Luận văn thạc sĩ giải pháp tăng cường chuyển giao công nghệ sản phẩm ngô giống của công ty tư vấn và đầu tư phát triển ngô

Luận văn thạc sĩ trình bày giải pháp tăng cường chuyển giao công nghệ sản phẩm ngô giống, góp phần phát triển ngành nông nghiệp bền vững.

• Trường học: Công ty Tư vấn và Đầu tư Phát triển Ngô
• Chuyên ngành: Chuyển giao công nghệ
• Đề tài: Giải pháp nâng cao chuyển giao công nghệ sản phẩm ngô giống tại Công ty Tư vấn và Đầu tư Phát triển Ngô
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Việt Nam

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ NGÔ GIỐNG CỦA CÔNG TY TƯ VẤN VÀ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NGÔ
• 1.1. Một số vấn đề cơ bản về chuyển giao công nghệ
• 1.1.1. Một số khái niệm và thuật ngữ
• 1.1.1.1. Những khái niệm cơ bản
• 1.1.1.2. Một số thuật ngữ
• 1.1.2. Những vấn đề liên quan đến chuyển giao công nghệ
• 1.1.2.1. Thành phần chuyển giao công nghệ
• 1.1.2.2. Phạm trù chuyển giao công nghệ
• 1.1.2.3. Thị trường chuyển giao công nghệ
• 1.1.2.4. Các hình thức chuyển giao
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ NGÔ GIỐNG Ở CÔNG TY TƯ VẤN VÀ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NGÔ – VIỆN NGHIÊN CỨU NGÔ
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ NGÔ GIỐNG Ở CÔNG TY TƯ VẤN VÀ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NGÔ – VIỆN NGHIÊN CỨU NGÔ

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuyển giao công nghệ sản phẩm ngô giống tại Công ty Tư vấn và Đầu tư Phát triển Ngô

Chuyển giao công nghệ sản phẩm ngô giống là một trong những yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Tại Công ty Tư vấn và Đầu tư Phát triển Ngô, việc áp dụng các công nghệ mới không chỉ giúp cải thiện quy trình sản xuất mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, việc chuyển giao công nghệ vẫn gặp nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Khái niệm và vai trò của chuyển giao công nghệ trong sản xuất ngô giống

Chuyển giao công nghệ là quá trình chuyển nhượng kiến thức và kỹ thuật từ bên này sang bên khác. Trong sản xuất ngô giống, điều này giúp nông dân tiếp cận với các giống ngô mới, cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm.

1.2. Tình hình hiện tại của chuyển giao công nghệ tại Công ty Tư vấn và Đầu tư Phát triển Ngô

Công ty đã triển khai nhiều chương trình chuyển giao công nghệ, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề như sự thiếu hụt thông tin và khả năng tiếp cận công nghệ của nông dân.

II. Những thách thức trong chuyển giao công nghệ sản phẩm ngô giống

Mặc dù có nhiều nỗ lực, nhưng chuyển giao công nghệ sản phẩm ngô giống tại Công ty Tư vấn và Đầu tư Phát triển Ngô vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này cần được nhận diện và giải quyết để nâng cao hiệu quả chuyển giao.

2.1. Thiếu hụt thông tin và kiến thức về công nghệ mới

Nhiều nông dân chưa được tiếp cận đầy đủ thông tin về các công nghệ mới, dẫn đến việc áp dụng không hiệu quả. Cần có các chương trình đào tạo và cung cấp thông tin rõ ràng hơn.

2.2. Khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ cho nông dân nhỏ lẻ

Nông dân có quy mô sản xuất nhỏ thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ mới. Cần có các mô hình hợp tác xã hoặc nhóm sản xuất để hỗ trợ họ.

III. Giải pháp nâng cao chuyển giao công nghệ sản phẩm ngô giống

Để nâng cao hiệu quả chuyển giao công nghệ sản phẩm ngô giống, Công ty Tư vấn và Đầu tư Phát triển Ngô cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này sẽ giúp cải thiện quy trình và tăng cường sự chấp nhận của nông dân.

3.1. Tăng cường đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân

Công ty cần tổ chức các khóa đào tạo thường xuyên cho nông dân về công nghệ mới, giúp họ hiểu rõ hơn về lợi ích và cách áp dụng.

3.2. Phát triển mô hình hợp tác xã trong chuyển giao công nghệ

Việc hình thành các hợp tác xã sẽ giúp nông dân nhỏ lẻ dễ dàng tiếp cận công nghệ và chia sẻ kinh nghiệm sản xuất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chuyển giao công nghệ

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn về chuyển giao công nghệ sản phẩm ngô giống đã cho thấy những kết quả tích cực. Những ứng dụng này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm.

4.1. Kết quả từ các mô hình chuyển giao công nghệ thành công

Nhiều mô hình chuyển giao công nghệ đã được triển khai thành công, giúp nông dân tăng năng suất và chất lượng sản phẩm ngô giống.

4.2. Phân tích hiệu quả kinh tế từ chuyển giao công nghệ

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng công nghệ mới đã giúp nông dân tăng thu nhập và giảm chi phí sản xuất.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chuyển giao công nghệ sản phẩm ngô giống

Chuyển giao công nghệ sản phẩm ngô giống tại Công ty Tư vấn và Đầu tư Phát triển Ngô có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, cần có những chiến lược rõ ràng để khắc phục các thách thức hiện tại.

5.1. Tầm quan trọng của chuyển giao công nghệ trong phát triển nông nghiệp

Chuyển giao công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc hiện đại hóa nông nghiệp và nâng cao năng suất sản xuất.

5.2. Định hướng phát triển chuyển giao công nghệ trong tương lai

Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích nông dân áp dụng công nghệ mới, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng sản phẩm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong chiến lược hiện đại hóa nông nghiệp Việt Nam, chuyển giao công nghệ sản xuất ngô giống đóng vai trò trụ cột nhằm nâng cao năng suất cây trồng, tối ưu hóa chi phí sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản nội địa. Giai đoạn 1990 - 2010, sản lượng ngô toàn quốc đã tăng 6,9 lần và năng suất tăng 2,64 lần, đạt mức 40,9 tạ/ha vào năm 2010, tương đương 80,8% mức năng suất bình quân của thế giới (50,6 tạ/ha). Tuy nhiên, nhu cầu ngô hạt làm nguyên liệu chế biến thức ăn chăn nuôi trong nước liên tục vượt ngưỡng cung ứng nội địa, buộc Việt Nam phải nhập khẩu từ 0,7 đến 1,2 triệu tấn ngô hạt mỗi năm.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng hoạt động chuyển giao tiến bộ kỹ thuật ngô giống còn nhiều bất cập: phần lớn nông dân nghèo khó tiếp cận các kênh thị trường chính thống, hạ tầng công nghệ chưa hoàn toàn tương thích với điều kiện canh tác thực tế, và thị trường nội địa chịu sự cạnh tranh khốc liệt từ các tập đoàn nông nghiệp đa quốc gia. Trước bối cảnh đó, luận văn xác định mục tiêu chung là phân tích thực trạng tổ chức, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả chuyển giao công nghệ ngô giống tại Công ty Tư vấn và Đầu tư Phát triển Ngô trực thuộc Viện Nghiên cứu Ngô.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thị trường ngô giống nội địa trong giai đoạn ba năm từ 2010 đến 2012, với địa bàn khảo sát thực địa trọng điểm gồm 6 tỉnh thành phía Bắc: Phú Thọ, Sơn La, Thái Nguyên, Lào Cai, Hà Nội và Hà Giang. Về mặt ý nghĩa thực tiễn, công trình cung cấp luận cứ khoa học giúp giảm giá thành giống ngô từ 20.000 đồng/kg so với sản phẩm nhập ngoại, giúp nông dân tiết kiệm 80 đến 90 tỷ đồng mỗi năm, đồng thời tạo tiền đề nâng mức thu nhập từ sản xuất ngô cao hơn trồng lúa từ 18 đến 20 triệu đồng trên mỗi hecta canh tác.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận chuyển giao công nghệ của Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO), Ủy ban Kinh tế và Xã hội Châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP), kết hợp các mô hình chuyển giao của Sharif và Dunning. Theo đó, công nghệ nông nghiệp được xác định là hệ thống đồng bộ gồm bốn thành phần cốt lõi: phần cứng (máy móc, thiết bị sấy, sơ chế và đóng gói hạt giống), phần con người (kỹ năng, kinh nghiệm và năng suất lao động của đội ngũ 42 cán bộ công nhân viên), phần thông tin (dữ liệu khảo nghiệm, chỉ dẫn kỹ thuật, quy trình canh tác chuẩn) và phần tổ chức (mạng lưới liên kết chuỗi giá trị giữa cơ quan nghiên cứu, công ty phân phối và nông dân).

Luận văn phân định hai luồng chuyển giao cơ bản: chuyển giao dọc (chuyển giao công nghệ mới từ khâu chọn tạo trong phòng thí nghiệm sang khảo nghiệm đồng ruộng) và chuyển giao ngang (thương mại hóa các dòng giống đã sản xuất đại trà ra thị trường). Ba khái niệm trung tâm được vận dụng xuyên suốt gồm: sản phẩm ngô giống thành phẩm sau chế biến đạt chuẩn kỹ thuật, hợp đồng chuyển giao công nghệ theo Nghị định 45/1998/NĐ-CP và mô hình trình diễn khuyến nông nhằm thuyết phục cộng đồng thông qua minh chứng trực quan tại đồng ruộng.

Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp thu thập dữ liệu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo tài chính, báo cáo sản xuất kinh doanh giai đoạn 2010 - 2012 của Viện Nghiên cứu Ngô và Công ty Tư vấn và Đầu tư Phát triển Ngô, cùng các tài liệu chính sách của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.
• Dữ liệu sơ cấp: Được thu thập thông qua khảo sát thực địa bằng bảng câu hỏi cấu trúc tại 6 tỉnh phía Bắc có diện tích ngô lớn. Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo địa bàn được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho từng vùng sinh thái đặc thù. Cỡ mẫu khảo sát bao gồm 200 phiếu phát cho các hộ nông dân trực tiếp gieo trồng (thu về 160 phiếu hợp lệ, đạt tỷ lệ 80%) và 10 phiếu phát cho cán bộ quản lý hợp tác xã nông nghiệp (thu về 8 phiếu hợp lệ, đạt tỷ lệ 80%). Phân bổ mẫu nông dân cụ thể gồm: Phú Thọ (30 phiếu thu về trên 40 phiếu phát), Sơn La (23/30), Lào Cai (34/40), Hà Nội (32/40), Hà Giang (26/30) và Thái Nguyên (15/20).

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Toàn bộ dữ liệu định lượng được xử lý bằng phần mềm SPSS thông qua các kỹ thuật thống kê mô tả, lập bảng chéo và phân tích tần suất. Phương pháp này cho phép đo lường chính xác mức độ nhận biết thương hiệu, đánh giá các tiêu chí kỹ thuật và xác định nhóm nhân tố chi phối quyết định mua giống của nông dân một cách khách quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng chuyển giao công nghệ ngô giống giai đoạn 2010 - 2012 đã làm sáng tỏ bốn phát hiện thực tế:

• Vị thế thị phần vững chắc của giống ngô nội địa: Giống ngô lai trong nước chiếm từ 48% đến 50% tổng thị phần cả nước. Riêng các sản phẩm của Viện Nghiên cứu Ngô chiếm 80% sản lượng giống lai nội địa và nắm giữ khoảng 25% thị phần tổng thể tại miền Bắc và miền Trung, cạnh tranh trực tiếp với các tập đoàn nước ngoài như CP (25%), Bioseed (20%), Syngenta (18%) và Monsanto (15%).
• Quy mô sản xuất và doanh thu tiêu thụ năm 2012: Công ty đã triển khai 682,5 ha diện tích sản xuất giống (365 ha vụ Xuân và 317,5 ha vụ Đông), thu về sản lượng nhập kho 1.223,41 tấn hạt lai. Tổng khối lượng xuất bán tiêu thụ đạt 1.640,50 tấn; trong đó dòng giống chủ lực LVN10 đạt sản lượng tiêu thụ 655,61 tấn mang lại doanh thu 22,79 tỷ đồng, tiếp theo là giống LVN4 đạt 236,09 tấn với doanh thu 10,84 tỷ đồng.
• Hiệu quả kinh tế vượt trội về giá thành: Các giống mang thương hiệu Việt Nam (dòng LVN) có chất lượng và năng suất tương đương giống ngoại nhập nhưng giá bán thấp hơn khoảng 20.000 đồng/kg, tương đương mức giá chỉ bằng 65% đến 70% giá của các công ty liên doanh nước ngoài, giúp người trồng ngô tiết kiệm 80 đến 90 tỷ đồng mỗi năm.
• Sự sụt giảm cục bộ trong tiêu thụ: Doanh số tiêu thụ ngô giống có xu hướng giảm nhẹ trong hai năm liên tiếp, với mức giảm 1,31% trong năm 2011 so với năm 2010, và tiếp tục giảm 6,56% trong năm 2012 so với năm 2011. Các dòng giống cũ như LVN9 sụt giảm mạnh, chỉ đạt sản lượng tiêu thụ 3,01 tấn trong năm 2012.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm sản lượng tiêu thụ năm 2012 bắt nguồn từ biến đổi bất thường của thời tiết tại vùng Đồng bằng Bắc Bộ, gây khó khăn cho việc duy trì vùng sản xuất giống tập trung và làm sụt giảm nguồn cung hạt lai đạt chuẩn. Mặt khác, các giống truyền thống đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt về chính sách khuyến mãi và kênh phân phối từ các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Các kết quả khảo sát từ 160 hộ nông dân được trình bày trực quan thông qua bảng biểu so sánh cơ cấu thị phần và đồ thị phân bổ tần suất SPSS. Số liệu phản ánh rằng trên 70% nông dân ưu tiên lựa chọn giống dựa trên tính an toàn và khả năng chống chịu sâu bệnh (như bệnh khô vằn do nấm Rhizoctonia Solani, bệnh đốm lá). Các giống mới như LVN885, LVN66, LVN146 có tốc độ tiêu thụ tăng nhanh nhờ khả năng thích nghi rộng và tỷ lệ tách hạt cao. Mặc dù hệ thống chuyển giao đã đào tạo và phổ biến quy trình thâm canh với mật độ 5,0 đến 6,0 vạn cây/ha tại 26 tỉnh thành, liên kết giữa nghiên cứu, dịch vụ kỹ thuật và bao tiêu đầu ra vẫn chưa đồng bộ, khiến nông dân quy mô nhỏ chịu rủi ro cao khi giá nông sản biến động.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phân tích định lượng và thực tiễn sản xuất, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tăng cường công tác chuyển giao công nghệ ngô giống:

• Cơ cấu lại danh mục sản phẩm và nâng cao năng lực sản xuất giống: Doanh nghiệp cần đẩy mạnh sản xuất và thương mại hóa các dòng giống ngô lai thế hệ mới có năng suất cao như LVN145, LVN66, LVN885 và GS44, từng bước thay thế hoàn toàn các giống cũ đã suy giảm thị phần như LVN9. Mục tiêu nâng tổng sản lượng sản xuất giống lên trên 2.000 tấn/năm, mở rộng diện tích sản xuất giống từ 682,5 ha lên 1.000 ha giai đoạn 2013 - 2015. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc cùng Phòng Kỹ thuật Công ty Tư vấn và Đầu tư Phát triển Ngô.
• Hoàn thiện mô hình trình diễn và chuyển giao kỹ thuật thâm canh: Xây dựng tối thiểu 50 mô hình trình diễn điểm tại 6 tỉnh miền Bắc trọng điểm, chuẩn hóa quy trình hướng dẫn nông dân gieo trồng đúng mật độ 5,7 vạn cây/ha (khoảng cách 70cm x 25cm) và bón phân cân đối theo tỷ lệ 120kg N : 90kg P2O5 : 60kg K2O trên một hecta. Target metric là nâng năng suất ngô thương phẩm tại các vùng mô hình thêm 10% đến 15% trong vòng 12 đến 24 tháng. Chủ thể thực hiện: Đội ngũ cán bộ kỹ thuật công ty phối hợp chặt chẽ với hệ thống khuyến nông địa phương.
• Cải tiến chính sách giá và nâng cấp hệ thống kênh phân phối: Duy trì chính sách định giá bán giống ngô thấp hơn giống ngoại nhập từ 25% đến 30%, đồng thời điều chỉnh mức chiết khấu bán hàng thêm 2% đến 3% cho các hợp tác xã nông nghiệp và đại lý cấp 1 tại các vùng sâu, vùng xa. Timeline thực hiện định kỳ trước mỗi vụ gieo trồng (vụ Xuân và vụ Thu Đông). Chủ thể thực hiện: Phòng Thị trường và Phòng Tài chính - Kế toán.
• Đẩy mạnh liên kết chuyển nhượng bản quyền giống: Tăng cường ký kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng và sản xuất hạt lai F1 cho các doanh nghiệp giống cây trồng uy tín trên toàn quốc, tương tự các hợp đồng đã ký cho giống LVN145, VN5885, GS44. Mục tiêu tạo nguồn thu dịch vụ khoa học trên 2 triệu USD/năm và nộp ngân sách ổn định trên 2 tỷ đồng/năm. Chủ thể chỉ đạo: Viện Nghiên cứu Ngô và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban lãnh đạo và chuyên viên kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất giống cây trồng: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về thị phần ngô giống (CP 25%, Bioseed 20%, Viện Nghiên cứu Ngô 25%) và kinh nghiệm thiết lập mạng lưới tiêu thụ trên 1.600 tấn giống mỗi năm.
• Cán bộ quản lý khuyến nông và cơ quan hoạch định chính sách nông nghiệp: Cung cấp phương pháp luận thực chứng từ mô hình chuyển giao kỹ thuật trên quy mô 10.818 ha, giúp tối ưu hóa việc phân bổ ngân sách khuyến nông và nâng cao năng lực hướng dẫn nông dân.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản trị kinh doanh: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp phân tích dữ liệu SPSS trên 160 mẫu nông hộ và khung lý thuyết chuyển giao công nghệ theo tiêu chuẩn UNIDO và ESCAP.
• Ban quản trị các hợp tác xã nông nghiệp và chủ trang trại trồng ngô: Cung cấp chỉ dẫn kỹ thuật canh tác thực tế, công thức bón phân NPK chuẩn và giải pháp lựa chọn giống an toàn giúp tăng thu nhập từ 18 đến 20 triệu đồng/ha so với các cây trồng truyền thống.

Câu hỏi thường gặp

• Giống ngô lai nội địa có lợi thế cạnh tranh gì nổi bật so với giống nhập khẩu?
  Các giống ngô lai như LVN10, LVN4 có năng suất đạt từ 5 đến 7 tấn/ha, ngang tầm với các giống của công ty nước ngoài nhưng giá bán thấp hơn 20.000 đồng/kg (chỉ bằng 65% đến 70% giá giống ngoại). Yếu tố này giúp giảm chi phí đầu tư trực tiếp và tiết kiệm cho nông dân từ 80 đến 90 tỷ đồng mỗi năm.

• Cỡ mẫu và độ tin cậy của dữ liệu khảo sát trong nghiên cứu được đảm bảo như thế nào?
  Đề tài thực hiện khảo sát 160 hộ nông dân và 8 cán bộ hợp tác xã tại 6 tỉnh phía Bắc gồm Phú Thọ, Sơn La, Lào Cai, Hà Nội, Hà Giang, Thái Nguyên. Tỷ lệ phản hồi hợp lệ đạt 80% trên tổng số 210 phiếu phát ra, đảm bảo tính đại diện thống kê khi phân tích trên phần mềm SPSS.

• Vì sao sản lượng tiêu thụ giống ngô của công ty lại sụt giảm 6,56% trong năm 2012?
  Mức suy giảm 6,56% xuất phát từ điều kiện thời tiết khắc nghiệt làm giảm sản lượng thu hoạch trên 682,5 ha diện tích sản xuất giống, kết hợp với áp lực cạnh tranh gay gắt từ các thương hiệu lớn như CP (chiếm 25% thị phần) và sự thoái hóa sức mua của các dòng giống cũ như LVN9.

• Mật độ gieo trồng và tỷ lệ phân bón nào được khuyến nghị để đạt năng suất tối ưu?
  Nông dân cần duy trì mật độ canh tác từ 5,0 đến 6,0 vạn cây/ha (khoảng cách trồng 70cm x 25cm), kết hợp lượng phân bón cho mỗi hecta gồm 120kg N, 90kg P2O5 và 60kg K2O. Quy trình kỹ thuật này giúp tăng năng suất từ 10% đến 15% và hạn chế tối đa nấm bệnh hại ngô.

• Làm thế nào để công ty mở rộng thị phần giống ngô lên trên mức 25% hiện tại?
  Doanh nghiệp cần nhanh chóng thương mại hóa các giống mới như LVN145, GS44, mở rộng liên kết hợp đồng sản xuất bao tiêu giống tại các địa phương và nâng mức tiêu thụ vượt ngưỡng 2.000 tấn/năm, đồng thời mở rộng chuyển giao sang các thị trường khu vực như Lào và Campuchia.

Kết luận

• Giống ngô lai nội địa khẳng định vị thế chủ lực khi chiếm 80% thị phần giống trong nước và đóng góp khoảng 25% thị phần tổng thể khu vực miền Bắc và miền Trung.
• Thực trạng chuyển giao năm 2012 đạt sản lượng sản xuất 1.223,41 tấn và tiêu thụ 1.640,50 tấn, mang lại doanh thu hàng chục tỷ đồng dù chịu ảnh hưởng của thời tiết bất lợi.
• Lợi thế cạnh tranh về giá bán thấp hơn 20.000 đồng/kg so với giống ngoại nhập là đòn bẩy kinh tế quan trọng giúp giảm chi phí sản xuất cho hàng vạn hộ nông dân.
• Hệ thống 4 giải pháp đề xuất tập trung vào cơ cấu lại bộ giống mới, chuẩn hóa mô hình trình diễn mật độ 5,7 vạn cây/ha và hoàn thiện chính sách phân phối linh hoạt.
• Nghiên cứu là nguồn tài liệu thực chứng giá trị, hỗ trợ trực tiếp cho các doanh nghiệp giống cây trồng và cơ quan quản lý nông nghiệp trong giai đoạn 2013 - 2020.

Để nắm bắt toàn diện các khung phân tích định lượng, bảng dữ liệu khảo sát SPSS chi tiết và bộ giải pháp thương mại hóa ngô giống, quý độc giả và các nhà quản lý hãy tham khảo trọn vẹn nội dung luận văn nhằm ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn sản xuất kinh doanh nông nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ NGÔ GIỐNG CỦA CÔNG TY TƯ VẤN VÀ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NGÔ 1. Một số vấn đề cơ bản về chuyển giao công nghệ 1.1 Một số khái niệm và thuật ngữ 1> Những khái niệm cơ bản  Công nghệ Công nghệ luôn được hiểu theo một nghĩa rộng là sự ứng dụng các trí thức khoa học vào giải quyết một nhiệm vụ thực tiễn. Như vậy công nghệ là một sản phẩm do con người tao ra làm công cụ để sản xuất ra của cải vật chất. Cho tới nay định nghĩa về công nghệ vẫn chưa toàn diện thống nhất, điều này được lý giải là số lượng các công nghệ có nhiều đến mức không thể thống kê được.

Người sử dụng công nghệ trong nhưng điều kiện và hoàn cảnh khác nhau dẫn đến sự hiểu biết về công nghệ cũng khác nhau. Theo tổ chức phát triển công nghệ của liên hợp quốc (UNIDO – United Nation’s Industrial Development organization): “Công nghệ là việc áp dụng khoa học vào công nghiệp bằng cách sử dụng các kết quản nghiên cứu và xử lý nó một cách có hệ thống và có phương pháp. Theo Ủy ban kinh tế và xã hội Châu Á – Thái Bình Dương (ESCAP – Economic and Social Commission for Asia and the Pacific): “Công nghệ là một hệ thống kiến thức về quy trình kỹ thuật dùng để chế biến vật liệu và thông tin. Sau đó ESCAP mở rộng định nghĩa của mình: Nó bao gồm tất cả các kỹ năng kiến thức thiết bị và phương phá sử dụng trong sản xuất chế tạo ra các sản phẩm cụ thể mà mở rộng khái niệm ra các lĩnh vực mới như dịch vụ và quản lý.

Trên cơ sở tiếp thu những kiến thức của thế giới hoạt động khoa học tại Việt Nam, tại thông tư số 28/TTQLKH ngày 22/1/1994 của bộ khoa học công nghệ và môi trường được tóm tắt như sau: “Công nghệ là hệ thống các giải pháp được tạo nên bởi sự ứng dụng các kiến thức khoa học được sử dụng để giải quyết một hoặc một số nhiệm vụ trong thực tiễn kinh doanh được thể hiện dưới dạng:  Các bí quyết kĩ thuật phương án công nghệ quy trình công nghệ tài liệu thiết kế sơ bộ và thiết kế kĩ thuật. Luan van 7  Các đối tượng sở hữu công nghệ (sáng chết kiểu dáng, công nghệ, nhãn hiệu hàng hóa).  Các giải pháp nói trên có thể bao hàm máy móc thiết bị có hàm chứa nội dụng công nghệ.  Các dịch vụ hỗ trợ về tư vấn.

Có thể đứng trên góc độ nghiên cứu khác nhau người ta có các định nghĩa công nghệ khác nhau. Song một cách khái quát : Công nghệ là tất cả những gì biến đổi đầu vào thành đầu ra. Công nghệ trong nông nghiệp là tập hợp các tri thức khoa học nông nghiệp áp dụng vào sản xuất đồng thời lựa chọn những công nghệ phù hợp liên quan đến các quá trình sản xuất, chế biến, marketing các sản phẩm nông nghiệp. Công nghệ nông nghiệp gắn liền với một trình độ phát triển nhất định về lực lượng sản xuất, về một xã hội hay cộng đồng.

Trong nông nghiệp công nghệ thay đổi thể hiện qua các yếu tố như: máy mọc, hệ thống tưới tiêu, giống cây trồng, giống vật nuôi, phân bón, thuốc trừ sâu, các chế phẩm kích thích sinh trưởng. Khi đưa công nghệ vào trong sản xuất sẽ tạo ra nhiều sản phẩm hơn với một khối lượng đầu vào như cũ; tạo ra khối lượng sản phẩm như cũ với khối lượng đầu vào ít hơn; cân bằng lợi ích của nông dân trực tiếp sản xuất, người tiêu dùng và của toàn xã hội.  Chuyển giao công nghệ Bất kì một quốc gia, một ngành, một cơ sở, một địa phương hay một cá nhân nào cũng có một hay nhiều công nghệ triển khai. Đó có thể là công nghệ nội sinh (công nghệ tự tạo) hay công nghệ ngoại sinh( công nghệ có được từ nước ngoài).

Trong một số điều kiện nhất định nhu cầu chuyển giao công nghệ được đặt ra. Vậy chuyển giao công nghệ là gì? Theo quan niệm của nhiều quốc gia, nhiều tổ chức quốc tế: chuyển giao công nghệ là “chuyển giao và nhận công nghệ qua biên giới”. Điều đó có nghĩa công nghệ được chuyển và nhận thông qua con đường thương mại quốc tế, qua dự án đầu tư nước ngoài, qua chuyển và nhận tự giác hay không tự giác (tình báo kinh tế, công nghiệp, hội thảo khoa học). Một cách tổng quát, có thể đưa ra khái niệm tổng quát về chuyển giao công nghệ là việc đưa kiến thức kỹ thuật ra khỏi ranh giới sinh sản của nó.

Luan van 8 Theo Nghị định 45/1998/NĐ – CP: Chuyển giao công nghệ là hình thức mua bán công nghệ trên cơ sở Hợp đồng chuyển giao công nghệ đã được thỏa thuận phù hợp với các quy định của pháp luật. Bên bán có nghĩa vụ chuyển giao các kiến thức tổng hợp của công nghệ hoặc cung cấp các máy móc, thiết bị, dịch vụ, đào tạo.kèm theo các kiến thức công nghệ đó theo điều kiện thỏa thuận và ghi nhận trong Hợp đồng chuyển giao công nghệ. Theo Diễn đàn Thương mại và Phát triển Liên Hiệp quốc ( UNTCAD - United Nations Conference on Trade and Development): Chuyển giao công nghệ là chuyển giao kiến thức có hệ thống để sản xuất sản phẩm, áp dụng quá trình hoặc thực hiện nhiệm vụ.Sharif, “Chuyển giao công nghệ” thường là cách gọi việc mua công nghệ mới. Nó thường xảy ra do có sự tồn tài giữa người mua và người bán.

Người bán thường được gọi là người giao và người mua thường được gọi là người nhận trong quá trình chuyển giao công nghệ. Chuyển giao công nghệ có thể diễn ra giữa: Một ngành công nghiệp này sang một ngành công nghiệp khác; một tổ chức này với một tổ chức khác ở quy mô quốc tế; Hai nước phát triển; Một nước đang phát triển và một nước phát triển.Dunning, “Chuyển giao công nghệ” là việc một nước tiếp nhận công nghệ hoặc năng lực công nghệ từ nước khác. Nó cũng bao gồm việc chuyển giao công nghệ giữa các tổ chức hoặc trong một nội bộ tổ chức. Theo một nhà nghiên cứu Nhật Bản ông Prayyoon Shiowana: “chuyển giao công nghệ là một quá trình học tập trong đó tri thức về công nghệ được tích lũy một cách liên tục và nguồn tài nguyên con người đang được thu hút vào các hoạt động sản xuất, một sự chuyển giao công nghệ thành công cuối cùng sẽ đưa tới sự tích lũy sâu hơn và rộng hơn”.

Các nhìn nhận mới về chuyển giao công nghệ đứng trên góc độ một quốc gia đã và đang có những hoạt động chuyển giao công nghệ tích cực vào các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam cho ta thấy sự đánh giá của họ về chuyển giao công nghệ đặc biệt là nhân tố con người. Trong sản xuất kinh doanh, chuyển giao công nghệ là hình thức mua và bán công nghệ trên cơ sở hợp đồng chuyển giao công nghệ đã được thỏa thuận phù hợp với các quy định của pháp luật. Bên bán có nghĩa vụ chuyển giao các kiến thức kỹ Luan van 9 thuật về công nghệ hoặc cung cấp các máy móc, thiết bị kèm theo các kiến thức công nghệ cho bên mua. Bên mua có nghĩa vụ thanh toán cho bên bán để tiếp thu, sử dụng các kiến thức công nghệ theo các điều kiện đã thỏa thuận và ghi nhận trong hợp đồng chuyển giao công nghệ.

Việc đàm phán về công nghệ đòi hỏi bên mua công nghệ cần nắm vững về pháp luật chuyển giao công nghệ đồng thời phải có kỹ năng về đàm phán, chủ động thỏa thuận về nội dung, đối tượng công nghệ, các quyền, cách thức thực hiện chuyển giao công nghệ nhằm có được các yếu tố, điều kiện chuyển giao, tiếp cận công nghệ một cách thuận tiện, được bảo đảm và thực sự bình đẳng giữa bên bán và bên mua công nghệ. Việc chuyển giao công nghệ ngày nay không chỉ là hợp đồng chuyển giao công nghệ giữa các thành phần kinh tế và các địa phương ở trong nước mà còn là hợp đồng chuyển giao công nghệ giữa các nước trên thế giới. Trong đó, các hợp đồng chuyển giao công nghệ này khi thực hiện phải tuân theo pháp luật của nước chuyển giao vào và của nước chuyển giao ra. Ở nước ta, pháp lệnh chuyển giao công nghệ nước ngoài vào Việt Nam đã được Hội đồng Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 5/12/1988 gồm 5 chương 25 điều.

2> Một số thuật ngữ  Đầu tư : là việc nhà đầu tư bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư và các quy định khác của pháp luật có liên quan.  Tư vấn chuyển giao công nghệ: là hoạt động hỗ trợ các bên trong việc lựa chọn công nghệ, đàm phán, ký kết và thực hiện hợp đồng chuyển giao công nghệ.  Sản phẩm ngô giống: là ngô giống sau khi thu hoạch được xử lý qua quá trình sấy, chế biến theo tiêu chuẩn kỹ thuật tạo ra ngô giống thành phầm.  Xúc tiến chuyển giao công nghệ: là hoạt động thúc đẩy, tạo tìm kiếm cơ hội chuyể giao công nghệ, cung ứng dịch vị quảng cáo, trưng bày, giới thiệu công nghệ; tổ chức hội chợ, triển lãm công nghệ, trung tâm giao dịch công nghệ.

Những vấn đề liên quan đến chuyển giao công nghệ 1> Thành phần chuyển giao công nghệ Bất cứ một công nghệ nào từ đơn giản tới phức tạp đều bao gồm bốn thành phần trang thiết bị, con người, thông tin, tổ chức. Luan van 10 Các yếu tố cấu thành công nghệ:  Phần cứng: bao gồm máy móc, thiết bị nhà xưởng. phần cứng tăng năng lực cơ bắp và trí lực cho con người.  Phần mềm bao gồm: phần con người là đội ngũ lao động có sức khỏe, kĩ sảo, kinh nghiệm sản xuất và có năng suất lao động cao; phần thông tin là các dữ liệu, thuyết minh, dự án, mô tả, sáng chế, chỉ dẫn kĩ thuật, điều hành sản xuất; phần tổ chức gồm những liên hệ, bố trí sắp xếp, đào tạo đội ngũ cán bộ cho các hoạt động phân chia nguồn lực, tạo mạng lưới, lập kế hoạch, kiểm tra điều hành; phần bao tiêu hay nghiên cứu thị trường đầu ra là việc quan trọng cũng nằm trong phần mềm công nghệ.

2> Phạm trù chuyển giao công nghệ Công nghệ gồm có hai phần: phần cứng và phần mềm. Trong chuyển giao công nghệ cái khó, cái gây trắc trở không thể hiện nhiều ở phần cứng – cái gây khó khăn, cái gây thiệt hại, cái khó tìm hiểu, khó nắm vững và dễ bị thất thố nằm ở phần mềm.