 355 giấy (7,45 ha, đạt 99,91% diện tích), trong khi phường Nam Thanh chỉ đạt 155 giấy (1,22 ha). Đối với đất nông nghiệp, tỷ lệ cấp đạt 98,92% về số giấy (1.288 trên 1.302 giấy) với 14,88 ha trên 15,09 ha. Điểm trũng lớn nhất nằm ở xã Thanh Minh khi tỷ lệ cấp đất nông nghiệp chỉ đạt 90,76% (145 trên 159 giấy) và diện tích đạt 91,12% (2,17 ha trên 2,38 ha).

Thứ ba, thực trạng 63 trường hợp tồn đọng chưa đủ điều kiện cấp giấy với tổng diện tích 8,00 ha: Phân tích cơ cấu vi phạm cho thấy 7 trường hợp do lấn chiếm đất đai trái phép (chiếm diện tích 0,45 ha), 19 trường hợp do tự ý chuyển mục đích sử dụng đất trái quy định pháp luật (chiếm diện tích 1,60 ha), và 38 trường hợp vướng mắc bởi các nguyên nhân khác như ranh giới đo đạc sai lệch, tranh chấp dân sự hoặc nằm trong ranh giới dự án chậm giải phóng mặt bằng (chiếm 6,07 ha). Xét theo mục đích sử dụng, đất ở chiếm tỷ trọng tồn đọng lớn nhất với 52 trường hợp (4,61 ha), đất lâm nghiệp vướng 2,72 ha và đất sản xuất nông nghiệp tồn đọng 11 trường hợp (0,61 ha).

Thứ tư, bước tiến vượt bậc trong cải cách thủ tục hành chính: Thành phố đã thực hiện cắt giảm 50% thời gian giải quyết các thủ tục liên quan đến đất đai. Thủ tục thế chấp và xóa thế chấp giảm từ 3 ngày xuống 1 ngày làm việc; thủ tục đăng ký biến động giảm từ 12 ngày xuống 10 ngày; thủ tục cấp giấy chứng nhận lần đầu giảm từ 24 ngày xuống 20 ngày; thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất giảm từ 16 ngày xuống 10 ngày; và thủ tục cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ giảm từ 15 ngày xuống 10 ngày làm việc. Riêng năm 2018 và 6 tháng đầu năm 2019, cơ quan chuyên môn đã trao trực tiếp 1.800 giấy chứng nhận đến tận tay công dân.

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch về tỷ lệ cấp giấy giữa các đơn vị hành chính (Him Lam đạt 98,98% trong khi xã Thanh Minh chỉ đạt 90,76% - 90,92%) bắt nguồn trực tiếp từ tiến độ đo đạc bản đồ địa chính và tình trạng quy hoạch treo. Tại các phường trung tâm, việc đo đạc lập bản đồ địa chính tỷ lệ 1/500 và 1/1000 hoàn thành trên diện tích 3.999,35 ha thuộc 9 xã, phường đã tạo cơ sở dữ liệu đối soát chuẩn xác. Ngược lại, xã Thanh Minh chịu ảnh hưởng bởi các dự án phát triển kinh tế kéo dài nhưng chậm giải ngân, dẫn đến việc hồ sơ đất đai bị đóng băng, ranh giới biến động chưa được chỉnh lý.

So sánh với các địa phương khác như tỉnh Đồng Nai (đạt tỷ lệ cấp 99,3% diện tích đủ điều kiện) hay thành phố Hà Nội (đã chủ động ủy quyền xử lý hàng chục nghìn hồ sơ nhà ở dự án qua Văn phòng Đăng ký đất đai), kết quả 96,81% của thành phố Điện Biên Phủ là rất đáng ghi nhận đối với một đô thị miền núi có 21 dân tộc sinh sống. Tuy nhiên, việc các cơ sở tôn giáo chỉ đạt 71,43% và diện tích đất ở chưa cấp còn tồn 4,61 ha phản ánh sự thiếu hụt cơ chế phối hợp trong xác minh nguồn gốc đất lịch sử.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ hình cột thể hiện mức độ hoàn thành cấp giấy giữa 9 phường xã và biểu đồ tròn phân tích tỷ lệ diện tích tồn đọng (trong đó đất ở chiếm 57,63%, đất lâm nghiệp chiếm 34,00%, và đất nông nghiệp chiếm 7,63%). Biểu đồ so sánh thời gian giải quyết thủ tục trước và sau cải cách sẽ làm nổi bật hiệu ứng giảm tải từ 24 ngày xuống 20 ngày cho thủ tục cấp lần đầu.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các hạn chế và đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, đẩy mạnh đo đạc chỉnh lý và số hóa 100% cơ sở dữ liệu địa chính. Ủy ban nhân dân thành phố Điện Biên Phủ chỉ đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường hoàn thành việc đo đạc bản đồ địa chính tỷ lệ 1/500 và 1/1000 đối với 04 xã mới sáp nhập, lồng ghép dữ liệu 3.999,35 ha hiện có vào hệ thống thông tin đất đai điện tử trong lộ trình giai đoạn 2021 - 2023. Mục tiêu đạt tỷ lệ 100% thửa đất có tọa độ số hóa chuẩn xác.

Thứ hai, thành lập tổ công tác liên ngành xử lý dứt điểm 63 hồ sơ tồn đọng (8,00 ha). Giao Văn phòng Đăng ký đất đai phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các xã, phường (trọng tâm là xã Thanh Minh và phường Him Lam) tiến hành phân loại chi tiết từng trường hợp: hướng dẫn người dân kê khai hợp thức hóa 19 trường hợp chuyển mục đích sai quy định đủ điều kiện quy hoạch, xử lý dứt điểm 7 trường hợp lấn chiếm, và công khai điều chỉnh ranh giới các dự án treo nhằm giải phóng quyền lợi cho 38 trường hợp vướng mắc khác trước quý IV/2022. Target đặt ra là nâng tỷ lệ cấp giấy toàn thành phố lên mức 99,5%.

Thứ ba, tiếp tục tối ưu hóa quy trình thủ tục hành chính một cửa liên thông và rút ngắn thêm 15% - 20% thời gian xử lý. Văn phòng Đăng ký đất đai duy trì thời hạn cấp lần đầu trong 20 ngày làm việc và đăng ký biến động trong 10 ngày, mở rộng tiếp nhận hồ sơ trực tuyến cấp độ 4, liên thông thuế điện tử để phục vụ hơn 42.000 người dân thành phố, chấm dứt hoàn toàn tình trạng cán bộ sách nhiễu hoặc gây phiền hà.

Thứ tư, nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ và đẩy mạnh truyền thông chính sách đất đai. Ủy ban nhân dân thành phố tổ chức định kỳ 2 khóa tập huấn chuyên sâu mỗi năm cho 30 cán bộ chuyên trách ngành tài nguyên môi trường và địa chính xã, phường. Đồng thời, triển khai các chiến dịch phổ biến Luật Đất đai bằng ngôn ngữ song ngữ tại các thôn bản thuộc 21 dân tộc anh em nhằm giảm thiểu 100% tình trạng vi phạm đất đai do thiếu hiểu biết.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ thực thi công vụ: Lãnh đạo Ủy ban nhân dân các cấp, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng Đăng ký đất đai có thể ứng dụng trực tiếp mô hình cắt giảm thời gian thủ tục hành chính từ 24 ngày xuống 20 ngày và bộ quy trình phân loại xử lý 63 hồ sơ tồn đọng trên diện tích 8,00 ha vào thực tiễn quản lý địa phương.
• Học viên, giảng viên và nhà nghiên cứu học thuật: Các chuyên gia và sinh viên ngành Quản lý đất đai, Địa chính, Luật học tiếp cận nguồn dữ liệu thực chứng chuẩn xác với 150 mẫu khảo sát người dân và 30 phiếu chuyên gia, làm tài liệu tham khảo giá trị cho các nghiên cứu chuyên sâu về quản lý đất đai đô thị miền núi.
• Doanh nghiệp và chủ đầu tư bất động sản: Các tổ chức kinh tế nắm bắt chi tiết cơ cấu 6.444,10 ha đất tự nhiên (trong đó đất nông nghiệp chiếm 76,51% và đất phi nông nghiệp chiếm 22,70%), hiểu rõ hiện trạng pháp lý và quy trình cấp giấy cho 196 tổ chức để tối ưu hóa tiến độ hoàn thiện hồ sơ dự án đầu tư.
• Hộ gia đình và cá nhân sử dụng đất: Người dân tại các địa bàn đô thị và nông thôn có thêm cẩm nang tra cứu quy định pháp lý, nắm rõ quyền lợi khi cấp giấy lần đầu, điều kiện xử lý đất lấn chiếm hoặc tự chuyển đổi mục đích, giúp rút ngắn thời gian thực hiện nghĩa vụ tài chính và nhận giấy chứng nhận.

Câu hỏi thường gặp

Thời gian thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu tại thành phố Điện Biên Phủ mất bao lâu? Theo quyết định cải cách thủ tục hành chính được niêm yết công khai, thời gian cấp giấy chứng nhận lần đầu cho hộ gia đình và cá nhân đã được cắt giảm từ 24 ngày xuống còn 20 ngày làm việc. Người dân nộp hồ sơ tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả theo cơ chế một cửa để được thẩm tra và cấp chứng thư pháp lý.

Tỷ lệ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn thành phố đạt được kết quả như thế nào trong giai đoạn 2017 - 2019? Tỷ lệ cấp giấy chứng nhận lần đầu chung toàn thành phố đạt 96,81%. Trong đó, nhóm hộ gia đình và cá nhân đạt 97,01% (cấp được 3.203 giấy), nhóm tổ chức đạt 94,98% (cấp được 186 giấy) và nhóm cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng đạt 71,43% (cấp được 10 giấy).

Những nguyên nhân chính nào dẫn đến việc 63 trường hợp bị tồn đọng chưa được cấp giấy chứng nhận? Tổng diện tích 8,00 ha tồn đọng xuất phát từ 3 nguyên nhân cốt lõi: 7 trường hợp do lấn chiếm đất trái phép (0,45 ha), 19 trường hợp do tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất không phép (1,60 ha), và 38 trường hợp do vướng mắc ranh giới tranh chấp hoặc nằm trong quy hoạch dự án treo (6,07 ha).

Vì sao tỷ lệ cấp giấy chứng nhận đất nông nghiệp tại xã Thanh Minh chỉ đạt 90,76%? Tỷ lệ cấp giấy tại xã Thanh Minh đạt thấp hơn mức 100% của các phường nội thành do phần lớn diện tích đất nông nghiệp bị vướng vào ranh giới quy hoạch các dự án đầu tư xây dựng hạ tầng nhưng các dự án này chậm triển khai hoặc nhiều lần điều chỉnh ranh giới.

Nghiên cứu đã thực hiện khảo sát với quy mô mẫu bao nhiêu và tại các khu vực nào? Đề tài đã tiến hành điều tra sơ cấp 150 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức chia đều cho 3 khu vực đại diện gồm phường trung tâm Him Lam (50 phiếu), phường ven đô Tân Thanh (50 phiếu), xã ngoại thành Thanh Minh (50 phiếu), kết hợp phỏng vấn sâu 30 cán bộ quản lý và chuyên môn địa chính.

Kết luận

• Hoàn thành toàn diện việc đánh giá công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giai đoạn 2017 - 2019 với tỷ lệ đạt 96,81%, trong đó hộ gia đình, cá nhân đạt 97,01% và tổ chức đạt 94,98%.
• Nhận diện chi tiết nguyên nhân pháp lý và hiện trạng của 63 trường hợp tồn đọng trên diện tích 8,00 ha, chỉ rõ rào cản lấn chiếm (0,45 ha) và chuyển đổi mục đích trái phép (1,60 ha).
• Khẳng định giá trị thực tiễn của chương trình cải cách hành chính cắt giảm 50% thời gian xử lý thủ tục, rút ngắn quy trình cấp giấy lần đầu còn 20 ngày và trao tận tay 1.800 giấy chứng nhận.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp khả thi gắn liền với việc tích hợp 3.999,35 ha bản đồ địa chính số hóa và thành lập tổ công tác liên ngành xử lý vướng mắc nguồn gốc đất.
• Cung cấp luận cứ khoa học tin cậy từ 150 phiếu khảo sát thực địa và ý kiến chuyên sâu của 30 cán bộ chuyên môn ngành quản lý đất đai.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là xây dựng bức tranh toàn cảnh thực chứng về quản lý đất đai tại địa bàn vùng cao Tây Bắc, cung cấp giải pháp đột phá để nâng tỷ lệ cấp giấy lên 99,5% trong giai đoạn 2021 - 2025. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và người sử dụng đất hãy tham khảo, vận dụng ngay những phát hiện và đề xuất của công trình này để nâng cao hiệu lực quản trị tài nguyên đất đai tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Khái quát về đăng ký đất, nhà ở, tài sản gắn liền với đất 1. Khái niệm Theo Điều 3 Luật Đất đai 2013: “Đăng ký đất đai, nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất là việc kê khai và ghi nhận tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất và quyền quản lý đất đối với một thửa đất vào hồ sơ địa chính.

Trong đó Đăng ký đất đai là bắt buộc đối với người sử dụng đất và người được giao đất để quản lý; đăng ký quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất thực hiện theo yêu cầu của chủ sở hữu. Phân loại Đăng ký đất đai, nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất được phân thành hai loại: * Đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất lần đầu: - Theo Điều 3 Thông tư 24/2014/TT-BTNMT: “Đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất lần đầu (sau đây gọi là đăng ký lần đầu) là việc thực hiện thủ tục lần đầu để ghi nhận tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất và quyền quản lý đất đối với một thửa đất vào hồ sơ địa chính. - Đăng ký lần đầu được thực hiện trong các trường hợp sau đây: + Thửa đất được giao, cho thuê để sử dụng; + Thửa đất đang sử dụng mà chưa đăng ký; + Thửa đất được giao để quản lý mà chưa đăng ký; + Nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất chưa đăng ký. * Đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất - Theo Điều 3 Thông tư 24/2014/TT-BTNMT “ Đăng ký biến động đất LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 đai, tài sản gắn liền với đất (sau đây gọi là đăng ký biến động) là việc thực hiện thủ tục để ghi nhận sự thay đổi về một hoặc một số thông tin đã đăng ký vào hồ sơ địa chính theo quy định của pháp luật.” (Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2014) - Điều 95 Luật Đất đai 2013 quy định về các trường hợp sau được thực hiện đăng ký biến động đất đai, nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất: + Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất; thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất; + Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất được phép đổi tên; + Có thay đổi về hình dạng, kích thước, diện tích, số hiệu, địa chỉ thửa đất; + Có thay đổi về tài sản gắn liền với đất so với nội dung đã đăng ký; + Chuyển mục đích sử dụng đất; + Có thay đổi thời hạn sử dụng đất; + Chuyển từ hình thức Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm sang hình thức thuê đất thu tiền một lần cho cả thời gian thuê; từ hình thức Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất sang hình thức thuê đất; từ thuê đất sang giao đất có thu tiền sử dụng đất theo quy định của Luật này.

+ Chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất của vợ hoặc của chồng thành quyền sử dụng đất chung, quyền sở hữu tài sản chung của vợ và chồng; + Chia tách quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất của tổ chức hoặc của hộ gia đình hoặc của vợ và chồng hoặc của nhóm người sử dụng đất chung, nhóm chủ sở hữu tài sản chung gắn liền với đất; + Thay đổi quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo kết quả hòa giải thành về tranh chấp đất đai được Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền công nhận; thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp để xử lý nợ; LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giải quyết tranh chấp đất đai, khiếu nại, tố cáo về đất đai, quyết định hoặc bản án của Tòa án nhân dân, quyết định thi hành án của cơ quan thi hành án đã được thi hành; văn bản công nhận kết quả đấu giá quyền sử dụng đất phù hợp với pháp luật; + Xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền sử dụng hạn chế thửa đất liền kề; + Có thay đổi về những hạn chế quyền của người sử dụng đất. Đăng ký đất đai, nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất gồm đăng ký lần đầu và đăng ký biến động, được thực hiện tại tổ chức đăng ký đất đai thuộc cơ quan quản lý đất đai, bằng hình thức đăng ký trên giấy hoặc đăng ký điện tử và có giá trị pháp lý như nhau. Việc đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký vào Sổ địa chính. Đặc điểm của đăng ký đất đai * Đăng ký đất mang tính đặc thù của quản lý Nhà nước về đất đai Đăng ký đất là công việc của hệ thống quản lý Nhà nước ở các cấp, do hệ thống tổ chức ngành địa chính trực tiếp thực hiện.

Công tác quản lý đất đai dựa trên nền tảng của hệ thống pháp luật. Luật Đất đai xác định rõ hệ thống tổ chức cơ quan quản lý đất đai là hệ thống thống nhất từ Trung ương (TW) đến địa phương. Cơ quan quản lý đất đai cao nhất ở TW là Bộ TN & MT, cơ quan quản lý đất đai cao nhất ở địa phương được thành lập ở tỉnh, thành phố trực thuộc TW, thành phố thuộc tỉnh, quận, huyện, thị xã là Sở và Phòng TN & MT tương ứng; Cấp xã, phường, thị trấn là bộ phận địa chính. * Đăng ký đất thực hiện với đối tượng đặc biệt là đất đai Đăng ký đất thực chất là đăng ký quyền sử dụng đất.

Điều 17, Luật Đất đai 2013, Nhà nước thực hiện việc trao quyền sử dụng đất dưới ba hình thức: giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất. Ba hình thức này chỉ áp dụng cho một số loại đối tượng và sử dụng vào một số mục đích cụ thể. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Đối với từng loại đối tượng sử dụng, từng mục đích sử dụng có những quyền và nghĩa vụ khác nhau. Vì vậy, việc đăng ký đất phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật và xác định cụ thể các quyền và nghĩa vụ mà người sử dụng đất phải đăng ký.

Đất đai thường có quan hệ gắn bó với các loại tài sản cố định trên đất như: nhà cửa, các công trình trên đất…các loại tài sản này cùng với đất đai hình thành nên hệ thống bất động sản. Trong nhiều trường hợp, các loại tài sản này không thuộc sở hữu Nhà nước mà thuộc sở hữu của các tổ chức hay cá nhân. Do vậy, để đảm bảo quyền lợi của người sở hữu tài sản trên đất cũng như quyền sở hữu đất đai của Nhà nước, khi đăng ký cần quan tâm đến đặc điểm này trong quá trình hình thành thị trường bất động sản. * Đăng ký đất đai thực hiện theo phạm vi đơn vị hành chính cấp xã, phường Theo quy định của Luật Đất đai, công tác đăng ký đất, thiết lập HSĐC được tiến hành theo đơn vị hành chính cấp xã, phường.

Bộ máy Nhà nước hiện nay ở nước ta được tổ chức thành 4 cấp, bao gồm: xã, huyện, tỉnh, trung ương. Trong đó mọi hoạt động về kinh tế - xã hội đều diễn ra trực tiếp ở cấp xã, do vậy đều có liên quan đến tình hình quản lý và sử dụng đất đai. Vì vậy, để tăng cường cũng như nâng cao hiệu quả của công việc quản lý và sử dụng đất đai thì các thông tin về đất đai cần được quản lý theo đơn vị hành chính cấp xã. Một mặt giúp Nhà nước quản lý chặt chẽ hơn về đất đai, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người sử dụng đất yên tâm đầu tư khai thác sử dụng đất đạt hiệu quả cao.

Vai trò của đăng ký đất đai * Đăng ký đất là cơ sở để bảo vệ chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai Điều 4 Luật Đất đai 2013 quy định: “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu”. Đất đai thuộc sở hữu toàn dân có nghĩa là Nhà nước không thừa nhận hình thức sở hữu tư nhân hoặc bất kỳ hình thức sở hữu nào khác ngoài hình thức sở hữu toàn dân. Quyền sở hữu toàn dân đối với đất LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 đai là quyền sở hữu duy nhất và tuyệt đối. Nhà nước chỉ giao quyền sử dụng đất cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân khi có nhu cầu.

Người sử dụng đất được hưởng quyền lợi và có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ sử dụng đất theo các quy định của pháp luật. Thông qua việc lập HSĐC và cấp GCN, đăng ký đất quy định trách nhiệm pháp lý giữa cơ quan Nhà nước về quản lý đất đai và người sử dụng đất trong việc chấp hành pháp luật đất đai. HSĐC và GCN cung cấp thông tin đầy đủ nhất và là cơ sở pháp lý chặt chẽ để xác định các quyền của người sử dụng đất được bảo vệ khi bị tranh chấp, xâm phạm, cũng như xác định các nghĩa vụ mà người sử dụng đất phải tuân theo pháp luật, như nghĩa vụ tài chính, nghĩa vụ bảo vệ và sử dụng đất đai có hiệu quả… * Đăng ký đất là điều kiện đảm bảo để Nhà nước quản lý chặt chẽ toàn bộ quỹ đất trong phạm vi lãnh thổ Với tư cách là đại diện chủ sở hữu về đất đai, Nhà nước thực hiện việc thống nhất quản lý về đất đai trong phạm vi cả nước nhằm đảm bảo cho đất đai được sử dụng theo đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đảm bảo cho lợi ích của Nhà nước cũng như của người sử dụng đất. Các thông tin cần thiết phục vụ cho công tác quản lý Nhà nước về đất đai: - Đối với đất mà Nhà nước đã giao quyền sử dụng, các thông tin bao gồm: Tên chủ sử dụng, vị trí, hình thể, kích thước, diện tích, hạng đất, mục đích sử dụng, thời hạn sử dụng, những ràng buộc về quyền sử dụng, những thay đổi trong quá trình sử dụng đất và cơ sở pháp lý.